Off the Record
Ο “Δούρειος Ίππος” της Ουάσιγκτον στην Καρδιά της Ευρώπης
Η νέα ηγεσία του NATO φαίνεται πως αντί να λειτουργεί ως γέφυρα συνοχής ανάμεσα στις δύο όχθες του Ατλαντικού, εξελίσσεται σε καταλύτη νέων εντάσεων στο εσωτερικό της δυτικής συμμαχίας. Ο νέος Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις σε αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, με διπλωματικούς κύκλους να κάνουν λόγο ακόμη και για «persona non grata» πολιτική συμπεριφορά απέναντι στους Ευρωπαίους ηγέτες.
Η στάση του κ. Ρούτε χαρακτηρίζεται από πλήρη ευθυγράμμιση με τη νέα αμερικανική στρατηγική που επιχειρεί να επιβάλει ο Ντόναλντ Τραμπ. Αντί να υπερασπίζεται μια ισορροπημένη διατλαντική σχέση, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ εμφανίζεται να λειτουργεί ως πολιτικός εκφραστής των αμερικανικών πιέσεων προς την Ευρώπη, απαιτώντας μεγαλύτερη οικονομική και στρατιωτική συμμόρφωση των ευρωπαϊκών κρατών μελών.
Η δυσφορία στις Βρυξέλλες, στο Παρίσι, στο Βερολίνο αλλά και σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εντάθηκε ιδιαίτερα μετά τις δημόσιες τοποθετήσεις του για την κρίση στη Μέση Ανατολή. Ο κ. Ρούτε μετέφερε ουσιαστικά το μήνυμα της Ουάσιγκτον περί «ανεπαρκούς ευρωπαϊκής στήριξης», υιοθετώντας μια επιθετική ρητορική που πολλοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θεώρησαν προσβλητική και εκβιαστική. Η παρέμβασή του εκλήφθηκε ως προσπάθεια επιβολής αμερικανικής ατζέντας μέσω του ΝΑΤΟ, μετατρέποντας τη Συμμαχία από οργανισμό συλλογικής άμυνας σε μηχανισμό πολιτικής πειθαρχίας των Ευρωπαίων συμμάχων.
Η κατάσταση επιβαρύνθηκε ακόμη περισσότερο όταν ο Γενικός Γραμματέας συντάχθηκε πλήρως με την αμερικανική απόφαση για απόσυρση στρατευμάτων από τη Γερμανία, μια κίνηση που αρκετοί Ευρωπαίοι αναλυτές ερμήνευσαν ως μορφή στρατηγικού εκβιασμού προς το Βερολίνο. Παράλληλα, η πίεση που ασκήθηκε προς κράτη μέλη για χρήση στρατιωτικών βάσεων σε επιχειρήσεις εκτός ευρωπαϊκού εδάφους δημιούργησε σοβαρές πολιτικές και διπλωματικές τριβές.
Ο κ. Ρούτε προχώρησε ακόμη περισσότερο, προειδοποιώντας ανοιχτά την Ευρωπαϊκή Ένωση να μην προχωρήσει στη δημιουργία αυτόνομων στρατιωτικών δομών και αμυντικών προτύπων που ενδέχεται να λειτουργήσουν ανταγωνιστικά προς το ΝΑΤΟ. Η θέση αυτή θεωρήθηκε από αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ως ευθεία παρέμβαση στις στρατηγικές επιλογές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι δηλώσεις του ότι «η Ευρώπη δεν μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό της χωρίς τις Ηνωμένες Πολιτείες» προκάλεσαν ιδιαίτερη ενόχληση, καθώς αντιμετωπίστηκαν ως υποτίμηση των ευρωπαϊκών δυνατοτήτων και ως προσπάθεια διατήρησης της αμερικανικής εξάρτησης της ηπείρου.
Ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία προκάλεσαν οι δημόσιες εκκλήσεις του προς τα κράτη μέλη να προετοιμαστούν για μια ενδεχόμενη γενικευμένη σύγκρουση. Η πολεμική αυτή ρητορική, σε μια περίοδο ήδη αυξημένης γεωπολιτικής έντασης, ερμηνεύτηκε από πολλούς κύκλους ως επικίνδυνη κλιμάκωση που απομακρύνει τη διπλωματία και ενισχύει τη λογική της στρατιωτικοποίησης.
Δεν είναι τυχαίο ότι αρκετά ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης αλλά και πολιτικοί αναλυτές χαρακτηρίζουν πλέον τη στάση του Γενικού Γραμματέα ως μορφή πολιτικής υποταγής στις αμερικανικές επιδιώξεις. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αφήνουν να εννοηθεί πως ο κ. Ρούτε λειτουργεί ως «Δούρειος Ίππος» του Ντόναλντ Τραμπ μέσα στους ευρωπαϊκούς θεσμούς ασφαλείας, υπονομεύοντας κάθε προσπάθεια στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ιδιαίτερη σημασία αποκτά η δημόσια διαφοροποίηση του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη. Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης απέρριψε ξεκάθαρα τις θέσεις του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ περί αδυναμίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης να οικοδομήσει αυτόνομη αμυντική και στρατηγική πολιτική.
Η παρέμβαση του Κύπριου Προέδρου αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό βάρος καθώς εκφράζει μια ευρύτερη ευρωπαϊκή σχολή σκέψης που θεωρεί πως η στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης δεν αποτελεί πολυτέλεια αλλά ιστορική αναγκαιότητα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται πλέον να αποφασίσει αν θα συνεχίσει να λειτουργεί υπό τη γεωπολιτική σκιά της Ουάσιγκτον ή αν θα αποκτήσει τη δυνατότητα ανεξάρτητης άμυνας, ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής.
Την ίδια στιγμή, η Τουρκία επιχειρεί να εκμεταλλευθεί τη νέα γεωπολιτική πραγματικότητα. Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών ζήτησε ανοικτά την ένταξη της Άγκυρας στις νέες πρωτοβουλίες ευρωπαϊκής άμυνας και ασφάλειας, επιχειρώντας να επανατοποθετήσει την Τουρκία ως αναντικατάστατο στρατηγικό εταίρο της Ευρώπης. Παράλληλα, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ολοένα και περισσότερο τον γεωπολιτικό ρόλο της Τουρκίας, τόσο λόγω γεωγραφικής θέσης όσο και λόγω στρατιωτικής ισχύος.
Το ερώτημα πλέον δεν αφορά μόνο το μέλλον του ΝΑΤΟ, αλλά και το κατά πόσο η Ευρώπη μπορεί να διαμορφώσει τη δική της ανεξάρτητη στρατηγική ταυτότητα. Και σε αυτή τη μάχη επιρροής, ο νέος Γενικός Γραμματέας της Συμμαχίας φαίνεται να έχει ήδη επιλέξει στρατόπεδο.
ΤΟΥ ΚΡΙΣ ΜΙΧΑΗΛ

Off the Record
Τορναρίτης στο Προεδρικό: Αξιοποίηση εμπειρίας ή μήνυμα προς την Πινδάρου;
Ο διορισμός του Νίκου Τορναρίτη ως Ειδικού Πολιτικού Απεσταλμένου του Προέδρου για το Κυπριακό σε Ασία και Αφρική δύσκολα μπορεί να αμφισβητηθεί ως προς την εμπειρία που φέρνει μαζί του.
Δεκαετίες πολιτικής και κοινοβουλευτικής παρουσίας, μακρά ενασχόληση με το Κυπριακό και, κυρίως, ένα δίκτυο διεθνών επαφών που δεν δημιουργείται από τη μια μέρα στην άλλη. Άρα, από πλευράς αξιοποίησης ανθρώπινου πολιτικού κεφαλαίου, η επιλογή έχει σαφή λογική.
Το παραπολιτικό ενδιαφέρον, όμως, βρίσκεται αλλού.
Ο Νίκος Τορναρίτης δεν είναι απλώς ένας πρώην βουλευτής. Είναι ένα πρόσωπο με μακρά διαδρομή στον ΔΗΣΥ. Και ο Νίκος Χριστοδουλίδης επιλέγει ένα τέτοιο στέλεχος για μια αποστολή που συνδέεται άμεσα με την κορυφαία εθνική προτεραιότητα, το Κυπριακό.
Το ερώτημα λοιπόν μεταφέρεται στην Πινδάρου: πώς θα διαβαστεί η κίνηση;
Ως μια θεσμική επιλογή, όπου μπροστά στο Κυπριακό περισσεύουν οι κομματικές γραμμές; Ή ως ακόμη μία κίνηση Χριστοδουλίδη που δείχνει ότι μπορεί να αξιοποιεί πρόσωπα από τον ευρύτερο χώρο του ΔΗΣΥ χωρίς να χρειάζεται πολιτική συμφωνία με την ηγεσία του κόμματος;
Η συγκυρία κάνει το ερώτημα ακόμη πιο ενδιαφέρον. Μόλις σήμερα ο Πρόεδρος επανήλθε δημόσια στις σχέσεις του με τον ΔΗΣΥ, δηλώνοντας ότι δεν έχει προσωπικό πρόβλημα με την ηγεσία ή στελέχη του κόμματος και θέτοντας το ερώτημα «πού διαφωνείτε;».
Και υπάρχει ακόμη μία λεπτομέρεια με παραπολιτικό βάρος: τον Ιούλιο ο Τορναρίτης είχε διαψεύσει δημοσίευμα περί πρότασης για συμμετοχή του στο Υπουργικό, δηλώνοντας τότε ότι, εάν αποφάσιζε να αποδεχθεί οποιαδήποτε πρόταση, θα το έκανε δημόσια και με πλήρη διαφάνεια.
Δύο μήνες αργότερα, η πρόταση υπάρχει, είναι δημόσια και έγινε αποδεκτή.
Ο διορισμός, επομένως, μπορεί να διαβαστεί σε δύο επίπεδα: στο θεσμικό, ως αξιοποίηση ενός έμπειρου πολιτικού για το Κυπριακό· και στο πολιτικό, ως υπενθύμιση ότι τα στεγανά ανάμεσα στο Προεδρικό και τον συναγερμικό χώρο παραμένουν διαπερατά.
Και κάπου εδώ η μπάλα περνά στην Πινδάρου.
Γιατί το πραγματικά ενδιαφέρον δεν είναι μόνο γιατί ο Χριστοδουλίδης επέλεξε τον Τορναρίτη.
Είναι τι θα πει τώρα ο ΔΗΣΥ για την επιλογή του.
–Sniper–
Off the Record
Το είπα-ξείπα της Αννίτας
Στην πολιτική, οι δεσμεύσεις έχουν ένα μικρό πρόβλημα: κάποια στιγμή έρχεται η ώρα να τις θυμηθούν.
Η Αννίτα Δημητρίου εμφανίστηκε δίπλα στον Φειδία Παναγιώτου και χαρακτήρισε εφικτή την πρόταση για εξίσωση της κατώτατης σύνταξης με τον κατώτατο μισθό — στα 1.088 ευρώ.
Η δέσμευση είχε και πολιτικό αντίκρισμα. Η Άμεση Δημοκρατία στήριξε την επανεκλογή της στην Προεδρία της Βουλής, έχοντας προηγουμένως εξασφαλίσει δεσμεύσεις για προώθηση συγκεκριμένων θέσεών της.
Τώρα, όμως, που το συνταξιοδοτικό μπαίνει στο τραπέζι, αρχίζουν τα δύσκολα.
Γιατί άλλο ένα βίντεο στα social media και άλλο ο λογαριασμός στο Υπουργείο Οικονομικών.
Και εδώ προκύπτει το απλό ερώτημα:
Όταν η Πρόεδρος της Βουλής έλεγε ότι τα 1.088 ευρώ είναι εφικτά, είχε μπροστά της τους αριθμούς ή απλώς μπροστά της τις ψήφους που χρειαζόταν;
Αν η πρόταση ήταν πράγματι μελετημένη και εφικτή, ο ΔΗΣΥ έχει τώρα μια εξαιρετική ευκαιρία: να την καταθέσει στο τραπέζι του συνταξιοδοτικού και να απαιτήσει την εφαρμογή της.
Αν, πάλι, σήμερα ανακαλύψουμε ότι «οι συνθήκες είναι διαφορετικές», ότι «χρειάζεται διάλογος», ότι «πρέπει να δούμε τα δημοσιονομικά δεδομένα» και τα γνωστά πολιτικά συνοδευτικά, τότε το ερώτημα γίνεται ακόμη πιο απλό:
Ήταν δέσμευση ή ήταν το αντίτιμο μιας ψήφου;
Γιατί το «είπα» μπροστά στην κάμερα είναι εύκολο.
Το «το κάνω» είναι που κοστίζει.
Και κάπου ανάμεσα στα δύο παραμονεύει το παλιό, δοκιμασμένο πολιτικό «είπα – ξείπα».
–Sniper–
Off the Record
Ψάχνουν τον νέο Χριστοδουλίδη. Ο παλιός είναι ακόμη στο Προεδρικό!
Στο Κέντρο κάτι συμβαίνει. Οι Προεδρικές του 2028 απέχουν ακόμη, αλλά η αγωνία για την εξεύρεση υποψηφίου έχει ήδη αρχίσει. Ονόματα ακούγονται, δημοσκοπήσεις γίνονται, «διεισδύσεις» στην Κεντροδεξιά μετριούνται και εσχάτως στο κάδρο μπήκε και ο Κυριάκος Κενεβέζος.
Μέχρι εδώ, όλα φυσιολογικά. Υπάρχει όμως μια μικρή λεπτομέρεια: ο προηγούμενος Χριστοδουλίδης είναι ακόμη στο Προεδρικό. Και είναι ο Πρόεδρος που οι ίδιες κεντρώες δυνάμεις βοήθησαν αποφασιστικά να εκλεγεί το 2023, συμμετέχοντας στη συνέχεια στη διακυβέρνησή του και αποκτώντας υπουργεία, διορισμούς και πολιτική παρουσία στην εξουσία.
Κάπου εδώ αρχίζει το πραγματικά ενδιαφέρον. Αν ο Χριστοδουλίδης δεν τους κάνει, γιατί παραμένουν μαζί του; Αν τους κάνει, γιατί ψάχνουν αντικαταστάτη; Και αν ακόμη δεν έχουν αποφασίσει εάν θα τον στηρίξουν το 2028, γιατί μετρούν από τώρα ποιος μπορεί να πάρει ψήφους από το Κέντρο, ποιος από τον ΔΗΣΥ και ποιος μπορεί να περάσει στον δεύτερο γύρο;
Εκτός αν δεν ψάχνουν Πρόεδρο. Ψάχνουν καλύτερο deal. Γιατί άλλο είναι να πας στον Χριστοδουλίδη το 2027 και να του πεις «Πρόεδρε, είμαστε μαζί σου» και άλλο να του πεις «Πρόεδρε, έχουμε κι άλλες επιλογές». Το δεύτερο αποκτά σαφώς μεγαλύτερη αξία όταν αρχίσει η συζήτηση για συμμαχίες, υπουργεία, διορισμούς και την επόμενη ημέρα της εξουσίας.
Ίσως, λοιπόν, το Κέντρο να μη χρειάζεται πραγματικά έναν νέο Χριστοδουλίδη. Ίσως χρειάζεται να πείσει τον σημερινό Χριστοδουλίδη ότι μπορεί να βρει άλλον Χριστοδουλίδη. Κενεβέζος σήμερα, κάποιος άλλος αύριο και ένας τρίτος μεθαύριο. Το casting μπορεί να συνεχίζεται μέχρι να βρεθεί ο κατάλληλος υποψήφιος — ή μέχρι να επιτευχθεί η κατάλληλη συμφωνία.
Και εδώ βρίσκεται τελικά το ερώτημα που έχει πραγματικό παραπολιτικό ενδιαφέρον: Θέλει το Κέντρο άλλον Πρόεδρο ή θέλει περισσότερη εξουσία από τον ίδιο Πρόεδρο;
Γιατί, πριν αρχίσει η αναζήτηση του διαδόχου, καλό θα ήταν να θυμηθούν μια μικρή λεπτομέρεια:
Ψάχνουν τον νέο Χριστοδουλίδη. Ο παλιός, πάντως, είναι ακόμη στο Προεδρικό.
Μακιαβέλι
-
Off the Record3 weeks agoΑβέρωφ Νεοφύτου: Ορμώμενος εξ Αργάκας, ξανακτυπά
-
Άρθρα Χάρη Θεραπή4 weeks agoΔΗΣΥ: Ο καλύτερος σύμμαχος του Χριστοδουλίδη
-
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ1 month agoΔΗΣΑΚΕΛ»: Μια λέξη, πολλές ανασφάλειες και το 2028 που ήδη άρχισε
-
Off the Record2 weeks agoΔΗΣΥ: Η Αννίτα λέει «όχι», ο Αβέρωφ «ίσως» και ο Παμπορίδης… σιωπά
-
Off the Record2 weeks agoΠερί Προεδρικής λιμουζίνας
-
Off the Record1 month agoΓκουτέρες αναξιόπιστος και Πόντιος Πιλάτος
-
Off the Record4 weeks agoΠολλοί σωτήρες για τον Προεδρικό θώκο
-
Off the Record1 month agoΤο Στενό, το πετρέλαιο και η αξία της συγκράτησης
-
ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ3 weeks agoMecca and the new Middle East: what it means for Cyprus
-
Off the Record1 month agoΟι φιλοδοξίες στον ΔΗΣΥ και η μάχη για το 2028






