Η Τουρκία φέρεται να κινήθηκε παρασκηνιακά, σύμφωνα με αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του Ανδρέα Πιμπίσιη στον Φιλελεύθερο, με στόχο να εμποδίσει τη συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας στην τελετή υπογραφής για τον τερματισμό των συγκρούσεων στη Γάζα, που διεξήχθη στο Σαρμ Ελ Σέιχ.

Με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να συγκαταλέγεται στις χώρες που υπέγραψαν τη συμφωνία, λόγω των στενών του δεσμών με τη Χαμάς, η Άγκυρα φέρεται να επιχείρησε να αποκλείσει την Κυπριακή Δημοκρατία, την οποία θεωρεί «εκλιπούσα». Για τη Λευκωσία, η παρουσία της θεωρήθηκε σημαντική, καθώς στάλθηκε περιορισμένος αριθμός προσκλήσεων για τη Σύνοδο και μία εξ αυτών απευθύνθηκε στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Διπλωματικοί κύκλοι σημειώνουν ότι, σε μια περίοδο που η Τουρκία διαδραματίζει ενεργό ρόλο στη Γάζα και στη Συρία, η παρουσία της Κύπρου στη Σύνοδο της περασμένης Τρίτης είχε βαρύνουσα σημασία. Η συμμετοχή της θεωρείται επίσης αναγνώριση του κύρους και της αξιοπιστίας της, καθώς και αποτέλεσμα της στρατηγικής αξιοποίησης των σχέσεών της με χώρες του Αραβικού Κόλπου και της ευρύτερης περιοχής.

«Κάποιοι δεν ήθελαν κυπριακή παρουσία»

Ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης, σχολιάζοντας τη συμμετοχή της Κύπρου στη Σύνοδο για τη Γάζα, ανέφερε πως «παρά το γεγονός ότι υπήρχαν κάποιοι που δεν ήθελαν την Κυπριακή Δημοκρατία να ήταν εκεί, εκπροσωπηθήκαμε», υπογραμμίζοντας ότι η πρόσκληση προήλθε τόσο από τον Αμερικανό Πρόεδρο όσο και από τον Πρόεδρο της Αιγύπτου.

Σε σχετική ερώτηση αν η αναφορά του Προέδρου αφορούσε την Τουρκία, ο Υπουργός Εξωτερικών Κωνσταντίνος Κόμπος δήλωσε στον «Άλφα» πως «σε τέτοιου είδους δραστηριότητες, το μυαλό μας πάει στον συνήθη ύποπτο». Υπενθύμισε ότι «οτιδήποτε επιχειρούμε στο διπλωματικό πεδίο, από τα μεγάλα έως τα καθημερινά, υπάρχει πάντα μια σκιά».

Αν και απέφυγε να κατονομάσει την Τουρκία, ο Κόμπος τόνισε πως «αυτή η σκιά έχει ρόλο και επιρροή στη διεθνή κοινότητα, με σημαντική ισχύ». Η Λευκωσία, σημείωσε, αναγνωρίζει τον ρόλο που διαδραματίζει η Άγκυρα στη Γάζα, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο κρίσιμη την κυπριακή παρουσία.

Σύμφωνα με τον ΥΠΕΞ, «το γεγονός ότι η Τουρκία έχει έναν πιο πρωταγωνιστικό ρόλο καθιστά ακόμη πιο σημαντική τη δική μας συμμετοχή». Παράλληλα, υπενθύμισε ότι η πάγια θέση της Τουρκίας είναι να θεωρεί την Κυπριακή Δημοκρατία «εκλιπούσα», προσθέτοντας πως «παρά τη στάση αυτή, η Κυπριακή Δημοκρατία ήταν παρούσα».

Αναφερόμενος στις σχέσεις της Άγκυρας με τη Χαμάς, ο Υπουργός σημείωσε: «Ο ρόλος της Τουρκίας συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τη σχέση της με τη Χαμάς, που αποτελεί τρομοκρατική οργάνωση. Είναι μια σχέση φιλοξενίας και συνεργασίας που επιτρέπει στην Τουρκία να λειτουργεί ως εκπρόσωπός της».

Τόνισε, τέλος, ότι η Κύπρος επιδιώκει να αναδείξει τη δική της αξία και χρησιμότητα, χωρίς πρόθεση αποκλεισμού της Τουρκίας: «Με βάση τις σχέσεις μας στην περιοχή, επικεντρωνόμαστε στο τι μπορούμε εμείς να προσφέρουμε».

Δυσφορία για τον «αυτοματοποιημένο μηδενισμό»

Ενώ στο εξωτερικό η Κύπρος βλέπει να αναγνωρίζεται ο ρόλος και η συμβολή της, στο εσωτερικό καταγράφονται φωνές αμφισβήτησης, προκαλώντας δυσαρέσκεια στην Κυβέρνηση.

Ο Κωνσταντίνος Κόμπος μίλησε για «αυτοματοποιημένο μηδενισμό» από όσους υιοθέτησαν τη λογική ότι «θα πάνε δικές μας εταιρείες να ανοικοδομήσουν τη Γάζα». Υπέδειξε ότι η προσπάθεια αυτή είναι πολυδιάστατη και μακροπρόθεσμη, επισημαίνοντας πως «εργαζόμαστε αξιοποιώντας όλα μας τα πλεονεκτήματα ως χώρα της περιοχής και ταυτόχρονα κράτος-μέλος της ΕΕ».

Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, από την πλευρά του, υπενθύμισε πως οι πρώτοι που αμφισβήτησαν την πρωτοβουλία «Αμάλθεια» ήταν «δυστυχώς στο εσωτερικό». Από κυβερνητικής πλευράς υπογραμμίζεται ο ρόλος της Κύπρου στη μεταφορά ανθρωπιστικής βοήθειας, με αναφορά στην έκθεση του UNDP που αναφέρει πως το 10% της βοήθειας προς τη Γάζα, τον Σεπτέμβριο, πέρασε μέσω Κύπρου.

Με την ίδια φόρμουλα και έτοιμη εισήγηση

Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης δήλωσε ότι η κυπριακή αποστολή στο Σαρμ Ελ Σέιχ ακολούθησε την ίδια στρατηγική που εφαρμόστηκε τον Οκτώβριο του 2023 στο Παρίσι, κατά την πρώτη παρουσίαση της πρωτοβουλίας «Αμάλθεια».

Επεσήμανε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία κατέθεσε συγκεκριμένο σχέδιο έξι πρωτοβουλιών που μπορεί να αναλάβει στους τομείς της ασφάλειας, της ανοικοδόμησης και της ανθρωπιστικής βοήθειας, βασισμένο στο σχέδιο του Προέδρου Τραμπ με 20 σημεία.

Το έγγραφο αυτό, όπως ανέφερε, έχει ήδη αποσταλεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στα κράτη-μέλη, στις ΗΠΑ και στα εμπλεκόμενα μέρη. «Τώρα είναι η στιγμή να εργαστούμε για την υλοποίηση των συμφωνηθέντων του πρώτου σταδίου, ώστε να προχωρήσουμε στο δεύτερο στάδιο του σχεδίου Τραμπ», είπε.

Καταλήγοντας, τόνισε ότι, ως κράτος-μέλος της ΕΕ με άριστες σχέσεις με τις γειτονικές χώρες, η Κύπρος οφείλει να αξιοποιήσει στο έπακρο τις δυνατότητές της για να συμβάλει ουσιαστικά στην εφαρμογή των συμφωνηθέντων και στη σταθερότητα της περιοχής.