Γεωπολιτική Ανάλυση: Ο Νέος Παγκόσμιος Χάρτης Ισχύος και η Ελληνική Στρατηγική Αδράνεια

Η ανθρωπότητα διανύει μια από τις πιο κρίσιμες μεταβατικές περιόδους στην ιστορία της. Η μονοπολική στιγμή των Ηνωμένων Πολιτειών μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης αποτελεί πλέον οριστικό παρελθόν. Ωστόσο, το ελληνικό πολιτικό σύστημα εμμένει συχνά σε μια «επαρχιακή» ανάγνωση της πραγματικότητας, αδυνατώντας –ή αρνούμενα– να συνειδητοποιήσει ότι οι τεκτονικές πλάκες της παγκόσμιας ισχύος έχουν μετακινηθεί ανεπιστρεπτί.

1. Οι 3+1 Δυνάμεις που Καθορίζουν το Μέλλον

Το νέο πολυπολικό σύστημα διαμορφώνεται γύρω από τρεις βασικούς πρωταγωνιστές και έναν κρίσιμο επιδιαιτητή/μοχλό:

• ΗΠΑ: Ηγεμονική δύναμη σε φάση στρατηγικής προσαρμογής και εσωτερικής εσωστρέφειας, της οποίας η στρατιωτική και οικονομική υπεροπλία αμφισβητείται ανοιχτά.

• Κίνα: Ο αδιαμφισβήτητος καταλύτης των εξελίξεων. Με την οικονομική, τεχνολογική και εμπορική της επέκταση, έχει μετατοπίσει το κέντρο βάρους του πλανήτη από τον Ατλαντικό στον Ινδο-Ειρηνικό.

• Ρωσία: Παρά τις δυτικές κυρώσεις και το βαρόμετρο του πολέμου στην Ουκρανία, απέδειξε ότι διαθέτει στρατηγική ανθεκτικότητα, παραμένοντας υπερδύναμη στο πυρηνικό και ενεργειακό πεδίο.

• Η «+1» δύναμη (Περιφερειακοί Πόλοι/Global South): Ένα μωσαϊκό αναδυόμενων δυνάμεων (όπως η Ινδία, η Βραζιλία, τα κράτη του Κόλπου) που διεκδικούν αυτόνομη φωνή και αρνούνται να ευθυγραμμιστούν τυφλά με τη Δύση.

2. Ο Πραγματικός Χάρτης Ισχύος και οι Παραμετροί του

Ο σύγχρονος χάρτης δεν ορίζεται πλέον αποκλειστικά από τις στρατιωτικές βάσεις, αλλά καθορίζεται από:

1. Την τεχνολογική υπεροχή (τεχνητή νοημοσύνη, ημιαγωγοί, 5G/6G).

2. Τον έλεγχο των κρίσιμων πρώτων υλών και εφοδιαστικών αλυσίδων.

3. Την ενεργειακή ασφάλεια. Η ισχύς έχει γίνει πολυδιάστατη, με την οικονομική διπλωματία να υπερισχύει συχνά των κλασικών μορφών πίεσης.

3. Το Τέλος της Παγκοσμιοποίησης: Κράτη-Έθνη ή Κράτη-Πολιτισμοί;

Η εποχή της ανεξέλεγκτης παγκοσμιοποίησης (globalization) πεθαίνει, δίνοντας τη θέση της στον οικονομικό εθνικισμό και τον προστατευτισμό. Παράλληλα, δεν επιστρέφουμε απλώς στα κλασικά δυτικά κράτη-έθνη του 19ου αιώνα, αλλά βαδίζουμε προς την εποχή των κρατών-πολιτισμών (civilizational states). Χώρες όπως η Κίνα, η Ρωσία και η Ινδία δεν λειτουργούν απλώς ως κρατικές οντότητες, αλλά ως ξεχωριστοί πολιτισμικοί κόσμοι με δικές τους αξιακές βάσεις, απορρίπτοντας το δυτικό μοντέλο ως πανανθρώπινο μονόδρομο.

4. Η Σοβιετικοποίηση της Αμερικανικής Συμπεριφοράς

Ειρωνεία της ιστορίας: οι ΗΠΑ, πολεμώντας επί δεκαετίες τη Σοβιετική Ένωση, κατέληξαν να υιοθετήσουν τα χαρακτηριστικά της. Σήμερα βλέπουμε στην αμερικανική εξωτερική πολιτική:

• Ιδεολογικό δογματισμό και λογοκρισία στον δημόσιο διάλογο.

• Οικονομικό παρεμβατισμό και χρήση κυρώσεων ως όπλο μαζικής καταστροφής (που τελικά αποσυσπειρώνουν τον υπόλοιπο κόσμο από το δολάριο).

• Υπερεπέκταση (overstretch) και αδυναμία επίλυσης σοβαρών εσωτερικών κοινωνικών προβλημάτων και φτώχειας μεγάλου μέρους του πληθυσμού τους.

5. Σπάνιες Γαίες: Το Απόλυτο Γεωπολιτικό Όπλο

Το παιχνίδι με τις σπάνιες γαίες και τα κρίσιμα ορυκτά αποτελεί την αχίλλεια πτέρνα της Δύσης. Η Κίνα δεν ελέγχει απλώς την εξόρυξη, αλλά κυρίως το stages of refining and processing (την επεξεργασία). Όποιος ελέγχει τις σπάνιες γαίες, ελέγχει την πράσινη μετάβαση, την αμυντική βιομηχανία και την τεχνολογία αιχμής του 21ου αιώνα. Η Δύση βρίσκεται σε κατάσταση πανικού προσπαθώντας να χτίσει εναλλακτικές αλυσίδες, αλλά ο χρόνος κυλά υπέρ του Πεκίνου.

6. Είναι Τελικά Κομμουνιστές οι Κινέζοι;

Το ερώτημα αυτό προδίδει δυτική στενοκεφαλιά. Στην πραγματικότητα, το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας λειτουργεί σήμερα ως ένας αρχαίος αυτοκρατορικός μηχανισμός διακυβέρνησης που χρησιμοποιεί τον μαρξισμo-λενινισμό ως ιδεολογικό περίβλημα και καμουφλάρισμα, εφαρμόζοντας παράλληλα τον πιο αγριόσυρμο, κρατικό καπιταλισμό. Δεν έχουμε να κάνουμε με το κλασικό σοβιετικό μοντέλο, αλλά με μια sui generis σύνθεση κοFU (κομφουκιανισμός) και αυταρχικού τεχνο-καπιταλισμού.

Επίλογος: Τι Πρέπει να Κάνει η Ελλάδα

Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να παραμένει εγκλωβισμένη σε ένα «μονοδιάστατο» δόγμα εξωτερικής πολιτικής. Η αναγνώριση του νέου πολυκεντρικού χάρτη δεν σημαίνει ρήξη με τους παραδοσιακούς συμμάχους, αλλά απαίτηση για πολυδιάστατη στρατηγική, κατανόηση των νέων κέντρων ισχύος και θωράκιση της οικονομίας και της ενεργειακής μας αυτονομίας.

Παρά το γεγονός ότι ο Κυπριακός Ελληνισμός την 24 Απριλίου 2004, στο δημοψήφισμα για το σχέδιο Ανάν, απέρριψε με συντριπτική πλειοψηφία τη λύση ΔΔΟ, η κυβέρνησή μας, όπως έπρατταν και οι προηγούμενες κυβερνήσεις, συνεχίζει να υποστηρίζει αυτή τη λύση. Είναι έλλειψη σεβασμού της πολιτικής ηγεσίας  προς τη λαϊκή ετυμηγορία .Έλλειψη σεβασμού προς τον λαό είναι και το γεγονός ότι οι κυβερνήσεις μας, με την  επίκληση του απορρήτου των συνομιλιών ,δεν έχουν ενημερώσει επίσημα τον λαό  για τις συγκλίσεις που έχουν συμφωνηθεί (κεκτημένο των συνομιλιών). Η επίκληση  του απορρήτου των συνομιλιών, για να μην κοινοποιούνται οι συγκλίσεις στο λαό, είναι αδικαιολόγητη, αφού  αυτές είναι επίσημα γνωστές στην Τουρκία και Βρετανία και επομένως δεν τίθεται θέμα εθνικής ασφάλειας αν κοινοποιηθούν και στο λαό. Η κυβέρνησή μας και οι ηγεσίες των πολιτικών κομμάτων, που υποστηρίζουν την ΔΔΟ, έχουν υποχρέωση να σεβαστούν την λαϊκή ετυμηγορία και να απορρίψουν αυτή τη λύση. Το Κυπριακό πρέπει να  επανατοποθετηθεί στην ορθή βάση του ως θέμα εισβολής, κατοχής, εποικισμού και εθνοκάθαρσης. Αμεση προτεραιότητα τής Κυπριακής Δημοκρατίας( ΚΔ) πρέπει να είναι η ενίσχυση τής αμυντικής θωράκισης   και στρατηγικός στόχος της, η προστασία των ελευθέρων περιοχών και ο αγώνας με όλα τα πολιτικά, διπλωματικά και νομικά μέσα για εφαρμογή του διεθνούς δικαίου στην Κύπρο (απομάκρυνση των τουρκικών κατοχικών δυνάμεων και εποίκων και επιστροφή των προσφύγων).

Η Τουρκοβρετανικής προέλευσης ΔΔΟ (συγκαλυμμένη μορφή συνομοσπονδίας δύο κρατών) την οποία υποστηρίζει η κυβέρνησή μας, δεν διαφέρει πολύ από τη λύση δύο κρατών(συνομοσπονδία δύο κρατών) την οποία υποστηρίζει σήμερα η Τουρκία. Και οι δύο λύσεις είναι τουρκικών όρων.

Οι δηλώσεις του προέδρου της ΚΔ για το Κυπριακό, με τη στήριξη και των ηγεσιών των πολιτικών κομμάτων, που  υποστηρίζουν την ΔΔΟ, μάς προκαλούν  ανησυχία, επειδή οι βάσεις που επικαλείται για επανέναρξη των συνομιλιών είναι προβληματικές. Δηλώνει, ότι επιδιώκουμε επανέναρξη των συνομιλιών  για λύση ΔΔΟ  στη βάση  των ψηφισμάτων τού ΣΑ/ΗΕ, τού συμφωνημένου πλαισίου λύσης, τού κοινοτικού κεκτημένου και του κεκτημένου των συνομιλιών, με στόχο την επανένωση/απελευθέρωση  τής Κύπρου. Το πρόβλημα έγκειται στο γεγονός ότι, το κεκτημένο  των συνομιλιών ( οι συμφωνημένες συγκλίσεις, όσες τουλάχιστον γνωρίζουμε από διαρροές στα ΜΜΕ)παραβιάζει το κοινοτικό κεκτημένο και ότι η ΔΔΟ δεν οδηγεί σε επανένωση/απελευθέρωση τής Κύπρου. Πέραν τούτου πρόβλημα αντιμετωπίζεται και με το συμφωνημένο πλαίσιο λύσης καθώς και με τα ψηφίσματα τού ΣΑ/ΟΗΕ για τη λύση τού κυπριακού.

Οι διαπραγματεύσεις που επρόκειτο να διεξαχθούν σήμερα στην Ελβετία μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών, με στόχο την επίτευξη συμφωνίας για τον τερματισμό της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, αναβλήθηκαν επ’ αόριστον, όπως ανακοίνωσε η ελβετική κυβέρνηση. Η εξέλιξη αυτή ήρθε λίγες ώρες μετά τη γνωστοποίηση της ματαίωσης της αναχώρησης του Αμερικανού αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς για την Ελβετία.

«Οι συνομιλίες που είχαν προγραμματιστεί μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ιράν, του Κατάρ και του Πακιστάν αναβλήθηκαν. Η Ελβετία εξακολουθεί να είναι έτοιμη να διευκολύνει τη διεξαγωγή αυτών των συνομιλιών και οι σχετικές προπαρασκευαστικές εργασίες συνεχίζονται», ανακοίνωσε το ελβετικό υπουργείο Εξωτερικών, χωρίς ωστόσο να δώσει διευκρινίσεις σχετικά με το πότε ενδέχεται να πραγματοποιηθούν.

Λίβανος: Δεκαοκτώ νεκροί σε ισραηλινά πλήγματα

Τουλάχιστον 18 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και άλλοι 33 τραυματίστηκαν από ισραηλινές επιθέσεις που σημειώθηκαν τη νύχτα της Πέμπτης προς Παρασκευή στον νότιο Λίβανο, σύμφωνα με προσωρινό απολογισμό του υπουργείου Υγείας της χώρας. Οι επιθέσεις αυτές πραγματοποιήθηκαν παρά την υπογραφή πρωτοκόλλου συμφωνίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου, το οποίο προβλέπει επίσης παύση των εχθροπραξιών και στον Λίβανο.

Από την πλευρά του, το Ισραήλ ανακοίνωσε ότι τέσσερις στρατιώτες του σκοτώθηκαν στον Λίβανο, μεταξύ των οποίων και ένας υψηλόβαθμος αξιωματικός.

«Τα εντατικά ισραηλινά αεροπορικά πλήγματα που πραγματοποιήθηκαν από τα μεσάνυχτα μέχρι τις πρωινές ώρες εμπόδισαν την απομάκρυνση των νεκρών και των τραυματιών και προκάλεσαν τον θάνατο 18 ανθρώπων και τον τραυματισμό 33», ανέφερε το λιβανικό υπουργείο Υγείας σε προκαταρκτικό απολογισμό.

Πρόκειται για τον βαρύτερο απολογισμό απωλειών από τη στιγμή που ανακοινώθηκε, τη Δευτέρα, η επίτευξη συμφωνίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν.

Τα συγκεκριμένα πλήγματα έπληξαν τουλάχιστον δέκα περιοχές κοντά στην πόλη Ναμπάτιε, στον νότιο Λίβανο. Μεταξύ αυτών ήταν και η Χαρούφ, όπου έχασαν τη ζωή τους οκτώ άνθρωποι, σύμφωνα με το λιβανικό πρακτορείο ειδήσεων ANI.

Νωρίτερα, ο ισραηλινός στρατός είχε ανακοινώσει ότι πραγματοποιεί επιθέσεις εναντίον στόχων της Χεζμπολάχ σε διάφορες περιοχές του νότιου Λιβάνου, υποστηρίζοντας ότι οι επιχειρήσεις αυτές αποτελούν απάντηση στις επανειλημμένες παραβιάσεις της εκεχειρίας από τη σιιτική οργάνωση.

«Ο στρατός έπληξε κατά τη διάρκεια της νύχτας και συνεχίζει να πλήττει τρομοκράτες και υποδομές της Χεζμπολάχ σε πολλές περιοχές του νότιου Λιβάνου», αναφέρεται στην ανακοίνωση. «Οι επιχειρήσεις αυτές πραγματοποιούνται έπειτα από τις επανειλημμένες παραβιάσεις της εκεχειρίας από την τρομοκρατική οργάνωση Χεζμπολάχ», προστίθεται.

«Όλος ο Λίβανος να καεί»

Παράλληλα, ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι «ο αντισυνταγματάρχης Ντορ Γκεντάλια Μπεν Σιμόν έπεσε στη μάχη» στον νότιο Λίβανο, μαζί με «τρεις ακόμη στρατιώτες», τα ονόματα των οποίων θα ανακοινωθούν αργότερα.

«Όλος ο Λίβανος πρέπει να καεί», δήλωσε αμέσως μετά ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ, Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της ακροδεξιάς και στενός πολιτικός σύμμαχος του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου.

«Με όλο τον σεβασμό προς τους Αμερικανούς, το Ισραήλ οφείλει να διακηρύξει ξεκάθαρα προς όλο τον κόσμο ότι το αίμα των παιδιών μας και η ασφάλεια των πολιτών μας δεν αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Όλος ο Λίβανος πρέπει να καεί», υπογράμμισε σε σχετική ανακοίνωση.

Το Ισραήλ διευκρίνισε ότι συνεχίζει τις επιθέσεις εναντίον στόχων της Χεζμπολάχ, μετά την ανακοίνωση της σιιτικής οργάνωσης ότι κατέστρεψε τρία ισραηλινά άρματα μάχης Merkava με κατευθυνόμενους πυραύλους, κατά τη διάρκεια συγκρούσεων μεταξύ των μαχητών της και μονάδας του ισραηλινού στρατού στον νότιο Λίβανο.

Σε ανακοίνωσή της που εκδόθηκε τα ξημερώματα, η φιλοϊρανική οργάνωση ανέφερε επίσης ότι οι μαχητές της έπληξαν ισραηλινές δυνάμεις κοντά στους λόφους του Άλι Τάχερ, πάνω από τη Ναμπάτιε, χρησιμοποιώντας ρουκέτες και πυρά πυροβολικού.

Σύμφωνα με τη Χεζμπολάχ, οι συγκρούσεις συνεχίζονται.

Η νέα αυτή κλιμάκωση σημειώνεται μία ημέρα μετά τη δημοσιοποίηση από το Ισραήλ χάρτη που παρουσιάζει μια ευρύτερη ζώνη ελέγχου στον νότιο Λίβανο, ενώ παράλληλα διευκρίνισε ότι δεν αποκλείεται η πραγματοποίηση επιθέσεων και πέραν αυτής της περιοχής.

Την ίδια ώρα, ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος δήλωσε ότι η χώρα του βρίσκεται σε «επίμονες διαπραγματεύσεις» με τις Ηνωμένες Πολιτείες, με στόχο τη διατήρηση ισραηλινών στρατευμάτων σε περιοχή που εκτείνεται σε βάθος έως και δέκα χιλιομέτρων εντός του νότιου Λιβάνου.

ΠΗΓΗ: MILITAIRE. gr