Τη θέση του για στοχευμένη τροποποίηση του αποθεματικού σταθερότητας της αγοράς ενέκρινε το Συμβούλιο της ΕΕ, με στόχο μια ομαλότερη και πιο προβλέψιμη εκκίνηση του νέου συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών για τα κτίρια και τις οδικές μεταφορές (ETS2) το 2028.

«Το νέο σύστημα εμπορίας εκπομπών για τις οδικές μεταφορές και τα κτίρια πρέπει να ξεκινήσει σε σταθερή βάση. Η θέση του Συμβουλίου για την προσαρμογή του αποθεματικού σταθερότητας –της δικλείδας ασφαλείας του συστήματος– στέλνει σαφές μήνυμα ότι η ΕΕ δεσμεύεται για μια σταθερή και προβλέψιμη αγορά άνθρακα», δήλωσε η Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Μαρία Παναγιώτου, εκ μέρους της Κυπριακής Προεδρίας, για την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ  των αναπληρωτών μονίμων αντιπροσώπων στο Συμβούλιο της ΕΕ.

Η συμφωνία αφορά στο αποθεματικό σταθερότητας της αγοράς, το οποίο λειτουργεί ως μηχανισμός εξισορρόπησης προσφοράς και ζήτησης στο ETS2, προσαρμόζοντας αυτόματα τον αριθμό των διαθέσιμων δικαιωμάτων εκπομπών όταν παρατηρούνται έντονες διακυμάνσεις τιμών. Σύμφωνα με τη συμφωνηθείσα θέση, η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για στοχευμένη τροποποίηση του μηχανισμού έγινε δεκτή χωρίς αλλαγές. Η πρωτοβουλία βασίζεται σε κοινό αίτημα 19 κρατών-μελών από τον Ιούλιο του 2025 για την εξασφάλιση ενός «ομαλού ξεκινήματος» του ETS2.

Σύμφωνα με την Κυπριακή Προεδρία της ΕΕ, κεντρικό στοιχείο της τροποποίησης αποτελεί η ενίσχυση της μακροπρόθεσμης προβλεψιμότητας της αγοράς άνθρακα. Το αποθεματικό σταθερότητας θα παραταθεί πέραν του 2030, ενώ τα 600 εκατομμύρια δικαιώματα που διατηρούνται στο απόθεμα –ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου σε δέκα χρόνια απαιτούμενων μειώσεων εκπομπών στο πλαίσιο του ETS2– θα παραμείνουν διαθέσιμα για μελλοντική διάθεση, εφόσον κριθεί αναγκαίο.

Παράλληλα, ενισχύεται ο υφιστάμενος μηχανισμός ελέγχου των τιμών. Μέχρι σήμερα, όταν το κόστος του άνθρακα υπερβαίνει τα 45 ευρώ ανά τόνο ισοδύναμου CO₂ (σε τιμές 2020), απελευθερώνονται 20 εκατομμύρια δικαιώματα. Με τη νέα ρύθμιση, κάθε τέτοια παρέμβαση θα ενισχύεται με επιπλέον 20 εκατομμύρια δικαιώματα και θα μπορεί να ενεργοποιείται δύο φορές τον χρόνο, επιτρέποντας έως και 80 εκατομμύρια πρόσθετα δικαιώματα ετησίως στην αγορά.

Σημαντική αλλαγή προβλέπεται και στον τρόπο απελευθέρωσης δικαιωμάτων όταν τα διαθέσιμα δικαιώματα στο σύστημα μειώνονται. Αντί για απότομη διάθεση 100 εκατομμυρίων δικαιωμάτων όταν το επίπεδο πέφτει στα 210 εκατομμύρια, θα εφαρμόζεται πλέον πιο σταδιακή και ευέλικτη προσέγγιση όταν τα διαθέσιμα δικαιώματα κυμαίνονται μεταξύ 260 και 210 εκατομμυρίων. Στόχος είναι να αποφεύγονται αιφνίδιες μεταβολές στην προσφορά και να αποστέλλεται πιο σταθερό σήμα τιμών στην αγορά.

Το ETS2 εφαρμόζεται στους διανομείς καυσίμων που προμηθεύουν τον τομέα των κτιρίων, τις οδικές μεταφορές και ορισμένους ακόμη τομείς. Οι προμηθευτές αυτοί υποχρεούνται να παρακολουθούν και να δηλώνουν τις εκπομπές που συνδέονται με τα καύσιμα που διαθέτουν στην αγορά και να παραδίδουν αντίστοιχα δικαιώματα, ενώ το συνολικό ανώτατο όριο δικαιωμάτων σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης μειώνεται κάθε χρόνο ώστε να ενισχύεται η απανθρακοποίηση. Το σύστημα θεσπίστηκε στο πλαίσιο του πακέτου «Fit for 55» το 2023 και αποσκοπεί στη μείωση των εκπομπών από τους συγκεκριμένους τομείς κατά 42% έως το 2030, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2005. Το ETS2 αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία το 2028, όπως έχει συμφωνηθεί στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής κλιματικής νομοθεσίας.

Όσον αφορά την πορεία του νομοθετικού φακέλου, επόμενο βήμα αποτελεί η έναρξη διαπραγματεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, μόλις αυτό υιοθετήσει τη δική του θέση επί του φακέλου. Τις σχετικές συνομιλίες θα αναλάβει η Προεδρία της Κύπρου, με στόχο την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη πρόοδο των διαπραγματεύσεων κατά τη διάρκεια της θητείας της.

Πηγή: ΚΥΠΕ

Μετά την απόφαση του Κακουργιοδικείου, που αθώωσε τους Δημήτρη Συλλούρη και τον Χριστάκη Τζιοβάνη, ρίχνοντας την ευθύνη στην Κατηγορούσα Αρχή που δεν κάλεσε ουσιώδεις μάρτυρες προκειμένου να στηρίξει την εκδοχή της, η Νομική Υπηρεσία και ειδικότερα ο Γενικός και Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας, δέχονται έντονες επικρίσεις, δεδομένου πως άλλη μια υπόθεση, η τρίτη στη σειρά, κατέρρευσε στο πρωτόδικο Δικαστήριο. 

Σε μια προσπάθεια, ενδεχομένως επικοινωνιακή, η ηγεσία της Νομικής Υπηρεσίας να δείξει πως ο θεσμός δεν είναι προσωποποιημένος, δηλαδή δεν είναι ο Γενικός και Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας, αλλά οι λειτουργοί της που καθημερινά χειρίζονται διάφορες υποθέσεις, αποφασίστηκε όπως παραχωρηθεί δημοσιογραφική διάσκεψη από της Εισαγγελέα της Δημοκρατίας και Υπεύθυνη Ομάδας Επικοινωνίας, Πολίνα Ευθυβούλου, και τους δύο Ανώτερους Λειτουργούς, Ανδρέα Αριστείδη και Χρίστια Κυθραιώτου.

Σημειώνεται πως είναι η πρώτη φορά που πραγματοποιείται διάσκεψη Τύπου είτε για να εκφραστεί η διαφωνία με μια απόφαση είτε για να ανακοινωθεί έφεση, για τέτοιου είδους υποθέσεις, αφού προηγήθηκαν άλλες δύο που αφορούσαν πολιτογραφήσεις και οι οποίες δεν στοιχειοθετήθηκαν πρωτόδικα, ωστόσο καταχώρησε εφέσεις η Νομική Υπηρεσία που έγιναν γνωστές με εντελώς διαφορετικό τρόπο.

Σε πρώτη φάση, η κ. Ευθυβούλου θέλησε να αναφέρει πως θα καταχωρηθεί έφεση και για την συγκεκριμένη υπόθεση, αφού η απόφαση αναγνώστηκε και υπήρξε διαφωνία με τα ευρήματα του Κακουργιοδικείου, τόσο για την απουσία ουσιωδών μαρτύρων, όσο και για τα ανακριτικά κενά, ενώ επεξήγησε αυτά που ήδη καταγράφονται στην απόφαση, σε ό,τι αφορά την μη κλήτευση δύο μαρτύρων και την απόσυρση κατηγοριών. Σε ό,τι αφορά την απόφαση της αναστολής δίωξης σε βάρος του Ανδρέα Πιττάτζη, η κ. Ευθυβούλου δεν θέλησε να τοποθετηθεί από την στιγμή που δεν ήταν κατηγορούμενος, σε αντίθεση με τους Δημήτρη Συλλούρη και Χριστάκη Τζιοβάνη, για τους οποίους εκφράστηκε η άποψη πως υπήρχε μαρτυρία που θα οδηγούσε στην καταδίκη τους, παραπέμποντας στην απόφαση της μειοψηφίας σε σχέση με την τρίτη κατηγορία.

Ευθυβούλου: Το βίντεο στην πορεία της εξέλιξη της υπόθεσης, παραδόθηκε ολόκληρο, αμοντάριστο, στη Νομική Υπηρεσία. Είναι σημαντικό να αντιληφθούν όλοι όσοι βάζουν τα ερωτήματα, ότι για να παρουσιαστεί κάποια μαρτυρία, αυτή θα πρέπει να είναι νόμιμη. Να έχει παραληφθεί νόμιμα. Εάν είναι προϊόν παράνομης ενέργειάς, δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως μαρτυρία. Εάν κάποιος επικοινωνεί μαζί σας και εκείνη την ώρα ηχογραφεί τη συνομιλία σας, χωρίς τη συγκατάθεσή σας, τότε αυτό το προϊόν δεν μπορεί να παρουσιαστεί σε δικαστική διαδικασία ως μαρτυρία. Την ώρα που προβαλλόταν από τα Μέσα δεν υπήρχαν κανόνες απόδειξης, δικονομικοί κανόνες, δεν υπήρχαν νομικά εμπόδια, αλλά ενώπιον του Δικαστηρίου, σε μια αυστηρή διαδικασία που κινείται με βάση το Σύνταγμα και τους κανόνες, δεν μπορούσε να παρουσιαστεί.

Από εκεί και πέρα, η κ. Ευθυβούλου, «αγόρευσε» επί της κριτικής που ασκείται στην Νομική Υπηρεσία, που αυτός ήταν και εν τέλει ο σκοπός της δημοσιογραφικής διάσκεψης, όπου με ιδιαίτερο τόνο και ύφος, μετατόπισε τον απόηχο της συγκεκριμένης υπόθεσης σε άλλα ζητήματα, που έχουν να κάνουν με απειλές και με βομβιστικές επιθέσεις που δέχθηκαν λειτουργοί της Εισαγγελίας, τονίζοντας μάλιστα σε διάφορες περιπτώσεις που ασχολούνται με το οργανωμένο έγκλημα. Κάτι που δεν αμφισβητείται, αφού είναι στα πλαίσια των καθηκόντων τους λόγω των υποθέσεων που χειρίζονται, όπως και ένας πυροσβέστης ασχολείται με την κατάσβεση μιας φωτιάς, όπως ένας αστυνομικός της ΥΚΑΝ ασχολείται επίσης με εγκληματικά στοιχεία. Ωστόσο, όπως διαφάνηκε, η Νομική Υπηρεσία είναι ενοχλημένη με την κριτική και με την αποδήμηση λόγω μιας αποτυχίας, σημειώνοντας μεταξύ άλλων πως οι λειτουργοί μπορεί να κερδίζουν καθημερινά άλλες τόσες υποθέσεις.

Στράφηκε κατά πάντων 

Η κ. Ευθυβούλου με την τοποθέτηση «ουαί και αλίμονο εάν τα κόμματα, εσείς οι δημοσιογράφοι και η πολιτεία δεν μας στηρίξουν», με έντονο ύφος, έδειξε την ενόχληση της Νομικής Υπηρεσίας, η οποία κατά τη θέση της θα πρέπει να τυγχάνει στήριξης, διαφωνώντας στην ουσία με την κριτική που ασκείται, μετατοπίζοντας αφενός την αποτυχία για την έκβαση της υπόθεσης στο Κακουργιοδικείου, αφού θεωρεί πως υπέπεσε σε σφάλματα, εξού και η καταχώρηση της έφεσης, και αφετέρου συνέδεσε τις επικρίσεις με τις απειλές που δέχθηκαν λειτουργοί σε διαφορετικές υποθέσεις, που δεν σχετίζονται με την παρούσα.

«Δεν ήρθα εδώ για να σας πω ότι θα ασκήσουμε έφεση», απάντησε η κ. Ευθυβούλου ερωτηθείσα για το πώς συνδέεται η απόφαση Συλλούρη με τις απειλές, ενώ σε σχόλιο ότι στην ουσία επικρίνεται ο πολίτης που επικρίνει την Νομική Υπηρεσία στον απόηχο της απόφασης, απάντησε «δεν είναι κριτική, αυτή είναι η δική σας ανάγνωση στα όσα λέω. Εγώ λέω πως ο κόσμος πρέπει να ξέρει τι κάμνουμε».

Μάλιστα, σε συνέχεια είπε, «αν μεταφέρουμε στον κόσμο, δεν ζητώ από εσάς, από κανένα από εσάς να το μεταφέρετε», απευθυνόμενη στους δημοσιογράφους, που η ίδια η Νομική Υπηρεσία κάλεσε σε διάσκεψη προκειμένου να απευθυνθεί στον κόσμο, ενώ συνέχισε λέγοντας «τούτην την στιγμή ζητώ βήμα να το μεταφέρω εγώ, την δουλειά που κάμω. Αν οι υπόλοιποι θέλουν να σταματήσω, να σταματήσω. Εγώ νιώθω χρέος μου να ξέρει ο κόσμος τη δουλειά που κάμουμε. Δεν έχει σημασία ποιοι είναι επικεφαλής εδώ». 

Ερωτηθείσα ως προς το λόγο που συγκάλεσε δημοσιογραφική διάσκεψη η Νομική Υπηρεσία, κάτι που δεν έπραξε σε άλλη περίπτωση, η κ. Ευθυβούλου απάντησε:

Τριάντα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την ιδρυτική συνδιάσκεψη του Κινήματος Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών. Τριάντα χρόνια συνεχούς παρουσίας, αγώνων και παρεμβάσεων για το περιβάλλον, τη διαφάνεια, τη δημοκρατία, την κοινωνική δικαιοσύνη, τα δικαιώματα των απλών πολιτών, των ζώων και του περιβάλλοντος.

Από το 1996 μέχρι σήμερα, η πορεία του Κινήματος ήταν σταθερά προσανατολισμένη σε αξίες και ιδανικά και όχι σε συγκυριακές σκοπιμότητες και προσωπικές φιλοδοξίες . Σε δύσκολες στιγμές για τον τόπο και την κοινωνία, επέλεξε να σταθεί με καθαρό λόγο και καθαρές θέσεις μακριά από το λαϊκισμό και την μόδα της κάθε εποχής.

30 χρόνια στη σωστή πλευρά της ιστορίας.

Σε κάθε μεγάλη θεσμική μάχη για τη διαφάνεια, σε κάθε περιβαλλοντικό αγώνα για προστασία της φύσης, σε κάθε προσπάθεια ανάδειξης σκανδάλων και στρεβλώσεων, η θέση μας ήταν ξεκάθαρη: υπέρ της λογοδοσίας, υπέρ της προστασίας του δημόσιου συμφέροντος, υπέρ των απλών πολιτών.

30 χρόνια στη σωστή πλευρά της κοινωνίας.

Δίπλα στους πολίτες που διεκδικούν ποιότητα ζωής, δίπλα στους νέους που απαιτούν προοπτική, δίπλα στις οικογένειες που αγωνιούν για αξιοπρέπεια, δίπλα σε όσους δεν έχουν ισχυρή φωνή αλλά έχουν δίκαιο. Αντίθετα στο άδικο και την εκμετάλλευση των αδυνάτων από τους ισχυρούς, στην διαφθορά και την διαπλοκή, στην αδιαφορία και την λήθη, το ψέμα και την παραπληροφόρηση, την κοινωνική αναλγησία και την απανθρωπιά.

Στα τριάντα αυτά χρόνια, το Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών απέδειξε ότι μπορεί να είναι μικρό σε αριθμούς αλλά ισχυρό σε συνέπεια. Ότι μπορεί να μην ακολουθεί το ρεύμα, αλλά να το διαμορφώνει. Ότι μπορεί να επιμένει θεσμικά, χωρίς κραυγές και χωρίς εκδικητικές συμπεριφορές,  ακόμη και όταν η συγκυρία ευνοεί τον εύκολο λαϊκισμό.

Η διαδρομή αυτή δεν είναι απλώς επετειακή. Είναι ευθύνη. Και τα επόμενα χρόνια θα είναι ακόμη πιο απαιτητικά: κλιματική κρίση, θεσμική θωράκιση, κοινωνικές ανισότητες, ποιότητα δημοκρατίας.

Με νέα ηγεσία αλλά με την ίδια ιστορία συνεχίζουμε.

Με την ίδια καθαρότητα, με την ίδια επιμονή και με την ίδια πίστη στις αρχές μας, συνεχίζουμε.

Γιατί τριάντα χρόνια μετά, παραμένουμε στη σωστή πλευρά της ιστορίας.

Και κυρίως παραμένουμε και συνεχίζουμε στη σωστή πλευρά της κοινωνίας.

Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών