ΓΕΩΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ
Ανατολική Μεσόγειος: Αυξανόμενη ένταση λόγω Τουρκίας – Δεν αποκλείεται πλέον ανοιχτή σύγκρουση
Οι γεωπολιτικές εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο επανέρχονται στο προσκήνιο, μετά την υπογραφή νέας συμφωνίας θαλάσσιας οριοθέτησης μεταξύ Τουρκίας και της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας (GNU) της Λιβύης. Η Άγκυρα εντείνει τις πιέσεις προς τις παράκτιες χώρες της περιοχής — Ελλάδα, Κύπρο, Ισραήλ και Αίγυπτο — αμφισβητώντας τα όρια των Αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών (ΑΟΖ) τους και επαναφέροντας στο τραπέζι μακροχρόνιες διεκδικήσεις.
Τρεις βασικοί άξονες έντασης
Σύμφωνα με ανάλυση του ειδικού σε ενεργειακά ζητήματα Dr. Cyril Widdershoven στην ιστοσελίδα Oilprice.com, η Τουρκία ενεργοποιεί πολλαπλά μέτωπα που αυξάνουν τον κίνδυνο στρατιωτικής ή διπλωματικής σύγκρουσης:
-
Η νέα θαλάσσια συμφωνία με τη Λιβύη ενισχύει τις τουρκικές διεκδικήσεις έναντι της Ελλάδας, της Κύπρου, της Αιγύπτου και του Ισραήλ.
-
Οι τουρκικές ναυτικές δραστηριότητες ανοιχτά της Λιβύης, σε συνδυασμό με επερχόμενες ψηφοφορίες στο λιβυκό κοινοβούλιο, προκαλούν ανησυχία για πιθανή κλιμάκωση.
-
Αναφορές για μυστικές συνομιλίες μεταξύ Άγκυρας και Δαμασκού για καθορισμό ΑΟΖ δημιουργούν επιπλέον πίεση στην Αθήνα, τη Λευκωσία και το Κάιρο.
Αμφισβήτηση ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων
Τον Ιούνιο 2025, η Τουρκία κατέθεσε στην UNESCO νέο χάρτη που αμφισβητεί την ελληνική κυριαρχία στο Αιγαίο, υποστηρίζοντας ότι τα ελληνικά χωρικά ύδατα πρέπει να περιοριστούν στα έξι ναυτικά μίλια. Η Άγκυρα θεωρεί την ελληνική θέση απειλή κατά των συμφερόντων της και εξακολουθεί να στηρίζει την τουρκοκυπριακή διοίκηση από το 1974.
Πρόσφατες πληροφορίες κάνουν λόγο για τουρκικούς στρατιωτικούς ελιγμούς με στόχο την αμφισβήτηση των ελληνικών δικαιωμάτων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Παρά τις περιορισμένες διπλωματικές επαφές μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας, ο Έλληνας Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει καλέσει την Τουρκία να αποσύρει το casus belli του 1995 για να υπάρξει πρόοδος στις σχέσεις με την ΕΕ.
Λιβύη: Το νέο επίκεντρο της έντασης
Η τουρκική εμπλοκή στη Λιβύη εστιάζει σε εκμετάλλευση ενεργειακών κοιτασμάτων σε αμφισβητούμενες θαλάσσιες ζώνες. Η Άγκυρα επιμένει ότι το Μνημόνιο Συνεργασίας του 2019 με τη GNU είναι νόμιμο, ενώ απορρίπτει κάθε αμφισβήτηση ως πρόκληση με ενδεχόμενες στρατιωτικές συνέπειες.
Η Ελλάδα έχει χαρακτηρίσει τη συμφωνία άκυρη και διατηρεί ανοιχτή διπλωματική γραμμή με λιβυκές αρχές. Η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, που πρόσκειται στον στρατηγό Χαφτάρ, αναμένεται να ψηφίσει σύντομα για το μέλλον του μνημονίου, ενώ εξετάζεται και πιθανή ελληνική ναυτική παρουσία στην περιοχή.
Η Αίγυπτος, η Κύπρος και το Ισραήλ τάσσονται υπέρ της ελληνικής θέσης, εκφράζοντας ανησυχία για τις στρατηγικές επιδιώξεις της Άγκυρας. Το Κάιρο, μάλιστα, ζήτησε από την Ουάσινγκτον να παρέμβει προκειμένου να εμποδιστεί η κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Προσέγγιση με τη Συρία και γεωπολιτικές συνέπειες
Στο προσκήνιο έρχονται και φήμες περί διαπραγματεύσεων Τουρκίας-Συρίας για νέα θαλάσσια συμφωνία σε μεταπολεμικό σκηνικό. Διαρροή επιστολής του Τούρκου ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν επιβεβαιώνει ότι υπάρχει συντονισμός για συμφωνία μελλοντικής οριοθέτησης ΑΟΖ, που θα ενίσχυε τις τουρκικές θέσεις και θα συνέδεε άμεσα την τουρκική διεκδίκηση με τη Βόρεια Κύπρο.
Μια τέτοια εξέλιξη θα έπληττε σοβαρά τα στρατηγικά και ενεργειακά συμφέροντα Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου, θέτοντας σε κίνδυνο τον ρόλο του Φόρουμ Φυσικού Αερίου Ανατολικής Μεσογείου (EMGF) και υπονομεύοντας τη σταθερότητα στην περιοχή.
ΓΕΩΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ
Διπλωματία με φόντο το αεροπλανοφόρο: Το διπλό μήνυμα Τραμπ προς το Ιράν
Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εκτίμησε χθες, Δευτέρα, ότι το Ιράν επιδιώκει διπλωματική διέξοδο όσον αφορά τις εντάσεις με τις ΗΠΑ, την ώρα που το αμερικανικό αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln έφθασε στην περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Η κατάσταση σε ό,τι αφορά το Ιράν χαρακτηρίζεται «ρευστή», καθώς οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις συνεχίζουν να αναπτύσσουν —ιδίως ναυτικούς και άλλους— στρατιωτικούς πόρους στην περιοχή, ανέφερε ο ρεπουμπλικάνος πρόεδρος στον ειδησεογραφικό ιστότοπο Axios. «Διαθέτουμε μεγάλη αρμάδα κοντά στο Ιράν. Μεγαλύτερη απ’ ό,τι στη Βενεζουέλα», δήλωσε ο κ. Τραμπ, υπογραμμίζοντας ότι η διπλωματία παραμένει στο τραπέζι. «Θέλουν να υπάρξει συμφωνία. Το γνωρίζω. Έχουν τηλεφωνήσει σε αρκετές περιπτώσεις. Θέλουν να συζητήσουμε», σημείωσε στο Axios.
Χθες, Δευτέρα, το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή, η CENTCOM, ανακοίνωσε ότι το αεροπλανοφόρο Λίνκολν, μαζί με τα πλοία συνοδείας του, έφθασε στην περιοχή «ευθύνης» του, η οποία περιλαμβάνει και το Ιράν.
Η ανάπτυξη του αεροπλανοφόρου και της δύναμης κρούσης του αποσκοπεί «στην προώθηση της περιφερειακής ασφάλειας και σταθερότητας», σύμφωνα με τη διατύπωση της CENTCOM. Κατά τα έως τώρα γνωστά στοιχεία, το σκάφος πλέει ακόμη στον Ινδικός Ωκεανός, χωρίς να έχει γίνει γνωστή η ακριβής του θέση.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, μέχρι στιγμής, αρνείται να αποκλείσει το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης των ΗΠΑ στο Ιράν, μετά τη σκληρή καταστολή μαζικών κινητοποιήσεων, κατά την οποία —σύμφωνα με οργανώσεις υπεράσπισης ανθρωπίνων δικαιωμάτων— σκοτώθηκαν χιλιάδες άνθρωποι.
Σύμφωνα με πηγές της κυβέρνησής του που μίλησαν στο Axios υπό τον όρο της ανωνυμίας, ο κ. Τραμπ δεν έχει ακόμη λάβει οριστική απόφαση.
Κατά τις ίδιες πηγές, εντός της εβδομάδας αναμένεται να παρουσιαστούν στον ρεπουμπλικάνο πρόεδρο πρόσθετες στρατιωτικές «επιλογές» από τους συμβούλους του σε θέματα ασφάλειας.
Η άφιξη του αεροπλανοφόρου και της δύναμης κρούσης του παρέχει τόσο αμυντικές όσο και επιθετικές δυνατότητες, σε περίπτωση που ληφθεί απόφαση για διαταγή στρατιωτικής επιχείρησης, σημείωσε η Wall Street Journal.
MILITAIRE
Ρωσικές καταγγελίες για στρατιωτική ενίσχυση του NATO στην Αρκτική
ΓΕΩΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ
Ιράν: Ο Τραμπ θέλει να χτυπήσει γρήγορα, αλλά δεν θέλει να ανοίξει νέο Ιράκ
Ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να θέλει, σε περίπτωση αμερικανικής στρατιωτικής δράσης κατά του Ιράν, το χτύπημα να είναι σύντομο, καταλυτικό και πολιτικά «καθαρό».
Εδώ όμως εντοπίζεται και ο βασικός προβληματισμός στους διαδρόμους της Ουάσιγκτον: κανείς δεν μπορεί να διαβεβαιώσει ότι ένα τέτοιο πλήγμα θα οδηγούσε σε γρήγορη κατάρρευση του καθεστώτος, ούτε ότι η Τεχεράνη δεν θα απαντούσε με εκτεταμένα αντίποινα.
Σύμφωνα με πληροφορίες του NBC News, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ξεκαθαρίσει στους συνεργάτες του πως δεν προτίθεται να βυθίσει τη χώρα σε μια μακρά σύγκρουση τύπου Ιράκ ή Αφγανιστάν.
Παρόλα αυτά, η ομάδα εθνικής ασφάλειας δεν είναι σε θέση να του εγγυηθεί ότι μια επέμβαση θα είχε άμεσο και οριστικό αποτέλεσμα…… Αντίθετα, οι εκτιμήσεις που κατατίθενται στον Λευκό Οίκο κάνουν λόγο για σοβαρό κίνδυνο κλιμάκωσης, με πιθανές ιρανικές επιθέσεις εναντίον αμερικανικών βάσεων στη Μέση Ανατολή και περιορισμένες δυνατότητες ταχείας στρατιωτικής ενίσχυσης.
Περιορισμένες στρατιωτικές επιλογές
Το κλίμα αυτό επιβεβαιώνεται και από ρεπορτάζ των New York Times, που επισημαίνουν ότι η αμερικανική παρουσία στην περιοχή είναι σήμερα πιο «αραιή» σε σχέση με προηγούμενες κρίσεις.
Η αποχώρηση του αεροπλανοφόρου Gerald R. Ford και άλλων μονάδων από την Ανατολική Μεσόγειο έχει περιορίσει τη ναυτική ισχύ των ΗΠΑ, ενώ συνεχίζονται οι διαβουλεύσεις για ενδεχόμενη αναδιάταξη δυνάμεων.
Αν και οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να διαθέτουν αντιτορπιλικά με κατευθυνόμενους πυραύλους και τουλάχιστον ένα υποβρύχιο στην περιοχή, στρατιωτικοί διοικητές ζητούν χρόνο για την ενίσχυση της άμυνας, φοβούμενοι επιθέσεις από το Ιράν ή συμμάχους του σε Ιράκ και Συρία.
Στο τραπέζι κυβερνοεπιθέσεις και «χειρουργικά» πλήγματα
Υπό αυτά τα δεδομένα, στην Ουάσιγκτον εξετάζονται εναλλακτικά μέσα πίεσης: κυβερνοεπιχειρήσεις, στοχευμένα πλήγματα σε δομές εσωτερικής ασφάλειας του Ιράν ή μυστικές αποστολές που δεν θα οδηγούσαν σε ανοικτή σύρραξη.
Όπως μεταδίδει το NBC, σε σύσκεψη υπό τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς τονίστηκε ότι κάθε ενέργεια θα απέκλειε την ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων και μια παρατεταμένη στρατιωτική εκστρατεία.
Η Τεχεράνη προειδοποιεί για αντίποινα
Την ίδια στιγμή, το CNN αναφέρει ότι το Ιράν έχει ήδη καταρτίσει σχέδια για πλήγματα κατά αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στη Μέση Ανατολή, σε περίπτωση που δεχθεί επίθεση.
Στο πλαίσιο προληπτικών μέτρων, εκατοντάδες Αμερικανοί στρατιώτες έχουν μετακινηθεί από τη βάση Αλ Ουντέιντ στο Κατάρ, με τις τοπικές αρχές να επιβεβαιώνουν τη μερική αποχώρηση προσωπικού.
Διαδηλώσεις και κόκκινες γραμμές
Η ένταση συνδέεται άμεσα και με τη σκληρή καταστολή των διαδηλώσεων στο Ιράν. Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι ενδεχόμενες μαζικές εκτελέσεις διαδηλωτών θα μπορούσαν να προκαλέσουν αμερικανική αντίδραση.
Τα τελευταία εικοσιτετράωρα, ωστόσο, εμφανίστηκε πιο συγκρατημένος, αναφέροντας πως έχει ενημερωθεί ότι οι εκτελέσεις «δεν θα προχωρήσουν» και ότι η αιματοχυσία στους δρόμους έχει σταματήσει.
Η ιρανική Δικαιοσύνη, σύμφωνα με το Reuters, ανακοίνωσε ότι ο 26χρονος Ερφάν Σολτανί, για τον οποίο υπήρχαν φόβοι επικείμενης εκτέλεσης, δεν έχει καταδικαστεί σε θάνατο και ότι οι κατηγορίες που αντιμετωπίζει δεν επισύρουν την εσχάτη των ποινών.
Ρευστό σκηνικό, χωρίς τελικές αποφάσεις
Παρά τα σημάδια προσωρινής αποκλιμάκωσης, το τοπίο παραμένει ασταθές. Οι ΗΠΑ κρατούν όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά, η Τεχεράνη δηλώνει έτοιμη να απαντήσει και κανείς δεν αποκλείει νέα έξαρση της κρίσης.
Το κεντρικό δίλημμα για τον Τραμπ παραμένει αμετάβλητο: πώς θα αποδείξει ότι «εννοεί όσα λέει», χωρίς να παρασύρει τις Ηνωμένες Πολιτείες σε έναν πόλεμο που δεν μπορεί να τελειώσει γρήγορα.
ΠΗΓΗ: NAYTEMPORIKH .gr
-
Think Tank1 month agoΣομαλιλάνδη: το νέο μέτωπο Ισραήλ–Τουρκίας
-
Off the Record2 weeks agoΗ ττενέκκα και το ΕΛΑΜ…
-
ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ1 month agoΤο ερώτημα για την Holguín για την UNFICYP και η υπόθεση της Μάμμαρι: γιατί δέχθηκαν επίθεση δύο Ελληνοκύπριοι αγρότες;
-
Off the Record3 weeks agoΑνθρωποφαγία από το ΔΗΣΥ καταγγέλλει ο Τορναρίτης
-
Off the Record3 weeks agoΣΥΚΑΣ: Πολιορκία κομμάτων για να είναι υποψήφιος – Λευκωσιάτικη δημοσκόπηση
-
Off the Record2 days agoΑργίες à la carte: κόλλησε ο Κουλάς του ΔηΣυ όταν ρωτήθηκε για τον δήμαρχο Αγίας Νάπας
-
Άρθρα Χάρη Θεραπή1 month agoΠώς στήνεται ένα πολιτικό «viral σκάνδαλο»
-
Off the Record1 month agoΕκλογές 2026: Το ποτάμι δεν γυρίζει ΠΙΣΩ…
-
Off the Record2 weeks agoΕπέκταση της υπηρεσίας των εφέδρων στρατιωτών στην Εθνική Φρουρά μέχρι την ηλικία των 65 ετών
-
Think Tank1 month agoΤο πραξικόπημα των ΤΚ το 1963 | Μία εκπομπή ντοκουμέντο

