ΓΕΩΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ
Ανατολική Μεσόγειος: Αυξανόμενη ένταση λόγω Τουρκίας – Δεν αποκλείεται πλέον ανοιχτή σύγκρουση
Οι γεωπολιτικές εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο επανέρχονται στο προσκήνιο, μετά την υπογραφή νέας συμφωνίας θαλάσσιας οριοθέτησης μεταξύ Τουρκίας και της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας (GNU) της Λιβύης. Η Άγκυρα εντείνει τις πιέσεις προς τις παράκτιες χώρες της περιοχής — Ελλάδα, Κύπρο, Ισραήλ και Αίγυπτο — αμφισβητώντας τα όρια των Αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών (ΑΟΖ) τους και επαναφέροντας στο τραπέζι μακροχρόνιες διεκδικήσεις.
Τρεις βασικοί άξονες έντασης
Σύμφωνα με ανάλυση του ειδικού σε ενεργειακά ζητήματα Dr. Cyril Widdershoven στην ιστοσελίδα Oilprice.com, η Τουρκία ενεργοποιεί πολλαπλά μέτωπα που αυξάνουν τον κίνδυνο στρατιωτικής ή διπλωματικής σύγκρουσης:
-
Η νέα θαλάσσια συμφωνία με τη Λιβύη ενισχύει τις τουρκικές διεκδικήσεις έναντι της Ελλάδας, της Κύπρου, της Αιγύπτου και του Ισραήλ.
-
Οι τουρκικές ναυτικές δραστηριότητες ανοιχτά της Λιβύης, σε συνδυασμό με επερχόμενες ψηφοφορίες στο λιβυκό κοινοβούλιο, προκαλούν ανησυχία για πιθανή κλιμάκωση.
-
Αναφορές για μυστικές συνομιλίες μεταξύ Άγκυρας και Δαμασκού για καθορισμό ΑΟΖ δημιουργούν επιπλέον πίεση στην Αθήνα, τη Λευκωσία και το Κάιρο.
Αμφισβήτηση ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων
Τον Ιούνιο 2025, η Τουρκία κατέθεσε στην UNESCO νέο χάρτη που αμφισβητεί την ελληνική κυριαρχία στο Αιγαίο, υποστηρίζοντας ότι τα ελληνικά χωρικά ύδατα πρέπει να περιοριστούν στα έξι ναυτικά μίλια. Η Άγκυρα θεωρεί την ελληνική θέση απειλή κατά των συμφερόντων της και εξακολουθεί να στηρίζει την τουρκοκυπριακή διοίκηση από το 1974.
Πρόσφατες πληροφορίες κάνουν λόγο για τουρκικούς στρατιωτικούς ελιγμούς με στόχο την αμφισβήτηση των ελληνικών δικαιωμάτων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Παρά τις περιορισμένες διπλωματικές επαφές μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας, ο Έλληνας Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει καλέσει την Τουρκία να αποσύρει το casus belli του 1995 για να υπάρξει πρόοδος στις σχέσεις με την ΕΕ.
Λιβύη: Το νέο επίκεντρο της έντασης
Η τουρκική εμπλοκή στη Λιβύη εστιάζει σε εκμετάλλευση ενεργειακών κοιτασμάτων σε αμφισβητούμενες θαλάσσιες ζώνες. Η Άγκυρα επιμένει ότι το Μνημόνιο Συνεργασίας του 2019 με τη GNU είναι νόμιμο, ενώ απορρίπτει κάθε αμφισβήτηση ως πρόκληση με ενδεχόμενες στρατιωτικές συνέπειες.
Η Ελλάδα έχει χαρακτηρίσει τη συμφωνία άκυρη και διατηρεί ανοιχτή διπλωματική γραμμή με λιβυκές αρχές. Η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, που πρόσκειται στον στρατηγό Χαφτάρ, αναμένεται να ψηφίσει σύντομα για το μέλλον του μνημονίου, ενώ εξετάζεται και πιθανή ελληνική ναυτική παρουσία στην περιοχή.
Η Αίγυπτος, η Κύπρος και το Ισραήλ τάσσονται υπέρ της ελληνικής θέσης, εκφράζοντας ανησυχία για τις στρατηγικές επιδιώξεις της Άγκυρας. Το Κάιρο, μάλιστα, ζήτησε από την Ουάσινγκτον να παρέμβει προκειμένου να εμποδιστεί η κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Προσέγγιση με τη Συρία και γεωπολιτικές συνέπειες
Στο προσκήνιο έρχονται και φήμες περί διαπραγματεύσεων Τουρκίας-Συρίας για νέα θαλάσσια συμφωνία σε μεταπολεμικό σκηνικό. Διαρροή επιστολής του Τούρκου ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν επιβεβαιώνει ότι υπάρχει συντονισμός για συμφωνία μελλοντικής οριοθέτησης ΑΟΖ, που θα ενίσχυε τις τουρκικές θέσεις και θα συνέδεε άμεσα την τουρκική διεκδίκηση με τη Βόρεια Κύπρο.
Μια τέτοια εξέλιξη θα έπληττε σοβαρά τα στρατηγικά και ενεργειακά συμφέροντα Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου, θέτοντας σε κίνδυνο τον ρόλο του Φόρουμ Φυσικού Αερίου Ανατολικής Μεσογείου (EMGF) και υπονομεύοντας τη σταθερότητα στην περιοχή.
MILITAIRE
Από τον Περσικό Κόλπο ως την Ανατολική Μεσόγειο: Η «επιβλητική αρμάδα» του Τραμπ
Μέσα σε διάστημα λίγων εβδομάδων, οι Ηνωμένες Πολιτείες συγκέντρωσαν γύρω από το Ιράν σημαντικό όγκο στρατιωτικών δυνάμεων, ενόψει ενδεχόμενης επίθεσης τις προσεχείς ημέρες. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έκανε λόγο για «μια επιβλητική αρμάδα», χρησιμοποιώντας τον ίδιο χαρακτηρισμό που είχε επιλέξει και πριν από την επίθεση του Ιανουαρίου κατά της Βενεζουέλας. Ωστόσο, η δύναμη που έχει πλέον αναπτυχθεί απέναντι στο Ιράν είναι αισθητά μεγαλύτερη και παραπέμπει σε επιχείρηση με προοπτική μεγαλύτερης διάρκειας.
Το μεγαλύτερο μέρος των πολεμικών πλοίων έχει μετασταθμεύσει στη βόρεια Αραβική Θάλασσα. Από την Ασία κατέφθασε το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, συνοδευόμενο από τρία αντιτορπιλικά, και εδώ και ημέρες πλέει ανοιχτά του Ομάν. Το Lincoln έχει δυνατότητα μεταφοράς έως και 90 μαχητικών αεροσκαφών, αν και δεν έχει διευκρινιστεί ο ακριβής αριθμός που φέρει αυτή τη στιγμή. Επιπλέον, άλλα πλοία έχουν αναπτυχθεί στον Κόλπο του Ομάν — το θαλάσσιο πέρασμα μεταξύ Ομάν και Ιράν που οδηγεί στον Περσικό Κόλπο — καθώς και στην ευρύτερη περιοχή των Στενών του Ορμούζ. Τα Στενά αποτελούν κρίσιμο κόμβο για το παγκόσμιο εμπόριο, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου, ενώ η Τεχεράνη έχει επανειλημμένα απειλήσει με αποκλεισμό τους σε περίπτωση επίθεσης. Για τον λόγο αυτό, τρία από τα πλοία που βρίσκονται πλησιέστερα στις ιρανικές ακτές έχουν αναλάβει αποστολή εξουδετέρωσης θαλάσσιων ναρκών και αντιμετώπισης υποβρυχίων απειλών.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αναπτύξει επιπλέον αντιτορπιλικά και στην ανατολική Μεσόγειο. Παράλληλα, προς την περιοχή του Ιράν κατευθύνεται και δεύτερο αεροπλανοφόρο, το USS Gerald R. Ford, το οποίο είχε χρησιμοποιηθεί στην επίθεση κατά της Βενεζουέλας και προερχόταν από την Καραϊβική Θάλασσα. Προς το παρόν, το μεγαλύτερο μέρος των πλοίων διατηρείται σε απόσταση ασφαλείας από τις ιρανικές ακτές, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος πλήγματος από πυραύλους μικρού βεληνεκούς. Το Ιράν διαθέτει και πυραύλους μεγαλύτερης εμβέλειας, όπως βαλλιστικούς, οι οποίοι όμως θεωρούνται λιγότερο ακριβείς.
Στη ναυτική ισχύ προστίθεται και η αεροπορική. Οι δύο αμερικανικές βάσεις που διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο είναι εκείνη του Muwaffaq Salti στην Ιορδανία και του Prince Sultan στη Σαουδική Αραβία, όπου έχουν μεταφερθεί δεκάδες μαχητικά αεροσκάφη, μεταξύ των οποίων F-35, F-15 και F-16. Εκτός από τα μαχητικά, έχουν αναπτυχθεί μη επανδρωμένα αεροσκάφη Reaper, αεροσκάφη αναγνώρισης και επιτήρησης, επιθετικά ελικόπτερα, καθώς και αεροσκάφη εξοπλισμένα με συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου και παρεμβολών επικοινωνιών.
Ιδιαίτερα εντυπωσιακές είναι και οι μετακινήσεις σε επίπεδο επιμελητείας: έχουν επιβεβαιωθεί δεκάδες πτήσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες προς αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή, με μεταγωγικά αεροσκάφη, ιπτάμενα τάνκερ εναέριου ανεφοδιασμού και άλλα μέσα απαραίτητα για τη στήριξη παρατεταμένων στρατιωτικών επιχειρήσεων. Το στοιχείο αυτό ενισχύει την εκτίμηση ότι πρόκειται για επιχείρηση μεγαλύτερης κλίμακας σε σύγκριση με εκείνη στη Βενεζουέλα. Σύμφωνα με εκτίμηση της The Wall Street Journal, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν είχαν αναπτύξει τόσο ισχυρή αεροπορική παρουσία στη Μέση Ανατολή από την περίοδο της εισβολής στο Ιράκ το 2003.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν οκτώ μόνιμες στρατιωτικές βάσεις στη Μέση Ανατολή, καθώς και δεκάδες μικρότερες εγκαταστάσεις. Ο υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio δήλωσε τις προηγούμενες ημέρες ότι στην περιοχή βρίσκονται σήμερα από 30.000 έως 40.000 Αμερικανοί στρατιώτες. Το τελευταίο διάστημα, οι αντιαεροπορικές άμυνες πολλών βάσεων έχουν ενισχυθεί με πρόσθετα συστήματα αναχαίτισης πυραύλων που ενδέχεται να εκτοξευθούν από το Ιράν, ενώ ορισμένες εγκαταστάσεις έχουν μερικώς εκκενωθεί.
Ένα ακόμη στοιχείο που βρίσκεται στο μικροσκόπιο των αναλυτών είναι οι κινήσεις των βομβαρδιστικών B-2, αεροσκαφών πολύ μεγάλου βεληνεκούς που οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν ήδη αξιοποιήσει κατά την επίθεσή τους εναντίον του Ιράν τον περασμένο Ιούνιο. Εκτιμάται ότι, εφόσον αποφασιστεί η χρήση τους, τα B-2 θα απογειωθούν απευθείας από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
ΠΗΓΗ: MILITAIRE .gr
ΓΕΩΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ
Εθνική Φρουρά και Αμερικανικές Δυνάμεις σε κοινές ασκήσεις και ανταλλαγή τεχνογνωσίας
ΓΕΩΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ
Διπλωματία με φόντο το αεροπλανοφόρο: Το διπλό μήνυμα Τραμπ προς το Ιράν
Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εκτίμησε χθες, Δευτέρα, ότι το Ιράν επιδιώκει διπλωματική διέξοδο όσον αφορά τις εντάσεις με τις ΗΠΑ, την ώρα που το αμερικανικό αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln έφθασε στην περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Η κατάσταση σε ό,τι αφορά το Ιράν χαρακτηρίζεται «ρευστή», καθώς οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις συνεχίζουν να αναπτύσσουν —ιδίως ναυτικούς και άλλους— στρατιωτικούς πόρους στην περιοχή, ανέφερε ο ρεπουμπλικάνος πρόεδρος στον ειδησεογραφικό ιστότοπο Axios. «Διαθέτουμε μεγάλη αρμάδα κοντά στο Ιράν. Μεγαλύτερη απ’ ό,τι στη Βενεζουέλα», δήλωσε ο κ. Τραμπ, υπογραμμίζοντας ότι η διπλωματία παραμένει στο τραπέζι. «Θέλουν να υπάρξει συμφωνία. Το γνωρίζω. Έχουν τηλεφωνήσει σε αρκετές περιπτώσεις. Θέλουν να συζητήσουμε», σημείωσε στο Axios.
Χθες, Δευτέρα, το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή, η CENTCOM, ανακοίνωσε ότι το αεροπλανοφόρο Λίνκολν, μαζί με τα πλοία συνοδείας του, έφθασε στην περιοχή «ευθύνης» του, η οποία περιλαμβάνει και το Ιράν.
Η ανάπτυξη του αεροπλανοφόρου και της δύναμης κρούσης του αποσκοπεί «στην προώθηση της περιφερειακής ασφάλειας και σταθερότητας», σύμφωνα με τη διατύπωση της CENTCOM. Κατά τα έως τώρα γνωστά στοιχεία, το σκάφος πλέει ακόμη στον Ινδικός Ωκεανός, χωρίς να έχει γίνει γνωστή η ακριβής του θέση.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, μέχρι στιγμής, αρνείται να αποκλείσει το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης των ΗΠΑ στο Ιράν, μετά τη σκληρή καταστολή μαζικών κινητοποιήσεων, κατά την οποία —σύμφωνα με οργανώσεις υπεράσπισης ανθρωπίνων δικαιωμάτων— σκοτώθηκαν χιλιάδες άνθρωποι.
Σύμφωνα με πηγές της κυβέρνησής του που μίλησαν στο Axios υπό τον όρο της ανωνυμίας, ο κ. Τραμπ δεν έχει ακόμη λάβει οριστική απόφαση.
Κατά τις ίδιες πηγές, εντός της εβδομάδας αναμένεται να παρουσιαστούν στον ρεπουμπλικάνο πρόεδρο πρόσθετες στρατιωτικές «επιλογές» από τους συμβούλους του σε θέματα ασφάλειας.
Η άφιξη του αεροπλανοφόρου και της δύναμης κρούσης του παρέχει τόσο αμυντικές όσο και επιθετικές δυνατότητες, σε περίπτωση που ληφθεί απόφαση για διαταγή στρατιωτικής επιχείρησης, σημείωσε η Wall Street Journal.
-
Off the Record1 month agoΗ ττενέκκα και το ΕΛΑΜ…
-
Off the Record1 month agoΣΥΚΑΣ: Πολιορκία κομμάτων για να είναι υποψήφιος – Λευκωσιάτικη δημοσκόπηση
-
ΠΟΛΙΤΙΚΗ3 weeks agoΣυντάξεις για ψηφοθηρία: Κρατικό έγκλημα με χρονόμετρο
-
Off the Record1 month agoΑνθρωποφαγία από το ΔΗΣΥ καταγγέλλει ο Τορναρίτης
-
Behind Politics1 week agoBehind Politics | Επεισόδιο 2: Γιώργος Μαυρουδής, Σάββατο 21/02 στις 7μμ
-
Off the Record3 weeks agoΑργίες à la carte: κόλλησε ο Κουλάς του ΔηΣυ όταν ρωτήθηκε για τον δήμαρχο Αγίας Νάπας
-
EKLOGES202616 hours agoEkloges2026 – Αποτελέσματα Διαδικτυακής Δημοσκόπησης Vouli.TV | Παρασκευή 27/02 στις 7μμ
-
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ3 weeks agoBloomberg: Διεθνής κυβερνοεπίθεση πλήττει δεκάδες χώρες – Στο κάδρο και η Κύπρος
-
Off the Record2 weeks agoΞεσηκωμός στον Μαζωτό για Μονάδα Αφαλάτωσης
-
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ3 weeks agoΜε ψήφους 5-3 απορρίφθηκε η αίτηση Βαρωσιώτου – Προσφυγή στο ΕΔΑΔ

