ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Ανησυχίες Γεν. Ελεγκτή για ελλείμματα ΟΚΥπΥ και μεγάλη απώλεια ασθενών
Ο Γενικός Ελεγκτής Ανδρέας Παπακωνσταντίνου δήλωσε ενώπιον της Επιτροπής Ελέγχου της Βουλής ότι ο ΟΚΥπΥ έχει απωλέσει το 50% των εξωνοσοκομειακών ασθενών και το 20% των ενδονοσοκομειακών ασθενών. «Μας ανησυχεί το γεγονός ότι ενώ η εργασία σε ασθενείς μειώνεται, ο αριθμός των ιατρών και των νοσηλευτών αυξάνεται και ο αριθμός της διοίκησης αυξάνεται πολλαπλάσια», είπε.
Δίχως δημόσια νοσηλευτήρια δεν μπορεί να υπάρχει δημόσια υγεία, τόνισε η Γενική Διευθύντρια του Υπουργείου Υγείας Χριστίνα Γιαννάκη, ενώπιον της Επιτροπής, η οποία συζήτησε σειρά θεμάτων που αντιμετωπίζει ο ΟΚΥπΥ όπως είναι, μεταξύ άλλων, η οικονομική του βιωσιμότητα, η οικονομική του αυτονόμηση, η μεγάλη μείωση στην επισκεψιμότητα τόσο εξωνοσοκομειακών όσο και ενδονοσοκομειακών ασθενών και οι επενδύσεις στις οποίες πρέπει να προβεί.
Μιλώντας στην Επιτροπή Ελέγχου η οποία εξέτασε την ετήσια έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας (ΕΥ) για τον ΟΚΥπΥ για το έτος 2022, η οποία δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2024, η Γενική Διευθύντρια του Υπουργείου Υγείας, η οποία είναι και εξ οφίκιο μέλος του ΔΣ ΟΚΥπΥ, είπε πως «τα δημόσια νοσηλευτήρια είναι αυτά που κράτησαν αυτό τον τόπο σε όλες τις κρίσεις» και πρόσθεσε πως «για να στέκονται τα νοσηλευτήρια πρέπει να γίνονται και σωστά πράγματα».
Ανέφερε ότι τον περασμένο Ιούνιο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εγκαινίασε «το μεγαλύτερο κέντρο τραύματος», με την Κύπρο να ήταν «η μόνη χώρα της Ευρώπης που δεν είχε κέντρο τραύματος».
Η κ. Γιαννάκη είπε ότι «αυτά που γράφει η ΕΥ είναι σωστά και καλά κάνει», προσθέτοντας ότι «η ΕΥ λέει τις παρατηρήσεις της και πρέπει οι άλλοι να συμμορφώνονται» και «να ακούμε τα σχόλια της».
«Το δημόσιο χρήμα ελέγχεται και πρέπει να πεις πως ξοδεύεται αυτό το χρήμα και με ποιους τρόπους», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με την έκθεση του ΓΕ, «η μέχρι σήμερα λειτουργία του Οργανισμού χαρακτηρίζεται από σοβαρά κενά και αδυναμίες όσον αφορά στη χρηματοοικονομική διαχείριση, τη διαχείριση θεμάτων ανθρώπινου δυναμικού και την εταιρική διακυβέρνηση».
«Οι δράσεις στις οποίες έχει προβεί ο Οργανισμός για την απεξάρτηση του από την κρατική στήριξη και την ομαλή μετάβαση σε συνθήκες πλήρους ανταγωνισμού την 1.6.2025 δεν είχαν το ζητούμενο αποτέλεσμα και οι δαπάνες παρουσιάζουν σημαντική αύξηση λόγω συνεχούς αύξησης του κόστους μισθοδοσίας», υπογραμμίζεται.
Ταυτόχρονα, στην έκθεση της ΕΥ αναφέρεται ότι «ο Οργανισμός χάνει συνεχώς μερίδιο από την αγορά στον τομέα της Υγείας και δεν προβλέπεται να πετύχει την καθορισμένη αυτονόμηση, ούτε κατά τη λήξη της αναθεωρημένης προθεσμίας που του έχει δοθεί».
Όπως είπε η ΓΔ του Υπουργείου Υγείας, η αδυναμία του ΟΚΥπΥ για οικονομική αυτονόμηση μέχρι τις 31 Μαΐου του 2024 οδήγησε στη δια νόμου παράταση της περιόδου αυτής μέχρι τις 31 Μαΐου του 2025.
Ανέφερε επίσης ότι το μνημόνιο συναντίληψης Υπουργείου Υγείας, Υπουργείου Οικονομικών και ΟΚΥπΥ ενσωματώνει το Σχέδιο Δράσης για την οικονομική και διοικητική αυτονόμηση του ΟΚΥπΥ και πρόσθεσε για σκοπούς παρακολούθησης των δράσεων έχει συσταθεί ομάδα εργασίας.
Σημείωσε ότι το σχέδιο δράσης περιλαμβάνει μια αναλυτική καταγραφή δράσεων ή υποδράσεων.
«Εάν διαπιστωθεί ότι το σχέδιο δεν τηρείται και τα διορθωτικά μέτρα δεν επαναφέρουν τον ΟΚΥπΥ σε τροχιά υλοποίησης του στόχου της εξάλειψης των ελλειμμάτων, θα πρέπει να τεθεί έγκαιρα θέμα αναζήτησης ευθυνών από την Διεύθυνση του ΟΚΥπΥ», υπογράμμισε η κ. Γιαννάκη.
Σχολιάζοντας την έκθεση του ΕΥ σε σχέση με τη συνεχή μείωση των ασθενών του ΟΚΥπΥ τόσο στους εξωτερικούς όσο και στους εσωτερικούς ασθενείς, η κ. Γιαννάκη είπε ότι η έκθεση του ΓΕ διαπιστώνει μια μείωση στην επισκεψιμότητα μεταξύ των ετών 2018-2023 τόσο στους εξωτερικούς ασθενείς από 1.812.356 σε 887.985 όσο και στους εσωτερικούς ασθενείς και πρόσθεσε πως είχε ζητήσει την άμεση σύσταση ομάδας για μελέτη των προβλημάτων στην εξωνοσοκομειακή και τη λήψη βελτιωτικών ενεργειών.
«Είχα επισημάνει ότι η συμφωνία για τα απογευματινά ιατρεία αποτελούσε μια προοπτική και με την εφαρμογή των σχετικών ελέγχων το πρόγραμμα αυτό θα μπορούσε να είναι προσοδοφόρο για τον οργανισμό», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με την έκθεση του ΓΕ, ο συνολικός αριθμός εξωτερικών ασθενών των νοσηλευτηρίων του ΟΚΥπΥ μειώνεται δραστικά από το 2018 όταν άρχισε η αυτονόμησή τους μέχρι το 2021 και συνεχίζει να μειώνεται, έστω και με πιο μικρό ρυθμό, ενώ ο συνολικός αριθμός εσωτερικών ασθενών επίσης σημείωσε μείωση με ενδείξεις σταθεροποίησης στα επίπεδα του 2022.

Αναφορικά με τα έσοδα, η κ. Γιαννάκη είπε ότι «η μειωμένη επισκεψιμότητα έχει άμεσο αντίκτυπο στην πορεία των εσόδων του οργανισμού» και αντικατοπτρίζεται στα προκαταρκτικά αποτελέσματα του οργανισμού για την περίοδο 1η Ιανουαρίου – 31 Οκτωβρίου 2024 και πρόσθεσε πως τα συνολικά έσοδα παρουσιάζουν μείωση 7% (€31,07 εκ.) σε σχέση με τον προϋπολογισμό του 2024 και αύξηση 9% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2023.
Ανέφερε ότι σημαντικό σημείο αδυναμίας αποτελούν τα έσοδα από την ενδονοσοκομειακή αποζημίωση από τον ΟΑΥ που έχουν μειωθεί τόσο σε σχέση με το 2023 όσο και με την πρόνοια στον προϋπολογισμό του 2024.
Είπε ακόμη ότι στο Σχέδιο Δράσης περιλαμβάνονται δράσεις για αύξηση των εσόδων από την ενδονοσοκομειακή περίθαλψη ύψους €10,2 εκ. και πρόσθεσε ότι «δεν φαίνεται να έχει επιτευχθεί αυτός ο στόχος».
Η κ. Γιαννάκη αναφέρθηκε μεταξύ άλλων και στη θέση Διευθυντή Πρωτοβάθμιας λέγοντας ότι λέγοντας ότι η άποψη της ήταν πως η θέση αυτή αφορά σε αμιγώς ιατρική θέση και η γνώση της ιατρικής είναι αναγκαία και πρόσθεσε πως παρόλες τις επιφυλάξεις της το ΔΣ αποφάσισε να εγκρίνει την περιγραφή εργασίας της θέσης με απολαβές που να αντιστοιχούν στους οικονομικούς διευθυντές διεύθυνσης και να εγκρίνει την πλήρωση της θέσης.
Ανέφερε επίσης ότι δεν έχει κάποια ενημέρωση το ΔΣ για έξοδα διαφημίσεων, δημοσιεύσεων και δημοσιότητας και για έξοδα φιλοξενίας, ενώ δεν πήρε απαντήσεις για τα σχόλια της για την αρχική ενοικίαση του κτιρίου της κεντρικής διοίκησης.

Ελλείμματα μεγάλη απώλεια ασθενών
Ο Γενικός Ελεγκτής Ανδρέας Παπακωνσταντίνου συμφώνησε με την κ. Γιαννάκη ότι «η σημασία του ΟΚΥπΥ εντός του ΓεΣΥ είναι μεγάλη» και πρόσθεσε πως «η συνύπαρξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα είναι πλεονέκτημα για το ΓεΣΥ».
Ανέφερε ότι απασχολεί την ΕΥ να υπάρχει ένας υγιής οργανισμός που να μπορεί να είναι οικονομικά βιώσιμος και αναφέρθηκε στην ανάγκη να ενδυναμωθεί και η υπηρεσία εσωτερικού ελέγχου του ΟΚΥπΥ στην οποία υπάγονται μόνο τρία άτομα.
Ο κ. Παπακωνσταντίνου είπε ότι είναι σημαντικό το θέμα της οικονομικής βιωσιμότητας και πρόσθεσε πως «δεν είναι ξεκάθαρο τι ελλείμματα κάνει ο ΟΚΥπΥ».
«Είναι δεδομένο ότι κάνει ελλείμματα και το 2022 και 2023 και 2024 και φαίνεται από τις προβλέψεις ότι θα συνεχίσουν τα ελλείμματα», πρόσθεσε.
Ανέφερε ότι οι προϋπολογισμοί δείχνουν ένα έλλειμμα ετησίως που «κυμαίνεται από 50 εκ. ευρώ μέχρι 150 εκ. ευρώ» και πρόσθεσε πως «πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στο να ξεκαθαρίσει τί εστί έλλειμμα».
Ο κ. Παπακωνσταντίνου είπε ότι παλαιότερα ανέφεραν ότι έκαναν πλεονάσματα, αφήνοντας έξω τις αναπτυξιακές δαπάνες και εξέφρασε την ανάγκη να διασφαλίσει το ΔΣ ότι θα καλύπτονται και οι αναπτυξιακές δαπάνες.
Αναφέρθηκε επίσης ότι σε επιστολή της ΓΔ του Υπουργείου Υγείας προς τον ΟΚΥπΥ με την οποία ζητούσε 1,3 δισ. ευρώ ως οφειλή του οργανισμού προς το κράτος αλλά και στην ύπαρξη αναπτυξιακού πλάνου λέγοντας ότι από μόνο της η επένδυση δεν διασφαλίζει τα αποτελέσματα.
Ο ΓΕ εξέφρασε ανησυχία για το γεγονός ότι μειώνονται οι εξωνοσοκομειακοί ασθενείς και πρόσθεσε πως ο ΟΚΥπΥ έχει απωλέσει το 50% των εξωνοσοκομειακών ασθενών και το 20% των ενδονοσοκομειακών ασθενών.
«Μας ανησυχεί το γεγονός ότι ενώ η εργασία σε ασθενείς μειώνεται, ο αριθμός των ιατρών και των νοσηλευτών αυξάνεται και ο αριθμός της διοίκησης αυξάνεται πολλαπλάσια», υπογράμμισε.
Ανέφερε ότι την ΕΥ ανησυχεί το ότι υπάρχουν συνεχώς αντιπαραθέσεις ιατρών και διοίκησης, ενώ σε σχέση με την παροχή κινήτρων είπε ότι αυτά δίνονται για να επιτευχθούν κάποιοι στόχοι.
«Το 70% των κινήτρων που δίδονται είναι οριζόντια», ανέφερε και πρόσθεσε ότι από 18-19 εκ. ευρώ που δαπανώνται για τα κίνητρα, τα 16 εκ. ευρώ τα παίρνουν όλοι οι γιατροί.
Αυτό δείχνει, είπε ο κ. Παπακωνσταντίνου, ότι «αυξηθήκαν οι αμοιβές όλων των γιατρών χωρίς να συνδέεται με την απόδοση τους».
Η μισθοδοσία του 75% των υπαλλήλων σε μεγάλο βαθμό εκτός ελέγχου του οργανισμού, λέει ο ΟΚΥπΥ
Ο Πρόεδρος του ΔΣ του ΟΚΥπΥ Μαρίνος Καλλής είπε πως λαμβάνονται υπόψη οι συστάσεις της ΕΥ και πρόσθεσε πως ο οργανισμός επί της ουσίας άρχισε να λειτουργεί μετά την πανδημία και “έγιναν πολλές αλλαγές”.
Χρειάζεται υπομονή γιατί είναι ένας τεράστιος οργανισμός, ανέφερε και πρόσθεσε πως το σχέδιο δράσης επιλύει πολλά θέματα που αντιμετωπίζει ο οργανισμός και «θα μας πάρει πολύ μπροστά».
Ανέφερε υπάρχουν σε εξέλιξη έργα ύψους 128 εκ. ευρώ τα οποία μας δημιουργούν το έλλειμμα και πρόσθεσε ότι το ταμειακό έλλειμμα θα υπάρχει μέχρι το 2026 λόγω των επενδύσεων μας.
Ανέφερε επίσης ότι είναι σημαντικό να ενδυναμώσουμε την κουλτούρα ελέγχου και για αυτό αυξήσαμε τα άτομα στον εσωτερικό έλεγχο.
Είπε ακόμη ότι γύρω στο 80% των εξόδων είναι το κόστος προσωπικού οι οποίοι στο 75% είναι δημόσιοι υπάλληλοι και “η μισθοδοσία τους σε μεγάλο βαθμό είναι εκτός ελέγχου του οργανισμού”.
Ο Οικονομικός Διευθυντής Ρομπέρτος Καραχάννας είπε ότι υπάρχει ένα θέμα με την κουλτούρα ελέγχου στον οργανισμό και πρόσθεσε ότι ο οργανισμός προέρχεται από κάποια δεδομένα που «εμείς θέλουμε να αλλάξουμε».
Θα πρέπει για το κάθε πράγμα να γίνονται έλεγχοι και «να μειώνουμε τις σπατάλες», πρόσθεσε.
Ανέφερε ότι υλοποιούνται οι επισημάνσεις του Γενικού Ελεγκτή και πρόσθεσε ότι το σχέδιο δράσης είναι αυτό που χρειάζεται ο οργανισμός.
Η επικεφαλής του εσωτερικού ελέγχου είπε ότι υπήρχε ένα πρόβλημα κουλτούρας και πρόσθεσε πως θα πρέπει να υπάρχει έλεγχος, πειθαρχία και τιμωρία ούτως ώστε να υπάρχει άμεση ανταπόκριση υλοποίησης των στόχων του οργανισμού.
Ο Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Συνδέσμων Ασθενών Κύπρου ΟΣΑΚ ανέφερε ότι όλοι λένε για φυγή ασθενών αλλά δεν ακούσαμε πως σταματάμε αυτή την φυγή.
Εκπρόσωποι των συντεχνιών του οργανισμού έθιξαν μεταξύ άλλων τα θέματα των ελλειμμάτων και της βιωσιμότητας του οργανισμού και την ανάγκη να αναληφθούν πρωτοβουλίες και μέτρα από τον ΟΚΥπΥ για να μην υπάρξει θέμα βιωσιμότητας.

Θέμα χρόνου να καταρρεύσει το σύστημα υγείας, λέει ο Ζ. Κουλίας και ζητά αλλαγή σχεδιασμού
Σε δηλώσεις μετά τη συνεδρία, ο Πρόεδρος της Επιτροπής, Βουλευτής ΔΗΚΟ, Ζαχαρίας Κουλίας είπε ότι έχει γίνει μία θυελλώδης συνεδρία και πρόσθεσε η έκθεση αυτή είναι «μια από τις τελευταίες χειρουργικές εκθέσεις που έκανε, ο (τέως Γενικός Ελεγκτής) Οδυσσέας Μιχαηλίδης.
«Είδαμε πράγματα λίγο ανορθόδοξα και παράδοξα με πακτωλό χρημάτων», ανέφερε και πρόσθεσε πως κάποια διευθυντικά στελέχη φαίνεται στο ΟΚΥπΥ ο μισθός τους είναι για παράδειγμα €76.379 και το επίδομα είναι €230.999» με σύνολο €307.000.
Αναφέρθηκε επίσης στη μείωση του αριθμού των ασθενών από το 2019 μέχρι και το 2023 και πρόσθεσε ότι χάθηκε 1.100.000 που δεν πηγαίνουν στα νοσοκομία.
Είπε ακόμη ότι οι εσωτερικοί ασθενείς κατά των αντίστοιχων τρόπων ξεκινήσαμε το 2018 με 95.000 και σήμερα έχουν 74.000
«Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι τα νοσοκομεία με τον τρόπο που λειτουργούν σήμερα είναι θέμα χρόνου να καταρρεύσει το σύστημα, αλλά είναι υποχρέωση της Κυβέρνησης, ιδιαίτερα του Προέδρου της Δημοκρατίας, να ξανασχεδιάσει το ΓεΣΥ», πρόσθεσε.
Ο κ. Κουλίας είπε ότι «η αχίλλειος πτέρνα του προβλήματος είναι ότι πιάσαμε τους γιατρούς από τα νοσοκομεία τους, τους εκάναμε γενικούς γιατρούς και τους εδώσαμεν υπέρογκα ποσά», που δεν αφορούν την εργασία τους και πρόσθεσε πως «οι περισσότεροι γιατροί κάνουν τηλεφωνική ιατρική» και σου έρχεται μια χρέωση.
«Είναι δυνατό να λειτουργήσει ένα τέτοιο σύστημα για να αποψίλωσης τα εθνικά σου νοσοκομεία» και να στέλνεις ασθενείς στον ιδιωτικό τομέα και να πληρώνεις αυτούς τους πακτωλούς χρημάτων», διερωτήθηκε.
Ανέφερε ότι «πριν το ΓεΣΥ πληρώναμε 500 εκατομμύρια και σήμερα πληρώνουμε ένα 1,3 δισεκατομμύρια και έχουμε μια ιατρική που για να βρεις γιατρό, ζητάς το ραντεβού και σου βάζουν ραντεβού «του χρόνου τον Δεκέμβριο».
Είπε ακόμη ότι «μαζεύτηκαν κάμποσα ιδιωτικά ταμεία που βάζουν διάφορες εξετάσεις, οι οποίες εν πολλοίς είναι και αχρείαστες» και πρόσθεσε πως «εάν ξανασχεδιάσουν το σύστημα υγείας, είναι θέμα χρόνου να καταρρεύσει».
Αναφορικά με τον ΟΚΥπΥ, ο κ. Κουλίας είπε ότι ο οργανισμός ήθελε μια θέση, σύμφωνα με την έκθεση, Διευθυντή πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας και ζητούσαν πτυχίο για πολιτικές επιστήμες και διερωτήθηκε αν ένα ΔΣ μπορεί να κάνει τέτοιες τέχνες.
«Είναι καιρός η ίδια η Κυβέρνηση, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, να συγκαλέσει τους αρμόδιους και να αλλάξει άρδην το σχεδιασμό του συστήματος υγείας», κατέληξε.
Δεν μπορεί ο ΟΚΥπΥ να βασίζεται στην κρατική χορηγία, προειδοποιεί η Σ. Ορφανίδου
Η Βουλευτής του ΔΗΣΥ Σάβια Ορφανίδου είπε ότι «ο ΔΗΣΥ τονίζει ακόμη μια φορά ότι η οικονομική και διοικητική αυτονόμηση ή αυτοτέλεια των δημόσιων νοσηλευτηρίων μας είναι επιτακτική ανάγκη και είναι βασικό θεμέλιο της φιλοσοφίας του ΓεΣΥ που ψηφίσαμε». «Μεγαλύτερή μας έγνοια είναι να διασφαλίσουμε την οικονομική βιωσιμότητα του ΟΚΥπΥ, η οποία θα διασφαλίσει και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του ΓεΣΥ, της μεγαλύτερης κοινωνικής κατάκτησης του Κύπριου πολίτη», πρόσθεσε.
Η κ. Ορφανίδου έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για το γεγονός ότι δεν μπορεί να συνεχίσει ο ΟΚΥπΥ να βασίζεται στην κρατική χορηγία που έχει ήδη επεκταθεί μέχρι τον Μάιο του 2025».
«Δεν μπορεί ο φορολογούμενος πολίτης να πληρώνει δύο φορές για το ΓεΣΥ μία μέσω της εισφοράς του κάθε μήνα και μία μέσω της κρατικής χορηγίας», ανέφερε και πρόσθεσε πως θα πρέπει ο ΟΚΥπΥ να προχωρήσει στον εξορθολογισμό των δαπανών του, να ενισχύσει τα συστήματα ελέγχου, να ενδυναμώσει την κουλτούρα της σωστής διοίκησης και να εφαρμόσει στην πράξη το σχέδιο δράσης το οποίο έχει συμφωνήσει μαζί με το Υπουργείο Υγείας για να επιτευχθεί η οικονομική αυτονόμηση του».
Είπε ακόμη ότι αναμένει από τον ΟΚΥπΥ να αυξήσει την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών προς όφελος του Κύπριου πολίτη και «θα πρέπει να επισπευσθεί η εφαρμογή του αναπτυξιακού προγράμματος του προς όφελος του Κύπριου ασθενή».
Η κ. Ορφανίδου είπε ότι ο ΔΗΣΥ αναγνωρίζει τις μεγάλες προσπάθειες του ΟΚΥπΥ, του ιατρικού, νοσηλευτικού και παραϊατρικού προσωπικού, ιδιαίτερα σε δύσκολες εποχές, όπως η πανδημία «αλλά την ίδια ώρα θα παρακολουθούμε τη συμμόρφωση του ΟΚΥπΥ με τις συστάσεις του Γενικού Ελεγκτή αλλά και την πιστή εφαρμογή του σχεδίου δράσης».
Να παραδοθεί το επιχειρησιακό πλάνο του ΟΚΥπΥ στη Βουλή ζητά ο Γ. Λουκαΐδης
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΑΚΕΛ Γιώργος Λουκαϊδής είπε ότι το ΑΚΕΛ έχει υπογραμμίσει την ανάγκη να παραδοθεί επιτέλους στη Βουλή, όπως εδώ και χρόνια, ζητά όχι μόνο το ΑΚΕΛ, αλλά ολόκληρη Επιτροπή υγείας, το επιχειρησιακό πλάνο του οργανισμού που είναι οδικός χάρτης που καθορίζει τους στόχους, αλλά και όλο τον σχεδιασμό για την υλοποίηση αυτών των στόχων».
Πρόσθεσε ότι το επιχειρησιακό πλάνο έχει επιτέλους ετοιμαστεί και θα πρέπει να παραδοθεί.
Ανέφερε επίσης σε ό,τι αφορά τη βιωσιμότητα του οργανισμού και την αποδοτικότερη λειτουργία του οργανισμού, ότι «είναι κρίσιμης αποφασιστικής σημασίας η Κυβέρνηση και ειδικότερα το Υπουργείο Υγείας να προχωρήσει επιτέλους με το capacity planning, το οποίο απαιτούμε επίσης εδώ και χρόνια, αλλά δυστυχώς τίποτα δεν έχει γίνει μέχρι αυτή την στιγμή».
«Κρίσιμο αποφασιστικής σημασίας ζήτημα που αφορά όχι μόνο τον ΟΚΥπΥ, αλλά συνολικότερα το δημόσιο τομέα υγείας στη χώρα μας, το ΓεΣΥ», πρόσθεσε.
Ο κ. Λουκαϊδης είπε ακόμη ότι «απαιτήσαμε όπως ο ΟΚΥπΥ επιτέλους προχωρήσει με όλες εκείνες τις ενέργειες που θα ενισχύσουν την ευελιξία του οργανισμού αλλά και που θα τον καταστήσουν γενικότερα πιο ανταγωνιστικό στο περιβάλλον του ΓεΣΥ».
Ανέφερε επίσης ότι «επιμέρους παρατηρήσεις που έχουν υποδειχθεί από την ΕΥ για πράξεις και παραλείψεις, σφάλματα, από πλευράς της διοίκησης του Οργανισμού έχουν καταγραφεί, έχουν υποδειχθεί, έχει αναλάβει την ευθύνη ο ΟΚΥπΥ για αυτά τα λάθη και τις παραλείψεις και θα ελέγχουμε ότι δεν πρόκειται να επαναληφθούν».
Συμμετοχή της ΟΣΑΚ στο ΔΣ του ΟΚΥπΥ ζητά ο Α. Αποστόλου
Ο Βουλευτής της ΕΔΕΚ Ανδρέας Αποστόλου είπε ότι στη συζήτηση έχει καταθέσει την πολιτική θέση ότι «θα πρέπει επιτέλους να γίνει αποδεχτή η πρόταση της Ομοσπονδίας Συνδέσμων Ασθενών Κύπρου για συμμετοχή της στο Διοικητικό Συμβούλιο του Οργανισμού».
Ανέφερε ότι επειδή όλοι συμφωνούν ότι ο ΟΚΥπΥ είναι οι ασθενείς του δεν μπορεί η φωνή των οργανωμένων ασθενών, δηλαδή η ΟΣΑΚ, η οποία εκπροσωπεί τους ασθενείς, να μην είναι παρούσα στο ΔΣ, όπως συμβαίνει και με τον Οργανισμό Ασφάλισης Υγείας.
«Η συμμετοχή της ΟΣΑΚ στηρίζει τον οργανισμό να πάρει σωστές αποφάσεις για τους ασθενείς», ανέφερε και πρόσθεσε ότι προτίθεται το αμέσως επόμενο διάστημα να καταθέσει πρόταση νόμου έτσι ώστε «να τροποποιηθεί η νομοθεσία του ΟΚΥπΥ και στο ΔΣ δια νόμου να συμμετέχει και εκπρόσωπος των οργανωμένων ασθενών».
Σοβαρά τα κενά και οι αδυναμίες, η Κυβέρνηση να αντιμετωπίσει τα προβλήματα, λέει η Α. Ατταλίδου
Η ανεξάρτητη Βουλευτής Αλεξάνδρα Ατταλίδου επικαλούμενη τα γενικά συμπεράσματα της έκθεσης του ΓΕ, είπε ότι «μέχρι σήμερα η λειτουργία του οργανισμού χαρακτηρίζεται από σοβαρά κενά και αδυναμίες όσον αφορά την χρηματοοικονομική διαχείριση, τη διαχείριση θεμάτων ανθρώπινου δυναμικού και την εταιρική διακυβέρνηση».
Ανέφερε ότι ο οργανισμός χάνει μερίδιο στον τομέα υγείας, χωρίς να προβλέπεται ότι θα πετύχει την καθορισμένη αυτονόμηση ούτε κατά τη λήξη της περιόδου της αναθεωρημένης προθεσμίας που έχει δοθεί.
«Ως ΒΟΛΤ θέλουμε να δηλώσουμε ότι τιμούμε και στηρίζουμε τους ανθρώπους που εργάζονται στον τομέα της υγείας, τον οποίο θεωρούμε νευραλγικό για την ευημερία των πολιτών», ανέφερε και πρόσθεσε, όμως, ότι «υπάρχουν τεράστιες προκλήσεις ενώπιον του ΟΚΥπΥ που πρέπει να αντιμετωπιστούν με διαφάνεια και χρηστή διοίκηση για να διαφυλαχτεί ως πυλώνας του γενικού συστήματος υγείας».
Η κ. Ατταλίδου ανέφερε ότι «δεν θα επιτρέψουμε σε κανέναν ιδιοτελές συμφέρον ή σε κακοδιαχείριση να θέσουν σε κίνδυνο μια από τις μεγαλύτερες κατακτήσεις αυτού του λαού» και κάλεσε την Κυβέρνηση «να αναλάβει την ευθύνη να εγκύψει με μεγάλη προσοχή στα προβλήματα που αναδεικνύει η έκθεση και να αντιμετωπίσει άμεσα τα προβλήματα που από ότι φαίνεται το ΔΣ δεν μπορεί να τα αντιμετωπίσει».
«Αυτός ο κίνδυνος απειλεί την ίδια την ύπαρξη του ΓεΣΥ», ανέφερε και πρόσθεσε ότι κανένα Συμβούλιο, το οποίο διορίζει το Υπουργικό Συμβούλιο, είναι υπεράνω κριτικής.
Πηγή: Kathimerini
Off the Record
Η ομολογία πολιτικής ανεπάρκειας του Φειδία Παναγιώτου και τα ερωτήματα για το Εθνικό Συμβούλιο
Η δήλωση του Φειδία Παναγιώτου δεν είναι ένδειξη ειλικρίνειας. Είναι ομολογία πολιτικής ανεπάρκειας.
Δηλώνει ότι δεν γνωρίζει επαρκώς το Κυπριακό για να συμμετέχει ο ίδιος στο Εθνικό Συμβούλιο και επιλέγει να στείλει εκπρόσωπο χωρίς οργανική σχέση με το κόμμα του.
Δηλαδή, ζητά την ψήφο των πολιτών μιας ημικατεχόμενης πατρίδας, αλλά όταν έρχεται η ώρα της μεγαλύτερης εθνικής ευθύνης, δηλώνει… ακατάλληλος.
Και γεννάται ένα απλό ερώτημα: Δεν υπάρχει ούτε ένας εκλεγμένος βουλευτής της παράταξής του που να μπορεί να εκπροσωπήσει το κόμμα στο Εθνικό Συμβούλιο; Αν όχι, τότε με ποια πολιτική επάρκεια διεκδίκησαν την εμπιστοσύνη των Κυπρίων;
Η πολιτική δεν είναι βίντεο στο TikTok, ούτε παιχνίδι δημοσιότητας. Είναι ευθύνη. Και όταν κάποιος παραδέχεται ότι δεν είναι σε θέση να ανταποκριθεί στην κορυφαία θεσμική διαδικασία για το εθνικό μας ζήτημα, το ελάχιστο που οφείλει είναι να αναλογιστεί αν ήταν εξαρχής έτοιμος να ζητήσει την ψήφο του κυπριακού λαού.
Το Κυπριακό δεν συγχωρεί ούτε την άγνοια ούτε την προχειρότητα. Και σίγουρα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με λογική «βάζω έναν άλλον στη θέση μου».
ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ
Η πολιτική εργαλειοποίηση της κοινωνίας των πολιτών: θεσμικά όρια και δημοκρατικές συνέπειες
της Κατερίνας Χατζηστυλλή*
Οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και τα δημόσια κοινωνικά, πολιτιστικά ή επιστημονικά δρώμενα επιτελούν ουσιώδη δημοκρατική λειτουργία, καθώς αναδεικνύουν συλλογικά αιτήματα, προασπίζονται δικαιώματα και διευρύνουν τη συμμετοχή των πολιτών στη δημόσια ζωή. Η θεσμική τους αξία προϋποθέτει, ωστόσο, επαρκή αυτονομία έναντι του κράτους, της αγοράς και των κομματικών μηχανισμών. Το παρόν άρθρο εξετάζει τις μορφές με τις οποίες κοινωνικές δράσεις και μη κυβερνητικές οργανώσεις μπορούν να μετατραπούν σε μέσα προσωπικής ή κομματικής προβολής. Υποστηρίζεται ότι η εργαλειοποίηση δεν ταυτίζεται με κάθε πολιτική τοποθέτηση ή θεσμική συνεργασία, αλλά προκύπτει όταν αποκρύπτονται οι πραγματικές σχέσεις διοργάνωσης, χρηματοδότησης, ελέγχου και επικοινωνιακής αξιοποίησης. Ιδιαίτερη έμφαση αποδίδεται στην οικονομική εξάρτηση, στις συγκρούσεις συμφερόντων, στη συγκαλυμμένη πολιτική διαφήμιση και στις συνέπειες των πρακτικών αυτών για την εμπιστοσύνη, την πολυφωνία και την ισότητα του πολιτικού ανταγωνισμού.
Κοινωνία των πολιτών και θεσμική αυτονομία
Οι μη κυβερνητικές οργανώσεις, τα κοινωφελή ιδρύματα, οι πολιτιστικοί φορείς και οι άτυπες συλλογικότητες συγκροτούν έναν ενδιάμεσο χώρο μεταξύ κράτους, αγοράς και πολιτικών κομμάτων. Στον χώρο αυτό αναπτύσσονται μορφές κοινωνικής εκπροσώπησης, δημόσιου ελέγχου και συλλογικής διεκδίκησης οι οποίες δεν εξαντλούνται στους θεσμούς της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας. Η δυνατότητα των οργανώσεων να αναδεικνύουν παραμελημένα προβλήματα, να υπερασπίζονται δικαιώματα και να συμβάλλουν στη διαμόρφωση δημόσιων πολιτικών συνδέεται άμεσα με τη διατήρηση της οργανωτικής και πνευματικής τους αυτονομίας.
Η αυτονομία αυτή δεν συνεπάγεται πολιτική ουδετερότητα. Μια οργάνωση μπορεί θεμιτά να υποστηρίζει περιβαλλοντικές πολιτικές, κοινωνικά δικαιώματα, θεσμικές μεταρρυθμίσεις ή συγκεκριμένες νομοθετικές παρεμβάσεις. Μπορεί επίσης να ασκεί κριτική στην κυβέρνηση, να συνεργάζεται με αιρετούς εκπροσώπους ή να συμμετέχει σε διαδικασίες δημόσιας διαβούλευσης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αντιμετωπίζει την ανοικτή, συμπεριληπτική και αποτελεσματική συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών ως συστατικό στοιχείο της δημοκρατικής διακυβέρνησης. Η πολιτική δραστηριοποίηση, επομένως, δεν αναιρεί την ανεξαρτησία μιας οργάνωσης, εφόσον είναι διαφανής, συμβατή με τον καταστατικό της σκοπό και δεν καταλήγει σε οργανωτική υπαγωγή.
Αναγκαία είναι, συνεπώς, η διάκριση μεταξύ θεμιτής συνηγορίας, δηλωμένης θεσμικής συνεργασίας και συγκαλυμμένης κομματικής λειτουργίας. Στην πρώτη περίπτωση, η οργάνωση παρεμβαίνει αυτοτελώς στον δημόσιο διάλογο. Στη δεύτερη, συνεργάζεται με πολιτικούς φορείς για συγκεκριμένο και δημοσιοποιημένο σκοπό. Στην τρίτη, η κοινωνική δράση εμφανίζεται ως ανεξάρτητη, ενώ στην πραγματικότητα σχεδιάζεται, χρηματοδοτείται ή αξιοποιείται προς όφελος συγκεκριμένου πολιτικού προσώπου ή κομματικού μηχανισμού.
Μηχανισμοί πολιτικής εργαλειοποίησης
Η εργαλειοποίηση αρχίζει όταν παρατηρείται αναντιστοιχία μεταξύ του δηλωμένου κοινωνικού σκοπού και της πραγματικής λειτουργίας μιας δράσης. Μια πολιτιστική, επιστημονική, περιβαλλοντική ή φιλανθρωπική εκδήλωση μπορεί τυπικά να διοργανώνεται από ανεξάρτητο φορέα, ενώ η επικοινωνιακή της διαχείριση επικεντρώνεται δυσανάλογα σε έναν πολιτικό ή υποψήφιο. Το κοινωνικό ζήτημα μετατρέπεται τότε σε σκηνικό παραγωγής πολιτικής εικόνας και το ηθικό κύρος της δράσης μεταφέρεται συμβολικά στον πολιτικό πρωταγωνιστή.
Η παρουσία αιρετών εκπροσώπων σε δημόσιες εκδηλώσεις δεν είναι αφ’ εαυτής προβληματική. Καθίσταται προβληματική όταν μετατρέπεται σε ιδιοποίηση της πρωτοβουλίας, όταν αποκρύπτονται οι πραγματικοί διοργανωτές ή όταν το δρώμενο σχεδιάζεται πρωτίστως για την παραγωγή φωτογραφικού και ψηφιακού υλικού. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η εικόνα υπερισχύει του κοινωνικού αποτελέσματος. Μια περιβαλλοντική δράση χωρίς σχέδιο συνέχειας, μια φιλανθρωπική πρωτοβουλία χωρίς σύνδεση με σταθερή κοινωνική πολιτική ή μια πολιτιστική εκδήλωση χωρίς διαρκές αποτύπωμα μπορούν να αποκτήσουν εκτεταμένη επικοινωνιακή αξία, παρά την περιορισμένη ουσιαστική τους αποτελεσματικότητα.
Ενδείξεις εργαλειοποίησης αποτελούν η απόκρυψη της χρηματοδοτικής ή οργανωτικής συμβολής πολιτικού φορέα, η επιλεκτική πρόσκληση πολιτικών προσώπων χωρίς αντικειμενικά κριτήρια, η χρονική σύμπτωση της δράσης με προεκλογικές περιόδους και η χρήση του παραγόμενου υλικού σε πολιτικές εκστρατείες. Αντίστοιχα ζητήματα ανακύπτουν όταν μια οργάνωση διατηρεί τυπική νομική αυτονομία, αλλά η διοίκηση, η χρηματοδότηση ή η επικοινωνιακή στρατηγική της ελέγχονται ουσιαστικά από κομματικά στελέχη.
Χρηματοδότηση, συγκρούσεις συμφερόντων και ψηφιακή προβολή
Η οικονομική εξάρτηση αποτελεί κεντρικό μηχανισμό πολιτικής επιρροής. Η χρηματοδότηση από δημόσιους φορείς, επιχειρήσεις ή πολιτικά συνδεδεμένα πρόσωπα δεν συνεπάγεται αυτομάτως αθέμιτο έλεγχο. Δημιουργεί, όμως, αυξημένη υποχρέωση γνωστοποίησης του χρηματοδότη, του ύψους και των όρων της χρηματοδότησης, καθώς και του βαθμού συμμετοχής του στον σχεδιασμό της δράσης, στην επιλογή ομιλητών και στη διαμόρφωση του επικοινωνιακού μηνύματος.
Οι συγκρούσεις συμφερόντων δεν ισοδυναμούν κατ’ ανάγκην με διαφθορά. Όταν, όμως, παραμένουν αδήλωτες, μπορούν να επηρεάσουν τις οργανωτικές αποφάσεις και να οδηγήσουν σε μορφές «κατάληψης» της διαδικασίας λήψης αποφάσεων από επιμέρους συμφέροντα. Ο ΟΟΣΑ έχει επισημάνει ότι η αδιαφανής άσκηση επιρροής περιορίζει την ακεραιότητα των θεσμών και υπονομεύει την εμπιστοσύνη των πολιτών.
Η ψηφιακή επικοινωνία διευρύνει περαιτέρω το πεδίο της εργαλειοποίησης. Φωτογραφίες, βίντεο, επιλεκτικά αποσπάσματα και χορηγούμενες αναρτήσεις μπορούν να αναπαράγουν για μεγάλο χρονικό διάστημα μια περιορισμένη δράση, δημιουργώντας την εντύπωση προσωπικής πρωτοβουλίας ή ευρείας κοινωνικής αποδοχής. Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/900 για τη διαφάνεια και τη στόχευση της πολιτικής διαφήμισης, ο οποίος εφαρμόζεται κατά το μεγαλύτερο μέρος του από τις 10 Οκτωβρίου 2025, ενισχύει τις υποχρεώσεις αναγνώρισης του πολιτικού διαφημιστικού περιεχομένου και γνωστοποίησης του χρηματοδότη. Μολονότι κάθε ανάρτηση κοινωνικού φορέα δεν συνιστά πολιτική διαφήμιση, η διαφάνεια καθίσταται επιβεβλημένη όταν κοινωνικό περιεχόμενο χρηματοδοτείται ή επαναχρησιμοποιείται με σκοπό την εκλογική ή πολιτική επιρροή.
Δημοκρατικές συνέπειες και θεσμικές εγγυήσεις
Η πολιτική εργαλειοποίηση διαβρώνει πρωτίστως την κοινωνική εμπιστοσύνη. Όταν οι πολίτες θεωρούν ότι πίσω από κάθε δημόσια πρωτοβουλία υποκρύπτεται κομματική στρατηγική, η δυσπιστία επεκτείνεται και σε αυθεντικά ανεξάρτητες οργανώσεις. Παράλληλα, η υπερβολική ταύτιση ενός φορέα με συγκεκριμένο κόμμα περιορίζει την κοινωνική του εμβέλεια και αποδυναμώνει την ικανότητά του να ασκεί αξιόπιστο έλεγχο στην εξουσία.
Επιπλέον, η αδιαφανής αξιοποίηση κοινωνικών δικτύων, δημόσιων χώρων, χορηγιών και επικοινωνιακών πόρων στρεβλώνει την ισότητα του πολιτικού ανταγωνισμού. Ορισμένοι πολιτικοί φορείς αποκτούν πλεονεκτήματα που δεν καταγράφονται ως πολιτική υποστήριξη ή προεκλογική δαπάνη. Παράλληλα, ενισχύονται πελατειακές σχέσεις, καθώς οργανώσεις με προνομιακή πρόσβαση στην εξουσία ενδέχεται να απολαμβάνουν ευνοϊκότερη χρηματοδότηση, θεσμική αναγνώριση και δημόσια προβολή.
Η αποτροπή των φαινομένων αυτών δεν απαιτεί απομόνωση της κοινωνίας των πολιτών από την πολιτική, αλλά σαφείς δικλίδες λογοδοσίας. Κάθε δράση οφείλει να γνωστοποιεί τον κύριο διοργανωτή, τους συνδιοργανωτές, τους χρηματοδότες και τους υποστηρικτές της. Οι οργανώσεις χρειάζονται εσωτερικούς κανόνες διαχείρισης συγκρούσεων συμφερόντων, διακριτές θεσμικές ταυτότητες και σαφή όρια μεταξύ οργανωτικών πόρων και προσωπικής πολιτικής δραστηριότητας. Η χρήση δημόσιων πόρων και χώρων πρέπει να διέπεται από ισότιμα και ελέγξιμα κριτήρια, ενώ το οπτικοακουστικό υλικό δεν πρέπει να μετατρέπεται εκ των υστέρων σε πολιτικό διαφημιστικό προϊόν χωρίς προηγούμενη ενημέρωση και νόμιμη βάση.
Η κοινωνία των πολιτών επιτελεί τη δημοκρατική της αποστολή όταν διατηρεί τη δυνατότητα να ελέγχει, να αμφισβητεί και να προτείνει, όχι όταν λειτουργεί ως επικοινωνιακό παράρτημα της εκάστοτε εξουσίας. Η συνεργασία με πολιτικούς φορείς είναι θεμιτή όταν παραμένει διαφανής, ισότιμη και προσανατολισμένη στο δημόσιο συμφέρον. Μετατρέπεται σε εργαλειοποίηση όταν αποκρύπτονται οι πραγματικές σχέσεις ελέγχου, οι κοινωνικές πρωτοβουλίες ιδιοποιούνται επικοινωνιακά και το ουσιαστικό αποτέλεσμα υποχωρεί έναντι της κομματικής ή προσωπικής προβολής. Η προστασία της αυτονομίας των οργανώσεων αποτελεί, επομένως, όχι μόνο ζήτημα οργανωτικής ακεραιότητας, αλλά βασική προϋπόθεση δημοκρατικής πολυφωνίας και θεσμικής αξιοπιστίας.
Ενδεικτικές αναφορές
Council of Europe. (2007). Recommendation CM/Rec(2007)14 of the Committee of Ministers to Member States on the Legal Status of Non-Governmental Organisations in Europe.
Council of Europe. (2019). Code of Good Practice for Civil Participation in the Decision-Making Process: Revised Edition.
European Commission. (2023). Commission Recommendation (EU) 2023/2836 of 12 December 2023 on Promoting the Engagement and Effective Participation of Citizens and Civil Society Organisations in Public Policy-Making Processes.
European Parliament and Council of the European Union. (2024). Regulation (EU) 2024/900 of 13 March 2024 on the Transparency and Targeting of Political Advertising. Official Journal of the European Union, L 2024/900.
OECD. (2017). Preventing Policy Capture: Integrity in Public Decision Making. OECD Public Governance Reviews. Paris: OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264065239-en
OSCE/ODIHR & Venice Commission. (2015). Joint Guidelines on Freedom of Association. Warsaw: OSCE Office for Democratic Institutions and Human Rights. CDL-AD(2014)046.
*Η Κατερίνα Χατζηστυλλή (MPhil and PhD) είναι Αντιπρόεδρος Α΄, Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών και Δημοτική Σύμβουλος Στροβόλου
voulitv
52 χρόνια μετά: Η Κύπρος δεν προδόθηκε μόνο το 1974, προδόθηκε και τις δεκαετίες που ακολούθησαν
Πενήντα δύο χρόνια συμπληρώνονται από τις μαύρες ημέρες του Ιουλίου και του Αυγούστου του 1974. Πενήντα δύο χρόνια από την τουρκική εισβολή, την κατοχή, τους νεκρούς, τους αγνοουμένους και τους εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες. Πενήντα δύο χρόνια από τη μεγαλύτερη εθνική τραγωδία του σύγχρονου κυπριακού ελληνισμού.
Και όμως, το πιο οδυνηρό ερώτημα δεν αφορά μόνο το τι έγινε τότε. Αφορά κυρίως το τι δεν έγινε από τότε μέχρι σήμερα.
Γιατί αν το 1974 υπήρξε η χρονιά της καταστροφής, οι επόμενες πέντε δεκαετίες υπήρξαν οι δεκαετίες της πολιτικής διαχείρισης μιας εθνικής ήττας. Μιας διαχείρισης που συχνά χαρακτηρίστηκε από έλλειψη στρατηγικής συνέχειας, εσωτερικές αντιπαραθέσεις και αδυναμία διαμόρφωσης μιας σταθερής εθνικής πορείας.
Άλλες κυβερνήσεις υποσχέθηκαν λύσεις που δεν ήρθαν ποτέ. Άλλες μίλησαν για «νέες ευκαιρίες» και άλλες για «τελευταίες ευκαιρίες». Κάθε νέα ηγεσία κατηγορούσε την προηγούμενη και ξεκινούσε σχεδόν από το μηδέν, αφήνοντας πίσω της περισσότερες διαφωνίες παρά αποτελέσματα.
Στο μεταξύ, η κατοχή εδραιωνόταν.
Οι γενιές άλλαζαν. Οι πρόσφυγες λιγόστευαν. Οι μάρτυρες της εισβολής έφευγαν από τη ζωή. Τα κατεχόμενα μεταβάλλονταν δημογραφικά και πολεοδομικά. Νέες πραγματικότητες δημιουργούνταν καθημερινά επί του εδάφους, ενώ στην ελεύθερη Κύπρο η δημόσια συζήτηση περιοριζόταν συχνά σε επετειακές δηλώσεις και συνθήματα.
Κάθε Ιούλιο θυμόμαστε. Κάθε Αύγουστο υποσχόμαστε. Και κάθε Σεπτέμβριο επιστρέφουμε στην πολιτική καθημερινότητα σαν να μην άλλαξε τίποτα.
Αναρωτήθηκε ποτέ κανείς γιατί, μετά από πενήντα δύο χρόνια, η Κύπρος εξακολουθεί να μην έχει διαμορφώσει μια μακροπρόθεσμη εθνική στρατηγική που να υπερβαίνει τις κυβερνητικές θητείες; Γιατί κάθε Πρόεδρος ξεκινά σχεδόν από την αρχή; Γιατί το Κυπριακό παραμένει αντικείμενο εσωτερικής πολιτικής αντιπαράθεσης αντί να αποτελεί πεδίο εθνικής συνεννόησης;
Η ιστορία δεν γράφεται μόνο από τις αποφάσεις του 1974. Γράφεται και από τις αποφάσεις που λαμβάνονται – ή δεν λαμβάνονται – κάθε χρόνο από τότε.
Η ευθύνη, λοιπόν, δεν μπορεί να αποδίδεται αποκλειστικά σε μία περίοδο ή σε μία κυβέρνηση. Βαρύνει συνολικά το πολιτικό σύστημα που διαχειρίστηκε τις τύχες της Κυπριακής Δημοκρατίας επί μισό και πλέον αιώνα. Κάθε πολιτική δύναμη που κυβέρνησε ή συμμετείχε στη λήψη αποφάσεων έχει το δικό της μερίδιο ευθύνης για τις επιλογές, τις παραλείψεις και τις χαμένες ευκαιρίες.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η ευθύνη του εισβολέα μειώνεται. Αντίθετα, η Τουρκία παραμένει η δύναμη κατοχής και φέρει την ευθύνη για τη συνεχιζόμενη παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Όμως η διαρκής επίκληση της τουρκικής αδιαλλαξίας δεν απαλλάσσει την κυπριακή πολιτική ηγεσία από την ανάγκη αυτοκριτικής για όσα μπορούσαν να γίνουν καλύτερα ή διαφορετικά.
Η μνήμη δεν μπορεί να εξαντλείται σε καταθέσεις στεφάνων, μνημόσυνα και επετειακές ομιλίες. Τιμάται όταν συνοδεύεται από ειλικρινή απολογισμό, ανάληψη ευθύνης και μακρόπνοη στρατηγική.
Ίσως, λοιπόν, η μεγαλύτερη τιμή προς όσους χάθηκαν το 1974 να μην είναι οι μεγάλες λέξεις. Να είναι το θάρρος να παραδεχθούμε ότι πενήντα δύο χρόνια μετά, το πολιτικό σύστημα οφείλει να εξετάσει με ειλικρίνεια τις επιλογές του και να αναζητήσει έναν πιο συνεκτικό εθνικό προσανατολισμό.
Γιατί η ιστορία δεν θα κρίνει μόνο εκείνους που οδήγησαν την Κύπρο στην τραγωδία του 1974. Θα κρίνει και όλους όσοι, από τότε μέχρι σήμερα, είχαν την ευθύνη να διαχειριστούν το μέλλον της. Και αυτή η κρίση παραμένει ανοιχτή.
-
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ1 month agoΕρντογάν για Κύπρο: «Δεν θα επιτρέψουμε τετελεσμένα» – Γιατί φοβάται ένα μικρό νησί;
-
Off the Record1 month agoΤο κλάμα γλίτωσε Υπ. Παιδείας από ανασχηματισμό
-
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ1 month agoΤέλος εποχής για τον Κιρ Στάρμερ – Παραιτήθηκε από πρωθυπουργός
-
voulitv3 weeks ago52 χρόνια μετά: Η Κύπρος δεν προδόθηκε μόνο το 1974, προδόθηκε και τις δεκαετίες που ακολούθησαν
-
ΓΕΩΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ1 month agoΓκιουλέρ: «Παράνομη η συμφωνία Γαλλίας – Κυπριακής Δημοκρατίας για την Ανατολική Μεσόγειο»
-
#exAformis1 month agoΌταν η Δικαιοσύνη καλείται να κρίνει… τον ίδιο της τον εαυτό
-
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ1 month agoΝέα εξέλιξη στην υπόθεση Αριστοτέλους – Το Υπουργικό εισηγείται εκ νέου διαθεσιμότητα
-
ΠΟΛΙΤΙΚΗ1 month agoΑΚΕΛ και VOLT καλούν σε κινητοποίηση για το πόρισμα «Κράτος-Μαφία»
-
MILITAIRE1 month agoΟ μέγας Εθνικός Κίνδυνος για το Κυπριακό
-
ΠΟΛΙΤΙΚΗ1 month agoΣυνεδριάζει το νέο Εθνικό Συμβούλιο – Δεν παρίσταται ο Νίκος Αναστασιάδης






