Σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για τις εξελίξεις στο μέτωπο του πολέμου στο Ιράν, οι οποίες ήδη έχουν αρχίσει να αφήνουν το αποτύπωμά τους στα βασικά οικονομικά μεγέθη της ευρωζώνης.

Η ανησυχία είναι έντονη στη Φρανκφούρτη για την κλιμάκωση της σύγκρουσης που εκτυλίχθηκε με τους βομβαρδισμούς ενεργειακών εγκαταστάσεων του Ιράν και των άλλων χωρών του Κόλπου τις προηγούμενες ημέρες, οι οποίες έχουν οδηγήσει σε απότομη αύξηση των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου που επιβαρύνουν ήδη τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά

Το επιτελείο της ΕΚΤ, προς το παρόν, σύμφωνα με ευρωπαϊκές πηγές, θα περιμένει τους επόμενους μήνες προκειμένου να μπορέσει να εκτιμήσει με ξεκάθαρο τρόπο τη διάρκεια, την ένταση και την ευρύτητα της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Δηλαδή, τις κρίσιμες παραμέτρους βάση των οποίων θα προκύψει και το μέγεθος των επιπτώσεων του πολέμου στην ευρωπαϊκή οικονομία.

Το βασικό σενάριο των επόμενων κινήσεων της ΕΚΤ προβλέπει ότι μια σαφέστερη εικόνα θα έχει διαμορφωθεί έως τον Ιούνιο. Υπό την προϋπόθεση, βεβαίως, ότι το σενάριο αυτό δεν θα ανατραπεί από ακραίες εξελίξεις στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής.

Έτσι, αν δεν υπάρξουν δυσμενέστερες ανατροπές, τον Ιούνιο η ΕΚΤ προτίθεται να επανεξετάσει τις αποφάσεις της για τα επιτόκια. Τότε θα κρίνει αν θα λάβει μέτρα για τον πληθωρισμό, δηλαδή αν θα προχωρήσει σε αύξηση του βασικού της επιτοκίου πάνω από το 2% που είναι σήμερα και σε ποιον βαθμό, ώστε να υπάρξει η μικρότερη αρνητική επίπτωση στην ήδη ασθενική ανάπτυξη της ευρωζώνης.

Η άνοδος του πληθωρισμού είναι αυτή τη στιγμή ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την ευρωπαϊκή οικονομία. «Οι κίνδυνοι στον πληθωρισμό είναι ανοδικοί, ιδιαίτερα βραχυπρόθεσμα, ενώ μια παρατεταμένη σύγκρουση μπορεί να οδηγήσει σε μια παρατεταμένη αλλαγή στις τιμές ενέργειας, ενισχύοντας ακόμα περισσότερο τον πληθωρισμό», ανέφερε η επικεφαλής της Κριστίν Λαγκάρντ μετά την συνεδρίαση της ΕΚΤ την Πέμπτη.

«Αυτό μπορεί να ενισχυθεί αν οι πληθωριστικές προσδοκίες και οι μισθολογικές εξελίξεις επίσης περάσουν σε ανοδική τροχιά», επεσήμανε.

Στο επιτελείο της ΕΚΤ η ανησυχία είναι έντονη για τις επιπτώσεις του πολέμου οι οποίες ήδη αποτυπώνονται στην πραγματική οικονομία με αυξήσεις τιμών ή προαναγγελίες αναπροσαρμογών τιμολογίων από διάφορους κλάδους της οικονομίας. Ωστόσο, έχει ληφθεί η απόφαση να μην υπάρξει άμεσα αναπροσαρμογή επιτοκίων προκειμένου να αποφευχθεί μια υπεραντίδραση που θα έβλαπτε την ευρωπαϊκή οικονομία στην περίπτωση που αποδειχθεί ότι η πολεμική σύρραξη θα έχει τελικά μικρότερη διάρκεια από τα δυσμενέστερα σενάρια.

Σε κάθε περίπτωση κοινή διαπίστωση είναι ότι τουλάχιστον το 2026 η ανάπτυξη θα κινηθεί σε χαμηλότερα επίπεδα και ο πληθωρισμός σε υψηλότερα από τις αρχικές προβλέψεις, λόγω του πολέμου. Το βασικό σενάριο της ΕΚΤ, που αναθεωρήθηκε με βάση τις τελευταίες εξελίξεις, προβλέπει ότι η αύξηση του ΑΕΠ στην ευρωζώνη θα κυμανθεί φέτος στο 0,9% από 1,2% αρχικής πρόβλεψης και ο πληθωρισμός θα ανέβει στο 2,6% από 1,9%. Και αυτές, ωστόσο, οι προβλέψεις μπορεί να ανατραπούν ανάλογα με τις εξελίξεις στις αγορές εμπορευμάτων και στη εφοδιαστική αλυσίδα που σχετίζονται με το διάστημα που θα παραμείνουν κλειστά τα Στενά του Ορμούζ, με τις προσδοκίες των επιχειρήσεων για την αύξηση του κόστους τους, αλλά και την συμπεριφορά των καταναλωτών απέναντι στα αυξημένα επίπεδα των τιμών.

Η μεγαλύτερη άμεση απειλή για την οικονομία από τον πόλεμο στην Μέση Ανατολή αφορά τις τιμές της ενέργειας. Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, μέσω των οποίων διεξάγεται το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου αλλά και το 20% των θαλάσσιων φορτίων υγροποιημένου φυσικού αερίου, εκτίναξε την τιμή του πετρελαίου σε επίπεδα πάνω από τα 110 δολάρια το πετρέλαιο. Όσο διαρκεί ο αποκλεισμός τόσο πιο έντονες θα είναι οι επιπτώσεις στις τιμές της ενέργειας

Ο δεύτερος μεγάλος κίνδυνος αφορά τη ναυτιλία. Η πολεμική σύρραξη στη Μέση Ανατολή έχει ήδη αυξήσει τους χρόνους παράδοσης και το κόστος μεταφοράς των εμπορευμάτων μέσω των τάνκερ, με ιδιαίτερη επιβάρυνση για την Ευρώπη λόγω της εξάρτησής της από τη διαδρομή Ασίας-Ευρώπης, μέσω Σουέζ.

Ο τρίτος μεγάλος κίνδυνος είναι η μεγάλη αβεβαιότητα που προκαλούν οι εξελίξεις αυτές για την πορεία της οικονομίας, η οποία με τη σειρά της οδηγεί σε αναβολή αποφάσεων για επενδύσεις και κατανάλωση.

Πηγή: ΚΥΠΕ

Το Ιράν απείλησε ότι ακόμη και ένα περιορισμένο πλήγμα κατά των ενεργειακών του υποδομών θα μπορούσε να προκαλέσει γενικευμένο μπλακάουτ σε ολόκληρη την περιοχή. 

Σχολιάζοντας την προθεσμία 48 ωρών που έδωσε ο Αμερικανός Πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, προκειμένου να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ, το ημικρατικό πρακτορείο ειδήσεων του Ιράν «Μερ» έγραψε πως σε μία τέτοια περίπτωση ολόκληρη η περιοχή «ολόκληρη η περιοχή θα βυθιστεί στο σκοτάδι».

Το Πρακτορείο δημοσίευσε επίσης χάρτη με σημειωμένους μεγάλους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής σε χώρες του Περσικού Κόλπου, μεταξύ αυτών στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και το Κουβέιτ.

Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, το 70% έως 80% των μεγάλων μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της περιοχής είναι εγκατεστημένες κατά μήκος της ακτογραμμής του Περσικού Κόλπου και βρίσκονται εντός εμβέλειας ιρανικών πυραύλων.

Την ίδια ώρα, Ιρανός Βουλευτής δήλωσε ότι η Ισλαμική Δημοκρατία χρεώνει έως και 2 εκατ. δολάρια σε ορισμένα πλοία για τη διέλευσή τους από τα Στενά του Ορμούζ, παρουσιάζοντας το μέτρο ως «μέρος νέας πολιτικής ελέγχου της στρατηγικής θαλάσσιας οδού».

Ο Αλαντίν Μπορουτζερντί, μέλος της επιτροπής εθνικής ασφάλειας του ιρανικού κοινοβουλίου, ανέφερε ότι το μέτρο έχει ήδη εφαρμοστεί και αντικατοπτρίζει ένα νέο «κυρίαρχο καθεστώς» στα Στενά, έπειτα από δεκαετίες.

«Ο πόλεμος έχει κόστος και είναι φυσικό να εισπράττουμε τέλη διέλευσης από πλοία που περνούν από τα Στενά του Ορμούζ», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η κίνηση αυτή καταδεικνύει την «εξουσία» της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Ο Μπορουτζερντί αναφέρθηκε και στην προειδοποίηση του Ντόναλντ Τραμπ ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να πλήξουν ενεργειακές υποδομές του Ιράν εάν τα Στενά δεν ανοίξουν εντός 48 ωρών, υποστηρίζοντας ότι οι ενεργειακές εγκαταστάσεις του Ισραήλ βρίσκονται εντός εμβέλειας και θα μπορούσαν να καταστραφούν «εντός μίας ημέρας».

Η τουρκική πλευρά επανέρχεται με αιχμηρή ρητορική για ζητήματα δικαιοδοσίας στην ανατολική Μεσόγειο, αμφισβητώντας ενέργειες της ελληνοκυπριακής πλευράς.

Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, το Υπουργείο δήλωσε: «Η ελληνοκυπριακή πλευρά κατά καιρούς εγείρει παρόμοια ζητήματα, προκαλώντας σύγχυση δικαιοδοσίας, με σκοπό να αγνοήσει τα δικαιώματα της «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου». Η «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου» έχει εκδώσει αντι-NOTAM, η οποία ακυρώνει την προαναφερθείσα NOTAM. Η NOTAM που εκδόθηκε από την Ελληνοκυπριακή Διοίκηση είναι άκυρη», υποστηρίζει το τουρκικό υπουργείο Άμυνας.

Μήνυμα για την ασφάλεια των Τ/Κ

Η Άγκυρα συνδέει τις εξελίξεις με τη συνολική ασφάλεια της Κύπρου, προβάλλοντας τον ρόλο της ως εγγυήτρια δύναμη.

Όπως αναφέρεται, «επιπλέον, η Ελληνοκυπριακή Διοίκηση στη Νότια Κύπρο έχει καταστήσει την Κύπρο στόχο τα τελευταία χρόνια, επιτρέποντας τη συσσώρευση όπλων στο νησί και επιτρέποντας σε άλλες χώρες να χρησιμοποιούν το νησί. Ως εγγυήτρια χώρα, η χώρα μας συνεχίζει να λαμβάνει πρόσθετα μέτρα για να διασφαλίσει την ασφάλεια όχι μόνο της «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου», αλλά ολόκληρου του νησιού. Η δέσμευσή μας για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων, των συμφερόντων και της ασφάλειας της «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου» είναι ακλόνητη. Δεν διστάσαμε να ασκήσουμε τα δικαιώματα που μας παρέχονται από το καθεστώς του εγγυητή μας και δεν θα διστάσουμε να το πράξουμε και στο μέλλον».