Το Κυπριακό υπήρξε διαχρονικά, κυρίως στη σύγχρονη εποχή, πεδίο μικροπολιτικών αντιπαραθέσεων μεταξύ ηγεσίας και κομμάτων. Έγινε ταυτόχρονα πεδίο στο οποίο οι εκάστοτε Πρόεδροι χτίζαν πολιτικό κεφάλαιο και αφήγημα ή, αντίθετα, κατέρρεαν πολιτικά μετά από την κορύφωση ή την αποτυχία κάποιας προσπάθειας. Η άτυπη διάσκεψη στη Γενεύη δεν αποτελεί εξαίρεση σ’ αυτό το πολιτικό σκηνικό του Κυπριακού και της εσωτερικής πολιτικής σκηνής – για τις δύο κοινότητες. Ωστόσο, αυτή η φορά έχει χαρακτηριστικά που την καθιστούν ξεχωριστή. Για την ελληνοκυπριακή κοινότητα και τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη, η διάσκεψη αποτελεί το πρώτο μεγάλο τεστ στην εθνική υπόθεση, δύο χρόνια μετά την εκλογή του. Από την άλλη, για τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, Ερσίν Τατάρ, η διάσκεψη λειτουργεί ως κρίσιμο σημείο στην προεκλογική του εκστρατεία, καθώς από το 2017 η λύση των δύο κρατών αποτελεί σημαία του. Ο ίδιος θα επιδιώξει να επανεκλεγεί το φθινόπωρο του 2025 ή νωρίτερα σε «πρόωρες εκλογές». Η διάσκεψη αυτή είναι η πρώτη μεγάλη διαδικασία μετά το 2021, οκτώ χρόνια μετά τις συνομιλίες στο Κραν Μοντανά, και διεξάγεται μέσα σε ένα κλίμα συζητήσεων στην ελληνοκυπριακή κοινότητα για τις ευθύνες που οδήγησαν στο ναυάγιο του 2017, αλλά και για τον ρόλο του Νίκου Αναστασιάδη στο Κυπριακό. Από την πλευρά της τουρκοκυπριακής ηγεσίας, παραμένει αμετάβλητο το αφήγημα της λύσης των δύο κρατών.

Στη Γενεύη, τόσο ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης όσο και ο Ερσίν Τατάρ θα εκπροσωπήσουν τις κοινότητές τους, συνοδευόμενοι από τα πολιτικά κόμματα τους. Ανεξαρτήτως της έκβασης της διάσκεψης, οι δύο ηγέτες δεν θα μπορέσουν να παραμείνουν αλώβητοι από τις πολιτικές διεργασίες στο εσωτερικό των κοινοτήτων τους, καθώς οι προσδοκίες για άμεση επανέναρξη των συνομιλιών είναι χαμηλές.

Ο Χριστοδουλίδης προσέρχεται στη διάσκεψη με την υποστήριξη των μελών του Εθνικού Συμβουλίου, πλην του ΕΛΑΜ, σε μια πολιτικά σημαντική στιγμή. Δύο χρόνια μετά την εκλογή του και με μειωμένη δημοτικότητα, φαίνεται πως η θητεία του ως Πρόεδρος μιας θητείας δύσκολα μπορεί να ανατραπεί, καθώς οι βουλευτικές εκλογές του 2026 πλησιάζουν, ενώ οι προεδρικές εκλογές του 2028 είναι ακόμη μακριά. Παρά τη ρητορική του για εμπλοκή της Ε.Ε. στο Κυπριακό, δεν έχει καταφέρει να πετύχει κάποια σημαντική αλλαγή στη διαδικασία, ενώ συνεχίζει να υποστηρίζει το Πλαίσιο Γκουτέρες ως διαπραγματευτική βάση. Αξιοσημείωτο είναι ότι συνεχίζει να συμπορεύεται με την ΕΔΕΚ, το κόμμα που έχει απορρίψει τη λύση της ΔΔΟ.

Το κρίσιμο ερώτημα που προκύπτει μετά τη διάσκεψη της Γενεύης είναι αν ο Χριστοδουλίδης θα συνεχίσει να έχει την πολιτική στήριξη από τα δύο μεγάλα κόμματα, τον ΔΗΣΥ και το ΑΚΕΛ, για να συνεχίσει τις προσπάθειες για λύση του Κυπριακού. Η στήριξη από τον ΔΗΣΥ υπάρχει, αλλά με επιφυλάξεις και αστερίσκους, ενώ η κριτική αναμένεται να αυξηθεί αν το Κυπριακό παραμείνει σε αδιέξοδο. Από την άλλη, στο ΑΚΕΛ οι αντιπολιτευτικοί τόνοι έχουν ενισχυθεί, ιδίως σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής. Ο Χριστοδουλίδης, κατά συνέπεια, μπορεί να θεωρηθεί ως «μοιραίος» στο Κυπριακό, αν το αδιέξοδο συνεχιστεί, καθώς οι πολιτικοί του αντίπαλοι ίσως τον χρεώσουν για την αποτυχία του διαλόγου, ενώ ταυτόχρονα δεν θα μπορέσει να πείσει για την αρνητική στάση της Τουρκίας.

Αντίθετα, το αφήγημα του Ερσίν Τατάρ για τη Γενεύη είναι σαφώς πιο απλό. Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, ο οποίος επικράτησε το 2020 με την υποστήριξη της Τουρκίας, παραμένει ο πιο ισχυρός υποστηρικτής της αλλαγής του παραδείγματος στο Κυπριακό με τη λύση των δύο κρατών και την κυριαρχική ισότητα. Παρά την πίεση από την τουρκοκυπριακή αντιπολίτευση για στασιμότητα, ο Τατάρ συνεχίζει να προτάσσει τη λύση των δύο κρατών και έχει ήδη δηλώσει ότι θα επαναδιεκδικήσει την ηγεσία των Τουρκοκυπρίων με το ίδιο σύνθημα. Αν η Τουρκία πάψει να τον υποστηρίζει κατά τις επερχόμενες «εκλογές» στα κατεχόμενα, η διάσκεψη της Γενεύης θα παραμείνει για εκείνον μια «win-win» κατάσταση, καθώς είτε επανεκλεγεί, είτε χάσει, θα διαφυλάξει τη σκληρή γραμμή του και την υστεροφημία του στην τουρκοκυπριακή ηγεσία.

Τέλος, το Κυπριακό φαίνεται να έχει υποχωρήσει σε σχέση με άλλες πολιτικές προτεραιότητες, όπως η οικονομία και η ασφάλεια, κάτι που σχετίζεται με τη γενικότερη μεταπολιτική φάση που διανύουμε στην Ευρώπη και τον κόσμο. Ενόψει των επερχόμενων εκλογών του 2026 και 2028, μένει να φανεί αν το Κυπριακό θα επανέλθει στο προσκήνιο ή αν θα συνεχίσει να χάνει έδαφος σε σχέση με άλλα θέματα ταυτότητας και πολιτικής.