Connect with us

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Ποια θα είναι η εξέλιξη του εμπορικού πολέμου του Τραμπ;

Published

on

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επέβαλε επιπλέον δασμούς 10% στην Κίνα από σήμερα, Τρίτη, τη στιγμή που το Μεξικό και ο Καναδάς πέτυχαν την τελευταία στιγμή αναβολή. Ο Τραμπ επρόκειτο να τους επιβάλει δασμούς ύψους 25%. Ο Αμερικανός πρόεδρος απειλεί επίσης να χτυπήσει την Ευρωπαϊκή Ενωση – σημαντικό εξαγωγέα αυτοκινήτων, φαρμάκων και τροφίμων στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ισχυρίζεται ότι θέλει να χρησιμοποιήσει το δασμολογικό όπλο για να σταματήσει τη ροή φαιντανύλης και μεταναστών στα βόρεια και τα νότια σύνορα των Ηνωμένων Πολιτειών. Για να το κάνει αυτό, έχει επικαλεστεί εξουσίες έκτακτης ανάγκης, παρόλο που η οικονομία των ΗΠΑ διανύει περίοδο ανάπτυξης.

Μια σύνοψη για την κλιμάκωση του εμπορικού πολέμου, τις συνέπειές του, αλλά και για τα σενάρια και τις εκτιμήσεις για την εξέλιξή του

Θέλει επίσης να «κλείσει» το εμπορικό έλλειμμα ύψους 1 τρισ. δολ. των ΗΠΑ με τον υπόλοιπο κόσμο. Η ομάδα Τραμπ υποστηρίζει ότι το δασμολογικό τείχος θα αναγκάσει τις εταιρείες να επαναφέρουν επενδύσεις και θέσεις εργασίας πίσω στις ΗΠΑ (τα τσιπ πυριτίου κατασκευάζονται στην Ταϊβάν και τα iPhone κατασκευάζονται στην Κίνα).

Ωστόσο, οι επικριτές προειδοποιούν ότι ο εμπορικός πόλεμος θα οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές, χαμηλότερη ανάπτυξη, χαμένες θέσεις εργασίας και αναστάτωση στις αλυσίδες εφοδιασμού – τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Υποστηρίζουν επίσης ότι οι δασμοί είναι το λάθος εργαλείο για τη διόρθωση του εμπορικού ελλείμματος, το οποίο αποδίδουν στις δανειοληπτικές και τις καταναλωτικές συνήθειες της Αμερικής.

Ακολουθεί μια σύνοψη για την κλιμάκωση του εμπορικού πολέμου, τις συνέπειές του, τα σενάρια και τις εκτιμήσεις για την εξέλιξή του:

Τι είναι εμπορικός πόλεμος;

Πρώτον, ένας εμπορικός πόλεμος δεν είναι πραγματικός πόλεμος: Είναι μία σύγκρουση που προκύπτει όταν μία πλευρά αισθάνεται ότι μία εμπορική σχέση είναι άδικη. Για παράδειγμα, κάποιος «βομβαρδίζει» την αγορά μιας χώρας με φτηνό χάλυβα, σε τιμές χαμηλότερες από το κόστος παραγωγής. Οι εταιρείες στη χώρα αυτή πάνε στον πάτο. Απολύουν εργάτες και ψηφοφόρους της έκαστοτε ηγεσίας. Σε αυτή την περίπτωση, σύμφωνα με τους κανόνες του παγκόσμιου εμπορίου, η χώρα αυτή μπορεί να απαντήσει επιβάλλοντας δασμούς στις εισαγωγές χάλυβα.

Για να μετατραπεί μία εμπορική σύγκρουση σε εμπορικό πόλεμο, τα πράγματα πρέπει να κλιμακωθούν. Κάτι που, όπως λέει το Politico, συμβαίνει τώρα: ο Τραμπ απειλεί να χτυπήσει τους στενότερους εμπορικούς εταίρους της Αμερικής με δασμούς σχεδόν σε όλα τα αγαθά. Οι εξελίξεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν στον μεγαλύτερο εμπορικό πόλεμο που έχει γνωρίσει ο κόσμος από τη δεκαετία του 1930 μέχρι σήμερα.

Πώς λειτουργούν οι δασμοί;

Ο Τραμπ ισχυρίζεται ότι οι νέοι δασμοί που επιβάλλει θα κάνουν τους Αμερικανούς πλούσιους – έχει μάλιστα υποσχεθεί να δημιουργήσει νέα Υπηρεσία Εξωτερικών Εσόδων. Λέει ακόμη ότι οι ξένες εταιρείες θα πληρώσουν και δεν θα επιβαρύνουν με τις πρακτικές τους, τους καταναλωτές των ΗΠΑ.

Ωστόσο, συνήθως τα πράγματα δεν λειτουργούν έτσι. Οι δασμοί είναι φόρος που καταβάλλεται από τον εισαγωγέα στα σύνορα. Εάν αυξηθούν, ο εισαγωγέας βρίσκεται αντιμέτωπος με μία επιλογή — να μετακυλίσει την αύξηση της τιμής στον καταναλωτή ή να δεχθεί συμπίεση των περιθωρίων κέρδους του.

Οι αυξήσεις των τιμών από τους γενικούς δασμούς του Τραμπ θα εμφανιστούν αμέσως στον πληθωρισμό, σύμφωνα με τους οικονομολόγους. Και παρόλο που ο νέος Αμερικανός πρόεδρος έχει υποσχεθεί ότι θα αντισταθμίσει τον αντίκτυπό τους με φορολογικές περικοπές αλλού, δεν υπάρχει ακόμη ένδειξη ότι αυτό θα συμβεί.

Οσον αφορά τα πιθανά έσοδα από τους δασμούς, ο Τραμπ θυμίζει τα τέλη του 19ου αιώνα, όταν οι δασμοί αντιστοιχούσαν σε πάνω από το ήμισυ των ομοσπονδιακών εσόδων των ΗΠΑ. Αλλά αυτό ήταν πριν από τον φόρο εισοδήματος.

Πότε ξέσπασε ο τελευταίος εμπορικός πόλεμος;

Στην πρώτη θητεία του Τραμπ. Επέβαλε δασμούς 25% στον χάλυβα και 10% στο αλουμίνιο το 2018 — ενώ η Ευρωπαϊκή Ενωση απάντησε επιβάλλοντας δασμούς 6 δισ. δολ. σε μοτοσικλέτες Harley Davidson, τζιν Levi’s και bourbon.

Ο Τραμπ απείλησε να κλιμακώσει χτυπώντας τις εισαγωγές ευρωπαϊκών αυτοκινήτων – αλλά ποτέ δεν έφτασε σε τέτοιο σημείο. Τελικά, οι δασμοί ανεστάλησαν και από τις δύο πλευρές.

Είχε προηγηθεί παλαιότερα και πιο συγκεκριμένα, το 1971, το γνωστό ως σοκ του Νίξον. Το σημείο εκκίνησης ήταν συγκρίσιμο με το σήμερα: Το κόστος του πολέμου στο Βιετνάμ και των κοινωνικών παροχών της δεκαετίας του 1960 είχαν οδηγήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες από πλεόνασμα σε έλλειμμα.

Σε μία προσπάθεια να αποκαταστήσει την ισορροπία, ο τότε πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον κατάργησε τον κανόνα του χρυσού – αναγκάζοντας τους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ να ανατιμήσουν τα νομίσματά τους. Διέταξε πάγωμα των μισθών και των τιμών για 90 ημέρες. Και επέβαλε φόρο εισαγωγών 10%.

Οι ενέργειες του Νίξον αποτιμήθηκαν ως «πολιτική νίκη» αλλά αποτέλεσαν οικονομική αποτυχία. Ο εισαγωγικός φόρος καταργήθηκε μέσα σε μερικούς μήνες αφότου τέθηκε σε ισχύ. Ωστόσο, η οικονομία των ΗΠΑ πάλευε για χρόνια με τον στασιμοπληθωρισμό – συνδυασμό χαμηλής ανάπτυξης και υψηλού πληθωρισμού – που ξεπεράστηκε τη δεκαετία του 1980 μέσω της σκληρής νομισματικής πολιτικής που επέβαλε ο τότε διοικητής της Ομοσπονδιακής Τράπεζας, Πολ Βόλκερ.

Ποιος είναι ο «πραγματικός εχθρός»;

Οπως υπογραμμίζει το Politico, η Κίνα. Ο Τραμπ επέβαλε στην Κίνα επιπλέον δασμούς 10% από σήμερα Τρίτη, ενώ οι επαπειλούμενοι δασμοί σε Καναδά και Μεξικό, η ισχύς των οποίων αναβλήθηκε προσωρινά, στοχεύουν έμμεσα το Πεκίνο.

Αυτό συμβαίνει επειδή, βάσει της εμπορικής συμφωνίας USMCA (διάδοχο της NAFTA), οι κινεζικές εταιρείες — π.χ. κατασκευαστές ηλεκτρικών οχημάτων — θα απολάμβαναν κανονικά αδασμολόγητη πρόσβαση στην αγορά των ΗΠΑ εάν εγκαθιστούσαν παραγωγικές μονάδες τους στη Βόρεια Αμερική.

Τα τελευταία χρόνια υπήρξε διακομματική συναίνεση στην Ουάσιγκτον σχετικά με την ανάγκη να αντιμετωπιστεί η Κίνα και το οικονομικό της μοντέλο, το οποίο έχει αναπτύξει τεράστια βιομηχανική ικανότητα και έχει πλημμυρίσει τις παγκόσμιες αγορές με πλεονασματική παραγωγή. Μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, ωστόσο, ο Τραμπ αναδιπλώθηκε, δηλώνοντας ότι επιδιώκει απλώς «δίκαιη» εμπορική σχέση με την Κίνα.

Μένει να φανεί αν ο Τραμπ θα άρει την απειλή των δασμών εναντίον των στενών συμμάχων των ΗΠΑ, εάν εκείνοι συμφωνήσουν να ευθυγραμμιστούν με τις Ηνωμένες Πολιτείες όσον αφορά τη στάση τους απέναντι στην Κίνα. Αυτή η κρίσιμη παράμετρος θα καθορίσει τις μελλοντικές σχέσεις της Ουάσιγκτον με την Ευρωπαϊκή Ενωση καθώς και το αν θα διατηρηθεί η διατλαντική εμπορική ειρήνη.

Πώς απαντά η Κίνα;

Το Πεκίνο πήρε την απόφασή του, σχολιάζει το BBC. Εχει αποφασίσει να αντεπιτεθεί ή τουλάχιστον απειλεί να ανταποδώσει με δικούς της δασμούς.

Οι νέοι φόροι στις εισαγωγές από τις ΗΠΑ θα τεθούν από τη Δευτέρα 10 Φεβρουαρίου, οπότε υπάρχει λίγος χρόνος ο εμπορικός πόλεμος να αποκλιμακωθεί.

Υπάρχουν ενδείξεις ότι η Κίνα βρίσκεται σε φάση αναμονής. Σε αρκετές ανακοινώσεις του, το Πεκίνο κάλεσε την Ουάσιγκτον να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις για να υπάρξει συμβιβαστική συμφωνία.

Αυτό υποδηλώνει ότι η πόρτα είναι ανοιχτή για συνομιλίες και οι δύο ηγέτες έχει προγραμματιστεί να έχουν συνομιλίες αργότερα αυτή την εβδομάδα, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο.

Αλλά θα είναι πολύ πιο δύσκολο για τις ΗΠΑ να συνάψουν συμφωνία με την Κίνα όπως συνέβη με το Μεξικό και τον Καναδά και πολλά θα εξαρτηθούν από το τι θα ζητήσει ο Τραμπ, υπογραμμίζει το βρετανικό δίκτυο.

Το Πεκίνο είναι ο κύριος οικονομικός αντίπαλος της Ουάσιγκτον και η αποκοπή της Κίνας από τις μεγάλες εφοδιαστικές αλυσίδες ήταν βασικός στόχος της κυβέρνησης Τραμπ.

Εάν ο Ντόναλντ Τραμπ ζητήσει πολλά, ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ μπορεί να νιώσει απειλή.

Προς το παρόν, η Κίνα ενισχύει τη διαπραγματευτική της δύναμη – αλλά θα υπάρξει όριο στις παραχωρήσεις που το Πεκίνο είναι διατεθειμένο να αποδεχθεί, εκτιμά το BBC.

Θα υπάρξει κλιμάκωση;

Ο Τραμπ, στη δεύτερη θητεία του ως πρόεδρος των ΗΠΑ, αμφισβητεί την εδαφική ακεραιότητα χωρών, υποστηρίζοντας ότι ο Καναδάς πρέπει να γίνει η 51η πολιτεία των ΗΠΑ ή διεκδικώντας τη Γροιλανδία, αυτόνομη περιοχή της Δανίας, που είναι κράτος – μέλος της Ε.Ε.

Φαίνεται πως πολύ γρήγορα «παίζει» με το διεθνές δίκαιο, όπως ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν και άλλοι ηγέτες που επιδιώκουν να ανατρέψουν το status quo, σημειώνεται σε ανάλυση του Politico.

«Σε έναν κόσμο όπου μαίνονται πολλές πυρκαγιές, ο Τραμπ ρίχνει… βενζίνη, ρισκάροντας να ανάψει ακόμη περισσότερες φωτιές», σημειώνεται.

Μπορεί η Ευρώπη να «ξεφύγει»;

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δεν ρίχνει τους τόνους. Αντίθετα, το βράδυ της Κυριακής χρησιμοποίησε βαρύτατους χαρακτηρισμούς εναντίον της Ε.Ε., κάνοντας λόγο για «θηριωδίες» εκ μέρους της.

Οι Βρυξέλλες επιθυμούν απεγνωσμένα να υπάρξει κάποια δέσμευση μεταξύ των δύο πλευρών και υπόσχονται να αγοράσουν περισσότερο υγροποιημένο φυσικό αέριο ή όπλα από τις ΗΠΑ, καθώς ο Τραμπ πιέζει τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να ξοδέψουν περισσότερα για την άμυνα.

Τελευταία φορά, οι Βρυξέλλες απάντησαν στους δασμούς του Τραμπ για τον χάλυβα και το αλουμίνιο με αντίποινα σε μοτοσικλέτες, τζιν και μπέρμπον – μέτρα που στόχευσαν τα προπύργια των Ρεπουμπλικανών.

Πλέον, η Ε.Ε. χρειάζεται ένα νέο, μεγαλύτερο «όπλο», που θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει σε πραγματικό χρόνο, υποστηρίζουν αναλυτές στο Politico.

Τι μπορεί να σταματήσει τον Τραμπ;

Ο Τραμπ επικαλείται, για πρώτη φορά, εξουσίες έκτακτης ανάγκης βάσει του Νόμου Διεθνούς Εκτακτης Οικονομικής Εξουσίας του 1977 (IEEPA), που μέχρι στιγμής έχει χρησιμοποιηθεί μόνο από τον Τζο Μπάιντεν για την επιβολή κυρώσεων κατά της Ρωσίας, μετά το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία.

Ο εν λόγω νόμος δεν έχει χρησιμοποιηθεί ποτέ ξανά. Ενδέχεται οι επιχειρηματικοί όμιλοι που υφίστανται οικονομική ζημία από την τρέχουσα χρήση του να κινηθούν νομικά. Είναι απίθανο, ωστόσο, κάποιος δικαστής να εκδώσει άμεση εντολή που θα τερμάτιζε τον εμπορικό πόλεμο.

Το Κογκρέσο των ΗΠΑ θα μπορούσε επίσης να σταματήσει τον εμπορικό πόλεμο του Τραμπ. Το επιχείρημα ότι η ανάγκη διακοπής της παράνομης διακίνησης φαιντανύλης και μεταναστών στα σύνορα συνιστά οικονομική έκτακτη ανάγκη, αμφισβητείται ήδη έντονα. Το Κογκρέσο έχει εκχωρήσει ευρείες εξουσίες για την άσκηση της εμπορικής πολιτικής στον πρόεδρο, κάτι που έκανε για πρώτη φορά επί Φράνκλιν Ρούσβελτ, το 1934. Ωστόσο, μπορεί να πάρει πίσω αυτές τις εξουσίες.

Ομως, τόσο η Γερουσία όσο και η Βουλή των Αντιπροσώπων βρίσκονται υπό τον έλεγχο των Ρεπουμπλικανών. Θα έπρεπε να δημιουργηθεί ένα πραγματικά μεγάλο ρήγμα στον εμπορικό κόσμο για να σταματήσει ο εμπορικός πόλεμος. Κάτι που, προς το παρόν, φαίνεται απίθανο.

Τέλος, υπάρχει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου, ο οποίος δημιουργήθηκε πριν από 30 χρόνια για να λειτουργήσει ως διαιτητής σε εμπορικές διαφορές. Ωστόσο, επί του παρόντος δεν είναι σε θέση να εκπληρώσει αυτό τον ρόλο.

«Για τον Τραμπ δεν υπάρχουν κανόνες, υπάρχει μόνο ο νόμος της ζούγκλας», σύμφωνα με την ανάλυση του Politico. Εάν δεν υπάρξουν ισχυρές αντιδράσεις από τον πολιτικό ή τον δικαστικό κόσμο στις Ηνωμένες Πολιτείες ενάντια στον εμπορικό του πόλεμο, θα είναι δύσκολο να σταματήσει. Πιο πιθανό θεωρείται, πάντως, να υπάρξουν επιμέρους συμφωνίες.

Πηγή: Politico, BBC

Podcast Therapy

🎙️ PODCAST THERAPY —ATHENS EDITION ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 3 | 🇬🇷 ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟ

Avatar photo

Published

on

Σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία, με νέους συσχετισμούς ισχύος, ενεργειακούς ανταγωνισμούς και γεωπολιτικές ανακατατάξεις, ποιες είναι οι πραγματικές ευκαιρίες για την Ελλάδα και την Κύπρο;

Την ώρα που οι μεγάλες δυνάμεις επαναβιομηχανοποιούνται, η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με τις συνέπειες της ενεργειακής της πολιτικής.

🔹 Ποια είναι τα δύο μεγάλα στρατηγικά λάθη του Ελληνισμού;

🔹 Γιατί η Ευρώπη χάνει το παιχνίδι της ανταγωνιστικότητας;

🔹 Ποιες γεωπολιτικές πιέσεις δέχονται η Ελλάδα και η Κύπρος;

🔹 Πώς μπορεί ο Ελληνισμός να αξιοποιήσει τις ευκαιρίες της νέας εποχής;

Ο Χάρης Θεράπης υποδέχεται τον Βασίλη Κοψαχείλη, διεθνολόγο και γεωστρατηγικό αναλυτή, σε μια αποκαλυπτική συζήτηση για τις γεωπολιτικές προκλήσεις, τις στρατηγικές επιλογές και το μέλλον του Ελληνισμού.

📺 Παρακολουθήστε το τρίτο επεισόδιο του Podcast Therapy — Athens Edition, την Παρασκευή 20/11 στις 8 μ.μ. στο Vouli.TV.

🔔 Κάντε εγγραφή στο Podcast Therapy και ενεργοποιήστε τις ειδοποιήσεις για τα επόμενα επεισόδια.

🤝 Χορηγός Athens Edition: KORANTINA HOMES

🙏 Ευχαριστίες στο RED n’ NOIR — Editions, Bookstore & Café Bar, στη Δροσοπούλου 52, Κυψέλη, για τη φιλοξενία.

Continue Reading

Άρθρα Χάρη Θεραπή

Τραμπ, Πούτιν και Σι: Μια νέα Γιάλτα ή η απαρχή μιας νέας παγκόσμιας τάξης;

Avatar photo

Published

on

του Χάρη Θεραπή*

Η 19η Νοεμβρίου 2026 ενδέχεται να καταγραφεί ως ημερομηνία-ορόσημο στην ιστορία των διεθνών σχέσεων. Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Βλαντίμιρ Πούτιν και ο Σι Τζινπίνγκ συναντήθηκαν στη Σεντζέν της Κίνας, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της APEC, στην πρώτη τριμερή συνάντηση αυτού του είδους μεταξύ των ηγετών των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ρωσίας και της Κίνας.

Η συνάντηση πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία το διεθνές σύστημα βρίσκεται αντιμέτωπο με βαθιές ανακατατάξεις. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, η σύγκρουση με το Ιράν, η ενεργειακή ασφάλεια, ο ανταγωνισμός για την τεχνολογική κυριαρχία και ο κίνδυνος μιας νέας κούρσας πυρηνικών εξοπλισμών διαμορφώνουν ένα εξαιρετικά ασταθές περιβάλλον.

Σύμφωνα με το Reuters και το Associated Press, στο επίκεντρο των συνομιλιών βρέθηκαν η στρατηγική σταθερότητα, ο πυρηνικός αφοπλισμός και η ενεργειακή συνεργασία.

Πίσω, όμως, από τη διπλωματική ατζέντα βρίσκεται ένα πολύ μεγαλύτερο ερώτημα: ποιος θα καθορίσει τους κανόνες του διεθνούς συστήματος τις επόμενες δεκαετίες;

Από τη Γιάλτα του 1945 στη Σεντζέν του 2026

Τον Φεβρουάριο του 1945, ο Φραγκλίνος Ρούζβελτ, ο Ουίνστον Τσόρτσιλ και ο Ιωσήφ Στάλιν συναντήθηκαν στη Γιάλτα, διαμορφώνοντας σε μεγάλο βαθμό το μεταπολεμικό γεωπολιτικό τοπίο.

Ογδόντα ένα χρόνια αργότερα, η συνάντηση στην Κίνα επαναφέρει τη συζήτηση για τις σφαίρες επιρροής και την κατανομή της παγκόσμιας ισχύος.

Υπάρχει, ωστόσο, μια θεμελιώδης διαφορά. Το 1945 οι τρεις δυνάμεις είχαν έναν κοινό εχθρό. Σήμερα, οι ΗΠΑ, η Ρωσία και η Κίνα είναι ανταγωνιστές, με διαφορετικές στρατηγικές επιδιώξεις και συχνά αντικρουόμενα συμφέροντα.

Η Σεντζέν δεν αποτελεί απαραίτητα μια νέα Γιάλτα. Θα μπορούσε, όμως, να σηματοδοτήσει την επιστροφή μιας μορφής διπλωματίας στην οποία οι μεγάλες δυνάμεις επιχειρούν να διευθετήσουν τις διεθνείς κρίσεις μέσω απευθείας διαπραγματεύσεων.

Τρεις ηγέτες, τρεις διαφορετικές στρατηγικές

Ντόναλντ Τραμπ: Η διατήρηση της αμερικανικής πρωτοκαθεδρίας

Η στρατηγική του «America First» βασίζεται στην προτεραιότητα των αμερικανικών συμφερόντων, στον περιορισμό του κόστους των διεθνών δεσμεύσεων και στην επίτευξη συμφωνιών που ενισχύουν τη διαπραγματευτική θέση της Ουάσιγκτον.

Μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τις ΗΠΑ είναι η αποφυγή της δημιουργίας ενός συμπαγούς αντιδυτικού στρατηγικού άξονα μεταξύ Μόσχας και Πεκίνου.

Μια ενδεχόμενη προσέγγιση με τη Ρωσία θα μπορούσε να επιτρέψει στην Ουάσιγκτον να επικεντρώσει μεγαλύτερο μέρος των στρατηγικών της δυνατοτήτων στον Ινδοειρηνικό και στον ανταγωνισμό με την Κίνα.

Πρόκειται για μια πιθανή αντιστροφή της στρατηγικής του Χένρι Κίσινγκερ τη δεκαετία του 1970, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες προσέγγισαν την Κίνα προκειμένου να εξισορροπήσουν τη σοβιετική ισχύ.

Βλαντίμιρ Πούτιν: Η επιστροφή της Ρωσίας στο κέντρο των αποφάσεων

Για τον Ρώσο πρόεδρο, η ίδια η πραγματοποίηση της συνάντησης αποτελεί σημαντικό διπλωματικό κέρδος.

Παρά τις δυτικές κυρώσεις και τις συνέπειες της εισβολής στην Ουκρανία, η Μόσχα εμφανίζεται ως ισότιμος συνομιλητής των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του πλανήτη σε ονομαστικούς όρους ΑΕΠ.

Η Ρωσία επιδιώκει την αναγνώριση των στρατηγικών της συμφερόντων στον μετασοβιετικό χώρο, τον περιορισμό της δυτικής πίεσης και την ενίσχυση της επιρροής της στην Ευρασία.

Παράλληλα, η απευθείας επικοινωνία με την Ουάσιγκτον θα μπορούσε να προσφέρει στη Μόσχα μεγαλύτερα περιθώρια ελιγμών απέναντι στην αυξανόμενη οικονομική της εξάρτηση από την Κίνα.

Σι Τζινπίνγκ: Η αναδιαμόρφωση του διεθνούς συστήματος

Η Κίνα δεν επιδιώκει απλώς την αναγνώρισή της ως μεγάλης δύναμης. Επιδιώκει έναν αυξημένο ρόλο στη διαμόρφωση των κανόνων του διεθνούς συστήματος.

Μέσω των BRICS, της πρωτοβουλίας Belt and Road, των επενδύσεων σε υποδομές και της τεχνολογικής της ανάπτυξης, το Πεκίνο οικοδομεί ένα εκτεταμένο δίκτυο οικονομικής και πολιτικής επιρροής.

Η φιλοξενία της ιστορικής τριμερούς συνάντησης ενισχύει το διπλωματικό κύρος της Κίνας και την εικόνα της ως κεντρικού παράγοντα στη διαχείριση των παγκόσμιων κρίσεων.

Όπως ανέφερε ο Σι Τζινπίνγκ κατά τη συνάντησή του με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, σύμφωνα με το Reuters, οι δύο χώρες επιδιώκουν την περαιτέρω συνεργασία τους προς την κατεύθυνση ενός πολυπολικού κόσμου.

Η αριθμητική της παγκόσμιας ισχύος

Η στρατηγική σημασία της συνάντησης αποτυπώνεται στους δείκτες στρατιωτικής και οικονομικής ισχύος των τριών χωρών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Διεθνούς Ινστιτούτου Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI), οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ρωσία συγκεντρώνουν περισσότερο από το ήμισυ των παγκόσμιων στρατιωτικών δαπανών.

Οι ΗΠΑ εξακολουθούν να διαθέτουν τη μεγαλύτερη στρατιωτική ισχύ σε επίπεδο δαπανών, παγκόσμιων υποδομών και δικτύου συμμαχιών.

Η Κίνα διαθέτει την οικονομική, βιομηχανική και τεχνολογική δυναμική για να αμφισβητήσει μακροπρόθεσμα την αμερικανική πρωτοκαθεδρία.

Η Ρωσία, παρά το μικρότερο οικονομικό της μέγεθος, παραμένει μεγάλη στρατηγική δύναμη χάρη στο πυρηνικό της οπλοστάσιο, στους ενεργειακούς της πόρους και στη γεωγραφική της έκταση.

Πρόκειται, επομένως, για τρεις διαφορετικές μορφές ισχύος, οι οποίες αλληλεπιδρούν και ανταγωνίζονται σε παγκόσμιο επίπεδο.

Το πυρηνικό ζήτημα και ο κίνδυνος μιας νέας κούρσας εξοπλισμών

Η λήξη της συνθήκης New START τον Φεβρουάριο του 2026 δημιούργησε ένα σημαντικό κενό στο σύστημα ελέγχου των πυρηνικών εξοπλισμών μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ρωσίας.

Η Ουάσιγκτον επιδιώκει πλέον τη δημιουργία ενός νέου πλαισίου, στο οποίο θα συμμετέχει και η Κίνα.

Το Πεκίνο, ωστόσο, υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ και η Ρωσία, οι οποίες διαθέτουν σημαντικά μεγαλύτερα πυρηνικά οπλοστάσια, θα πρέπει πρώτα να προχωρήσουν σε ουσιαστικές μειώσεις των αποθεμάτων τους.

Σύμφωνα με το Associated Press, από τη συνάντηση προέκυψε πρόθεση συνέχισης του διαλόγου για τον περιορισμό των πυρηνικών κινδύνων, χωρίς να έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένη δεσμευτική συμφωνία αφοπλισμού.

Ακόμη και η δημιουργία μόνιμων μηχανισμών επικοινωνίας μεταξύ των τριών πυρηνικών δυνάμεων θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντική εξέλιξη για τη διεθνή ασφάλεια.

Ουκρανία, Ταϊβάν και Μέση Ανατολή: Τα τρία μεγάλα γεωπολιτικά μέτωπα

Η Ουκρανία βρίσκεται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης μεταξύ Ρωσίας και Δύσης. Μια ενδεχόμενη αμερικανορωσική προσέγγιση θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες προϋποθέσεις διαπραγμάτευσης, αλλά και σοβαρούς προβληματισμούς για μια διευθέτηση χωρίς την ουσιαστική συμμετοχή του Κιέβου και των Ευρωπαίων.

Στον Ινδοειρηνικό, η Ταϊβάν παραμένει το σημαντικότερο σημείο δυνητικής στρατιωτικής σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας. Η γεωγραφική της θέση και ο καθοριστικός της ρόλος στην παραγωγή προηγμένων ημιαγωγών την καθιστούν στρατηγικό σημείο παγκόσμιας σημασίας.

Στη Μέση Ανατολή, η σύγκρουση με το Ιράν και η ασφάλεια των ενεργειακών διαδρομών μέσω των Στενών του Ορμούζ επηρεάζουν άμεσα την παγκόσμια οικονομία.

Οι τρεις αυτές γεωπολιτικές εστίες θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο ευρύτερων στρατηγικών διαπραγματεύσεων. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επιβεβαιωμένα στοιχεία για συμφωνίες κατανομής σφαιρών επιρροής ή αμοιβαίων ανταλλαγμάτων μεταξύ των τριών δυνάμεων.

Η μεγάλη απούσα: Η Ευρωπαϊκή Ένωση

Ένα από τα πλέον αξιοσημείωτα χαρακτηριστικά της συνάντησης είναι η απουσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το συγκεκριμένο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Παρά την οικονομική της ισχύ, η Ευρώπη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει δυσκολίες στη μετατροπή του οικονομικού της μεγέθους σε ενιαία γεωπολιτική επιρροή.

Η εξάρτηση από τις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας, η ρωσική στρατιωτική απειλή, η οικονομική αλληλεξάρτηση με την Κίνα και οι διαφορετικές προτεραιότητες των κρατών-μελών περιορίζουν τη δυνατότητά της να λειτουργήσει ως αυτόνομος στρατηγικός πόλος.

Η απουσία της από την τριμερή συνάντηση δεν συνεπάγεται ότι η Ευρώπη έχει αποκλειστεί συνολικά από τη διεθνή διπλωματία. Αναδεικνύει, όμως, την ανάγκη ενίσχυσης της κοινής εξωτερικής πολιτικής και της στρατηγικής της αυτονομίας.

Διαφορετικά, κινδυνεύει να μετατραπεί από διαμορφωτή σε αποδέκτη των διεθνών εξελίξεων.

Η επιστροφή του γεωπολιτικού ρεαλισμού

Η συνάντηση της Σεντζέν μπορεί να ερμηνευθεί υπό το πρίσμα του πολιτικού ρεαλισμού, όπως αναπτύχθηκε από τους Hans Morgenthau και Kenneth Waltz.

Σύμφωνα με αυτή τη θεωρητική προσέγγιση, τα κράτη επιδιώκουν πρωτίστως την ασφάλεια, την επιβίωση και την ενίσχυση της ισχύος τους μέσα σε ένα ανταγωνιστικό διεθνές σύστημα.

Η μετάβαση από τη μεταψυχροπολεμική αμερικανική πρωτοκαθεδρία προς ένα περισσότερο πολυκεντρικό σύστημα ενδέχεται να οδηγήσει σε μια νέα ισορροπία δυνάμεων.

Η πραγματικότητα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στις τρεις μεγάλες δυνάμεις. Η Ινδία, η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ιαπωνία και μια σειρά περιφερειακών δυνάμεων διαθέτουν σημαντικές δυνατότητες και δικές τους στρατηγικές επιδιώξεις.

Η δημιουργία ενός άτυπου διευθυντηρίου τριών μεγάλων δυνάμεων δεν αποτελεί αναπόφευκτη εξέλιξη.

Τι σημαίνουν οι εξελίξεις για την Κύπρο;

Για την Κυπριακή Δημοκρατία, η ενδεχόμενη διαμόρφωση μιας παγκόσμιας τάξης που βασίζεται περισσότερο στις σφαίρες επιρροής και λιγότερο στους κανόνες του διεθνούς δικαίου αποτελεί σοβαρή στρατηγική πρόκληση.

Η Κύπρος, ως μικρό κράτος, μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και χώρα που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις συνέπειες της τουρκικής εισβολής και κατοχής, έχει ζωτικό συμφέρον στη διατήρηση της διεθνούς νομιμότητας.

Οποιαδήποτε διεθνής πρακτική που θα νομιμοποιούσε την αλλαγή συνόρων διά της στρατιωτικής ισχύος θα δημιουργούσε ένα επικίνδυνο προηγούμενο για το Κυπριακό.

Το άρθρο 2 του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών κατοχυρώνει την κυριαρχική ισότητα των κρατών και απαγορεύει τη χρήση βίας κατά της εδαφικής τους ακεραιότητας και πολιτικής ανεξαρτησίας.

Για τη Λευκωσία, η ενίσχυση των ευρωπαϊκών και περιφερειακών συνεργασιών, η αξιοποίηση της γεωγραφικής της θέσης στην Ανατολική Μεσόγειο και η συστηματική άσκηση πολυδιάστατης διπλωματίας αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

Τρία πιθανά σενάρια για την επόμενη ημέρα

Πρώτο σενάριο – Ελεγχόμενος ανταγωνισμός. Οι τρεις δυνάμεις καταλήγουν σε περιορισμένες συμφωνίες για την πυρηνική ασφάλεια, την ενέργεια και την αποφυγή άμεσης στρατιωτικής αντιπαράθεσης, χωρίς να εγκαταλείπουν τις στρατηγικές τους επιδιώξεις.

Δεύτερο σενάριο – Άτυπη κατανομή σφαιρών επιρροής. Οι μεγάλες δυνάμεις επιχειρούν να διαμορφώσουν ένα πλαίσιο αμοιβαίων παραχωρήσεων σε περιφερειακά ζητήματα, με σοβαρούς κινδύνους για τα μικρότερα κράτη και τη διεθνή νομιμότητα.

Τρίτο σενάριο – Νέος Ψυχρός Πόλεμος. Η αδυναμία ουσιαστικής συνεννόησης οδηγεί σε επιτάχυνση των εξοπλισμών, οικονομικό κατακερματισμό, τεχνολογικούς αποκλεισμούς και εντονότερους γεωπολιτικούς ανταγωνισμούς.

Συμπέρασμα: Ο κόσμος σε ένα γεωπολιτικό σταυροδρόμι

Η συνάντηση Τραμπ, Πούτιν και Σι Τζινπίνγκ δεν σηματοδοτεί κατ’ ανάγκη τη δημιουργία μιας νέας παγκόσμιας τάξης. Αποκαλύπτει, όμως, τις βαθιές μεταβολές που συντελούνται στην κατανομή της διεθνούς ισχύος.

Το σημαντικότερο ερώτημα δεν είναι εάν οι τρεις ηγέτες μπορούν να συμφωνήσουν μεταξύ τους, αλλά εάν οι συμφωνίες τους θα υπηρετούν τη διεθνή σταθερότητα ή αποκλειστικά τα συμφέροντα των ισχυρών.

Η Σεντζέν μπορεί να αποτελέσει είτε το πρώτο βήμα προς μια περισσότερο διαχειρίσιμη πολυπολική τάξη είτε τον προάγγελο μιας εποχής εντονότερων ανταγωνισμών.

Για την Ευρώπη και ιδιαίτερα για κράτη όπως η Κύπρος, η μεγαλύτερη πρόκληση είναι να μη βρεθούν στη θέση εκείνων για τους οποίους αποφασίζουν άλλοι, χωρίς τη δική τους συμμετοχή.


Η αριθμητική της παγκόσμιας στρατιωτικής ισχύος

Χώρα Στρατιωτικές δαπάνες 2025 Παγκόσμιο μερίδιο
ΗΠΑ $954 δισ. 33,0%
Κίνα $336 δισ. 11,6%
Ρωσία $190 δισ. 6,6%
Σύνολο $1,48 τρισ. 51,2%

Πηγές – Βιβλιογραφία

  • Reuters, A great deal to discuss: Trump begins trilateral meet with Putin and Xi, 19 Νοεμβρίου 2026.
  • Reuters, Russia’s Putin says he expects big potential benefit from meeting with Trump and Xi, 18 Νοεμβρίου 2026.
  • Associated Press, ρεπορτάζ για τα αποτελέσματα της τριμερούς συνάντησης, 19 Νοεμβρίου 2026.
  • SIPRI, Trends in World Military Expenditure.
  • SIPRI Yearbook, Armaments, Disarmament and International Security.
  • United Nations, Charter of the United Nations, άρθρο 2.
  • Hans J. Morgenthau, Politics Among Nations, 1948.
  • Kenneth N. Waltz, Theory of International Politics, 1979.

 

*Διευθυντής του Vouli.TV

Continue Reading

voulitv

Μητροπολίτης Ζιμπάμπουε: Ο ρόλος των θρησκειών στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Avatar photo

Published

on

Η συμβολή των θρησκειών στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και η ευθύνη της ανθρωπότητας απέναντι στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκπομπής «Η Ατζέντα της Ημέρας» του Vouli.TV, με τον Μίκη Κασάπη.

Φιλοξενούμενος στο στούντιο ήταν ο Μητροπολίτης Ζιμπάμπουε, με αντικείμενο συζήτησης τις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης και τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι θρησκευτικές κοινότητες στην ευαισθητοποίηση και κινητοποίηση των πολιτών.

Η κλιματική αλλαγή ως ηθική και κοινωνική πρόκληση

Η κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί αποκλειστικά ένα επιστημονικό, οικονομικό ή πολιτικό ζήτημα, αλλά και μια βαθιά ηθική και πνευματική πρόκληση. Η προστασία της δημιουργίας, ο σεβασμός προς τη φύση, ο περιορισμός της υπερκατανάλωσης και η υπεύθυνη διαχείριση των φυσικών πόρων αποτελούν πεδία στα οποία οι θρησκείες μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά.

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ζιμπάμπουε και Αγκόλας κ. Σεραφείμ διαθέτει πολυετή εμπειρία στα ζητήματα της κλιματικής αλλαγής, έχοντας εκπροσωπήσει το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας στις διεθνείς διασκέψεις του ΟΗΕ για το κλίμα.

Η ανάγκη διαθρησκευτικής συνεργασίας

Η συνεργασία μεταξύ των θρησκειών, της επιστημονικής κοινότητας, των κυβερνήσεων και των διεθνών οργανισμών μπορεί να αποτελέσει σημαντικό παράγοντα για την αντιμετώπιση της περιβαλλοντικής κρίσης.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η διάσταση της κλιματικής δικαιοσύνης, καθώς οι φτωχότερες και πλέον ευάλωτες κοινωνίες, ιδιαίτερα στην Αφρική, πλήττονται δυσανάλογα από τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.

Η προστασία του πλανήτη αποτελεί συλλογική ευθύνη απέναντι στην ανθρωπότητα και στις επόμενες γενιές, ανεξαρτήτως θρησκευτικών πεποιθήσεων, εθνικότητας και πολιτικών αντιλήψεων.

Παρακολουθήστε ολόκληρη τη συνέντευξη του Μητροπολίτη Ζιμπάμπουε κ. Σεραφείμ στην εκπομπή «Η Ατζέντα της Ημέρας» του Vouli.TV.

 

Continue Reading
Advertisement
Podcast Therapy19 hours ago

🎙️ PODCAST THERAPY —ATHENS EDITION ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 3 | 🇬🇷 ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟ

Άρθρα Χάρη Θεραπή22 hours ago

Τραμπ, Πούτιν και Σι: Μια νέα Γιάλτα ή η απαρχή μιας νέας παγκόσμιας τάξης;

voulitv22 hours ago

Μητροπολίτης Ζιμπάμπουε: Ο ρόλος των θρησκειών στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

ΕΚΠΟΜΠΕΣ22 hours ago

Λευτέρης Αντωνίου στο Vouli.TV: Τα δίκαια αιτήματα του προσφυγικού κόσμου

ΕΚΠΟΜΠΕΣ23 hours ago

Συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση: Μπορεί να εφαρμοστεί από την 1η Ιανουαρίου 2027;

voulitv2 days ago

Αγγελική Φράγκου: Πώς μεταβιβάζονται οι μετοχές στους κληρονόμους αποβιωσάντων

ΕΚΠΟΜΠΕΣ2 days ago

Κυριάκος Τσιμίλλης: Αλλαγή φρουράς στους Οικολόγους

voulitv2 days ago

ΑΚΕΛ – ΕΛΑΜ: Διαφορετικές προσεγγίσεις στο Κυπριακό και τη διάνοιξη νέων οδοφραγμάτων

voulitv2 days ago

Παμπορίδης στο Vouli.TV: «Μπορώ να κερδίσω τον Χριστοδουλίδη» – Αιχμές κατά Αβέρωφ

ΥΠΟΚΛΟΠΕΣ2 days ago

Το τρίποντο του Βεζένκοφ και τα… airball των μεμψίμοιρων!

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ3 weeks ago

Χάρης Γεωργιάδης: «Όχι» σε προεκλογική με Αβέρωφ – Νέα ένταση στον ΔΗΣΥ

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ4 weeks ago

ΔΗΣΥ: Αβέρωφ ή Παμπορίδης; Επιστροφή ή αλλαγή σελίδας για το 2028

Άρθρα Χάρη Θεραπή4 weeks ago

Η Ευρώπη χάνει τον βηματισμό της: Τραμπ, πόλεμοι και εσωτερικές ρωγμές

Off the Record3 weeks ago

Αβέρωφ Νεοφύτου: Όνειρο ζωής η Προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας

Άρθρα Χάρη Θεραπή3 weeks ago

ΑΚΕΛ: Στήνει το μέτωπο για το 2028 – Ποιοι χωρούν και ποιοι μένουν εκτός

Off the Record4 weeks ago

Η ανάπτυξη ως κοινή υπόθεση – Πέντε χρόνια Πρωτοβουλίας Παγκόσμιας Ανάπτυξης

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ4 weeks ago

Ιράν, τράπεζες και LNG: Το γεωπολιτικό ντόμινο που φτάνει μέχρι τις κορυφές της εξουσίας

Off the Record4 weeks ago

Η Κύπρος έχει πολλά να κερδίσει από την Ινδία

Off the Record3 weeks ago

Οι Κύπριοι μαθητές διαβάζουν αλλά δεν καταλαβαίνουν…

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ3 weeks ago

Ο Παμπορίδης βγάζει το «μαγικό ραβδί» και προειδοποιεί: «Θα ξηλωθεί το τρικό»

Viral

(c) 2017-26 | Vouli.TV. All Rights Reserved. Developed by UnitrustMedia