ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Σε τροχιά αλλαγών ο νόμος για τις διαδηλώσεις – Κοινή γραμμή Υπουργείου Δικαιοσύνης και Ειρήνης Χαραλαμπίδου
«Ο Πρόεδρος της Επ. Νομικών επέδειξε πολιτική βούληση να προχωρήσουμε και να ολοκληρώσουμε το συντομότερο δυνατόν με την πρόταση νόμου», ανέφερε μετά τη συνεδρίαση της Επιτροπής η κ. Χαραλαμπίδου.
Πολύ κοντά φαίνεται να βρίσκονται οι θέσεις του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης με την τροποποιητική πρόταση νόμου της Ειρήνης Χαραλαμπίδου σχετικά με τη νομοθεσία για τις διαδηλώσεις, μετά και τη νομική γνωμάτευση του ΟΑΣΕ, σύμφωνα με όσα συζητήθηκαν τη Δευτέρα στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών.
Το ΑΚΕΛ, μέσω πρότασης νόμου των Βουλευτών Άριστου Δαμιανού, Γιώργου Κουκουμά και Ανδρέα Πασιουρτίδη, εισηγήθηκε την κατάργηση της υφιστάμενης νομοθεσίας, με τον κ. Πασιουρτίδη να υποστηρίζει ενώπιον της Επιτροπής ότι πρόκειται για νομοθέτημα που παραβιάζει συνταγματικά και ατομικά δικαιώματα, επιβάλλοντας υπέρμετρους περιορισμούς σε όσους προτίθενται να διαδηλώσουν. «Μετά τη γνωμάτευση του ΟΑΣΕ, οι αλλαγές που απαιτούνται είναι τόσο εκτεταμένες που η κατάργηση θα ήταν η ενδεδειγμένη λύση», είπε, προσθέτοντας ότι, αν η εκτελεστική εξουσία επιδιώκει ουσιαστικές τροποποιήσεις, μπορεί να υπάρξει κοινό έδαφος.
Από τη δική της πλευρά, η Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Ειρήνη Χαραλαμπίδου, παρουσιάζοντας την τροποποιητική πρόταση που κατέθεσε, τόνισε ότι βασίζεται στις εισηγήσεις του ΟΑΣΕ ώστε το νομοθετικό πλαίσιο να εναρμονιστεί με τις διεθνείς συμβάσεις προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Εκπροσωπώντας το Υπουργείο Δικαιοσύνης, η Διευθύντρια του Τομέα Δικαιοσύνης, Φαίδρα Γρηγορίου, ανέφερε ότι από τον Σεπτέμβριο που δημοσιεύθηκε η γνωμάτευση του ΟΑΣΕ, το Υπουργείο την εξέτασε και δήλωσε γραπτώς τη διαθεσιμότητά του για διάλογο στη βάση των εισηγήσεων του Οργανισμού.
Σε συνεργασία με τη Νομική Υπηρεσία και εμπειρογνώμονες, πρόσθεσε, το Υπουργείο προχώρησε στην ετοιμασία νέου νομοσχεδίου, βασισμένου στις συστάσεις του ΟΑΣΕ και ενσωμάτωσε και τις παρατηρήσεις της Αστυνομίας, αναμένοντας πλέον τις θέσεις της Επιτρόπου Νομοθεσίας και της Επιτρόπου Διοικήσεως. «Αυτό που έχουμε ετοιμάσει προσομοιάζει αρκετά με την πρόταση της κ. Χαραλαμπίδου», σημείωσε.
Η κ. Γρηγορίου ανέφερε ότι οι αλλαγές που επιφέρει το νέο κείμενο αποσαφηνίζουν όρους και προϋποθέσεις που, παρότι θεωρούνταν αυτονόητοι από τις συζητήσεις της Επιτροπής Νομικών, κρίθηκε σκόπιμο να καταγραφούν στον νόμο. Χαρακτηριστικά, ανέφερε την αποσαφήνιση ότι ο διοργανωτής μιας διαδήλωσης δεν φέρει ευθύνη, αφού δεν προβλέπονταν κυρώσεις. «Είμαστε θετικοί στη διευκρίνιση τέτοιων ζητημάτων», είπε.
Πρόσθεσε ότι σε σύγκριση με την πρόταση της κ. Χαραλαμπίδου, το Υπουργείο εξακολουθεί να διαφωνεί σε δύο-τρία σημεία. Ενδεικτικά, αναφέρθηκε στην αφαίρεση ορισμών για τη δημόσια τάξη και τα δημόσια ήθη, επισημαίνοντας ότι αυτοί οι όροι περιλαμβάνονται ήδη στο Σύνταγμα και στην ΕΣΔΑ. Παράλληλα, επισήμανε ότι ο ορισμός της λέξης «ήθη» μετά από είκοσι χρόνια μπορεί να θεωρείται ξεπερασμένος και η ερμηνεία του εναπόκειται στο δικαστήριο. Σημείωσε επίσης ότι ο υφιστάμενος νόμος δεν απαγορεύει τις συναθροίσεις, αλλά επιβάλλει συγκεκριμένους περιορισμούς.
Σε παρέμβασή του, ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Ανδρέας Πασιουρτίδης, υπογράμμισε ότι το εν λόγω νομοθέτημα παρουσιάζει την ιδιαιτερότητα πως η προσφυγή στο δικαστήριο δεν αποτελεί αποτελεσματικό μέσο θεραπείας σε περίπτωση διάλυσης διαδήλωσης. «Δεν με ικανοποιεί νομικά μια δικαίωση μετά από δύο χρόνια για μια διαδήλωση που έχει ήδη διαλυθεί», είπε.
Η κ. Γρηγορίου απάντησε ότι η διάλυση διαδήλωσης προβλέπει τρία διαδοχικά στάδια-ασφαλιστικές δικλείδες, ενώ οποιαδήποτε δικαστική απόφαση θα λειτουργήσει ως καθοδηγητικό εργαλείο για όλους.
Ένα ακόμη σημείο διαφωνίας του Υπουργείου με την πρόταση της κ. Χαραλαμπίδου αφορά την κατάργηση του καθορισμού των 20 ατόμων ως όριο για την ανάγκη ειδοποίησης. Η κ. Γρηγορίου υποστήριξε ότι ο αριθμός τίθεται για λόγους πρακτικότητας, καθώς η ειδοποίηση δεν είναι υποχρεωτική. «Δεν μας ενοχλεί να κατέβει στο μηδέν, αλλά αυτό ίσως περιορίσει το δικαίωμα περισσότερο, γιατί μικρές ομάδες των πέντε ατόμων μπορεί να θεωρήσουν ότι έχουν υποχρέωση ειδοποίησης», είπε.
Ο εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας, Αλέξης Αντωνιάδης, δήλωσε ότι η πρόταση της κ. Χαραλαμπίδου κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, επισημαίνοντας ότι υπάρχουν επιμέρους σημεία που χρειάζονται νομοτεχνική βελτίωση.
Η Επίτροπος Νομοθεσίας, Σοφία Κλεόπα Χατζηκυριάκου, αναφέροντας ότι εξέτασε τις προτάσεις και το νέο κείμενο του Υπουργείου, παρατήρησε ότι υπάρχει μεγάλη σύγκλιση, περίπου σε ποσοστό 70%, τονίζοντας πως δεν θα είναι δύσκολο να βρεθεί κοινό έδαφος.
Ο Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Δικαίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Πανεπιστημίου Κύπρου, Αριστοτέλης Κωνσταντινίδης, του οποίου η γνώμη ζητήθηκε τόσο από την κ. Χαραλαμπίδου όσο και από το Υπουργείο, εξέφρασε ικανοποίηση για την άμεση κινητοποίηση της Βουλής ώστε να αντιμετωπιστούν τα προβληματικά σημεία του νόμου. Επιβεβαίωσε ότι οι δύο προτάσεις παρουσιάζουν σημαντική επικάλυψη και ότι το Υπουργείο έχει υιοθετήσει τις πλείστες συστάσεις του ΟΑΣΕ, ενώ τόνισε ότι τα σημεία διαφοροποίησης είναι δευτερεύοντα.
Ο κ. Κωνσταντινίδης υπογράμμισε ότι εξίσου κρίσιμη είναι η εγκύκλιος που θα αποσταλεί στους αστυνομικούς, η οποία θα πρέπει να είναι λεπτομερής και να απαντά στα πρακτικά ερωτήματα.
Η εκπρόσωπος της Αστυνομίας ανέφερε ότι η Αστυνομία θα ακολουθήσει τη θέση του Υπουργείου. Υπενθύμισε ότι ήδη έχουν εκδοθεί οδηγίες για την υφιστάμενη νομοθεσία και ότι θα γίνει το ίδιο σε περίπτωση τροποποίησής της.
Ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Αστυνομίας Κύπρου, Άγγελος Νικολάου, δήλωσε ότι ο ΣΑΚ τάσσεται υπέρ της διατήρησης και εφαρμογής του νόμου, καθώς «αποδείχθηκε χρήσιμος, λειτουργικός και αποτρεπτικός απέναντι σε παραβατικές συμπεριφορές, χωρίς να παραβιάζει ανθρώπινα δικαιώματα». Τόνισε ότι ο νόμος δεν περιορίζει το δικαίωμα στη διαδήλωση, αλλά «το θωρακίζει με κανόνες», προσθέτοντας ότι οι οργανωμένες και ειρηνικές διαδηλώσεις διεξάγονται χωρίς δυσκολίες. Αντιθέτως, οι αυθόρμητες συχνά οδηγούν σε επεισόδια. Επισήμανε επίσης ότι οι αστυνομικοί εκτίθενται καθημερινά σε κινδύνους και πρέπει να διαθέτουν τα νόμιμα μέσα για την προστασία ζωής και περιουσίας.
Καταλήγοντας, ο κ. Νικολάου είπε ότι η δημοκρατία χρειάζεται κανόνες ώστε να λειτουργεί εντός των ορίων του νόμου και με σεβασμό στα δικαιώματα των πολιτών. Υπογράμμισε ότι η αποδυνάμωση της νομοθεσίας θα δημιουργήσει κενό που μπορεί να οδηγήσει σε αυθαιρεσίες, τονίζοντας ότι ο νόμος αποτελεί εργαλείο ισορροπίας και ότι ο ΣΑΚ είναι θετικός σε μικρές βελτιώσεις.
Ο Πρόεδρος του Κλάδου Αστυνομικού Σώματος της συντεχνίας «Ισότητα» δήλωσε ότι από τη συγκεκριμένη νομοθεσία απορρέουν μόνο δύο ποινικά αδικήματα. Τόνισε ότι θα τοποθετηθούν μόλις μελετήσουν τις αλλαγές, επισημαίνοντας ότι δεν επιθυμούν καμία μεταβολή στα ποινικά αδικήματα.
Πρόσθεσε ότι από τον Ιούλιο, οπότε και ψηφίστηκε η νομοθεσία, πραγματοποιήθηκαν περισσότερες από 50 διαδηλώσεις χωρίς να απορριφθεί καμία, ενώ πρόβλημα παρουσιάστηκε μόνο σε μία, όχι λόγω του νόμου.
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Νομικών, Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Νίκος Τορναρίτης, δήλωσε ότι η Επιτροπή δεν θα αναμένει το κυβερνητικό νομοσχέδιο. Ωστόσο, τόνισε την ανάγκη συνεννόησης μεταξύ της κ. Χαραλαμπίδου, του Υπουργείου Δικαιοσύνης, της Νομικής Υπηρεσίας, της Επιτρόπου Νομοθεσίας και του Καθηγητή Κωνσταντινίδη, για τον καθορισμό του τελικού κειμένου. «Σεβόμαστε απόλυτα τις εισηγήσεις των διεθνών οργανισμών και δεν μπορούμε, λόγω διαφωνίας σε ένα σημείο, να καταθέτουμε προτάσεις κατάργησης», είπε.
Σε δηλώσεις του μετά τη συνεδρίαση, ο κ. Τορναρίτης ανέφερε ότι «δεν θα στηρίξουμε την πρόταση του ΑΚΕΛ για κατάργηση», υπογραμμίζοντας ότι το κόμμα κατέθεσε τροπολογίες την τελευταία στιγμή στην Ολομέλεια, χωρίς να τις συζητήσει προηγουμένως στην Επιτροπή. «Θα κινηθούμε με αφετηρία τις εισηγήσεις των διεθνών οργανισμών», πρόσθεσε.
Ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Ανδρέας Πασιουρτίδης, στην Επιτροπή εξέφρασε την έκπληξή του για την κατ’ αρχήν θετική στάση θεσμικών παραγόντων, υπογραμμίζοντας ότι «το 99% όσων εισηγήθηκε ο ΟΑΣΕ και περιλαμβάνονται στην πρόταση νόμου, είχαν επισημανθεί ήδη κατά τη συζήτηση στην Επιτροπή Νομικών». Εξέφρασε απορία για τη σφοδρή τότε αντίδραση της εκτελεστικής εξουσίας, διερωτώμενος εάν απαιτείται παρέμβαση διεθνών οργανισμών για να γίνουν δεκτές οι εισηγήσεις των βουλευτών. Τόνισε ότι χάνεται πολύτιμος χρόνος.
Σε δηλώσεις του μετά την Επιτροπή, ο κ. Πασιουρτίδης ανέφερε ότι για το ΑΚΕΛ «το αν θα υπάρξουν εκτεταμένες τροποποιήσεις ή κατάργηση είναι ζήτημα διαδικαστικό και νομοτεχνικό». Διαβεβαίωσε ότι το κόμμα είναι έτοιμο για διάλογο και ότι θα στηρίξει νομοθεσία που θα προστατεύει αποτελεσματικά συνταγματικά και ατομικά δικαιώματα, επιτρέποντάς τους να ασκούνται ελεύθερα, χωρίς να εξαρτώνται από την κρίση ενός ατόμου ή από ασαφείς έννοιες όπως τα δημόσια ήθη.
Η Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Ειρήνη Χαραλαμπίδου, χαιρέτισε το θετικό και συνεργατικό κλίμα. Ζήτησε, δεδομένης της μεγάλης επικάλυψης της πρότασής της με το κείμενο του Υπουργείου, η συζήτηση να επικεντρωθεί στη δική της πρόταση, η οποία είναι ήδη έτοιμη, ώστε η διαδικασία να φτάσει στην Ολομέλεια το συντομότερο, ιδανικά έως τις αρχές Ιανουαρίου λόγω του αυξημένου φόρτου της Επιτροπής Νομικών.
«Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Νομικών επέδειξε πολιτική βούληση για άμεση ολοκλήρωση της διαδικασίας», ανέφερε μετά το πέρας της συνεδρίασης η κ. Χαραλαμπίδου.
Πρόσθεσε ότι αμέσως μετά τη συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε συνάντηση με όλους τους αρμόδιους θεσμούς, ύστερα από πρόσκληση του Προέδρου της Επιτροπής. «Εργαστήκαμε για να γεφυρώσουμε το 20% των διαφορών και τα καταφέραμε! Ευχαριστώ τον Υπουργό Δικαιοσύνης για την επίτευξη συμφωνίας που υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον και τον Κύπριο πολίτη. Η πρόταση, όπως συμφωνήθηκε, θα προωθηθεί άμεσα στην Ολομέλεια με το νέο έτος για ψήφιση. Είναι προς όφελος όλων να έχουμε μια νομοθεσία που θέτει σαφές πλαίσιο και σέβεται τις δημοκρατικές αρχές και τα ανθρώπινα δικαιώματα», είπε, εκφράζοντας την ελπίδα να μην υπάρξουν παρεμβάσεις που θα προκαλέσουν προβλήματα.
Τόνισε ότι με το Υπουργείο Δικαιοσύνης, τη Νομική Υπηρεσία και την Επίτροπο Νομοθεσίας προχώρησαν ανεπίσημα σε κατ’ άρθρον εξέταση της πρότασης. «Διαπιστώσαμε τα σημεία συμφωνίας και διαφωνίας και βρήκαμε εύκολα συμβιβαστικές λύσεις, καθώς και το Υπουργείο κινήθηκε στη βάση της γνωμάτευσης του ΟΑΣΕ. Πιστεύω ότι το τελικό κείμενο είναι απόλυτα συμβατό με τις δημοκρατικές αρχές και τις αξίες του ΟΑΣΕ, της ΕΕ και του ΟΗΕ», είπε.
Ο Βουλευτής του ΕΛΑΜ, Σωτήρης Ιωάννου, ανέφερε ότι αναμένει τις γραπτές θέσεις του Υπουργείου Δικαιοσύνης για να τις μελετήσει παράλληλα με την πρόταση νόμου. Υπενθύμισε ότι ο ίδιος εξέτασε τις ανακοινώσεις της Αστυνομίας για πρόσφατες διαδηλώσεις και ζήτησε στοιχεία για τυχόν προβλήματα υπό το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο.
Η εκπρόσωπος της Αστυνομίας δεσμεύθηκε να αποστείλει τα σχετικά στοιχεία.
Πηγή: ΚΥΠΕ
voulitv
Trump’s foreign policy: unconventional methods, traditional goals

*by Euripides L. Evriviades
Trump’s tactics may be disruptive and coercive, but the goal of preserving American economic, technological and strategic dominance is deeply rooted in US foreign policy
What if Donald Trump’s foreign policy is not as chaotic as it looks?
Last year, I argued that beneath the spectacle, contradictions and unpredictability, Trump’s foreign policy had an internal logic. But I stopped short of calling it strategy.
Today, I am more convinced that there is one – grand strategy in fact.
Consider the pieces.
Greenland. Panama. Canada. Venezuela. Iran and Hormuz. Tariffs. Critical minerals. Reindustrialisation. Pressure on allies to carry more of their defence burden. And, increasingly, China.
Viewed separately, these can look like disconnected episodes. Put them on the same map and a pattern begins to emerge.
No conspiracy is required. Nor a secret master plan. Nor is the direction entirely implicit. Elements of it are set out explicitly in the Trump administration’s 2025 National Security Strategy. The question is whether interests, opportunities and events are increasingly moving in the same strategic direction. They do.
Once seen, the pattern is difficult to unsee.
It did not begin with Trump
But this did not begin with Trump.
In 1948, George Kennan, one of the architects of America’s Cold War strategy, observed with unusual candour that the United States possessed about half the world’s wealth with only 6.3 per cent of its population. The task of America, he emphasised, was to devise relationships that would allow it to maintain this “position of disparity” without jeopardising its security.
The world has changed profoundly since then. So has American policy. The methods changed. The purpose changed much less: American preponderance remains the strategic constant. And preponderance has never been merely military. It is economic, technological, commercial and financial too.
This, after all, is what predominant powers do. Britain did it before America. Others did it before Britain. History also records what eventually happened to them.
America nevertheless did something remarkable after 1945. It embedded its enormous power in institutions and alliances from which others also benefited. The resulting Pax Americana has been described by scholars as both hegemony and hegemonic stability. Benign to many. Hegemony to others.
The Marshall Plan helped rebuild Western Europe. Europe and Japan prospered under an American Cold War security umbrella. That umbrella also allowed Europeans to spend more on butter and less on guns. The US supplied dollars, markets, investment and security. The dollars also bought American goods. Prosperity and strategy reinforced each other.
American leadership worked because others had a stake in the system too.
The difference with Trump may therefore lie less in what America seeks than in how openly and coercively he seeks it.
Take Greenland. It is Arctic geography, missile defence, emerging sea routes and critical minerals. Panama is a strategic artery between two oceans. Canada means energy, uranium, minerals and Arctic space. Venezuela brings enormous oil reserves back into the strategic equation.
Then look east.
Hormuz and Malacca are links in the same energy chain. Much of the Gulf oil bound for Asia passes through these maritime chokepoints. China remains heavily dependent on these sea lanes. The United States, by contrast, enjoys enormous domestic energy production, favourable geography and unrivalled global naval reach.
Add Suez, Bab el-Mandeb and emerging Arctic routes and an old strategic truth reappears: whoever can protect – or deny – access to the arteries of global commerce possesses enormous leverage.
Power beyond the battlefield
Twenty-first-century power extends beyond geography.
Semiconductors. Artificial intelligence. Quantum computing. Rare earths. Supply chains. Financial clearing. Capital markets.
And above all, the dollar.
After Nixon severed the dollar’s link to gold in 1971, the emerging petrodollar system further reinforced its global role.
The dollar-centred financial system gives Washington a form of power no aircraft carrier can provide.
Tariffs, too, can be more than protectionism. They can redirect investment, restructure supply chains and turn access to the enormous US market into strategic leverage.
The pieces begin to connect.
The pieces begin to connect
Secure the Western Hemisphere. Protect strategic resources and maritime access. Rebuild industrial capacity. Preserve technological superiority and energy abundance. Make allies carry more of the security burden. Protect the dollar. Prevent China from acquiring enough economic, technological and military power to overturn the strategic balance.
Even apparently separate conflicts can alter the strategic balance in Washington’s favour. Russia, heavily committed in Ukraine, has fewer resources elsewhere. Europe, confronted again by the Russian threat, is rearming, carrying more of its own defence burden and buying more US materiel – benefiting the American defence-industrial base. Regional confrontation has also weakened the ability of Iran to project power. And regional powers assuming greater responsibility in the Middle East can reduce demands on Washington.
None of this proves that these outcomes were scripted in advance. Nor does China explain every American action. Personality, domestic politics, ideology, opportunism and plain miscalculation remain part of the menu.
Grand strategy does not require choreography.
Trump’s methods are unconventional, but the underlying US grand strategy has endured across administrations and eras.
The price of primacy
But therein lies the paradox.
American primacy was never sustained by material power alone. There was soft power too: culture, universities, technology, ideas and the promise of opportunity. The old joke captured the contradiction: “Yankee go home – but take me with you.” Allies sought American protection. Governments accumulated dollars. Investors put their money into American markets.
Underlying much of this was trust – the intangible tangible. And immensely consequential.
Power was reinforced by legitimacy and, critically, consent.
As allies are increasingly treated as clients to be pressured, markets used as instruments of coercion, economic dependence turning into vulnerability, and rules made negotiable according to power, the search for alternatives begins.
Allies are hedging. Diversifying. Building alternative supply chains. Exploring other payment systems. Strengthening regional arrangements. Reducing dependence upon the United States. Even shifting gold reserves out of North America, as France and the Netherlands have recently done.
Historically, the pattern is hardly new. Predominant powers have always sought to preserve their predominance. By overreaching, they can also accelerate their own decline. The ancient Greeks had a word for it: hubris.
The problem, therefore, is not that there is no grand strategy. There is.
The danger lies elsewhere.
The methods used to preserve American primacy are already helping to erode the trust, legitimacy and consent that made it sustainable.
America may win many of the transactions.
The larger question is whether, in so doing, America weakens the very system on which its indispensability rests.
*Euripides L. Evriviades is a former ambassador to the US and high commissioner to the UK. He is now a senior fellow at the Cyprus Centre for European and International Affairs, University of Nicosia
ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ
Το νέο στοίχημα της Μακαρίου: Εμπόριο, ακίνητα και επενδύσεις
Η επόμενη ημέρα της Λεωφόρου Μακαρίου δεν είναι πρωτίστως κυκλοφοριακό ζήτημα. Είναι ένα σύνθετο οικονομικό και επενδυτικό στοίχημα για την εμπορικότητα, την αξία των ακινήτων, την προσέλκυση κεφαλαίων και, τελικά, το μέλλον του κέντρου της Λευκωσίας.
Του Ανδρέα Μουζουρίδη
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου Invest Cyprus – Cyprus Investment Promotion Agency
Η συζήτηση για τη Λεωφόρο Μακαρίου έχει επιστρέψει δυναμικά στον δημόσιο διάλογο, με επίκεντρο τα κενά καταστήματα, την πρόσβαση, τη στάθμευση και την κυκλοφορία. Πρόκειται για εύλογες ανησυχίες, οι οποίες όμως κινδυνεύουν να περιορίσουν ένα πολύ ευρύτερο ζήτημα σε ένα απλοποιημένο δίλημμα: αυτοκίνητα ή πεζοί.
Το ουσιαστικό ερώτημα είναι διαφορετικό: Τι θέλουμε να είναι η Μακαρίου σε δέκα ή δεκαπέντε χρόνια;
Για δεκαετίες, η λεωφόρος αποτέλεσε έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς και επιχειρηματικούς άξονες της πρωτεύουσας. Σήμερα καλείται να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο της σε ένα διαφορετικό οικονομικό περιβάλλον, όπου το λιανικό εμπόριο μετασχηματίζεται, τα εμπορικά κέντρα έχουν αλλάξει τις καταναλωτικές συνήθειες και το ηλεκτρονικό εμπόριο ενισχύει τον ανταγωνισμό.
Η Μακαρίου, επομένως, δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται απλώς ως ένας δρόμος. Είναι ένα σημαντικό οικονομικό, εμπορικό και επενδυτικό περιουσιακό στοιχείο της Λευκωσίας, το οποίο σήμερα, κατά την άποψή μου, δεν αξιοποιεί πλήρως τις δυνατότητές του.
Τα κενά ακίνητα είναι ένα σημαντικό σύμπτωμα, όχι όμως ολόκληρο το πρόβλημα. Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύθηκαν στις 21 Αυγούστου 2026, από τα 106 ισόγεια υποστατικά στη Μακαρίου, τα 70 είναι ενοικιασμένα, ενώ 36 παραμένουν κενά. Περίπου ένα στα τρία, επομένως, δεν βρίσκεται σήμερα σε παραγωγική χρήση.
Η εικόνα αυτή δεν μπορεί να αγνοηθεί. Θα ήταν όμως εξίσου λανθασμένο να αποδοθεί αποκλειστικά στην κυκλοφοριακή ρύθμιση της λεωφόρου.
Η εμπορικότητα μιας περιοχής επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες: προσβασιμότητα, στάθμευση, ενοίκια, ποιότητα κτιρίων, σύνθεση επιχειρήσεων, αγοραστική δύναμη, επισκεψιμότητα, εστίαση, ψυχαγωγία και χρήσεις των ανώτερων ορόφων.
Ένα πολυπαραγοντικό οικονομικό πρόβλημα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με μία μόνο λύση.
Την ίδια στιγμή, η αγορά ακινήτων της Λευκωσίας εξακολουθεί να παρουσιάζει επενδυτικό ενδιαφέρον. Το γεγονός αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία. Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι αν υπάρχει επενδυτική διάθεση στην πρωτεύουσα, αλλά γιατί μεγαλύτερο μέρος αυτής δεν διοχετεύεται στο κέντρο και ειδικότερα στη Μακαρίου.
Εδώ βρίσκεται και η πραγματική πρόκληση. Πρέπει να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις ώστε η σχέση απόδοσης και κινδύνου να γίνει πιο ελκυστική για ιδιοκτήτες, επιχειρηματίες ανάπτυξης γης και επενδυτές.
Η Μακαρίου δεν χρειάζεται να γίνει ένα «υπαίθριο mall». Το συγκριτικό της πλεονέκτημα βρίσκεται ακριβώς σε όσα ένα εμπορικό κέντρο δυσκολεύεται να αναπαράγει: την αυθεντική αστική ζωή και τη συνύπαρξη δημόσιου χώρου, αρχιτεκτονικής, ιστορίας, πολιτισμού, εστίασης, εργασίας και κατοικίας μέσα στον πραγματικό ιστό της πόλης.
Αυτό είναι το στοιχείο που μπορεί να μετατρέψει τη Μακαρίου από έναν δρόμο εμπορικής διέλευσης σε έναν σύγχρονο αστικό προορισμό.
Το εμπορικό κέντρο προσφέρει ευκολία. Η Μακαρίου μπορεί να προσφέρει κάτι περισσότερο: εμπειρία, ταυτότητα και αστική ζωή.
Αυτό σημαίνει μετάβαση από ένα μοντέλο που βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στο retail σε ένα μοντέλο μικτών χρήσεων. Κατάλληλα ακίνητα μπορούν να συνδυάζουν καταστήματα και εστίαση στο ισόγειο με γραφεία, κατοικίες, serviced apartments ή hospitality στους ανώτερους ορόφους, όπου το πολεοδομικό πλαίσιο το επιτρέπει.
Έτσι δημιουργούνται περισσότερες πηγές εισοδήματος, μειώνεται η εξάρτηση από έναν μόνο τύπο χρήσης και ενισχύεται η δραστηριότητα καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας.
Δεν αρκεί να περιμένουμε τους επενδυτές. Πρέπει να δημιουργήσουμε επενδυτικές ευκαιρίες στις οποίες αξίζει να επενδύσουν.
Ένα πρακτικό πρώτο βήμα θα μπορούσε να είναι η δημιουργία ενός Makariou Investment Map – Επενδυτικού Χάρτη Μακαρίου, με καταγραφή των κενών και υποαξιοποιημένων ακινήτων, των δυνατοτήτων ανακαίνισης ή επαναχρήσης και των πιθανών μοντέλων ανάπτυξης.
Ο στόχος δεν θα ήταν απλώς να καταγραφούν τα κενά ακίνητα, αλλά να αναδειχθούν συγκεκριμένες επενδυτικές ευκαιρίες και να γίνει πιο εύκολη η σύνδεση ιδιοκτητών, developers, επιχειρήσεων και επενδυτών.
Παράλληλα, χρειάζονται στοχευμένα κίνητρα για ανακαινίσεις, ενεργειακές αναβαθμίσεις και έργα μικτής χρήσης, αλλά και ταχύτερες διαδικασίες αδειοδότησης.
Για έναν επενδυτή, ο χρόνος δεν είναι ακόμη μία διοικητική λεπτομέρεια. Ο χρόνος είναι κεφάλαιο και, επομένως, κόστος.
Η προσβασιμότητα παραμένει κρίσιμη. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ένας σύγχρονος εμπορικός δρόμος πρέπει να λειτουργεί ως διάδρομος διέλευσης αυτοκινήτων.
Χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο σύστημα κινητικότητας: επαρκής περιμετρική στάθμευση, αποτελεσματική δημόσια συγκοινωνία, χώροι φορτοεκφόρτωσης, taxi και drop-off, ασφαλείς πεζές διαδρομές και καλύτερη σύνδεση με τους υπόλοιπους εμπορικούς άξονες.
Ο στόχος είναι απλός. Να μπορεί ο καταναλωτής, ο εργαζόμενος και ο επισκέπτης να φτάσει εύκολα στη Μακαρίου, χωρίς να χρειάζεται να διασχίσει τη Μακαρίου με το αυτοκίνητό του.
Μια σύγχρονη εμπορική περιοχή, όμως, δεν αρκεί μόνο να αναβαθμιστεί. Πρέπει και να διαχειρίζεται επαγγελματικά.
Η εμπειρία πόλεων όπως το Λονδίνο και το Άμστερνταμ, μέσα από μοντέλα όπως τα Business Improvement Districts (BIDs) και τα Business Investment Zones (BIZ), δείχνει ότι η συνεργασία επιχειρήσεων, ιδιοκτητών και τοπικής αυτοδιοίκησης μπορεί να δημιουργήσει οργανωμένη διαχείριση μιας εμπορικής περιοχής. Στο Λονδίνο λειτουργούν σήμερα περισσότερα από 70 BIDs, ενώ στο Άμστερνταμ λειτουργούν 91 BIZ.
Τα μοντέλα αυτά μπορούν να υποστηρίξουν δράσεις για τη φροντίδα του δημόσιου χώρου, την καθαριότητα, την ασφάλεια, το marketing, τις εκδηλώσεις, την προβολή της περιοχής και την προσέλκυση νέων επιχειρήσεων και επενδύσεων.
Μια αντίστοιχη προσέγγιση θα μπορούσε να εξεταστεί και για τη Μακαρίου, προσαρμοσμένη στα δεδομένα και στις ανάγκες της Λευκωσίας.
Ένας δρόμος που θέλει να προσελκύει κόσμο, κατανάλωση, επιχειρήσεις και νέες επενδύσεις δεν μπορεί να λειτουργεί ως ένα σύνολο μεμονωμένων ιδιοκτητών και επιχειρήσεων.
Χρειάζεται επαγγελματική και οργανωμένη διαχείριση ενός ενιαίου εμπορικού προορισμού, με συντονισμό, στρατηγική, marketing, εκδηλώσεις, φροντίδα του δημόσιου χώρου και ενεργή προσέλκυση νέων επιχειρήσεων και επενδύσεων.
Η ανάπλαση της Μακαρίου δημιούργησε έναν αναβαθμισμένο δημόσιο χώρο. Το επόμενο και δυσκολότερο βήμα είναι να δημιουργηθεί γύρω από αυτόν ένας βιώσιμος οικονομικός χώρος.
Ένας χώρος όπου ο καταναλωτής θα έχει λόγο να επιστρέφει, ο επιχειρηματίας θα μπορεί να αναπτύσσεται, ο ιδιοκτήτης θα έχει κίνητρο να αναβαθμίσει το ακίνητό του και ο επενδυτής θα βλέπει πραγματικές προοπτικές δημιουργίας αξίας.
Γι’ αυτό η συζήτηση δεν πρέπει να εξαντλείται στο ερώτημα αν η Μακαρίου πρέπει «να ανοίξει ή να κλείσει». Είναι ένα πολύ μικρό ερώτημα για ένα πολύ μεγαλύτερο οικονομικό ζήτημα.
Το πραγματικό στοίχημα είναι να δημιουργήσουμε ένα νέο μοντέλο αστικής οικονομίας, εμπορίου, επενδύσεων και ανάπτυξης.
Δεν πρέπει απλώς να περιμένουμε να επιστρέψει η παλιά εμπορικότητα της Μακαρίου. Πρέπει να δημιουργήσουμε τη νέα.
Η Μακαρίου δεν χρειάζεται να γυρίσει πίσω. Χρειάζεται να πάει μπροστά.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
ΔΗΣΑΚΕΛ»: Μια λέξη, πολλές ανασφάλειες και το 2028 που ήδη άρχισε
Στην πολιτική, οι λέξεις σπάνια επιλέγονται τυχαία. Και όταν ένας Πρόεδρος της Δημοκρατίας αποφασίζει να συμπυκνώσει τα δύο μεγαλύτερα κόμματα της χώρας σε μία λέξη —«ΔΗΣΑΚΕΛ»— δεν κάνει απλώς ένα λεκτικό παιχνίδι. Χαράζει γραμμή αντιπαράθεσης.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης γνώριζε πολύ καλά ότι ο συγκεκριμένος χαρακτηρισμός θα ενοχλούσε. Ίσως, μάλιστα, αυτός να ήταν και ο πραγματικός του στόχος.
Γιατί η ταύτιση ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ αγγίζει δύο διαφορετικές πολιτικές ευαισθησίες: για το ΑΚΕΛ, την προσπάθεια να εμφανίζεται ως η διακριτή αντιπολιτευτική πρόταση απέναντι στην κεντροδεξιά διακυβέρνηση· για τον ΔΗΣΥ, κάτι ακόμη βαθύτερο: την ίδια του την πολιτική ταυτότητα και τη σχέση του με έναν Πρόεδρο που προέρχεται από τα σπλάχνα του.
Και κάπου εδώ η συζήτηση παύει να αφορά μόνο τους διορισμούς στους ημικρατικούς οργανισμούς.
Αφορά το 2028.
Ο Χριστοδουλίδης οικοδομεί τον αντίπαλό του
Η πολιτική στρατηγική του Προεδρικού αρχίζει να αποκτά καθαρότερο περίγραμμα.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης επιχειρεί να παρουσιάσει την κυβέρνησή του ως έναν αυτόνομο κεντροδεξιό πόλο, απέναντι σε μια αντιπολίτευση που —κατά την κυβερνητική αφήγηση— μπορεί να ξεκινά από διαφορετικές ιδεολογικές αφετηρίες, αλλά καταλήγει ολοένα συχνότερα στην ίδια πολιτική στόχευση.
Το «ΔΗΣΑΚΕΛ», συνεπώς, δεν απευθύνεται πρωτίστως στις ηγεσίες των δύο κομμάτων.
Απευθύνεται στους ψηφοφόρους.
Και ιδιαίτερα στους ψηφοφόρους του Δημοκρατικού Συναγερμού.
Εκεί βρίσκεται ίσως το πραγματικό πεδίο της μάχης.
Η δύσκολη εξίσωση της Πινδάρου
Για τον ΔΗΣΥ το πρόβλημα είναι πολύ πιο σύνθετο από μια σκληρή ανακοίνωση του Προεδρικού.
Πρέπει ταυτόχρονα να ασκεί αντιπολίτευση στον Νίκο Χριστοδουλίδη και να πείθει ότι αποτελεί τη φυσική πολιτική έκφραση της Κεντροδεξιάς, απέναντι σε έναν Πρόεδρο που δηλώνει συναγερμικός και χαρακτηρίζει την κυβέρνησή του κεντροδεξιά.
Πρέπει να διαφοροποιείται χωρίς να αποξενώνει ένα σημαντικό τμήμα της δικής του εκλογικής βάσης που εξακολουθεί να βλέπει θετικά τον Πρόεδρο.
Και, κυρίως, πρέπει κάποια στιγμή να απαντήσει στο ερώτημα που βρίσκεται πίσω από κάθε σημερινή σύγκρουση:
Ποιος θα εκφράσει την Κεντροδεξιά το 2028;
Αυτό είναι το πραγματικό διακύβευμα.
Οι πληγές του 2023 δεν έχουν κλείσει. Απλώς καλύφθηκαν προσωρινά από την ανάγκη πολιτικής συνύπαρξης. Τώρα επανέρχονται, καθώς η επόμενη προεδρική αναμέτρηση παύει σιγά-σιγά να αποτελεί μακρινό ορίζοντα.
Και το ΑΚΕΛ;
Το ΑΚΕΛ έχει διαφορετικό πρόβλημα.
Η σκληρή αντιπολίτευση απέναντι στην κυβέρνηση είναι απολύτως αναμενόμενη για το μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης. Όταν όμως η κριτική του συμπίπτει επανειλημμένα με εκείνη του ΔΗΣΥ, το Προεδρικό αποκτά την ευκαιρία να παρουσιάζει δύο ιδεολογικά αντίθετους χώρους ως ένα άτυπο αντιχριστοδουλιδικό μέτωπο.
Πολιτικά, η ταύτιση είναι ασφαλώς υπεραπλούστευση.
Επικοινωνιακά, όμως, είναι εξαιρετικά εύχρηστη.
Και στην πολιτική οι εύχρηστες αφηγήσεις συχνά αποδεικνύονται ισχυρότερες από τις σύνθετες εξηγήσεις.
Οι διορισμοί ήταν η αφορμή
Το παράδοξο είναι ότι μέσα στον θόρυβο κινδυνεύει να χαθεί το ουσιαστικό ερώτημα.
ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ έθεσαν ζητήματα για τη διαδικασία των διορισμών και ειδικότερα για επιλογές που έγιναν εκτός των εισηγήσεων του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου. Σύμφωνα με τα στοιχεία που τέθηκαν στη δημόσια συζήτηση, 21 από τους 95 διορισθέντες δεν περιλαμβάνονταν στις σχετικές εισηγήσεις.
Αυτό είναι ένα θέμα που απαιτεί πολιτική και θεσμική απάντηση — όχι μόνο επικοινωνιακή αντεπίθεση.
Διότι η αξιοκρατία δεν αποδεικνύεται με συνθήματα. Αποδεικνύεται με διαδικασίες που μπορούν να αντέξουν στον δημόσιο έλεγχο.
Το ίδιο, βεβαίως, ισχύει και για την αντιπολίτευση: η κριτική αποκτά πραγματική αξία όταν συνοδεύεται από στοιχεία και όχι όταν εξαντλείται στον διαγωνισμό της πιο σκληρής ανακοίνωσης.
Το 2028 μπήκε ήδη στο δωμάτιο
Όποιος παρακολουθεί τις τελευταίες πολιτικές συγκρούσεις σαν μεμονωμένα επεισόδια, πιθανότατα χάνει τη μεγάλη εικόνα.
Ο ανασχηματισμός, οι διορισμοί, η αντιπαράθεση Προεδρικού–Πινδάρου, η προσπάθεια του Νίκου Χριστοδουλίδη να προσδιορίσει καθαρότερα το κεντροδεξιό στίγμα της κυβέρνησής του και τώρα το «ΔΗΣΑΚΕΛ» είναι κομμάτια μιας ευρύτερης πολιτικής αναδιάταξης.
Οι Προεδρικές του 2028 μπορεί ημερολογιακά να απέχουν.
Πολιτικά, όμως, έχουν ήδη αρχίσει.
Ο Χριστοδουλίδης θέλει να κατοχυρώσει τον χώρο του. Ο ΔΗΣΥ πρέπει να αποφασίσει πώς θα ανακτήσει τον δικό του. Το ΑΚΕΛ καλείται να οικοδομήσει πειστική εναλλακτική πρόταση και όχι απλώς αντιπολιτευτικό λόγο.
Και μέσα σε αυτή τη νέα γεωμετρία, η λέξη «ΔΗΣΑΚΕΛ» ίσως αποδειχθεί κάτι περισσότερο από μια ακόμη ατάκα μιας θερμής πολιτικής αντιπαράθεσης.
Ίσως να ήταν η πρώτη καθαρή προεκλογική βολή μιας μάχης που κανείς ακόμη δεν παραδέχεται επισήμως ότι έχει αρχίσει.
-
Off the Record3 weeks agoΑβέρωφ Νεοφύτου: Ορμώμενος εξ Αργάκας, ξανακτυπά
-
Άρθρα Χάρη Θεραπή4 weeks agoΔΗΣΥ: Ο καλύτερος σύμμαχος του Χριστοδουλίδη
-
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ1 month agoΔΗΣΑΚΕΛ»: Μια λέξη, πολλές ανασφάλειες και το 2028 που ήδη άρχισε
-
Off the Record2 weeks agoΔΗΣΥ: Η Αννίτα λέει «όχι», ο Αβέρωφ «ίσως» και ο Παμπορίδης… σιωπά
-
Off the Record2 weeks agoΠερί Προεδρικής λιμουζίνας
-
Off the Record1 month agoΓκουτέρες αναξιόπιστος και Πόντιος Πιλάτος
-
Off the Record4 weeks agoΠολλοί σωτήρες για τον Προεδρικό θώκο
-
Off the Record1 month agoΤο Στενό, το πετρέλαιο και η αξία της συγκράτησης
-
ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ3 weeks agoMecca and the new Middle East: what it means for Cyprus
-
Off the Record1 month agoΟι φιλοδοξίες στον ΔΗΣΥ και η μάχη για το 2028






