του Οζ Καραχάν
Υποψήφιου Βουλευτή Λευκωσίας
Κίνημα Οικολόγων-Συνεργασία Πολιτών

Οι πρόσφατες πληροφορίες που κυκλοφορούν δημόσια σχετικά με τον Πρόεδρο και πρόσωπα και αξιωματούχους του στενού του περιβάλλοντος, οι οποίες παραπέμπουν σε μια εκτεταμένη υπόθεση διαφθοράς και συμπαιγνίας, δεν αποτελούν ούτε μεμονωμένο περιστατικό ούτε απλώς ζήτημα ατομικής παραβατικότητας. Αποτελούν σύμπτωμα ενός βαθύτερου και διαχρονικού συνταγματικού και πολιτικού προβλήματος στην Κύπρο.

Το Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας, που καταρτίστηκε το 1960 ως προϊόν αποικιακών διευθετήσεων, συγκεντρώνει υπέρμετρη και σε μεγάλο βαθμό ανεξέλεγκτη εξουσία στα χέρια του Προέδρου. Αυτή η συνταγματική ανισορροπία δεν αντιμετωπίστηκε ποτέ ουσιαστικά. Για δεκαετίες, οι πολιτικές ελίτ επικαλούνται τη συνεχιζόμενη κατοχή ως άλλοθι για την αποφυγή αναγκαίων συνταγματικών αλλαγών, καταχρώμενες το «δόγμα της ανάγκης» για να δικαιολογήσουν παρεκκλίσεις από τις δημοκρατικές αρχές. Αυτή η λογική έχει κανονικοποιήσει την εξαίρεση ως τρόπο διακυβέρνησης. Όταν η νομιμότητα καθίσταται ευέλικτη και η λογοδοσία υπό όρους, η διαφθορά δεν προκύπτει τυχαία· επιτρέπεται, προστατεύεται και αναπαράγεται από το ίδιο το σύστημα.

Το πρόσφατο σκάνδαλο αποκαλύπτει ακριβώς αυτή την πολιτική κουλτούρα: ένα σύστημα στο οποίο η εγγύτητα στην εξουσία υπερισχύει της διαφάνειας, τα άτυπα δίκτυα αντικαθιστούν τους θεσμικούς μηχανισμούς και η δημόσια εμπιστοσύνη αντιμετωπίζεται ως αναλώσιμη. Οι προσπάθειες απαξίωσης του σκανδάλου βαθαίνουν την κρίση· οι δημοκρατίες δεν προστατεύονται με την άρνηση, αλλά με την αλήθεια, τη λογοδοσία και την ευθύνη.

Οι πολίτες της Κύπρου είναι κουρασμένοι από την ατιμωρησία και τις δικαιολογίες. Το Κίνημα Οικολόγων στάθηκε διαχρονικά απέναντι στη διαφθορά και την κατάχρηση εξουσίας. Όμως η παρούσα στιγμή ξεπερνά κάθε κόμμα. Αν θέλουμε πραγματικά να προστατεύσουμε τη χώρα μας, οφείλουμε να αντιμετωπίσουμε τη διαφθορά κατά μέτωπο. Αυτό είναι πραγματικός πατριωτισμός: υπεράσπιση της δημοκρατίας, των θεσμών και της διαφάνειας χωρίς εξαιρέσεις.

«Κάποιοι ήθελαν να μας χτυπήσουν και εμείς τους παραδώσαμε τα πυρομαχικά», ανέφερε ο Αβέρωφ Νεοφύτου, σχολιάζοντας τον απόηχο του βίντεο που αφορά το Προεδρικό και προβάλλει το αφήγημα περί ύπαρξης μηχανισμού διαφθοράς. Ο τέως πρόεδρος του ΔΗΣΥ μίλησε στην εκπομπή «Ενημέρωση Τώρα» του Omega, τοποθετούμενος για πρώτη φορά μετά τον θόρυβο που προκλήθηκε, καθώς τις προηγούμενες ημέρες βρισκόταν εκτός Κύπρου.

Ο Αβέρωφ Νεοφύτου επισήμανε ότι η χώρα διέρχεται κρίσιμη περίοδο και απαιτείται ψυχραιμία, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν προτίθεται «να πάρει το πολυβόλο και να αρχίσει να πυροβολεί». Όπως είπε, χρειάζεται μια σοβαρή εθνική αποτίμηση για τους λόγους που κάποιοι έθεσαν την Κύπρο στο στόχαστρο. «Αν ο Πρόεδρος επιθυμεί την ταπεινή μου άποψη, μπορώ να την καταθέσω, αλλά όχι δημόσια», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο πρώην πρόεδρος του ΔΗΣΥ υπογράμμισε ακόμη ότι δεν θεωρεί εθνικά ορθό να δημοσιοποιούνται ονόματα χωρών που ενδεχομένως βρίσκονται πίσω από την ενέργεια σε βάρος της χώρας. Παράλληλα, εξέφρασε τον προβληματισμό του για το κατά πόσο οι κυπριακές υπηρεσίες εθνικής ασφάλειας αιφνιδιάστηκαν από την υβριδική επίθεση. «Πώς μπορούν να θεωρούνται αξιόπιστες όταν δεν αντιλήφθηκαν μήνες πριν ότι προετοιμαζόταν; Πού ήταν οι υπηρεσίες εθνικής ασφάλειας για να ανακόψουν αυτόν τον υβριδικό πόλεμο; Μας έπιασαν στον ύπνο; Αυτό παραδεχόμαστε…», διερωτήθηκε ο κ. Νεοφύτου.

Σε ό,τι αφορά τον τρόπο διαχείρισης της κρίσης από την Κυβέρνηση, ο Αβέρωφ Νεοφύτου διαφώνησε με την πρακτική της «εργαλειοποίησης της εθνικής συνείδησης και της επίκλησης του πατριωτισμού ως ασπίδα για ανομίες, λάθη ή παραλείψεις». Κατά την άποψή του, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας όφειλε από την πρώτη στιγμή που κυκλοφόρησε το επίμαχο βίντεο να προχωρήσει στα εξής:

Να παύσει τον Διευθυντή του Γραφείου του, Χαράλαμπο Χαραλάμπους

Να δώσει στη δημοσιότητα τις εισφορές προς το ταμείο του Ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης

Να καταργήσει τον Ανεξάρτητο Φορέα Κοινωνικής Στήριξης, ώστε όποιος επιθυμεί να συνεισφέρει να το πράττει μέσω του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών (ΙΚΥ) ή με εταιρικές υποτροφίες

Να διατάξει έρευνα για όσους βρίσκονταν μπροστά και πίσω από τις κάμερες

Ο τέως πρόεδρος του ΔΗΣΥ εκτιμά ότι, αν η Κυβέρνηση προχωρούσε σε αυτές τις κινήσεις, θα μπορούσε με τις πράξεις της να αποτρέψει την τοξικότητα.