ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ
Γιατί με τη σημερινή στρατηγική η Ελλάδα δεν κερδίζει την Τουρκία
ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΑΛΗΝΑΚΗΣ*
Με την επίσηµη πλέον αμφισβήτηση της ελληνικότητας των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου και ενόψει μιας ακόμη κρίσιμης χρονιάς στα εξωτερικά, είναι αναγκαία μια ψύχραιμη αξιολόγηση της εθνικής στρατηγικής απέναντι στην Τουρκία. Μακριά από τις Συμπληγάδες του αισιόδοξου εφησυχασμού και της εύκολης πλειοδοσίας πατριωτισμού, θα επιχειρήσουμε μια κατά το δυνατόν αντικειμενική στάθμιση του αν πράγματι «έξω πάμε καλά» ή χρειαζόμαστε μια νέα στρατηγική.
Στα σχεδόν δυόμισι χρόνια του βίου της η κυβέρνηση σημείωσε σημαντικές επιτυχίες. Η διαχείριση της κρίσης στον Εβρο, οι συμφωνίες αμυντικής συνδρομής με τη Γαλλία και τα Εμιράτα, η πολυδιάστατη ενίσχυση της συνεργασίας με τις ΗΠΑ, η συμφωνία μερικής οριοθέτησης ΑΟΖ με την Αίγυπτο, οι εντυπωσιακές παραγγελίες υπερσύγχρονων στρατιωτικών εξοπλισμών (Rafale, Belharra κ.λπ.) ήταν αναμφίβολα σημαντικές κινήσεις στη διπλωματικο-στρατιωτική σκακιέρα. Εγιναν σε μερικούς μήνες όσα δεν είχαν γίνει σε μια δεκαετία.
Πόσο αξιόπιστο είναι όμως το κυβερνητικό αφήγημα της δυναμικής Ελλάδας απέναντι στην «απομονωμένη» Τουρκία; Επαρκούν οι αναμφίβολες επιτυχίες για να εξισορροπήσουν έναν αδίστακτο και αυξητικά συγκρουσιακό αντίπαλο, που έφτασε να αμφισβητήσει στον ΟΗΕ ελληνικό έδαφος; Επαρκούν, όταν σημειώνει κι αυτός επιτυχίες και ελίσσεται συχνά ακόμη πιο γρήγορα και έξυπνα; Πείθει το «στρατηγικό» αφήγημα περί «ισχυρών συμμάχων και εταίρων που αποτρέπουν και τιμωρούν» την τουρκική επιθετικότητα; Μπορούμε να εφησυχάσουμε ότι με νέες συμμαχίες και εντυπωσιακούς εξοπλισμούς (πάντως για το 2025) η Τουρκία αξιολογεί ως ισχυρή την αποτρεπτική μας ικανότητα και άρα «στριμωγμένη» παραιτείται από απειλές και παράλογες διεκδικήσεις;
Ας επιχειρήσουμε μια αναγκαστικά τηλεγραφική αλλά ψύχραιμη στάθμιση των εθνικών κερδοζημιών με βάση πραγματικά δεδομένα. Το τουρκολιβυκό μνημόνιο δυστυχώς καλά κρατεί και με ευχολόγια δεν φεύγει από το πεδίο. Το ίδιο και η επισημοποίηση των παραληρηματικών αφηγημάτων της «Γαλάζιας Πατρίδας» και των «γκρίζων ζωνών». Μαζί με τη θρασύτατη αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας επί των νησιών του Αν. Αιγαίου (μέσω της πίεσης για αποστρατιωτικοποίησή τους) θέτουν σε εντελώς νέα βάση τις ανάγκες της παραδοσιακής εθνικής στρατηγικής. Προσθέστε και τη νέα τουρκική πρόταση για δύο κράτη στην Κύπρο, τα Βαρώσια, τον εκτουρκισμό των Κατεχομένων κ.λπ. και διαγράφονται συνολικά μπροστά μας αλλαγές «game changer» εις βάρος του Ελληνισμού.
Μπορεί η ακολουθούμενη πεπατημένη παλαιότερων ετών να αντιμετωπίσει τέτοιου μεγέθους προκλήσεις; Μπορεί κανείς βάσιμα να προσδοκά ότι στο τραπέζι των «διερευνητικών» (όπου πιεζόμαστε να διαπραγματευθούμε σχεδόν αποκλειστικά βάσει της παραπάνω τουρκικής ατζέντας) μπορούμε κάτι να κερδίσουμε, απλώς «απορρίπτοντας υπερήφανα» τις τουρκικές απαιτήσεις;
Από πλευράς, εξάλλου, συμμαχιών, καίτοι ιδιαίτερα χρήσιμες, προβληματίζει η αδυναμία μετάφρασής τους σε χειροπιαστά κέρδη. Παρά τη «θετική φλυαρία» της Ε.Ε., απογοητεύει η αδυναμία εξασφάλισης αποτελεσματικής πίεσης στην Αγκυρα. Πρακτικά απούσες είναι και οι άλλες πολυδιαφημισμένες συμμαχίες στην Αν. Μεσόγειο, που δεν μπορέσαμε καν να αξιοποιήσουμε με ασκήσεις στο απειλούμενο Αν. Αιγαίο. Ο αγωγός EastMed ήταν θνησιγενής (ως μη βιώσιμος) εξαρχής, αλλά κατέρρευσε κι από τα «πυρά» της «Γαλάζιας Πατρίδας». Προκληθέντες «επί του πεδίου» της Αν. Μεσογείου, κατά και μετά την κρίση του 2020, προτιμήσαμε: α) Να δηλώνουμε τα δικαιώματά μας πέραν των 6 ν.μ. απλά ως «δυνάμει», απέχοντας φοβικά από σαφέστερες διατυπώσεις. β) Να καθησυχάσουμε επ’ αυτού και επίσημα την Αγκυρα, αποκηρύσσοντας τη μέχρι πρότινος ανεπίσημη «σημαία» μας του χάρτη της Σεβίλλης (στον οποίο η Ε.Ε. αποτύπωσε την ΑΟΖ των 500.000 τ. χλμ. που δικαιούμαστε σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας). γ) Να αποδείξουμε (δυστυχώς και εμπράκτως) ότι «δεν είμαστε μαξιμαλιστές», μη υπερασπισθέντες φίλια ερευνητικά σκάφη στην οριοθετημένη ΑΟΖ μας όταν κυνηγήθηκαν από τουρκικές φρεγάτες. Για να μην αναφερθούμε στις απειλητικές εκκρεμότητες οριοθέτησης ΑΟΖ με την Αίγυπτο (μεταξύ Ρόδου και Καστελλορίζου) και με Λιβύη, που με ευσεβοποθική ανάγνωση της «αξιοπιστίας» των Μεσανατολιτών συμμάχων μας και χωρίς «έξυπνες» πρωτοβουλίες εγκυμονούν νέες απογοητεύσεις.
Οι αδυναμίες αυτές εκπορεύονται πιθανότατα από μια ανεξήγητη άρνηση αποδοχής ότι το διεθνές και περιφερειακό περιβάλλον αλλάζει ραγδαία κι επικίνδυνα και από «σιγουρατζίδικη» προσκόλληση στην ακολουθούμενη εδώ και δεκαετίες «διαχείριση» κρίσεων, που όμως οδήγησε σε εθνικές ζημιές και τουρκικά κέρδη. Ο χώρος δεν επαρκεί εδώ, αλλά έχω συχνά εξηγήσει ότι σε κάθε κρίση κάνουμε τα ίδια λάθη με την προηγούμενη.
Συμπερασματικά, κάθε σχεδόν μήνα η κυβέρνηση αναγγέλλει (ορθώς κατά τα άλλα) και μια στρατηγική για επιμέρους θέματα ή κοινωνικές ομάδες. Οταν η Αγκυρα χτίζει μεθοδικά αφήγημα «νομιμοποίησης» ένοπλου εκβιασμού για διεκδίκηση ακόμη και ελληνικού εδάφους, πότε σκοπεύει να ασχοληθεί συνολικά και σε βάθος με την εθνική στρατηγική; Το έργο –ομολογουμένως– δεν είναι εύκολο, ιδέες όμως υπάρχουν. Πόσα πρέπει ακόμη να υποστούμε για να εγκαταλειφθεί η στρουθοκαμηλική προσέγγιση των τουρκικών απειλών; Γιατί όσες βερμπαλιστικές καταδίκες της τουρκικής επιθετικότητας κι αν εξασφαλίσουμε από παλαιούς και νέους συμμάχους, κι όσους προηγμένους εξοπλισμούς κι αν αγοράσουμε, χωρίς σοβαρή στρατηγική και κυρίως «έξυπνα» αποφασιστικές κινήσεις απειλείται πλέον και η εδαφική μας ακεραιότητα. Στην αναμέτρηση με την Τουρκία δεν μπορούμε να χάνουμε συνεχώς έδαφος ή να αναβάλλουμε με την ψευδαίσθηση ότι κάποτε θα παραιτηθεί από τις παράλογες αξιώσεις της. Πρέπει, αντίθετα, να την κερδίσουμε.
* Ο κ. Γιάννης Βαληνάκης είναι καθηγητής και πρώην υφυπουργός Εξωτερικών
πηγη ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΥΠΡΟΥ
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ
Σάντσεθ κατά Τραμπ: «Δεν παίζουμε ρωσική ρουλέτα με τις ζωές εκατομμυρίων» – Απάντηση στις αμερικανικές απειλές
Η Ισπανία δεν πρόκειται να υποκύψει σε πιέσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες προκειμένου να στηρίξει τον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, δήλωσε σήμερα ο Πρωθυπουργός της χώρας, απαντώντας ουσιαστικά στις απειλές Τραμπ για διακοπή εμπορικών σχέσεων με τη Μαδρίτη.
«Δεν πρόκειται να υιοθετήσουμε μια θέση που αντιβαίνει στις αξίες και τις αρχές μας από φόβο για αντίποινα άλλων», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Πέδρο Σάντσεθ σε τηλεοπτικό διάγγελμά του προς τον ισπανικό λαό.
Ο Σάντσεθ επέμεινε στην αντίθεσή του στην επίθεση στο Ιράν, προειδοποιώντας ότι η σύγκρουση δημιουργεί τον κίνδυνο «ρώσικης ρουλέτας» με τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων. «Με αυτό τον τρόπο ξεκινούν οι μεγάλες καταστροφές της ανθρωπότητας … Δεν μπορείς να παίζεις ρώσικη ρουλέτα με την τύχη εκατομμύριων», επισήμανε.
Οι δηλώσεις του Ισπανού πρωθυπουργού ήρθαν μετά τις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ εχθές, Τρίτη, για διακοπή εμπορικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών. Η αντίδραση του Αμερικανού προέδρου συνδέεται με την ανακοίνωση που εξέδωσε η Μαδρίτη τη Δευτέρα, επισημαίνοντας ότι δεν θα επιτρέψει οι στρατιωτικές της βάσεις (οι οποίες από κοινού χρησιμοποιούνται από τις ΗΠΑ και την Ισπανία, αλλά υπό την κυριαρχία της Ισπανίας) να χρησιμοποιηθούν για επιθέσεις στο Ιράν.
«Θα διακόψουμε το εμπόριο κάθε είδους με την Ισπανία», δήλωσε ο Τραμπ κατά τη διάρκεια συνάντησης στον Λευκό Οίκο με τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς. «Δεν θέλουμε να έχουμε καμία σχέση με την Ισπανία».
Ο Σάντσεθ υποστήριξε ότι η θέση της Μαδρίτης απέναντι στη σύγκρουση με το Ιράν είναι συνεπής με τη στάση που είχε υιοθετήσει η χώρα και σε άλλες διεθνείς κρίσεις, όπως η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ή ο πόλεμος στη Γάζα.
«Λέμε όχι στην κατάρρευση του διεθνούς δικαίου», δήλωσε. «Λέμε όχι στην αντίληψη ότι ο κόσμος μπορεί να λύσει τα προβλήματά του μόνο μέσω συγκρούσεων και βομβαρδισμών. Λέμε όχι στην επανάληψη των λαθών του παρελθόντος… Λέμε όχι στον πόλεμο», δήλωσε ο Ισπανός πρωθυπουργός.
Ο Σάντσεθ συνέκρινε επίσης την αμερικανική επίθεση κατά του Ιράν με την εισβολή στο Ιράκ το 2003 υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, η οποία, όπως είπε, είχε ως αποτέλεσμα μόνο δυστυχία και αυξημένη διεθνή αστάθεια.
Παράλληλα, σημείωσε ότι δεν μπορεί να προβλέψει ποιες θα είναι οι ακριβείς συνέπειες από «την πτώση του τρομερού καθεστώτος των αγιατολάχ στο Ιράν», ωστόσο εξέφρασε την πεποίθηση ότι μια τέτοια εξέλιξη δεν θα οδηγήσει σε έναν δικαιότερο διεθνή κόσμο ούτε θα βελτιώσει τις συνθήκες ζωής των πολιτών.
«Αυτό που βλέπουμε προς το παρόν είναι περισσότερη οικονομική αβεβαιότητα, αυξήσεις στην τιμή του πετρελαίου αλλά και του φυσικού αερίου», πρόσθεσε. «Γι’ αυτό στην Ισπανία είμαστε αντίθετοι σε αυτή την καταστροφή, γιατί κατανοούμε ότι οι κυβερνήσεις υπάρχουν για να βελτιώνουν τις ζωές των ανθρώπων, να δίνουν λύσεις στα προβλήματά τους και όχι να τα επιδεινώνουν».
Πηγή: Πρώτο Θέμα
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ
Ανάλυση Guardian: Τα τέσσερα πιθανά σενάρια για την επόμενη ημέρα στο Ιράν – Από ελεγχόμενη διαδοχή έως εμφύλια σύγκρουση και το χάος
Η στρατιωτική επίθεση των Ηνωμένες Πολιτείες και του Ισραήλ κατά του Ιράν εγκαινιάζει μια νέα, ιδιαίτερα αβέβαιη περίοδο για την ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Το πλήγμα στόχευσε κομβικούς πυλώνες ισχύος της Ισλαμικής Δημοκρατίας, όπως το πυρηνικό και το πυραυλικό της πρόγραμμα, καθώς και το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), επαναφέροντας στο προσκήνιο το ενδεχόμενο βαθιών πολιτικών εξελίξεων στο εσωτερικό της χώρας.
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ
Μακρόν: Το αεροπλανοφόρο «Charles de Gaulle» σπεύδει στη Μεσόγειο
Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν σε σημερινό του διάγγελμα προς τον γαλλικό λαό ανακοίνωσε ότι έδωσε εντολή στο αεροπλανοφόρο Σαρλ ντε Γκολ να πλεύσει προς την Μεσόγειο, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις επιπτώσεις που υπάρχουν στον ενεργειακό τομέα από το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ, καθώς και από τις εντάσεις στο κανάλι του Σουέζ και στην Ερυθρά Θάλασσα. Ο Γάλλος πρόεδρος έκανε λόγο για την οικοδόμηση μιας συμμαχίας που θα έχει τα κατάλληλα στρατιωτικά μέσα για να διασφαλίσει τις θαλάσσιες μεταφορές που είναι σημαντικές για την παγκόσμια οικονομία.
Εκ παραλλήλου δήλωσε ότι θα παρασχεθούν πρόσθετα μέσα αεράμυνας στην Κύπρο και ότι θα κατευθυνθεί εκεί η γαλλική φρεγάτα Λαγκεντόκ, η οποία αναμένεται να φθάσει σε λίγες ώρες. Ο Γάλλος πρόεδρος δήλωσε επίσης ότι η Κύπρος είναι μία σύμμαχος χώρα με την οποία η Γαλλία υπέγραψε πρόσφατα συμφωνίες και ότι σε συνεργασία με ευρωπαϊκές χώρες, αρχής γενομένης με την Ελλάδα, θα εργαστεί για την ασφάλεια στην ανατολική Μεσόγειο.
Αναφερόμενος στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, ο Γάλλος πρόεδρος δικαιολόγησε, ως ένα βαθμό, την στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν εκφράζοντας ταυτόχρονα την λύπη του για το γεγονός ότι οι στρατιωτικές ενέργειες έγιναν «εκτός διεθνούς Δικαίου». Ο Γάλλος πρόεδρος ανέφερε ότι η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο ζητούν την ταχύτερη δυνατή παύση των στρατιωτικών χτυπημάτων, σημειώνοντας πως η επίτευξη μιας διαρκούς ειρήνης στην περιοχή δεν μπορεί να επιτευχθεί παρά μόνο μέσω διπλωματικών διαπραγματεύσεων. Ο πρόεδρος Μακρόν ανέφερε επίσης ότι ο λαός του Ιράν θα πρέπει να έχει το δικαίωμα να αποφασίσει ελεύθερα για το μέλλον του, τονίζοντας ωστόσο ότι την βασική ευθύνη για την σημερινή κατάσταση την φέρει το καθεστώς του Ιράν το οποίο ανέπτυξε ένα επικίνδυνο πυρηνικό πρόγραμμα και χρηματοδότησε την τρομοκρατία στις γειτονικές χώρες. Επισήμανε επίσης ότι τον Ιανουάριο, το καθεστώς του Ιράν έδωσε για ακόμα μια φορά εντολή για βίαιη καταστολή αντικυβερνητικών διαδηλώσεων.
Αναφερόμενος στην κατάσταση στον Λίβανο, ο Μακρόν είπε ότι η Χεζμπολάχ έκανε το μεγάλο λάθος να χτυπήσει το Ισραήλ και να θέσει τους Λιβανέζους σε κίνδυνο, σημειώνοντας όμως παράλληλα ότι το Ισραήλ θα πρέπει να σταματήσει τις επιθέσεις εναντίον του Λιβάνου και να σεβαστεί την εδαφική του ακεραιότητα, διότι αλλιώς θα πρόκειται για επικίνδυνη κλιμάκωση και ένα στρατηγικό λάθος. Ο πρόεδρος Μακρόν είπε επίσης ότι η Γαλλία θα πράξει τα δέοντα για τον επαναπατρισμό των πολιτών της που βρίσκονται στην Μέση Ανατολή, ο αριθμός των οποίων είναι περίπου 400.000 και κατέληξε λέγοντας ότι εξακολουθεί να υπάρχει ακόμα «μεγάλη αστάθεια», αλλά η Γαλλία «παραμένει μία δύναμη που προστατεύει τους πολίτες της, μία δύναμη αξιοπιστίας, ειρήνης και αποφασιστικότητας».
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
-
Off the Record1 month agoΗ ττενέκκα και το ΕΛΑΜ…
-
EKLOGES20265 days agoEkloges2026 – Αποτελέσματα Διαδικτυακής Δημοσκόπησης Vouli.TV | Παρασκευή 27/02 στις 7μμ
-
Off the Record1 month agoΣΥΚΑΣ: Πολιορκία κομμάτων για να είναι υποψήφιος – Λευκωσιάτικη δημοσκόπηση
-
Off the Record1 month agoΑνθρωποφαγία από το ΔΗΣΥ καταγγέλλει ο Τορναρίτης
-
ΠΟΛΙΤΙΚΗ4 weeks agoΣυντάξεις για ψηφοθηρία: Κρατικό έγκλημα με χρονόμετρο
-
Behind Politics2 weeks agoBehind Politics | Επεισόδιο 2: Γιώργος Μαυρουδής, Σάββατο 21/02 στις 7μμ
-
Off the Record4 weeks agoΑργίες à la carte: κόλλησε ο Κουλάς του ΔηΣυ όταν ρωτήθηκε για τον δήμαρχο Αγίας Νάπας
-
Off the Record3 weeks agoΞεσηκωμός στον Μαζωτό για Μονάδα Αφαλάτωσης
-
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ4 weeks agoBloomberg: Διεθνής κυβερνοεπίθεση πλήττει δεκάδες χώρες – Στο κάδρο και η Κύπρος
-
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ4 weeks agoΜε ψήφους 5-3 απορρίφθηκε η αίτηση Βαρωσιώτου – Προσφυγή στο ΕΔΑΔ



