Τις τρεις κύριες προτεραιότητες της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ περιέγραψε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, κατά τη διάρκεια συνάντησης που είχε τη Δευτέρα στο Προεδρικό Μέγαρο, στη Λευκωσία, με αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών υπό την Πρόεδρο της, Kata Tüttö,.

«Μία από τις τρεις κύριες προτεραιότητες της Προεδρίας μας είναι να φέρουμε τους Ευρωπαίους πολίτες πολύ πιο κοντά στην Ευρωπαϊκή Ένωση», ανέφερε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, τονίζοντας ότι η δημόσια υποστήριξη προς την ΕΕ στην Κύπρο υπερβαίνει το 70%, «μία από τις υψηλότερες στην Ευρωπαϊκή Ένωση».

Αναφερόμενος στη δεύτερη προτεραιότητα, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε «ήρθε η ώρα να εργαστούμε ώστε η ευρωπαϊκή αυτονομία να είναι πολύ πιο ανεξάρτητη», προσθέτοντας ότι αυτό αφορά όχι μόνο την άμυνα και την ασφάλεια, αλλά και «την ανταγωνιστικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τα ζητήματα συνοχής».

Η τρίτη προτεραιότητα, επεσήμανε, σχετίζεται με τη γεωγραφική εγγύτητα της Κύπρου με την ευρύτερη Μέση Ανατολή. «Θέλουμε να φέρουμε την περιοχή πολύ πιο κοντά στην Ευρωπαϊκή Ένωση», σημείωσε. Ο Πρόεδρος χαρακτήρισε την Κύπρο ως ένα μικρό κράτος μέλος χωρίς κρυφές ατζέντες και έναν έντιμο διαμεσολαβητή, και σημείωσε ότι αυτός ο στόχος μπορεί να επιτευχθεί «αντιμετωπίζοντας τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι πολίτες μας καθημερινά».

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αναφέρθηκε επίσης στη στέγαση ως βασική ευρωπαϊκή πρόκληση, χαιρετίζοντας πρωτοβουλίες σε επίπεδο ΕΕ που στοχεύουν στην αντιμετώπιση της προσιτής στέγασης. Είπε ακόμη ότι προσβλέπει σε στενή συνεργασία με την Επιτροπή των Περιφερειών κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας, σημειώνοντας ότι οι εκπρόσωποί της θα συμμετάσχουν σε μια σειρά συναντήσεων που θα πραγματοποιηθούν στην Κύπρο.

Από την πλευρά της, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών, ευχαρίστησε τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη για τη συνάντηση, τονίζοντας τον κρίσιμο ρόλο των τοπικών και περιφερειακών αρχών στο να φέρουν την Ευρώπη πιο κοντά στους πολίτες.

«Είμαστε το τοπικό επίπεδο — δήμαρχοι και πρόεδροι περιφερειών — και ως εκπρόσωποι του λαού νιώθουμε πολύ πιο άμεσα τόσο την ικανοποίηση όσο και την οργή των πολιτών», είπε.

Πρόσθεσε ότι η προσέγγιση της Ευρώπης στους πολίτες δεν αφορά την οικοδόμηση ενός υψηλού φρουρίου στις Βρυξέλλες, αλλά τη διασφάλιση ότι οι άνθρωποι βλέπουν και αγγίζουν όσους κατανοούν τον πόνο τους, ιδίως σε μια εποχή ραγδαίων τεχνολογικών αλλαγών και αυξανόμενης παραπληροφόρησης.

Αναφερόμενη στις συζητήσεις για τον επόμενο προϋπολογισμό της ΕΕ, σημείωσε ότι η Επιτροπή των Περιφερειών επικεντρώνεται στη συνοχή και την αποκέντρωση, εκφράζοντας ανησυχία για αυτό που χαρακτήρισε ως αυξανόμενο συγκεντρωτισμό «τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Επιτροπής».

Στη συνάντηση συμμετείχαν επίσης ο Juanma Moreno, Πρώτος Αντιπρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών και Πρόεδρος της Περιφέρειας της Ανδαλουσίας, η Sari Rautio, Πρόεδρος της Ομάδας του ΕΛΚ, ο Luca Menesini, Πρόεδρος της Ομάδας PES, ο François Decoster, Πρόεδρος της Ομάδας Renew Europe, ο Władysław Ortyl, Αντιπρόεδρος της Ομάδας ECR, η Nanette Maupertuis, Πρόεδρος της Ομάδας EA, η Niina Ratilainen, Πρόεδρος της Ομάδας των Πρασίνων, η María Godoy Buendía, Μέλος του Γραφείου της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών, η Ελένη Λουκαΐδου, Επικεφαλής της Εθνικής Αντιπροσωπείας της Κύπρου στην Επιτροπή των Περιφερειών, καθώς και ο David Martín Díaz, Φωτογράφος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών.

Σύμφωνα με ανακοίνωση που εξέδωσε η Ένωση Δήμων Κύπρου, το Προεδρείο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών πραγματοποιεί την 238η συνεδρίασή του στη Λευκωσία στις 9-10 Φεβρουαρίου 2026.

«Ομιλητές υψηλού επιπέδου, εμπειρογνώμονες και μέλη του Προεδρείου θα συζητήσουν πώς η ψηφιακή καινοτομία, η έρευνα και οι γαλάζιες τεχνολογίες μπορούν να ενισχύσουν την ετοιμότητα και την ανθεκτικότητα των πόλεων, των περιφερειών και των παράκτιων κοινοτήτων της Ευρώπης», σημειώνεται.

«Θα διερευνήσουν επίσης τον βασικό ρόλο που διαδραματίζουν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές στην προώθηση αυτών των λύσεων, στην εφαρμογή τους επί τόπου και στην προστασία των κοινοτήτων τους, σε περιόδους αυξανόμενων περιβαλλοντικών και κοινωνικών προκλήσεων», προστίθεται.

Πηγή: ΚΥΠΕ

Του Πέτρου Ζαρούνα
Διεθνολόγος και υποψήφιος βουλευτής με το ΑΛΜΑ στην επαρχία Λάρνακας*

Η ιστορία της αποαποικιοποίησης μας διδάσκει ότι πολλές φορές η απότομη ρήξη αφήνει πίσω της δυσεπίλυτα προβλήματα. Αντίθετα όπως δείχνουν οι περιπτώσεις των νησιών Τσάγκος και της Κύπρου η σταδιακή αποαποικιοποίηση αποτελεί μία εναλλακτική και αποτελεσματική στρατηγική για τη διασφάλιση της κυριαρχίας, της οικονομικής σταθερότητας και της διεθνούς νομιμότητας.

Με τη συμφωνία του 2024 για τα νησιά Τσάγκος το Ηνωμένο Βασίλειο (ΗΒ) υποχρεώθηκε να μεταβιβάσει την κυριαρχία στον Μαυρίκιο, διατηρώντας ωστόσο την αεροπορική και ναυτική βάση στο νησί Ντιέγκο Γκαρσία μέσω μιας μίσθωσης 99 ετών.

Στην Κύπρο, οι συμφωνίες του 1960 δεν οδήγησαν σε πλήρη αποαποικιοποίηση της εξ αιτίας της διατήρησης των Κυρίαρχων Βάσεων (SBAs).  Με βάση το παράδειγμα των Τσάγκος γίνεται φανερό ότι ο δρόμος προς την πλήρη αποαποικιοποίηση της Κύπρου περνά μέσα από τη σταδιακή ευθυγράμμιση με το διεθνές δίκαιο και όχι μέσω μετωπικών ρήξεων. Η συμφωνία του 2014 μεταξύ του τότε Προέδρου της ΚΔ, Νίκου Αναστασιάδη, και του Βρετανού Πρωθυπουργού, Ντέιβιντ Κάμερον, ενισχύει το επιχείρημα μου ότι η αποαποικιοποίηση είναι μια δυναμική και εξελικτική διαδικασία. Με τη συμφωνία του 2014 επιτρέπεται για πρώτη φορά η μη στρατιωτική ανάπτυξη εντός των ορίων των Βρετανικών Βάσεων και σε μία έκταση που αντιστοιχεί στο 77% της συνολικής έκτασης των Βάσεων. Αυτό το βήμα, αν και δεν κατήργησε την κυριαρχία του Ηνωμένου Βασιλείου στις περιοχές αυτές, αποτελεί ακόμα ένα βήμα στη πορεία προς πλήρη αποαποικιοποίηση της Κύπρου. Όπως και στα νησιά Τσάγκος, η στρατηγική αυτή επιβεβαιώνει ότι η πλήρης κυριαρχία δεν επιτυγχάνεται πάντα με μια μονοκονδυλιά, αλλά μέσα από ενδιάμεσες συμφωνίες.

Η αναβάθμιση των σχέσεων μεταξύ Λευκωσίας και Λονδίνου λειτουργεί ως καταλύτης στη πορεία της σταδιακής αποαποικιοποίησης. Η ΚΔ και το ΗΒ έχουν πλέον μετεξελιχθεί σε στρατηγικούς εταίρους, με τη συνεργασία τους να εκτείνεται σε τομείς όπως η ασφάλεια, η εκπαίδευση και η ενέργεια. Το ΗΒ  αναγνωρίζει έμπρακτα ότι η πολυεπίπεδη συνεργασία με μια σταθερή, δημοκρατική Κύπρο ξεπερνά σε σημασία την απλή  ύπαρξη των κυρίαρχων βάσεων.

Ο Στρατηγικός Διάλογος μεταξύ ΚΔ και ΗΒ αποτελεί ακόμα ένα βήμα στη σύσφιξη των διμερών σχέσεων και στη προετοιμασία του εδάφους για τη πλήρη αποαποικιοποίηση της Κύπρου. Εδώ και χρόνια το ΗΒ αντιλαμβάνεται ότι η επιχειρησιακή ικανότητα των βάσεων εξαρτάται από τη συναίνεση της Κυπριακής Δημοκρατίας και των πολιτών της. Η σταθερή συνεργασία σε θέματα άμυνας, ασφάλειας και πληροφοριών θεωρείται εξαιρετικά σημαντική για την προώθηση των συμφερόντων του ΗΒ στην ανατολική Μεσόγειο. Το Μοντέλο Τσάγκος ανοίγει το δρόμο για μια αντίστοιχη διευθέτηση στην Κύπρο με τη παραχώρηση της κυριαρχίας των Βάσεων στη ΚΔ με αντάλλαγμα την μακροπρόθεσμη μίσθωση τους έναντι ενός λογικού ενοικίου. Η εφαρμογή της Συμφωνίας Αναστασιάδη-Κάμερον για την πολεοδομική ανάπτυξη εντός των Βάσεων έχει ήδη ξεκινήσει τη “διάβρωση” των αποικιακών διοικητικών δομών. Όσο περισσότερο οι Βάσεις ενσωματώνονται στο κυπριακό διοικητικό και οικονομικό γίγνεσθαι, τόσο πιο εύκολη γίνεται η τελική πολιτική μετάβαση. Η ΚΔ απέδειξε τα τελευταία χρόνια ότι είναι ένας φερέγγυος εταίρος κάτι που για το Ηνωμένο Βασίλειο είναι εξαιρετικά σημαντικό.

Τέλος η ΕΕ θα μπορούσε να αποτελέσει τον εγγυητή μίας τέτοιας συμφωνίας μεταξύ ΗΒ και ΚΔ. Εκτιμώ ότι παρά τη προσωρινή οπισθοδρόμηση στη διαδικασία επικύρωσης της συμφωνίας ΗΒ και Μαυρικίου λόγω ενστάσεων του Αμερικανού προέδρου Τράμπ το ΗΒ δεν πρόκειται να την εγκαταλείψει αφού είναι αμοιβαία επωφελής. Σε ότι αφορά τη ΚΔ η εμβάθυνση της στρατηγικής εταιρικής σχέσης αποτελεί την εγγύηση ότι η πορεία αποαποικιοποίησης θα συνεχιστεί.

* Ο Πέτρος Ζαρούνας είναι διεθνολόγος και υποψήφιος βουλευτής με το ΑΛΜΑ στην επαρχία Λάρνακας