Στο καλό αγαπητέ Πάνο Ιωαννίδη.

Με θλίψη πληροφορήθηκα την εκδημία ενός ανθρώπου που μέχρι την τελευταία στιγμή της ζωής του παρέμεινε ένας ένθερμος και ακούραστος μαχητής για την απελευθέρωση της Κύπρου. Με συνέπεια, πάθος και αταλάντευτη πίστη στις αρχές και τα ιδανικά του, δεν έπαψε ποτέ να αγωνίζεται και να καταθέτει τη φωνή και τις απόψεις του για το εθνικό μας ζήτημα.

Είχα την τιμή να τον φιλοξενήσω στις εκπομπές μας και να συνεργαστώ μαζί του, γνωρίζοντας από κοντά έναν άνθρωπο με ξεκάθαρες θέσεις, αγωνιστικό φρόνημα και αφοσίωση στον σκοπό που υπηρέτησε σε όλη του τη ζωή.

Θερμά συλλυπητήρια στην οικογένεια και τους οικείους του.

Αιωνία του η μνήμη.

Μια σοβαρή υπόθεση με εθνικές προεκτάσεις εκτυλίσσεται στην Καρπασία: Πρόθυμοι Ελληνοκύπριοι φέρονται να «νομιμοποιούν» παράτυπες αγοραπωλησίες περιουσιών προς εισβολείς και εποίκους.
Τούρκοι, Τουρκοκύπριοι αλλά και Ελληνοκύπριοι διαμεσολαβητές εμφανίζονται να δραστηριοποιούνται έντονα το τελευταίο διάστημα στην πώληση ακινήτων στην Καρπασία, με το φαινόμενο να παρουσιάζει αυξητικές τάσεις.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Βάσου Βασιλείου στον «Φιλελεύθερο», κυβερνητική πηγή που μίλησε στην εφημερίδα επιβεβαίωσε την άνοδο στις αγοραπωλησίες ακινήτων στην περιοχή. Η ίδια πηγή εξέφρασε έντονο προβληματισμό για τις εξελίξεις, καθώς και απογοήτευση για το γεγονός ότι όσοι εμπλέκονται στην προώθηση πώλησης ελληνοκυπριακών περιουσιών φαίνεται να διευκολύνονται από Ελληνοκύπριους.

Διευκρινίστηκε περαιτέρω ότι ο αριθμός των Ελληνοκυπρίων που συμμετέχουν σε τέτοιες δραστηριότητες δεν είναι μεγάλος. Ωστόσο, όπως επισημάνθηκε, για τέτοιου είδους συναλλαγές δεν απαιτείται μεγάλος αριθμός προσώπων. Την ίδια ώρα τονίστηκε πως, επειδή οι πράξεις αυτές δεν δηλώνονται επισήμως, το Τμήμα Κτηματολογίου δεν μπορεί να γνωρίζει ποιες περιουσίες μεταβιβάζονται.

Η κυβερνητική πηγή σημείωσε ότι η αύξηση που παρατηρείται ενδέχεται να συνδέεται, σε κάποιο βαθμό, με το γεγονός ότι οι αρχικοί ιδιοκτήτες σταδιακά αποβιώνουν. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι κληρονόμοι – παιδιά ή και εγγόνια – που έχουν μεταναστεύσει και στους οποίους μεταβιβάστηκαν τα ακίνητα, ενδέχεται να αγνοούν ακόμη και τη γεωγραφική θέση της περιουσίας τους. Έτσι, όταν προσεγγίζονται, είναι πιο εύκολο να εξετάσουν το ενδεχόμενο πώλησης, έχοντας αποκοπεί από κάθε δεσμό.

Ερωτηθείσα σχετικά, η ίδια πηγή ανέφερε ότι «στο ζήτημα των πωλήσεων ακινήτων στα κατεχόμενα δραστηριοποιούνται κυρίως Τουρκοκύπριοι δικηγόροι και Τούρκοι μεσίτες».

Όπως εξηγήθηκε, τα πρόσωπα αυτά κινούν τις διαδικασίες, ενθαρρύνοντας ιδιοκτήτες να προχωρήσουν σε πώληση βάσει του καθεστώτος που ισχύει στο αποκαλούμενο κτηματολόγιο του ψευδοκράτους. H τακτική προσέγγισης
Η μέθοδος που ακολουθείται περιλαμβάνει την προσέγγιση των κληρονόμων και τη διερεύνηση της πρόθεσής τους να διαθέσουν προς πώληση την περιουσία που τους έχει μεταβιβαστεί. Συχνά προβάλλεται το επιχείρημα ότι δεν πρόκειται ποτέ να την ανακτήσουν ή ότι μελλοντικές εξελίξεις θα οδηγήσουν σε απώλειά της, ούτως ή άλλως.

Εφόσον οι κληρονόμοι ανταποκριθούν θετικά και εισέλθουν στη διαδικασία πώλησης, τους ζητείται να προσκομίσουν πιστοποιητικά που αποδεικνύουν ότι τα τεμάχια που κληρονόμησαν έχουν μεταβιβαστεί μέσω του Κτηματολογίου της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Με την κατάθεση των σχετικών πιστοποιητικών (τίτλων ιδιοκτησίας), το αποκαλούμενο κτηματολόγιο αποδέχεται τα έγγραφα και προχωρεί στην ολοκλήρωση της πώλησης προς Τούρκο έποικο ή άλλο ενδιαφερόμενο.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στις περιπτώσεις ιδιοκτητών που διαμένουν στη Βρετανία, οι συναλλαγές πραγματοποιούνται σε στερλίνες, στοιχείο που έχει διαβιβαστεί ως πληροφορία σε αρμόδιους φορείς.

Αντίστοιχες πρακτικές φαίνεται να εφαρμόζονται και σε σχέση με κληρονόμους που διαμένουν στις ελεύθερες περιοχές. Επισημαίνεται ότι οι εν λόγω πράξεις δεν αφορούν περιπτώσεις όπου ιδιοκτήτες επιλέγουν να απευθυνθούν στη λεγόμενη «επιτροπή ακίνητης περιουσίας» των κατεχομένων, αλλά πρόκειται για συναλλαγές που πραγματοποιούνται εκτός αυτής της διαδικασίας.

Όταν πρόκειται για καθαρά ιδιωτική συμφωνία, το κύκλωμα φέρεται να έχει βρει τρόπο πρόσβασης σε δεδομένα ιδιοκτητών, οι οποίοι προσεγγίζονται με πρόταση πώλησης των περιουσιών τους σε εποίκους ή γενικότερα σε Τούρκους επενδυτές, οι οποίοι ενδέχεται να μην κατοικούν καν στα κατεχόμενα αλλά ενδιαφέρονται να επενδύσουν σε ακίνητα.

Τα επιχειρήματα
Μεταξύ των επιχειρημάτων που προβάλλονται είναι και το ακόλουθο: «Αντί να αποταθείς στην “επιτροπή ακίνητης περιουσίας” και να λάβεις περίπου το 10% της αξίας της περιουσίας σου, όπως αυτή είχε εκτιμηθεί το 1974, υπάρχει ενδιαφερόμενος και μπορούμε να εξασφαλίσουμε καλύτερο τίμημα».

Για να ολοκληρωθεί η πράξη, ο ιδιοκτήτης καλείται είτε να προσκομίσει τον τίτλο ιδιοκτησίας από το Κτηματολόγιο της Κυπριακής Δημοκρατίας – το οποίο φυσικά δεν γνωρίζει τον σκοπό για τον οποίο ζητείται – είτε, εναλλακτικά, Τουρκοκύπριος δικηγόρος αναλαμβάνει να πιστοποιήσει ότι εξέτασε τα έγγραφα της Δημοκρατίας και διαπίστωσε πως ο κληρονόμος είναι ο νόμιμος ιδιοκτήτης.

Μια επιπλέον πτυχή που προκαλεί ανησυχία αφορά το γεγονός ότι ορισμένοι εγκλωβισμένοι, οι οποίοι λαμβάνουν οικονομική στήριξη από την Κυπριακή Δημοκρατία, φέρονται ταυτόχρονα να διαδραματίζουν ρόλο στην προώθηση πώλησης ελληνοκυπριακών περιουσιών στα εγκλωβισμένα χωριά.

Η συγκεκριμένη διάσταση της υπόθεσης ενδέχεται να αποτελέσει αντικείμενο αρμόδιας εξέτασης.

Χωρίς οποιοδήποτε ουσιαστικό αποτέλεσμα ολοκληρώθηκε η σημερινή τριμερής συνάντηση για το Κυπριακό. Παρά την απουσία προόδου, η Προσωπική Απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, κα Μαρία Άνχελα Ολγκίν, ανέφερε ότι δεν αισθάνεται απογοητευμένη, επισημαίνοντας ωστόσο πως η συνέχεια της διαδικασίας εξαρτάται από τη βούληση των ηγετών να καταγράψουν πρόοδο στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.

Η συζήτηση θα συνεχιστεί, δήλωσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, σε τοποθετήσεις του προς τους δημοσιογράφους στο Προεδρικό Μέγαρο, μετά την επιστροφή του από την οικία του Ειδικού Αντιπροσώπου του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, όπου πραγματοποιήθηκε η κοινή συνάντηση με τον ηγέτη της τουρκοκυπριακής κοινότητας και την κα Ολγκίν. Όπως τόνισε, δεν είναι απογοητευμένος, σημειώνοντας παράλληλα ότι κατέθεσε συγκεκριμένη πρόταση που αγγίζει τόσο την ουσία του Κυπριακού όσο και τα ΜΟΕ.

Πρώτον, όπως ανέφερε, πρότεινε την επαναβεβαίωση της συμφωνημένης βάσης λύσης του Κυπριακού, σε συνέχεια τόσο της πρόσφατης ανακοίνωσης όσο και της σχετικής αναφοράς στην πολιτική ισότητα και στα ψηφίσματα, στο Κοινό Ανακοινωθέν της 11ης Δεκεμβρίου.

Δεύτερον, πρότεινε όπως τα Ηνωμένα Έθνη –αν και αυτό θα μπορούσε να γίνει και από τις ίδιες τις πλευρές– αναλάβουν, για ευνόητους λόγους, την ετοιμασία του εγγράφου των συγκλίσεων μέχρι και το Κραν Μοντανά. Οι συγκλίσεις που αφορούν την εσωτερική πτυχή να κοινοποιηθούν στις δύο κοινότητες και όσες γίνονται αποδεκτές και από τις δύο πλευρές να παραμείνουν στο έγγραφο. Αντίστοιχα, οι συγκλίσεις που αφορούν τις εξωτερικές πτυχές να μοιραστούν με τους πέντε συμμετέχοντες και όσες γίνουν αποδεκτές από όλους να διατηρηθούν. Όπως είπε, είχε μαζί του τόσο τις συγκλίσεις όσο και τις αποκλίσεις, όπως έχουν καταγραφεί μέχρι το Κραν Μοντανά.

Στη βάση αυτού του εγγράφου, συνέχισε, ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών θα μπορούσε να συγκαλέσει διευρυμένη διάσκεψη.

Τέταρτον, στο πλαίσιο αυτής της επίσημης διευρυμένης διάσκεψης, να ανακοινωθεί η επανέναρξη των συνομιλιών, με σημείο αναφοράς το έγγραφο των συγκλίσεων.

Πέμπτον, στην ίδια συνάντηση να ανακοινωθεί το άνοιγμα τεσσάρων νέων οδοφραγμάτων: Κόκκινα, Λουρουτζίνα, Μια Μηλιά και Αθηένου–Αγλαντζιά, όπως είχε προταθεί από τα Ηνωμένα Έθνη στη διευρυμένη διάσκεψη του Ιουλίου.

Παράλληλα, εξέφρασε την ετοιμότητά του να ανακοινώσει, στο ίδιο πλαίσιο, και επιπλέον μονομερή μέτρα υπέρ των Τουρκοκυπρίων.

Η διαδικασία, όπως υπογράμμισε, θα συνεχιστεί. Ανέφερε ότι θα υπάρξει εκ νέου συνάντηση, ακόμη και χωρίς την παρουσία της κας Ολγκίν. Όπως είπε, πρότεινε στον Τουρκοκύπριο ηγέτη εντός των επόμενων δύο εβδομάδων οι διαπραγματευτές να διευθετήσουν νέα συνάντηση, επαναλαμβάνοντας ότι ο μοναδικός στόχος παραμένει η επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.

Ερωτηθείς για την ανταπόκριση του κ. Τουφάν Έρχιουρμαν στις προτάσεις του, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανέφερε ότι δεν επιθυμεί να μιλήσει εκ μέρους του Τουρκοκύπριου ηγέτη, όπως άλλωστε ούτε εκείνος μιλά εκ μέρους του Προέδρου, κάτι που –όπως σημείωσε– είχαν συμφωνήσει από την πρώτη τους συνάντηση.

Σε ερώτηση κατά πόσο τέθηκαν στη σημερινή συνάντηση τα τέσσερα σημεία που είχε καταθέσει ο κ. Έρχιουρμαν, ο Πρόεδρος Νίκος Νίκος Χριστοδουλίδης απάντησε αρνητικά, διευκρινίζοντας ότι είχε ήδη απαντήσει στα συγκεκριμένα σημεία τόσο πριν όσο και κατά τη διάρκεια της συζήτησης, επαναλαμβάνοντας τις ίδιες θέσεις που είχε εκφράσει και δημόσια.

Αναφορικά με την καταγραφή των συγκλίσεων και αποκλίσεων με χρωματική σήμανση, ο Πρόεδρος ανέφερε ότι το σχετικό έγγραφο είναι έτοιμο. Όπως εξήγησε, τα μπλε σημεία αποτυπώνουν τις θέσεις της ελληνοκυπριακής πλευράς, τα κόκκινα τις θέσεις της τουρκοκυπριακής πλευράς, ενώ με μαύρο χρώμα καταγράφονται τα συμφωνημένα. Πρόκειται, όπως είπε, για πρόταση που αποδεικνύει την πολιτική βούληση και την ετοιμότητα της ελληνοκυπριακής πλευράς, εκφράζοντας την ελπίδα για θετικές εξελίξεις.

Σε ερώτηση για το επόμενο βήμα στη διαδικασία, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας επανέλαβε ότι η συζήτηση θα συνεχιστεί, σημειώνοντας πως η πρόταση που κατέθεσε αφορά τόσο την ουσία όσο και τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.

Ερωτηθείς για το πότε θα πραγματοποιηθεί η επόμενη συνάντησή του με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, απάντησε ότι έχει εκφράσει την ετοιμότητά του να συναντηθούν ακόμη και χωρίς την παρουσία της κας Ολγκίν, εφόσον αυτή δεν βρίσκεται στην Κύπρο, υπογραμμίζοντας ότι δεν θα υπάρξει αναμονή για την επιστροφή της.

Απαντώντας σε ερώτηση για το πού εντοπίζεται η δυσκολία στο ζήτημα των οδοφραγμάτων, ο Πρόεδρος ανέφερε ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά είναι έτοιμη ακόμη και σήμερα για το άνοιγμα της Μιας Μηλιάς. Σε ό,τι αφορά τη σύνδεση Αθηένου–Αγλαντζιάς, παραδέχθηκε ότι υπάρχουν ενστάσεις, προσθέτοντας ότι στο πλαίσιο της πρότασής του δήλωσε έτοιμος να αποδεχθεί την εισήγηση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, όπως αυτή είχε παρουσιαστεί στη διευρυμένη διάσκεψη του Ιουλίου.

Σε ερώτηση αν ο κ. Έρχιουρμαν επιμένει στη θέση του για την οδό Ληδήνης, ο Πρόεδρος απάντησε ότι εξέφρασε εκ νέου τη θέση πως ήταν έτοιμος ακόμη και σήμερα να υπάρξει σχετική ανακοίνωση.

Αναφορικά με την όδευση στο Πυρόι, ο Πρόεδρος διευκρίνισε ότι υπάρχει συγκεκριμένη πρόταση από τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, η οποία παρουσιάστηκε τον Ιούλιο του 2025 στη Νέα Υόρκη, τονίζοντας ότι δεν πρόκειται ούτε για ελληνοκυπριακή ούτε για τουρκική πρόταση, αλλά για εισήγηση του ίδιου του Γενικού Γραμματέα, την οποία εξέφρασε ετοιμότητα να ανακοινώσει μαζί με τα πέντε σημεία.

Σε ερώτηση για την πολιτική ισότητα, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανέφερε ότι το ζήτημα έχει κλείσει με το Κοινό Ανακοινωθέν της 11ης Δεκεμβρίου, επισημαίνοντας ότι η πολιτική ισότητα ισχύει όπως αυτή περιγράφεται στα σχετικά ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών.

Σε άλλη τοποθέτησή του σημείωσε ότι η πολιτική ισότητα δεν αμφισβητήθηκε ποτέ από την ελληνοκυπριακή πλευρά, προσθέτοντας πως το πρόβλημα στο παρελθόν με τον προηγούμενο Τουρκοκύπριο ηγέτη ήταν η παρουσίασή της ως κυριαρχικής ισότητας, έννοια που –όπως είπε– δεν προβλέπεται πουθενά.

Ερωτηθείς για τον λόγο που δεν εκδόθηκε κοινό ανακοινωθέν μετά τη σημερινή συνάντηση, ο Πρόεδρος απάντησε ότι δεν υπήρξε κάποιος συγκεκριμένος λόγος, σημειώνοντας ότι η κα Ολγκίν έχει συνοψίσει τα αποτελέσματα μέσω της δικής της ανακοίνωσης.

Ανακοινωθέν των Ηνωμένων Εθνών μετά τη συνάντηση

«Οι ηγέτες της ελληνοκυπριακής και της τουρκοκυπριακής κοινότητας, κ.κ. Χριστοδουλίδης και Έρχιουρμάν, συναντήθηκαν σήμερα κατόπιν πρόσκλησης της Προσωπικής Απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για την Κύπρο, κας Μαρία Άνχελα Χόλγκιν, η οποία τόνισε ότι ο άμεσος διάλογος είναι ουσιαστικής σημασίας για την έκφραση απόψεων, ανησυχιών και προσδοκιών. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή σε προ-διαπραγματευτική φάση. Ο συνεχής και άμεσος διάλογος είναι απαραίτητος.

Οι ηγέτες αντάλλαξαν τις προτάσεις τους με στόχο τη χάραξη μιας πορείας προς τα εμπρός, ώστε να ξεκινήσουν ουσιαστικές διαπραγματεύσεις.

Εξέτασαν επίσης την πρόοδο των εργασιών που αφορούν τον κατάλογο των μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης που είχαν προηγουμένως τεθεί στο τραπέζι και σημείωσαν ορισμένες από τις προόδους που έχουν επιτευχθεί μεταξύ των δύο πλευρών.

Θα συνεχίσουν τις προσπάθειες για την επίτευξη συμφωνιών επί των διαφόρων μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης που βρίσκονται στο τραπέζι, καθώς και προς την έναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων».

«Τα τέσσερα σημεία της μεθοδολογίας είναι απαντημένα»

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, πριν από τη συνάντηση, σχολίασε και τα τέσσερα ζητήματα της μεθοδολογίας που είχε θέσει ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, τονίζοντας ότι όλα έχουν απαντηθεί από την πρώτη στιγμή. Όπως ανέφερε, αποδέχεται τις συγκλίσεις, σημειώνοντας ότι αν γίνουν αποδεκτές και από την άλλη πλευρά, τότε το 80–90% του Κυπριακού θα μπορούσε να θεωρηθεί λυμένο, απαντώντας παράλληλα και στο ζήτημα του χρονοδιαγράμματος. Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι δεν αποδέχεται προκαθορισμένες συνέπειες, ενώ επανέλαβε ότι το θέμα της πολιτικής ισότητας έχει κλείσει με τη γραπτή δήλωση που ακολούθησε την προηγούμενη τριμερή συνάντηση. «Πάω με πολύ θετική διάθεση», ανέφερε καταληκτικά πριν επιβιβαστεί στο προεδρικό όχημα.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας παρουσίασε στη σημερινή τριμερή συνάντηση ένα πακέτο πέντε σημείων, με στόχο τόσο την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων όσο και την επίτευξη συμφωνίας στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.

Φωτογραφίες από την άφιξη των δύο ηγετών στη συνάντηση με την κα Μαρία Άνχελα Ολγκίν.

Υπενθυμίζεται ότι η Προσωπική Απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, μετά τη χθεσινή της συνάντηση με τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη, είχε δηλώσει ότι αντικείμενο της σημερινής συνάντησης θα ήταν η μεθοδολογία που προτείνει ο Τουφάν Έρχιουρμαν, προσθέτοντας ότι χωρίς πρόοδο δεν μπορεί ουσιαστικά να συγκληθεί νέα πολυμερής διάσκεψη για το Κυπριακό. Μετά το τέλος της χθεσινής της συνάντησης με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, η κα Ολγκίν είχε εκφράσει την ελπίδα για πρόοδο στα ΜΟΕ, κάνοντας λόγο για μια συνάντηση ουσίας με τους δύο ηγέτες.