ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Ποια θα είναι η εξέλιξη του εμπορικού πολέμου του Τραμπ;

Published

2 years ago

February 4, 2025

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επέβαλε επιπλέον δασμούς 10% στην Κίνα από σήμερα, Τρίτη, τη στιγμή που το Μεξικό και ο Καναδάς πέτυχαν την τελευταία στιγμή αναβολή. Ο Τραμπ επρόκειτο να τους επιβάλει δασμούς ύψους 25%. Ο Αμερικανός πρόεδρος απειλεί επίσης να χτυπήσει την Ευρωπαϊκή Ενωση – σημαντικό εξαγωγέα αυτοκινήτων, φαρμάκων και τροφίμων στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ισχυρίζεται ότι θέλει να χρησιμοποιήσει το δασμολογικό όπλο για να σταματήσει τη ροή φαιντανύλης και μεταναστών στα βόρεια και τα νότια σύνορα των Ηνωμένων Πολιτειών. Για να το κάνει αυτό, έχει επικαλεστεί εξουσίες έκτακτης ανάγκης, παρόλο που η οικονομία των ΗΠΑ διανύει περίοδο ανάπτυξης.

Μια σύνοψη για την κλιμάκωση του εμπορικού πολέμου, τις συνέπειές του, αλλά και για τα σενάρια και τις εκτιμήσεις για την εξέλιξή του

Θέλει επίσης να «κλείσει» το εμπορικό έλλειμμα ύψους 1 τρισ. δολ. των ΗΠΑ με τον υπόλοιπο κόσμο. Η ομάδα Τραμπ υποστηρίζει ότι το δασμολογικό τείχος θα αναγκάσει τις εταιρείες να επαναφέρουν επενδύσεις και θέσεις εργασίας πίσω στις ΗΠΑ (τα τσιπ πυριτίου κατασκευάζονται στην Ταϊβάν και τα iPhone κατασκευάζονται στην Κίνα).

Ωστόσο, οι επικριτές προειδοποιούν ότι ο εμπορικός πόλεμος θα οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές, χαμηλότερη ανάπτυξη, χαμένες θέσεις εργασίας και αναστάτωση στις αλυσίδες εφοδιασμού – τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Υποστηρίζουν επίσης ότι οι δασμοί είναι το λάθος εργαλείο για τη διόρθωση του εμπορικού ελλείμματος, το οποίο αποδίδουν στις δανειοληπτικές και τις καταναλωτικές συνήθειες της Αμερικής.

Ακολουθεί μια σύνοψη για την κλιμάκωση του εμπορικού πολέμου, τις συνέπειές του, τα σενάρια και τις εκτιμήσεις για την εξέλιξή του:

Τι είναι εμπορικός πόλεμος;

Πρώτον, ένας εμπορικός πόλεμος δεν είναι πραγματικός πόλεμος: Είναι μία σύγκρουση που προκύπτει όταν μία πλευρά αισθάνεται ότι μία εμπορική σχέση είναι άδικη. Για παράδειγμα, κάποιος «βομβαρδίζει» την αγορά μιας χώρας με φτηνό χάλυβα, σε τιμές χαμηλότερες από το κόστος παραγωγής. Οι εταιρείες στη χώρα αυτή πάνε στον πάτο. Απολύουν εργάτες και ψηφοφόρους της έκαστοτε ηγεσίας. Σε αυτή την περίπτωση, σύμφωνα με τους κανόνες του παγκόσμιου εμπορίου, η χώρα αυτή μπορεί να απαντήσει επιβάλλοντας δασμούς στις εισαγωγές χάλυβα.

Για να μετατραπεί μία εμπορική σύγκρουση σε εμπορικό πόλεμο, τα πράγματα πρέπει να κλιμακωθούν. Κάτι που, όπως λέει το Politico, συμβαίνει τώρα: ο Τραμπ απειλεί να χτυπήσει τους στενότερους εμπορικούς εταίρους της Αμερικής με δασμούς σχεδόν σε όλα τα αγαθά. Οι εξελίξεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν στον μεγαλύτερο εμπορικό πόλεμο που έχει γνωρίσει ο κόσμος από τη δεκαετία του 1930 μέχρι σήμερα.

Πώς λειτουργούν οι δασμοί;

Ο Τραμπ ισχυρίζεται ότι οι νέοι δασμοί που επιβάλλει θα κάνουν τους Αμερικανούς πλούσιους – έχει μάλιστα υποσχεθεί να δημιουργήσει νέα Υπηρεσία Εξωτερικών Εσόδων. Λέει ακόμη ότι οι ξένες εταιρείες θα πληρώσουν και δεν θα επιβαρύνουν με τις πρακτικές τους, τους καταναλωτές των ΗΠΑ.

Ωστόσο, συνήθως τα πράγματα δεν λειτουργούν έτσι. Οι δασμοί είναι φόρος που καταβάλλεται από τον εισαγωγέα στα σύνορα. Εάν αυξηθούν, ο εισαγωγέας βρίσκεται αντιμέτωπος με μία επιλογή — να μετακυλίσει την αύξηση της τιμής στον καταναλωτή ή να δεχθεί συμπίεση των περιθωρίων κέρδους του.

Οι αυξήσεις των τιμών από τους γενικούς δασμούς του Τραμπ θα εμφανιστούν αμέσως στον πληθωρισμό, σύμφωνα με τους οικονομολόγους. Και παρόλο που ο νέος Αμερικανός πρόεδρος έχει υποσχεθεί ότι θα αντισταθμίσει τον αντίκτυπό τους με φορολογικές περικοπές αλλού, δεν υπάρχει ακόμη ένδειξη ότι αυτό θα συμβεί.

Οσον αφορά τα πιθανά έσοδα από τους δασμούς, ο Τραμπ θυμίζει τα τέλη του 19ου αιώνα, όταν οι δασμοί αντιστοιχούσαν σε πάνω από το ήμισυ των ομοσπονδιακών εσόδων των ΗΠΑ. Αλλά αυτό ήταν πριν από τον φόρο εισοδήματος.

Πότε ξέσπασε ο τελευταίος εμπορικός πόλεμος;

Στην πρώτη θητεία του Τραμπ. Επέβαλε δασμούς 25% στον χάλυβα και 10% στο αλουμίνιο το 2018 — ενώ η Ευρωπαϊκή Ενωση απάντησε επιβάλλοντας δασμούς 6 δισ. δολ. σε μοτοσικλέτες Harley Davidson, τζιν Levi’s και bourbon.

Ο Τραμπ απείλησε να κλιμακώσει χτυπώντας τις εισαγωγές ευρωπαϊκών αυτοκινήτων – αλλά ποτέ δεν έφτασε σε τέτοιο σημείο. Τελικά, οι δασμοί ανεστάλησαν και από τις δύο πλευρές.

Είχε προηγηθεί παλαιότερα και πιο συγκεκριμένα, το 1971, το γνωστό ως σοκ του Νίξον. Το σημείο εκκίνησης ήταν συγκρίσιμο με το σήμερα: Το κόστος του πολέμου στο Βιετνάμ και των κοινωνικών παροχών της δεκαετίας του 1960 είχαν οδηγήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες από πλεόνασμα σε έλλειμμα.

Σε μία προσπάθεια να αποκαταστήσει την ισορροπία, ο τότε πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον κατάργησε τον κανόνα του χρυσού – αναγκάζοντας τους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ να ανατιμήσουν τα νομίσματά τους. Διέταξε πάγωμα των μισθών και των τιμών για 90 ημέρες. Και επέβαλε φόρο εισαγωγών 10%.

Οι ενέργειες του Νίξον αποτιμήθηκαν ως «πολιτική νίκη» αλλά αποτέλεσαν οικονομική αποτυχία. Ο εισαγωγικός φόρος καταργήθηκε μέσα σε μερικούς μήνες αφότου τέθηκε σε ισχύ. Ωστόσο, η οικονομία των ΗΠΑ πάλευε για χρόνια με τον στασιμοπληθωρισμό – συνδυασμό χαμηλής ανάπτυξης και υψηλού πληθωρισμού – που ξεπεράστηκε τη δεκαετία του 1980 μέσω της σκληρής νομισματικής πολιτικής που επέβαλε ο τότε διοικητής της Ομοσπονδιακής Τράπεζας, Πολ Βόλκερ.

Ποιος είναι ο «πραγματικός εχθρός»;

Οπως υπογραμμίζει το Politico, η Κίνα. Ο Τραμπ επέβαλε στην Κίνα επιπλέον δασμούς 10% από σήμερα Τρίτη, ενώ οι επαπειλούμενοι δασμοί σε Καναδά και Μεξικό, η ισχύς των οποίων αναβλήθηκε προσωρινά, στοχεύουν έμμεσα το Πεκίνο.

Αυτό συμβαίνει επειδή, βάσει της εμπορικής συμφωνίας USMCA (διάδοχο της NAFTA), οι κινεζικές εταιρείες — π.χ. κατασκευαστές ηλεκτρικών οχημάτων — θα απολάμβαναν κανονικά αδασμολόγητη πρόσβαση στην αγορά των ΗΠΑ εάν εγκαθιστούσαν παραγωγικές μονάδες τους στη Βόρεια Αμερική.

Τα τελευταία χρόνια υπήρξε διακομματική συναίνεση στην Ουάσιγκτον σχετικά με την ανάγκη να αντιμετωπιστεί η Κίνα και το οικονομικό της μοντέλο, το οποίο έχει αναπτύξει τεράστια βιομηχανική ικανότητα και έχει πλημμυρίσει τις παγκόσμιες αγορές με πλεονασματική παραγωγή. Μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, ωστόσο, ο Τραμπ αναδιπλώθηκε, δηλώνοντας ότι επιδιώκει απλώς «δίκαιη» εμπορική σχέση με την Κίνα.

Μένει να φανεί αν ο Τραμπ θα άρει την απειλή των δασμών εναντίον των στενών συμμάχων των ΗΠΑ, εάν εκείνοι συμφωνήσουν να ευθυγραμμιστούν με τις Ηνωμένες Πολιτείες όσον αφορά τη στάση τους απέναντι στην Κίνα. Αυτή η κρίσιμη παράμετρος θα καθορίσει τις μελλοντικές σχέσεις της Ουάσιγκτον με την Ευρωπαϊκή Ενωση καθώς και το αν θα διατηρηθεί η διατλαντική εμπορική ειρήνη.

Πώς απαντά η Κίνα;

Το Πεκίνο πήρε την απόφασή του, σχολιάζει το BBC. Εχει αποφασίσει να αντεπιτεθεί ή τουλάχιστον απειλεί να ανταποδώσει με δικούς της δασμούς.

Οι νέοι φόροι στις εισαγωγές από τις ΗΠΑ θα τεθούν από τη Δευτέρα 10 Φεβρουαρίου, οπότε υπάρχει λίγος χρόνος ο εμπορικός πόλεμος να αποκλιμακωθεί.

Υπάρχουν ενδείξεις ότι η Κίνα βρίσκεται σε φάση αναμονής. Σε αρκετές ανακοινώσεις του, το Πεκίνο κάλεσε την Ουάσιγκτον να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις για να υπάρξει συμβιβαστική συμφωνία.

Αυτό υποδηλώνει ότι η πόρτα είναι ανοιχτή για συνομιλίες και οι δύο ηγέτες έχει προγραμματιστεί να έχουν συνομιλίες αργότερα αυτή την εβδομάδα, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο.

Αλλά θα είναι πολύ πιο δύσκολο για τις ΗΠΑ να συνάψουν συμφωνία με την Κίνα όπως συνέβη με το Μεξικό και τον Καναδά και πολλά θα εξαρτηθούν από το τι θα ζητήσει ο Τραμπ, υπογραμμίζει το βρετανικό δίκτυο.

Το Πεκίνο είναι ο κύριος οικονομικός αντίπαλος της Ουάσιγκτον και η αποκοπή της Κίνας από τις μεγάλες εφοδιαστικές αλυσίδες ήταν βασικός στόχος της κυβέρνησης Τραμπ.

Εάν ο Ντόναλντ Τραμπ ζητήσει πολλά, ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ μπορεί να νιώσει απειλή.

Προς το παρόν, η Κίνα ενισχύει τη διαπραγματευτική της δύναμη – αλλά θα υπάρξει όριο στις παραχωρήσεις που το Πεκίνο είναι διατεθειμένο να αποδεχθεί, εκτιμά το BBC.

Θα υπάρξει κλιμάκωση;

Ο Τραμπ, στη δεύτερη θητεία του ως πρόεδρος των ΗΠΑ, αμφισβητεί την εδαφική ακεραιότητα χωρών, υποστηρίζοντας ότι ο Καναδάς πρέπει να γίνει η 51η πολιτεία των ΗΠΑ ή διεκδικώντας τη Γροιλανδία, αυτόνομη περιοχή της Δανίας, που είναι κράτος – μέλος της Ε.Ε.

Φαίνεται πως πολύ γρήγορα «παίζει» με το διεθνές δίκαιο, όπως ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν και άλλοι ηγέτες που επιδιώκουν να ανατρέψουν το status quo, σημειώνεται σε ανάλυση του Politico.

«Σε έναν κόσμο όπου μαίνονται πολλές πυρκαγιές, ο Τραμπ ρίχνει… βενζίνη, ρισκάροντας να ανάψει ακόμη περισσότερες φωτιές», σημειώνεται.

Μπορεί η Ευρώπη να «ξεφύγει»;

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δεν ρίχνει τους τόνους. Αντίθετα, το βράδυ της Κυριακής χρησιμοποίησε βαρύτατους χαρακτηρισμούς εναντίον της Ε.Ε., κάνοντας λόγο για «θηριωδίες» εκ μέρους της.

Οι Βρυξέλλες επιθυμούν απεγνωσμένα να υπάρξει κάποια δέσμευση μεταξύ των δύο πλευρών και υπόσχονται να αγοράσουν περισσότερο υγροποιημένο φυσικό αέριο ή όπλα από τις ΗΠΑ, καθώς ο Τραμπ πιέζει τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να ξοδέψουν περισσότερα για την άμυνα.

Τελευταία φορά, οι Βρυξέλλες απάντησαν στους δασμούς του Τραμπ για τον χάλυβα και το αλουμίνιο με αντίποινα σε μοτοσικλέτες, τζιν και μπέρμπον – μέτρα που στόχευσαν τα προπύργια των Ρεπουμπλικανών.

Πλέον, η Ε.Ε. χρειάζεται ένα νέο, μεγαλύτερο «όπλο», που θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει σε πραγματικό χρόνο, υποστηρίζουν αναλυτές στο Politico.

Τι μπορεί να σταματήσει τον Τραμπ;

Ο Τραμπ επικαλείται, για πρώτη φορά, εξουσίες έκτακτης ανάγκης βάσει του Νόμου Διεθνούς Εκτακτης Οικονομικής Εξουσίας του 1977 (IEEPA), που μέχρι στιγμής έχει χρησιμοποιηθεί μόνο από τον Τζο Μπάιντεν για την επιβολή κυρώσεων κατά της Ρωσίας, μετά το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία.

Ο εν λόγω νόμος δεν έχει χρησιμοποιηθεί ποτέ ξανά. Ενδέχεται οι επιχειρηματικοί όμιλοι που υφίστανται οικονομική ζημία από την τρέχουσα χρήση του να κινηθούν νομικά. Είναι απίθανο, ωστόσο, κάποιος δικαστής να εκδώσει άμεση εντολή που θα τερμάτιζε τον εμπορικό πόλεμο.

Το Κογκρέσο των ΗΠΑ θα μπορούσε επίσης να σταματήσει τον εμπορικό πόλεμο του Τραμπ. Το επιχείρημα ότι η ανάγκη διακοπής της παράνομης διακίνησης φαιντανύλης και μεταναστών στα σύνορα συνιστά οικονομική έκτακτη ανάγκη, αμφισβητείται ήδη έντονα. Το Κογκρέσο έχει εκχωρήσει ευρείες εξουσίες για την άσκηση της εμπορικής πολιτικής στον πρόεδρο, κάτι που έκανε για πρώτη φορά επί Φράνκλιν Ρούσβελτ, το 1934. Ωστόσο, μπορεί να πάρει πίσω αυτές τις εξουσίες.

Ομως, τόσο η Γερουσία όσο και η Βουλή των Αντιπροσώπων βρίσκονται υπό τον έλεγχο των Ρεπουμπλικανών. Θα έπρεπε να δημιουργηθεί ένα πραγματικά μεγάλο ρήγμα στον εμπορικό κόσμο για να σταματήσει ο εμπορικός πόλεμος. Κάτι που, προς το παρόν, φαίνεται απίθανο.

Τέλος, υπάρχει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου, ο οποίος δημιουργήθηκε πριν από 30 χρόνια για να λειτουργήσει ως διαιτητής σε εμπορικές διαφορές. Ωστόσο, επί του παρόντος δεν είναι σε θέση να εκπληρώσει αυτό τον ρόλο.

«Για τον Τραμπ δεν υπάρχουν κανόνες, υπάρχει μόνο ο νόμος της ζούγκλας», σύμφωνα με την ανάλυση του Politico. Εάν δεν υπάρξουν ισχυρές αντιδράσεις από τον πολιτικό ή τον δικαστικό κόσμο στις Ηνωμένες Πολιτείες ενάντια στον εμπορικό του πόλεμο, θα είναι δύσκολο να σταματήσει. Πιο πιθανό θεωρείται, πάντως, να υπάρξουν επιμέρους συμφωνίες.

Πηγή: Politico, BBC

Άρθρα Χάρη Θεραπή

Η Ιφιγένεια του ΔΗΣΥ: Αρκεί η «θυσία» της Αννίτας για να φυσήξει ούριος άνεμος;

Published

1 day ago

October 10, 2026

Χάρης Θεραπής

Ποιος έπαιξε τον ρόλο του Αγαμέμνονα στη περίπτωση της θυσίας της Αννίτας και τελικά θα φυσήξει ούριος άνεμος;

Η απόσυρση της Αννίτας Δημητρίου: Απέτρεψε μια μετωπική σύγκρουση στον ΔΗΣΥ, αλλά άφησε ανοικτό το ερώτημα για το πώς οδηγήθηκε σε αυτή την απόφαση.
Η επόμενη μέρα του ΔΗΣΥ: Η κρίση δεν τελείωσε. Μεταφέρεται πλέον στη μάχη για το ποιος θα καθορίσει την πολιτική φυσιογνωμία και την προεδρική επιλογή της παράταξης.
Το ζήτημα της πολιτικής ισχύος: Η νυν πρόεδρος αποσύρθηκε, ενώ ο τέως πρόεδρος παρέμεινε στη διεκδίκηση, δημιουργώντας εύλογα ερωτήματα για τις πραγματικές ισορροπίες στο κόμμα.
Η κρίση πολιτικού πολιτισμού: «Προδοσίες», παρασκήνιο, προσωπικές αιχμές, πιέσεις και «κηδεμόνες» δείχνουν μια πολιτική αντιπαράθεση που ξεπερνά πλέον τα όρια της σκληρής πολιτικής διαφωνίας.

Η Αννίτα Δημητρίου έκανε πίσω και ο ΔΗΣΥ απέφυγε, προς το παρόν, μια μετωπική σύγκρουση. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι αποκαταστάθηκε η εσωκομματική ομαλότητα. Αντίθετα, ο τρόπος με τον οποίο εξελίχθηκαν τα γεγονότα άφησε πίσω του ένα δύσκολο ερώτημα: ποιος καθορίζει σήμερα το παιχνίδι στον Δημοκρατικό Συναγερμό;

Η πολιτική εικόνα είναι απλή. Η νυν πρόεδρος αποσύρθηκε από τη διεκδίκηση του χρίσματος, ενώ ο τέως πρόεδρος παρέμεινε. Προηγήθηκαν δημόσιες παρεμβάσεις, αιχμές, καταγγελίες, συναντήσεις και έντονο παρασκήνιο. Γι’ αυτό και η απόφαση της Αννίτας δεν μπορεί να εξεταστεί μόνο ως πράξη «ενότητας», χωρίς να εξεταστούν οι συνθήκες που την προκάλεσαν.

Η απόφαση της Αννίτας

Η Αννίτα Δημητρίου επέλεξε να μην οδηγήσει τον ΔΗΣΥ σε μια εσωκομματική αναμέτρηση με τον Αβέρωφ Νεοφύτου, η οποία θα μπορούσε να εξελιχθεί σε σύγκρουση χωρίς εύκολη επιστροφή. Υπό αυτή την έννοια, η απόφασή της έχει πολιτική λογική και ενδεχομένως προστατεύει τόσο την ίδια όσο και την παράταξη από έναν νέο βαθύ διχασμό.

Το πρόβλημα βρίσκεται στη διαδρομή που προηγήθηκε. Η αρχική αντίδραση της ηγεσίας στην ανακοίνωση Αβέρωφ ήταν η υποψηφιότητα Αννίτας και η επιτάχυνση των εσωκομματικών διαδικασιών. Στη συνέχεια τα χρονοδιαγράμματα χαλάρωσαν και τελικά η ίδια η πρόεδρος απέσυρε το ενδιαφέρον της, μετά από ημέρες δημόσιας αντιπαράθεσης και έντονων παρασκηνιακών διεργασιών.

Αυτή είναι και η πολιτική αντίφαση που δύσκολα παρακάμπτεται: δεν έκανε πίσω ο τέως πρόεδρος για να διευκολύνει τη νυν πρόεδρο, αλλά η νυν πρόεδρος για να αποφευχθεί η σύγκρουση με τον τέως. Η εξέλιξη αυτή δεν ακυρώνει το επιχείρημα περί ενότητας, αλλά αναπόφευκτα δημιουργεί ερωτήματα για τις πραγματικές ισορροπίες ισχύος μέσα στον ΔΗΣΥ.

Ποιος έχει τον πρώτο λόγο;

Μέχρι πρόσφατα, η εικόνα που εξέπεμπε η παράταξη ήταν ότι η πρόεδρος έχει τον πρώτο λόγο και, εφόσον επιθυμεί να διεκδικήσει την Προεδρία της Δημοκρατίας, θα αποτελούσε την προφανή επιλογή του κόμματος. Η εξέλιξη των τελευταίων ημερών ανέτρεψε αυτή την εικόνα και επανέφερε στο προσκήνιο τον Αβέρωφ Νεοφύτου ως καθοριστικό παράγοντα των εξελίξεων.

Το πραγματικό ερώτημα της επόμενης ημέρας, συνεπώς, δεν περιορίζεται στο ποιος θα πάρει τελικά το χρίσμα. Αφορά το ποιος διαθέτει την πολιτική ισχύ να καθορίζει την πορεία της παράταξης. Και αν για να αποφευχθεί η εσωκομματική σύγκρουση χρειάστηκε να αποχωρήσει η ίδια η πρόεδρος από τη διεκδίκηση, τότε ο ΔΗΣΥ οφείλει κάποια στιγμή να απαντήσει πού βρίσκεται το πραγματικό κέντρο αποφάσεων.

Η επόμενη μέρα δεν θα είναι ήρεμη

Η απόσυρση της Αννίτας δεν τελειώνει την εσωκομματική συζήτηση. Υπάρχει ο Ιωνάς Νικολάου, υπάρχει ο Γιώργος Παμπορίδης, υπάρχουν διαφορετικά κέντρα επιρροής και μια μεγάλη κομματική βάση που θα κληθεί να τοποθετηθεί. Το διακύβευμα, μάλιστα, είναι μεγαλύτερο από την επιλογή ενός υποψηφίου για το 2028.

Ο ΔΗΣΥ καλείται να αποφασίσει ποιος θέλει να είναι πολιτικά. Θα επιστρέψει σε μια προηγούμενη περίοδο, θα επενδύσει στην ανανέωση ή θα συνεχίσει να ισορροπεί ανάμεσα σε διαφορετικές γενιές, προσωπικές στρατηγικές και κέντρα εξουσίας; Η αποχώρηση μιας υποψηφιότητας δεν δίνει απάντηση. Απλώς μεταθέτει τη συζήτηση για αργότερα.

Οι «κηδεμόνες» και το παρασκήνιο

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η ειρωνική αναφορά του Γιώργου Παμπορίδη ότι «φαίνεται πως ο καθένας θέλει τον κηδεμόνα του στις συναντήσεις» αποτυπώνει μια άλλη διάσταση της υπόθεσης. Πίσω από την ατάκα υπάρχει ένα ουσιαστικό ερώτημα για το ποιοι συμμετέχουν στις κρίσιμες πολιτικές διαβουλεύσεις, με ποια ιδιότητα και με ποια πραγματική επιρροή στις αποφάσεις.

Οι διαβουλεύσεις και οι συμβιβασμοί αποτελούν μέρος της πολιτικής. Το πρόβλημα αρχίζει όταν δημιουργείται η εντύπωση ότι οι αποφάσεις δεν διαμορφώνονται μέσα από καθαρές πολιτικές διαδικασίες, αλλά μέσα από προσωπικές παρεμβάσεις, παρασκηνιακές συναντήσεις και πιέσεις. Τότε τα όρια ανάμεσα στην πολιτική συνεννόηση και στην επιβολή γίνονται επικίνδυνα δυσδιάκριτα.

Η διολίσθηση του πολιτικού πολιτισμού

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο των τελευταίων ημερών ίσως δεν αφορά καν το ποιος θα είναι υποψήφιος. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο διεξάγεται πλέον η πολιτική αντιπαράθεση. «Προδοσίες», υπονοούμενα, προσωπικές αιχμές, διαρροές, συναντήσεις που αποκτούν σχεδόν συνωμοτικό χαρακτήρα και δημόσιες επιθέσεις δημιουργούν ένα πολιτικό περιβάλλον στο οποίο η διαφωνία εύκολα μετατρέπεται σε προσπάθεια αποδόμησης του αντιπάλου.

Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στη σκληρή πολιτική σύγκρουση και στην πολιτική εξόντωση. Όταν ο στόχος παύει να είναι η αντιπαράθεση θέσεων και γίνεται η αμφισβήτηση των κινήτρων, της αξιοπιστίας ή ακόμη και της πολιτικής ηθικής του άλλου, τα όρια ξεπερνιούνται. Και τα χτυπήματα κάτω από τη μέση δεν εξαφανίζονται επειδή στο τέλος ακολουθούν χειραψίες, χαμόγελα και δηλώσεις ενότητας.

Χαρακτηριστικό είναι ότι, μετά την απόσυρση της Αννίτας Δημητρίου, ο Αβέρωφ Νεοφύτου μίλησε για «σώφρονα και υπεύθυνη απόφαση». Το ερώτημα είναι τι άλλαξε μέσα σε λίγες ημέρες. Οι πολιτικές διαφορές και όσα είχαν προηγηθεί ή απλώς η αποχώρηση μιας υποψηφιότητας που στεκόταν απέναντί του; Οι λέξεις στην πολιτική έχουν βάρος και δεν μπορούν να διαγράφονται ανάλογα με τις ανάγκες της στιγμής.

Η κοινωνία παρακολουθεί εμβρόντητη

Όλα αυτά συμβαίνουν σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με πολύ σοβαρότερα ζητήματα. Το Κυπριακό βρίσκεται σε κρίσιμη φάση, η ακρίβεια πιέζει τα νοικοκυριά, η στέγαση εξελίσσεται σε μείζον κοινωνικό πρόβλημα και η εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς δοκιμάζεται. Οι πολίτες περιμένουν απαντήσεις για προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα, όχι για τις προσωπικές στρατηγικές του 2028.

Κι όμως, η πολιτική συζήτηση έχει ήδη αρχίσει να περιστρέφεται γύρω από το ποιος θα είναι υποψήφιος, ποιος θα αποσυρθεί, ποιος συναντήθηκε με ποιον και ποιος «πρόδωσε» ποιον. Όσο η πολιτική εγκλωβίζεται σε προσωπικές φιλοδοξίες, παρασκήνιο και αλληλοεξοντώσεις, τόσο περισσότερο απομακρύνεται από τον πραγματικό λόγο ύπαρξής της: την αντιμετώπιση των προβλημάτων της κοινωνίας.

Η Αννίτα έκανε πίσω και ο ΔΗΣΥ απέφυγε την άμεση σύγκρουση. Η πραγματική δοκιμασία όμως αρχίζει τώρα: να αποδείξει ότι μπορεί να αποφασίσει για το μέλλον του μέσα από καθαρές διαδικασίες και πολιτικές επιλογές, χωρίς εκβιαστικά διλήμματα, προσωπικές βεντέτες και χτυπήματα κάτω από τη μέση.

Γιατί το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος θα πάρει το χρίσμα του ΔΗΣΥ για το 2028. Είναι τι πολιτική και τι πολιτικός πολιτισμός θα έχουν απομείνει μέχρι τότε.

voulitv

66 χρόνια Κυπριακή Δημοκρατία: Ελληνικά F-16 στον ουρανό και διεθνής παρουσία με ισχυρούς συμβολισμούς

Published

1 week ago

October 1, 2026

Vouli TV

Ιδιαίτερα συμβολική η φετινή στρατιωτική παρέλαση για την επέτειο της Ανεξαρτησίας – Ελληνικά F-16 Viper στον κυπριακό ουρανό και στρατιωτικά αγήματα από Αίγυπτο, Γαλλία, ΗΠΑ και Ηνωμένο Βασίλειο

Η Κυπριακή Δημοκρατία γιορτάζει σήμερα, 1η Οκτωβρίου 2026, 66 χρόνια από την ανακήρυξη της Ανεξαρτησίας της, σε μια επέτειο που συνδέει τη μνήμη και την ιστορία με τη σημερινή διεθνή παρουσία της χώρας.

Στο επίκεντρο των εορτασμών βρέθηκε, όπως κάθε χρόνο, η στρατιωτική παρέλαση στη Λευκωσία. Η φετινή διοργάνωση, ωστόσο, είχε στοιχεία που της προσέδωσαν ιδιαίτερο συμβολισμό: την παρουσία ελληνικών μαχητικών F-16 Viper στον κυπριακό ουρανό και τη συμμετοχή στρατιωτικών τμημάτων από την Αίγυπτο, τη Γαλλία, τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Η στιγμή που τα ελληνικά F-16 πέρασαν πάνω από τη Λευκωσία

Από τις στιγμές που ξεχώρισαν ήταν αναμφίβολα η διέλευση των ελληνικών F-16 Viper.

Ο ήχος των ελληνικών μαχητικών πάνω από τη Λευκωσία δημιούργησε μια εικόνα με ιδιαίτερο συναισθηματικό βάρος για πολλούς Κύπριους.

Σύμφωνα με το ΡΙΚ, στη φετινή παρέλαση συμμετείχαν τέσσερα F-16 Viper, ενώ η ελληνική παρουσία συμπληρώθηκε σε πολιτικό και στρατιωτικό επίπεδο με την παρουσία του Υπουργού Εθνικής Άμυνας της Ελλάδας Νίκου Δένδια.

Η εικόνα της ελληνικής σημαίας στα μαχητικά πάνω από την κυπριακή πρωτεύουσα παραπέμπει στους στενούς ιστορικούς και αμυντικούς δεσμούς Ελλάδας και Κύπρου. Παράλληλα, η συμμετοχή τους εντάσσεται στη συνεχιζόμενη στρατιωτική συνεργασία των δύο χωρών.

Μια παρέλαση με διεθνές αποτύπωμα

Εξίσου αξιοσημείωτη ήταν η παρουσία ξένων στρατιωτικών τμημάτων.

Στη στρατιωτική παρέλαση συμμετείχαν Αμερικανοί πεζοναύτες και ναύτες από το USS Roosevelt, Γάλλοι πεζοναύτες, στρατιωτικό τμήμα του Ηνωμένου Βασιλείου και στρατονόμοι των Ενόπλων Δυνάμεων της Αιγύπτου.

Η παρουσία τους έχει έναν ευρύτερο συμβολισμό.

Δεν αλλάζει από μόνη της τις διεθνείς ή αμυντικές δεσμεύσεις οποιασδήποτε από τις συμμετέχουσες χώρες. Αποτελεί, όμως, ορατή έκφραση των αμυντικών και διπλωματικών σχέσεων που έχει αναπτύξει η Κυπριακή Δημοκρατία με διαφορετικούς διεθνείς εταίρους.

Ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η Ανατολική Μεσόγειος βρίσκεται στο επίκεντρο σημαντικών γεωπολιτικών εξελίξεων, η ταυτόχρονη παρουσία στρατιωτικών τμημάτων από ΗΠΑ, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο και Αίγυπτο, μαζί με την ελληνική παρουσία, προσδίδει στη φετινή επέτειο ένα σαφώς πιο διεθνές αποτύπωμα.

Από το 1960 στο 2026

Η 1η Οκτωβρίου δεν αποτελεί μόνο ημέρα στρατιωτικής παρέλασης.

Είναι πρωτίστως ημέρα υπενθύμισης της κρατικής υπόστασης της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Εξήντα έξι χρόνια μετά την ίδρυσή της, και ενώ το Κυπριακό παραμένει άλυτο και το νησί διαιρεμένο, η Κυπριακή Δημοκρατία συνεχίζει τη διεθνή της παρουσία ως κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Εθνών.

Η ίδια η Προεδρία χαρακτήρισε σήμερα την Κυπριακή Δημοκρατία ως τη σημαντικότερη κατάκτηση του κυπριακού λαού, υπογραμμίζοντας ως προτεραιότητα την προστασία και τη συνεχή αναβάθμιση της κρατικής της υπόστασης.

Υπό αυτό το πρίσμα, η εικόνα της φετινής παρέλασης ξεπέρασε το καθαρά τελετουργικό μέρος της επετείου.

Τα ελληνικά F-16 Viper πάνω από τη Λευκωσία, τα κυπριακά στρατιωτικά τμήματα και η παρουσία στρατιωτικών από τέσσερις σημαντικές χώρες συνέθεσαν μια εικόνα με ισχυρό συμβολισμό: μιας Κυπριακής Δημοκρατίας που τιμά την ιστορία της και ταυτόχρονα επενδύει στις διεθνείς συνεργασίες και στην ενίσχυση των σχέσεών της με εταίρους στην περιοχή και πέραν αυτής.

Και ίσως γι’ αυτό η στιγμή της διέλευσης των ελληνικών μαχητικών προκάλεσε τόση συγκίνηση.

Γιατί για λίγα δευτερόλεπτα, ο ουρανός της Λευκωσίας έγινε μέρος του ίδιου του συμβολισμού της ημέρας: μνήμη, κρατική υπόσταση, συνεργασία και η στενή σχέση Κύπρου και Ελλάδας.

Off the Record

Όταν ο «στενότερος των στενοτέρων» φιλοδοξεί να μάθει στην Αννίτα… πολιτικό πόκερ!

Published

2 weeks ago

September 29, 2026

Off the Record

Τελικά, στην πολιτική τίποτα δεν πάει χαμένο. Ούτε καν η προϋπηρεσία στο… πόκερ.

Γυρίζοντας το ημερολόγιο δεκαπέντε χρόνια πίσω, βρίσκουμε ένα δημοσίευμα της «Σημερινής» και του SigmaLive με ημερομηνία 9 Απριλίου 2011 και τίτλο «Κύπρος: Ο νέος “παράδεισος” του πόκερ!». Πρωταγωνιστής, μεταξύ άλλων, ο Κρις Παναγιώτου, ο οποίος παρουσιαζόταν τότε ως πρόεδρος της νεοσύστατης Κυπριακής Ομοσπονδίας Πόκερ.

Δεκαπέντε χρόνια αργότερα, το όνομά του βρίσκεται ξανά στην επικαιρότητα. Όχι γύρω από τραπέζι πόκερ, αλλά γύρω από ένα άλλο τραπέζι: εκείνο της περιβόητης συνάντησης σε ψαροταβέρνα της Λευκωσίας με τον Αβέρωφ Νεοφύτου και την Αννίτα Δημητρίου.

Ο Αβέρωφ είχε αρχικά μιλήσει για τον «στενότατο των στενοτάτων συνεργάτη» της Προέδρου του ΔΗΣΥ. Στις 29 Σεπτεμβρίου, απαντώντας στη δημόσια τοποθέτηση του Κρις Παναγιώτου, τον κατονόμασε και υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη συνάντηση δεν έγινε υπό την ιδιότητά του ως εκδότη.

Και κάπου εδώ το παλιό βιογραφικό αποκτά μια σχεδόν κινηματογραφική ειρωνεία.

Γιατί το πόκερ, όπως μας εξηγούσε εκείνο το δημοσίευμα του 2011, είναι παιχνίδι στρατηγικής. Θέλει υπομονή. Θέλει διάβασμα του αντιπάλου. Θέλει να ξέρεις πότε κρατάς κλειστά τα χαρτιά σου και πότε τα ανοίγεις.

Κυρίως, όμως, θέλει να ξέρεις πότε ο απέναντι μπλοφάρει.

Και κάπως έτσι φτάσαμε στο πολιτικό τραπέζι του 2026.

Σύμφωνα με την εκδοχή του Αβέρωφ Νεοφύτου, στο επίμαχο δείπνο τού ζητήθηκε να συμβάλει στην επανεκλογή της Αννίτας Δημητρίου στην Προεδρία της Βουλής, με αναφορά σε κοινή πορεία προς τις Προεδρικές του 2028. Ο ίδιος δήλωσε ότι δεν χρειαζόταν ανταλλάγματα για να στηρίξει την παράταξή του.

Ο Κρις Παναγιώτου δίνει εντελώς διαφορετική εκδοχή. Υποστηρίζει ότι επρόκειτο για συνάντηση στο πλαίσιο επαφών που πραγματοποιεί ως εκδότης με πολιτικούς αρχηγούς και απορρίπτει κατηγορηματικά την ύπαρξη οποιασδήποτε συμφωνίας για τις Προεδρικές του 2028.

Τα γεγονότα που ακολούθησαν είναι γνωστά: η Αννίτα Δημητρίου επανεξελέγη Πρόεδρος της Βουλής στις 4 Ιουνίου 2026, συγκεντρώνοντας στον δεύτερο γύρο 29 ψήφους, με τη στήριξη ΔΗΣΥ, ΔΗΚΟ και Άμεσης Δημοκρατίας.

Και τώρα ο Αβέρωφ άνοιξε τα δικά του χαρτιά για το 2028.

Οπότε το ερώτημα αποκτά ενδιαφέρον:

Μήπως ο άνθρωπος που κάποτε επιχειρούσε να βάλει το κυπριακό πόκερ στον χάρτη, αποφάσισε χρόνια αργότερα να παραδώσει μαθήματα… πολιτικού πόκερ στην Πινδάρου;

Γιατί άλλο Texas Hold’em και άλλο… Pindarou Hold’em.

Στο πρώτο παίζεις με μάρκες.

Στο δεύτερο οι μάρκες είναι πολιτικές συμμαχίες, κομματικές ισορροπίες, αξιώματα και —κυρίως— το 2028.

Και υπάρχει ακόμη μία μικρή λεπτομέρεια που κάνει την ιστορία πιο ενδιαφέρουσα: στο πόκερ μπορείς να είσαι εξαιρετικός παίκτης χωρίς να δείξεις ποτέ τα χαρτιά σου.

Στην πολιτική όμως υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να αποφασίσει κάποιος άλλος στο τραπέζι να τα ανοίξει πρώτος.

Αυτό ακριβώς έκανε ο Αβέρωφ.

Και τώρα στην Πινδάρου δεν συζητούν απλώς ποιος κρατά τον άσο.

Συζητούν ποιος μοίραζε τελικά την τράπουλα.

–Sniper–