Η κυπριακή κοινωνία εξακολουθεί να παρακολουθεί με έντονο προβληματισμό την υπόθεση του τέως Μητροπολίτη Πάφου Τυχικού, ο οποίος εξέπεσε του μητροπολιτικού θρόνου το 2025 και εξακολουθεί να βρίσκεται σε καθεστώς αργίας. Το ζήτημα παραμένει στην επικαιρότητα, με τις πρόσφατες εξελίξεις αρχές Νοεμβρίου να επιβεβαιώνουν ότι η υπόθεση εξελίσσεται σε μια παρατεταμένη εκκλησιαστική και κοινωνική εκκρεμότητα.

Η ηγεσία της Εκκλησίας της Κύπρου εκφράζει έντονη ανησυχία για τη στάση του Τυχικού, ιδιαίτερα σε σχέση με τις επαφές του με αποτειχιστικούς κύκλους και ομάδες πιστών που έχουν διακόψει την εκκλησιαστική κοινωνία και τη μνημόνευση της επίσημης εκκλησιαστικής ηγεσίας. Πρόκειται για μια εξέλιξη που προκαλεί εύλογο προβληματισμό, καθώς αγγίζει ζητήματα εκκλησιαστικής ενότητας και κανονικής τάξης.

Ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Γεώργιος έχει δηλώσει δημόσια ότι η Εκκλησία δεν μπορεί να συνεχίσει να ζει με αυτή την εκκρεμότητα. Έχει επισημάνει ότι ένας επίσκοπος που βρίσκεται σε αργία οφείλει να λογοδοτεί στην Ιερά Σύνοδο και δεν μπορεί να κινείται ανεξέλεγκτα στην Κύπρο και την Ελλάδα, χωρίς να ενημερώνει την εκκλησιαστική του αρχή. Μάλιστα, σύμφωνα με τις δημόσιες τοποθετήσεις της εκκλησιαστικής ηγεσίας, του έχει ζητηθεί να συναντηθεί με τον Αρχιεπίσκοπο και να ξεκαθαρίσει τη θέση του απέναντι στις συγκεκριμένες δοξασίες και πρακτικές.

Από την πλευρά του, ο Τυχικός αποφεύγει να παρουσιαστεί ενώπιον της Ιεράς Συνόδου, επικαλούμενος, μεταξύ άλλων, έλλειψη εμπιστοσύνης στη διαδικασία. Με επιστολή του ζητά διευκρινίσεις ως προς το εάν αντιμετωπίζει νέες κατηγορίες, ενώ παράλληλα ζητά την άδεια να επανέλθει στην ιερατική λειτουργία. Για το τελευταίο ζήτημα έχει προσφύγει και ενώπιον της πολιτικής δικαιοσύνης.

Την ίδια ώρα, μια μικρή ομάδα πιστών στην Πάφο εξακολουθεί να τον υποστηρίζει. Οι υποστηρικτές του θεωρούν ότι η απομάκρυνσή του υπήρξε αυθαίρετη και ότι ο ίδιος διώκεται επειδή, κατά την άποψή τους, επέλεξε να παραμείνει πιστός στην ορθόδοξη παράδοση. Ενδεικτικό του κλίματος που επικρατεί ήταν τα γεγονότα κατά τη χειροτονία του νέου Μητροπολίτη Πάφου Γρηγορίου, το καλοκαίρι του 2026, όταν συγκεντρωμένοι υποστηρικτές του Τυχικού φώναζαν συνθήματα όπως «ανάξιος» για τον νέο Μητροπολίτη.

Είναι πλέον σαφές ότι η υπόθεση δεν έχει ξεχαστεί. Αντίθετα, εξακολουθεί να προκαλεί εντάσεις και να διχάζει μερίδα των πιστών, ενώ η ευρύτερη κοινωνία παρακολουθεί με δυσφορία τη συνεχιζόμενη αντιπαράθεση. Πολλοί είναι εκείνοι που εκτιμούν ότι η παρατεταμένη αυτή κατάσταση έχει κουράσει τόσο την Εκκλησία όσο και τους πιστούς, οι οποίοι αναμένουν από την εκκλησιαστική ηγεσία να δώσει οριστική λύση.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν, σύμφωνα με εκκλησιαστικούς κύκλους, οι επιπτώσεις που ενδέχεται να έχουν οι ενέργειες και οι δημόσιες τοποθετήσεις του Τυχικού στις σχέσεις της Εκκλησίας της Κύπρου με το Βατικανό. Οι σχέσεις αυτές έχουν οικοδομηθεί με προσπάθειες πολλών ετών και αποτελούν σημαντικό κεφάλαιο για τον διαχριστιανικό διάλογο και την παρουσία της Κύπρου στον ευρύτερο εκκλησιαστικό χώρο. Δεν θα πρέπει, επομένως, να τίθενται σε δοκιμασία εξαιτίας προσωπικών αντιπαραθέσεων ή εκκλησιαστικών εκκρεμοτήτων.

Η Εκκλησία της Κύπρου καλείται να διαφυλάξει την ενότητά της, την αξιοπιστία της και τις διεθνείς εκκλησιαστικές σχέσεις της. Η υπόθεση Τυχικού πρέπει να αντιμετωπιστεί με σαφήνεια, θεσμική υπευθυνότητα και σεβασμό στους εκκλησιαστικούς κανόνες, ώστε να μην παρατείνεται μια κατάσταση που προκαλεί αναστάτωση και επιβαρύνει την εκκλησιαστική ζωή.

Υ.Γ.: Το ΑΚΕΛ θέτει σε κίνδυνο την εθνική ασφάλεια της χώρας

Η στάση του ΑΚΕΛ απέναντι στις διεθνείς συμμαχίες και τις στρατηγικές επιλογές της Κυπριακής Δημοκρατίας αποτελεί αντικείμενο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης. Ο Δημοκρατικός Συναγερμός και άλλοι πολιτικοί κύκλοι έχουν ασκήσει κριτική στο κόμμα, υποστηρίζοντας ότι οι θέσεις του στην εξωτερική πολιτική ενδέχεται να υπονομεύσουν σημαντικές στρατηγικές συνεργασίες της χώρας.

Ειδικότερα, η αρνητική στάση του ΑΚΕΛ απέναντι σε χώρες όπως το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες προκαλεί αντιδράσεις από όσους θεωρούν ότι οι δύο αυτές χώρες αποτελούν σημαντικούς εταίρους για την Κύπρο, ιδιαίτερα στους τομείς της ασφάλειας, της ενέργειας και της περιφερειακής συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η κριτική που διατυπώνεται είναι ότι η ιδεολογική προσέγγιση του ΑΚΕΛ, η οποία διατηρεί παραδοσιακά επιφυλακτική στάση απέναντι στη Δύση και ιδιαίτερα απέναντι στο Ισραήλ, ενδέχεται να περιορίζει τα διπλωματικά και στρατηγικά ερείσματα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Παράλληλα, τίθενται ερωτήματα για το κατά πόσο ορισμένες πολιτικές τοποθετήσεις του κόμματος ευθυγραμμίζονται, έστω και ως προς τις συνέπειές τους, με θέσεις περιφερειακών δυνάμεων και οργανώσεων που αντιτίθενται στα δυτικά συμφέροντα.

Η Κύπρος βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη γεωπολιτική περιοχή και αντιμετωπίζει διαρκώς την απειλή του τουρκικού επεκτατισμού. Η συνεργασία με κράτη που μπορούν να συμβάλουν στην ασφάλεια και τη σταθερότητα της περιοχής δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά στρατηγική αναγκαιότητα. Η σχέση Κύπρου και Ισραήλ αποκτά, υπό αυτό το πρίσμα, ιδιαίτερη σημασία.

Το ΑΚΕΛ έχει ασφαλώς το δικαίωμα να ασκεί κριτική στην κυβερνητική εξωτερική πολιτική. Ωστόσο, κάθε πολιτική δύναμη οφείλει να σταθμίζει τις συνέπειες των θέσεων της για τα εθνικά συμφέροντα. Η εθνική ασφάλεια και η διατήρηση ισχυρών διεθνών συμμαχιών πρέπει να υπερβαίνουν τις κομματικές και ιδεολογικές αντιπαραθέσεις.

ΤΟΥ ΚΡΙΣ ΜΙΧΑΗΛ

Η κριτική προς την πολιτική των ίσων αποστάσεων που ακολουθούν τα Ηνωμένα Έθνη στο Κυπριακό αποτελεί διαχρονικό σημείο τριβής στην κυπριακή πολιτική σκηνή. Εδώ και δεκαετίες, η ελληνοκυπριακή πλευρά διαπιστώνει ότι οι εκθέσεις, οι δηλώσεις και οι διπλωματικές τοποθετήσεις του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ συχνά διαμορφώνονται με τρόπο που δημιουργεί την εντύπωση εξίσωσης των ευθυνών μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Τουρκίας. Μια προσέγγιση που, αντί να συμβάλλει στην αποκατάσταση της διεθνούς νομιμότητας, κινδυνεύει να διαιωνίζει το αδιέξοδο και να υποβαθμίζει τις πραγματικές διαστάσεις του Κυπριακού.

Η παρουσία της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα, κυρίας Μαρίας ΆνχελαΟλγκίν, αντί να δημιουργεί προσδοκίες για μια διαφορετική διπλωματική προσέγγιση, προκαλεί ολοένα περισσότερα ερωτήματα και έντονη δυσφορία στη Λευκωσία. Οι συνεχείς δημόσιες τοποθετήσεις της, οι παραινέσεις προς την κυπριακή ηγεσία και η στάση της απέναντι στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, δημιουργούν την εντύπωση ότι η πίεση ασκείται περισσότερο προς την πλευρά που υπερασπίζεται το συμφωνημένο πλαίσιο λύσης παρά προς εκείνη που επιμένει σε απαράδεκτες αξιώσεις.

Το Κυπριακό, όμως, δεν είναι μια συνηθισμένη διαφορά μεταξύ δύο ισότιμων πλευρών. Είναι ένα διεθνές ζήτημα που χαρακτηρίζεται από την τουρκική στρατιωτική κατοχή, την παραβίαση της κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας και τη συνεχιζόμενη προσπάθεια δημιουργίας νέων τετελεσμένων.

Η Τουρκία εισέβαλε, διατηρεί στρατεύματα στο νησί και εξακολουθεί να προβάλλει την απαίτηση για λύση δύο κρατών, σε αντίθεση με το συμφωνημένο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών.

Κι όμως, η κυρία Ολγκίν επιμένει να επαναλαμβάνει ότι η λύση εξαρτάται από τους δύο ηγέτες. Μια διατύπωση που μπορεί να ακούγεται διπλωματικά ουδέτερη, αλλά στην πραγματικότητα παραλείπει μια κρίσιμη παράμετρο: χωρίς την πολιτική βούληση της Άγκυρας, καμία ουσιαστική διαπραγμάτευση δεν μπορεί να προχωρήσει. Η Τουρκία δεν είναι ένας αόρατος παράγοντας. Είναι η δύναμη που καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τις εξελίξεις στην κατεχόμενη περιοχή και επηρεάζει καθοριστικά την πολιτική της τουρκοκυπριακής ηγεσίας.

Επομένως, το ερώτημα είναι απλό: Γιατί η δημόσια πίεση προς τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη εμφανίζεται τόσο έντονη, ενώ η αντίστοιχη πίεση προς την Τουρκία δεν έχει την ίδια σαφήνεια και αποφασιστικότητα; Γιατί η άρνηση της Λευκωσίας να αποδεχθεί τις τουρκικές αξιώσεις παρουσιάζεται ως εμπόδιο στην πρόοδο, όταν αποτελεί στοιχειώδη υπεράσπιση της διεθνούς νομιμότητας και των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας;

Η κυρία Ολγκίν οφείλει να αντιληφθεί ότι η αντικειμενικότητα δεν σημαίνει ίσες αποστάσεις από όλους ανεξαρτήτως ευθυνών. Σημαίνει συνέπεια απέναντι στις αρχές, σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και σαφή αναφορά σε εκείνους που παραβιάζουν τη νομιμότητα. Διαφορετικά, η διπλωματική ουδετερότητα μετατρέπεται σε πολιτική εξισορρόπηση που ευνοεί τη διαιώνιση της κατοχής.

Ιδιαίτερα προβληματική είναι και η αναφορά της απεσταλμένης στις επαφές της με την κοινωνία των πολιτών. Η κυρία Ολγκίν παρουσιάζει αυτές τις συναντήσεις ως σημαντικό στοιχείο της προσπάθειάς της να κατανοήσει τις κοινωνικές αντιλήψεις και τις προσδοκίες για το μέλλον της Κύπρου. Ωστόσο, προκύπτουν εύλογα ερωτήματα: Ποιοι επιλέγονται για αυτές τις επαφές; Ποια είναι τα κριτήρια εκπροσώπησης; Και κατά πόσο ακούγονται οι φωνές των προσφύγων, των εκτοπισμένων, των κατοίκων των κατεχόμενων περιοχών και των ανθρώπων που εξακολουθούν να βιώνουν καθημερινά τις συνέπειες της τουρκικής κατοχής;

Η κοινωνία των πολιτών δεν μπορεί να αποτελεί ένα επιλεκτικό σύνολο συνομιλητών που εξυπηρετεί τη δημιουργία μιας συγκεκριμένης πολιτικής εικόνας. Ούτε μπορεί να χρησιμοποιείται ως άλλοθι για την παράκαμψη θεσμικών εκπροσώπων και οργανωμένων φορέων που έχουν άμεση σχέση με το Κυπριακό. Η πραγματική κοινωνία της Κύπρου δεν αποτελείται μόνο από όσους συμφωνούν με τις διπλωματικές προσεγγίσεις της απεσταλμένης. Περιλαμβάνει ανθρώπους που έχασαν τις περιουσίες τους, πρόσφυγες που περιμένουν την επιστροφή τους και δήμους που εξακολουθούν να εκπροσωπούν κατεχόμενες περιοχές.

Και εδώ ανακύπτει ένα ακόμη σοβαρό ζήτημα, το οποίο αφορά την καταγγελλόμενη στάση της κυρίας Ολγκίν απέναντι στον Δήμαρχο Αμμοχώστου. Σύμφωνα με όσα αναφέρει ο Δήμος, εδώ και περίπου έναν χρόνο επιχειρεί να εξασφαλίσει συνάντηση μαζί της, χωρίς ουσιαστική ανταπόκριση. Εάν αυτή η καταγγελία επιβεβαιώνεται, τότε η στάση της απεσταλμένης απαιτεί άμεσες και πειστικές εξηγήσεις.

Η Αμμόχωστος δεν είναι μια οποιαδήποτε κατεχόμενη περιοχή. Είναι σύμβολο της τουρκικής εισβολής, της προσφυγιάς, της παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της συνεχιζόμενης αδικίας.

Ο Δήμαρχος Αμμοχώστου εκπροσωπεί έναν ιστορικό δήμο, τους εκτοπισμένους κατοίκους του και την απαίτηση επιστροφής της πόλης στους νόμιμους κατοίκους της. Δεν αποτελεί έναν περιθωριακό συνομιλητή, αλλά θεσμικό εκπρόσωπο μιας πόλης που εξακολουθεί να βρίσκεται υπό κατοχή.

Το ίδιο ζήτημα, σύμφωνα με τις καταγγελίες, αφορά και άλλους κατεχόμενους δήμους. Είναι δυνατόν μια απεσταλμένη του ΟΗΕ να διαφημίζει τις επαφές της με την κοινωνία των πολιτών, αλλά να μην έχει ουσιαστική επικοινωνία με θεσμικούς εκπροσώπους των κατεχόμενων περιοχών; Είναι δυνατόν να αναζητείται η κοινωνική διάσταση του Κυπριακού, την ώρα που οι δήμοι που εκπροσωπούν την προσφυγιά και την κατοχή αισθάνονται ότι παραμένουν στο περιθώριο;

Η Αμμόχωστος δεν μπορεί να βρίσκεται εκτός της διπλωματικής ατζέντας. Οι κατεχόμενοι δήμοι δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως ανεπιθύμητοι συνομιλητές. Και η κυρία Ολγκίν οφείλει να εξηγήσει γιατί δεν ανταποκρίνεται σε αυτές τις θεσμικές προσπάθειες, εφόσον πράγματι ισχύουν όσα καταγγέλλονται.

Η προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα δεν είναι κυβερνήτης της Κύπρου. Δεν έχει εντολή να επιβάλλει πολιτικές επιλογές ούτε να υποδεικνύει στον εκλεγμένο Πρόεδρο της Δημοκρατίας ποια εθνική θέση πρέπει να εγκαταλείψει. Η αποστολή της είναι να διευκολύνει την προσπάθεια για λύση, με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και στην κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Η συνεχής κριτική προς τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη, όταν εκείνος δεν αποδέχεται τις τουρκικές αξιώσεις, δημιουργεί εύλογα την εντύπωση ότι η απεσταλμένη αντιμετωπίζει ως πρόβλημα την άρνηση της Λευκωσίας να υποχωρήσει από βασικές αρχές. Αυτό δεν μπορεί να αποτελεί αποδεκτή βάση διαμεσολάβησης. Η υπεράσπιση των ψηφισμάτων του ΟΗΕ δεν είναι αδιαλλαξία. Είναι υποχρέωση.

Η κυρία Ολγκίν οφείλει να απαντήσει στις καταγγελίες για τις επιλεκτικές επαφές της, να εξηγήσει τη στάση της απέναντι στους κατεχόμενους δήμους και να αποσαφηνίσει γιατί η δημόσια πίεση προς τη Λευκωσία εμφανίζεται εντονότερη από την πίεση προς την Άγκυρα.

Το Κυπριακό δεν χρειάζεται ακόμη έναν διπλωματικό διαχειριστή του αδιεξόδου. Χρειάζεται έναν απεσταλμένο που να αναγνωρίζει την πραγματική διάσταση της κατοχής, να υπερασπίζεται έμπρακτα το συμφωνημένο πλαίσιο λύσης και να μην αφήνει περιθώρια για την κανονικοποίηση των τουρκικών αξιώσεων.

Η αξιοπιστία της κυρίας Ολγκίν δεν θα κριθεί από τις δημόσιες δηλώσεις της ούτε από τις συναντήσεις που επιλέγει να πραγματοποιεί. Θα κριθεί από το κατά πόσο θα επιδείξει πραγματική αντικειμενικότητα, θεσμικό σεβασμό και ίση ευαισθησία απέναντι σε όλες τις φωνές της Κύπρου.

Μέχρι τότε, η δυσπιστία που προκαλεί η στάση της θα παραμένει μια σοβαρή πολιτική ανησυχία. Και η Κύπρος δικαιούται να απαιτεί από κάθε εκπρόσωπο των Ηνωμένων Εθνών όχι απλώς διπλωματικές διατυπώσεις, αλλά συνέπεια, δικαιοσύνη και σεβασμό στην ιστορική πραγματικότητα του τόπου.

ΤΟΥ ΚΡΙΣ ΜΙΧΑΗΛ

Δεν υπάρχει αμφιβολία πως η εικόνα του κυπριακού εκπαιδευτικού συστήματος παραπαίει. Τα αποτελέσματα των διεθνών εξετάσεων δεν είναι απλά απογοητευτικά, είναι ντροπιαστικά. Οι Κύπριοι μαθητές διαβάζουν αλλά δεν καταλαβαίνουν, δεν ξέρουν μαθηματικά, δεν έχουν βασικές δεξιότητες. Ώρα λοιπόν να αναρωτηθούμε: “τις πταίει;”.

Η απάντηση είναι απλή: το αρμόδιο Υπουργείο που φέρει την ευθύνη για την εκπαίδευση και ονομαστικά η Υπουργός. Αν έχουμε απαντήσει στο “ποιος” τότε θα πρέπει να βρούμε και το “πως”. Ως εκπαιδευτικός μπορώ να εξηγήσω πως η ολότελα λανθασμένη εκπαιδευτική πολιτική του Υπουργείου έχει οδηγήσει σε μια κοινωνία αμόρφωτων ή και λειτουργικά αναλφάβητων νέων με απολυτήριο λυκείου. Φυσικά αυτό το χαρτί δεν αντιπροσωπεύει τίποτε.

Το Υπουργείο έχει καταρτίσει για κάθε γνωστικό αντικείμενο μια δέσμη στόχων που ονομάζονται δείκτες επιτυχίας και επάρκειας. Η εφαρμογή των δεικτών απαιτεί την προσπάθεια των μαθητών να ακολουθήσουν τους καθηγητές τους σε αυτή τη διαδρομή. Και δυστυχώς η συντριπτική πλειονότητα των μαθητών δεν θέλει να “παιδευτεί”. Κι όταν ασκηθεί η παραμικρή πίεση πάνω τους τότε ξετυλίγεται η στρατηγική της αποδόμησης του εκπαιδευτικού ή αλλιώς το φαινόμενο της Θεσσαλονίκης, όπου μία εκπαιδευτικός οδηγήθηκε σε πρόωρο και άδικο θάνατο επειδή προσπαθούσε να μάθει γράμματα στα παιδιά αλλά ο σύνδεσμος γονέων και οι εκεί επιτελικές αρχές την άφησαν έκθετη στη λεκτική βία και στην κακοποίηση των μαθητών.

Η κυρία Μιχαηλίδου και οι σύνδεσμοι όχι οργανωμένων αλλά αθκιασερών γονιών είναι οι αποκλειστικοί υπεύθυνοι για την κατάντια των σχολείων στον τόπο μας. Οι δείκτες δεν εφαρμόζονται επειδή όλοι αυτοί ασκούν άγρια πολεμική σε αυτούς που προσπαθούν να τους εφαρμόσουν. Με μια ολότελα ανήθικη και απαράδεκτη παρέμβαση στο εκπαιδευτικό έργο δικαιώνουν τους φυγόπονους μαθητές και ενισχύουν το σύνδρομο της μάνας του Τσελεπή, της μάνας που δεν χαλούσε χατήρι στον γιο της και τελικά τον οδήγησε στην καταστροφή.

Αυτή είναι και η αιτία του θανάτου της σκέψης στον τόπο μας. Το Υπουργείο έχει μεταβάλει την εκπαίδευση από αγαθό σε προιόν. Οι καθηγητές έγιναν πια εξυπηρέτηση πελατών μπακάλικου όπου αναγκάζονται να ικανοποιούν τις επιθυμίες του κάθε πελάτη όσο παράλογες κι αν είναι αυτές. Κι αν η κυρία Υπουργός μαζί με τους αυταρχικούς εξουσιομανείς συνεργάτες της είχαν λίγη συναίσθηση της ευθύνης για τη ζημιά που έκαναν θα είχαν παραιτηθεί.

Α. Δημοσθένους