ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ
Η αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών κύριος στόχος των Τούρκων
Όπως συμβαίνει κατά κανόνα, πριν μία διεκδίκηση σε βάρος της Ελλάδας καταστεί επίσημη θέση της Άγκυρας, ακούγεται από ανεπίσημα χείλη. Για πρώτη φορά, λοιπόν, πριν από αρκετούς μήνες, δηλώθηκε ότι εάν η Ελλάδα δεν προχωρήσει σε αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του ανατολικού Αιγαίου θα έχει παραβιάσει τις συνθήκες, με τις οποίες της παραχωρήθηκαν και ως εκ τούτου η παραχώρηση θα πάψει να ισχύει! Τη θέση εξέφρασε ο ίδιος ο υπουργός Εξωτερικών Τσαβούσογλου, προσδίδοντας τον πιο επίσημο χαρακτήρα.
Από την πρώτη στιγμή είχα επισημάνει πως εκείνη η ανεπίσημη δήλωση ήταν προάγγελος μίας κλιμάκωσης του τουρκικού επεκτατισμού. Από το 1973-74 η Άγκυρα ήγειρε επεκτατικές διεκδικήσεις αναφορικά με τον εναέριο χώρο, το FIR και την υφαλοκρηπίδα. Το 1996, η Άγκυρα κλιμάκωσε με τη θεωρία των “γκρίζων ζωνών”, διεκδικώντας ένα μεγάλο αριθμό νησίδων και βραχονησίδων, που δεν αναφέρονταν ονομαστικά στη Συνθήκη της Λωζάννης.
Πριν 70 ημέρες περίπου, με την επιστολή που κατέθεσε στον ΟΗΕ ο εκεί μόνιμος αντιπρόσωπος της Τουρκίας πρέσβης Σινιρλίογλου, η Άγκυρα έκανε ένα μεγάλο βήμα για να καταστήσει την ανεπίσημη θέση επίσημη πολιτική, ανοίγοντας τον δρόμο για την τωρινή δήλωση Τσαβούσογλου. Αυτό, άλλωστε, είχε συμβεί και με τη θεωρία περί “γκρίζων ζωνών”. Τέσσερα χρόνια πριν προβληθεί ως επίσημη θέση της Άγκυρας, την είχε προαναγγείλει ένας Τούρκος ναύαρχος, αλλά στην Αθήνα είχε περάσει “ντούκου”.
Είναι εδώ και πολύ καιρό ξεκάθαρο από αλυσίδα επίσημων δηλώσεων ότι η Άγκυρα έχει μετατρέψει την αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών σε αιχμή του διπλωματικού της δόρατος. Πρόκειται για ζήτημα-κλειδί της ελληνικής αποτρεπτικής στρατηγικής και κατ’ επέκταση της ελληνοτουρκικής διένεξης. Είναι κοινό μυστικό, μάλιστα, πως κατά καιρούς ασκούνται στην Αθήνα πιέσεις από το Βερολίνο και από την Ουάσιγκτον για να αποδεχθεί “μερική αποστρατιωτικοποίηση”.
Υπενθυμίζουμε τη δήλωση Πομπέο ότι «πρέπει να μειώσουμε το στρατιωτικό αποτύπωμα παντού και πρέπει να χρησιμοποιήσουμε διπλωματικά μέσα, όχι στρατιωτικά». Η δήλωση εκείνη, σε συνδυασμό με την κυβερνητική σιωπή, είχε τροφοδοτήσει σχετικά δημοσιεύματα, υποχρεώνοντας τον πρεσβευτή Πάιατ να προβεί σε διάψευση μέσω Twitter: «Η Αμερική δεν κάνει τέτοιες προτάσεις (για αποστρατιωτικοποίηση). Μια ασφαλής και ισχυρή Ελλάδα είναι προς το συμφέρον της Αμερικής».
Η προφανής παγίδα
Μετά την κρίση στα Ίμια (1996), οι Αμερικανοί είχαν ρίξει στο τραπέζι την πρόταση η Ελλάδα να αποστρατιωτικοποιήσει τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου, αφήνοντας εκεί μόνο τις δυνάμεις που προβλέπουν οι Συνθήκες της Λωζάννης (του 1923 για το βορειοανατολικό Αιγαίο) και των Παρισίων (του 1947 για τα Δωδεκάνησα). Σε αντάλλαγμα, οι Τούρκοι θα απέσυραν τη Στρατιά του Αιγαίου στο εσωτερικό και τον αποβατικό στόλο τους από τα μικρασιατικά παράλια.
Αν και τότε οι γνωστοί κύκλοι στην Αθήνα συζητούσαν με διάθεση να αποδεχθούν αυτή την πρόταση, η παγίδα ήταν πολύ προφανής. Δεν χρειάζονται στρατιωτικές γνώσεις για να δούμε ότι σε περίπτωση κρίσης οι τουρκικές χερσαίες δυνάμεις και ο αποβατικός στόλος θα μπορούσαν να επιστρέψουν σε 24 ώρες, ή έστω ημέρες, απέναντι από τα ελληνικά νησιά, ενώ ο επανεξοπλισμός των νησιών θα απαιτούσε μήνες, εάν ποτέ καθίστατο εφικτός.
Έτσι, στο διπλωματικό παρασκήνιο είχε πέσει δεύτερη πρόταση. Τότε, η κυβέρνηση Σημίτη είχε προτείνει την παραπομπή στη Χάγη της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας και της κυριαρχίας των Ιμίων. Για να διευκολύνει την υιοθέτηση της πρότασης από τους Τούρκους, μάλιστα, η Αθήνα είχε απελευθερώσει το χρηματοδοτικό πρωτόκολλο της ΕΕ προς την Τουρκία, που μέχρι τότε μπλόκαρε.
Οι Τούρκοι, όμως, είχαν άλλα σχέδια. Στόχος τους ήταν να παραπεμφθεί στη Χάγη η αποστρατικοποίηση των νησιών. Ήθελαν να εκμεταλλευθούν την ασθενή νομική θέση της Ελλάδας για το ζήτημα, προκειμένου να θέσουν τα νησιά σε καθεστώς ομηρίας και κατ’ επέκταση να μπορούν να εκβιάζουν αποτελεσματικά την Αθήνα. Αν η αποστρατιωτικοποίηση πήγαινε πακέτο με την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας, η Άγκυρα εκτιμούσε (όχι αβάσιμα) πως μάλλον θα έχανε το έλασσον και θα κέρδιζε το μείζον, δηλαδή την αποστρατιωτικοποίηση.
Τι προβλέπουν οι συνθήκες
Στο σημείο αυτό είναι αναγκαία μία παρένθεση. Η Συνθήκη της Λωζάννης προβλέπει ότι στα νησιά του βορειοανατολικού Αιγαίου μπορούν να υπάρχουν μόνο δυνάμεις από ντόπιους στρατεύσιμους. Η δε Συνθήκη των Παρισίων προβλέπει για τα Δωδεκάνησα την ύπαρξη δυνάμεων εσωτερικής ασφαλείας, όχι στρατού. Οι δεσμεύσεις αυτές είχαν επιβληθεί, επειδή οι Τούρκοι είχαν υποστηρίξει ότι τα νησιά μπορεί να χρησιμοποιηθούν από την Ελλάδα ως βάση εισβολής στη Μικρά Ασία. Σήμερα ο ισχυρισμός αυτός προκαλεί μόνο γέλια.
Μέχρι το 1974, η Ελλάδα σεβόταν τις συνθήκες. Μετά το 1974 η τουρκική απειλή κατέστη συγκεκριμένη όχι μόνο λόγω της εισβολής στην Κύπρο, αλλά και λόγω του ότι το 1975 συστάθηκε η στρατιά του Αιγαίου με έδρα τη Σμύρνη και με στόχο τα ελληνικά νησιά. Έτσι, η Ελλάδα υποχρεώθηκε να τα οχυρώσει. Νομικά στηρίζεται στο άρθρο 51 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ, που υπερισχύει των συνθηκών και ο οποίος προβλέπει το δικαίωμα κάθε κράτους στην άμυνα.
Η ελληνική πλευρά έχει νομικά το δικαίωμα να αρνηθεί την παραπομπή του συγκεκριμένου θέματος, γιατί δεν έχει αναγνωρίσει στο Διεθνές Δικαστήριο δικαιοδοσία για θέματα άμυνας. Πολιτικά, όμως, είχε βρεθεί σε μειονεκτική θέση, επειδή η ίδια η Αθήνα έχει αναγάγει τη Χάγη σε κεντρικό διπλωματικό εργαλείο επίλυσης των ελληνοτουρκικών. Αυτό είχε φανεί από όταν οι Αμερικανοί στη δεκαετία του 1990 είχαν υιοθετήσει την τουρκική απαίτηση και πίεζαν τον τότε υπουργό Εξωτερικών Πάγκαλο να αναγνωρίσει στη Χάγη και δικαιοδοσία για θέματα άμυνας, ή να αρχίσει μία συνολική διαπραγμάτευση για το Αιγαίο. Όταν ο Πάγκαλος είχε αρνηθεί, η Ουάσιγκτον είχε ζητήσει και επισήμως να παραπεμφθούν στη Χάγη όλες οι «εδαφικές διαφορές»!
Δικαιολογημένα ο τότε Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Ισμαήλ Τζεμ είχε δηλώσει ότι εκείνη «η ανακοίνωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ πλησιάζει τις τουρκικές θέσεις», προσθέτοντας με εμφανή ικανοποίηση ότι γι’ αυτό και είχε προκαλέσει σοκ στην Αθήνα. Κι όμως, η εξέλιξη εκείνη δεν ήταν έκπληξη. Από την άνοιξη του 1996 και επανειλημμένως είχα γράψει στην “Καθημερινή” και στον “Επενδυτή” ότι η Ουάσιγκτον θα προωθούσε τη φόρμουλα του πακέτου, δηλαδή την παραπομπή στη Χάγη αθροιστικά όλων των θεμάτων που θα έθετε η μία και η άλλη πλευρά, μετατρέποντας τη Χάγη σε μπούμεραγκ για την ελληνική διπλωματία.
Αποστρατιωτικοποίηση και “επιθετικά” όπλα
Αυτά τότε. Ισχύουν ακριβώς τα ίδια και σήμερα; Η απάντηση είναι όχι. Μπορεί και σήμερα οι Τούρκοι να θέτουν ζήτημα αποστρατιωτικοποίησης, αλλά γνωρίζουν ότι καμία ελληνική κυβέρνηση δεν μπορεί να αφοπλίσει τα νησιά. Γιατί το θέτουν τότε; Το θέτουν όχι τόσο για να πάρουν κάποιο αντάλλαγμα κάπου αλλού, όσο επειδή ελπίζουν ότι υπό το κράτος του φόβου η Αθήνα μπορεί να αποσύρει σιωπηλά από τα νησιά τα λεγόμενα “επιθετικά” όπλα, δηλαδή οπλικά συστήματα που μπορούν να πλήξουν στόχους στη ζώνη των μικρασιατικών ακτών. Με άλλα λόγια δεν τους ενδιαφέρουν οι στρατιώτες, αλλά οι πύραυλοι.
Κυρίως, όμως, το θέτουν για να αποτρέψουν τη μετατροπή των νησιών σ’ αυτό που μπορούν να μετατραπούν: σε μία αλυσίδα βάσεων πυραυλικών συστημάτων (εδάφους-εδάφους, εδάφους-αέρος και εδάφους-θαλάσσης), τα οποία θα αποτελούν την καλύτερη αποτροπή. Κι αυτό, επειδή θα μπορούν να ελέγξουν σε μεγάλο βαθμό το Αιγαίο σε αέρα και θάλασσα, αλλά και να πλήξουν με ακρίβεια ζωτικούς στόχους σε μεγάλο βάθος στη δυτική Τουρκία, αν όχι και ανατολικότερα.
Αυτός είναι ο δυνητικός εφιάλτης των Τούρκων στο στρατιωτικό επίπεδο. Ακόμα κι αν σε μία σύγκρουση κατάφερναν με απόβαση να καταλάβουν ένα ή και δύο ελληνικά νησιά, το στρατιωτικό και οικονομικό κόστος που θα πλήρωναν θα ήταν πολλαπλάσιο. Με άλλα λόγια, η ελληνική αποτρεπτική στρατηγική θα αποκτούσε πολύ πιο αξιόπιστη βάση από ό,τι σήμερα. Η Άγκυρα θα υποχρεωνόταν να εγκαταλείψει τα στρατιωτικά νταηλίκια, με τα οποία προωθεί τις μονομερείς επεκτατικές διεκδικήσεις της σε βάρος της Ελλάδας.
Εδώ ακριβώς “μπαίνουν στη σκηνή” η Ουάσιγκτον και το Βερολίνο. Ο Πάιατ, όπως και ο Γερμανός πρεσβευτής στην Αθήνα, δεν είπαν προ καιρού ψέματα όταν δήλωναν πως οι κυβερνήσεις τους δεν πιέζουν την Ελλάδα να αποστρατιωτικοποιήσει τα νησιά. Σύμφωνα με αξιόπιστες πληροφορίες, όμως, την πίεζαν να δεσμευτεί πως θα αποσύρει τα “επιθετικά” όπλα, ή τουλάχιστον πως δεν θα εγκαταστήσει “έξυπνα” πυραυλικά συστήματα στα νησιά, όπως επιβάλει στοιχειώδης στρατιωτική και πολιτική λογική, προκειμένου η ελληνική αποτρεπτική στρατηγική να καταστεί συμπαγής, αξιόπιστη και αποτελεσματική.
Αυτό το νόημα είχε η δήλωση Πομπέο περί μείωσης του στρατιωτικού αποτυπώματος. Το ίδιο νόημα έχουν και οι συναφείς δηλώσεις από εταίρους και συμμάχους. Ακριβώς γι’ αυτό, δεν αρκεί η δήλωση ότι δεν τίθεται θέμα αποστρατιωτικοποίησης. Η Αθήνα οφείλει να καταστήσει πάγια εθνική θέση ότι δεν πρόκειται να αναλάβει την οποιαδήποτε δέσμευση έναντι Τουρκίας, ΗΠΑ, ΝΑΤΟ και ΕΕ αναφορικά με την άμυνα και τον εξοπλισμό των νησιών. Αυτό ως πρώτο βήμα, γιατί το δεύτερο και σημαντικότερο είναι να μετατρέψει τα νησιά σε “αβύθιστα πυραυλοφόρα”.
Του Σταύρου Λυγερού
πηγή: slpress.gr
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ
Μήνυμα Χριστοδουλίδη από την Αρμενία: Αξιόπιστη ευρωπαϊκή πολιτική ασφάλειας με προοπτική 360 μοιρών
Μήνυμα Χριστοδουλίδη από τη Σύνοδο Κορυφής στην Αρμενία-«Μια αξιόπιστη ευρωπαϊκή πολιτική ασφάλειας, να βασίζεται σε προοπτική 360 μοιρών»
Υπερασπιζόμενοι την κυριαρχία και την ελευθερία κάθε γωνιάς της ευρωπαϊκής ηπείρου, εξασφαλίζουμε ένα ειρηνικό μέλλον, δήλωσε τη Δευτέρα ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης, κατά τη διάρκεια συζήτησης που συντόνισε ο ίδιος, με τη συμμετοχή των ηγετών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της Ιταλίας, της Γαλλίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, στη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας (EPC) που πραγματοποιήθηκε στο Ερεβάν.
Οι συμμετέχοντες τόνισαν την ανάγκη για περισσότερη συνεργασία και συντονισμό για την αντιμετώπιση της υπερβολική εξάρτησης σε μια σειρά από τομείς, αλλά και άλλων προκλήσεων, ενώ τόνισαν την ανάγκη για μια πιο προνοητική Ευρώπη όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, την ενέργεια και το εμπόριο.
Στις εναρκτήριες παρατηρήσεις του, στη συζήτηση για την ευρωπαϊκή ενότητα και συνοχή σε περιόδους πολλαπλών κρίσεων, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης σημείωσε ότι η σύνοδος κορυφής πραγματοποιείται σε μια πολύ κρίσιμη στιγμή, σε μια εποχή γεωπολιτικών εντάσεων, οικονομικών αβεβαιοτήτων και αυξανόμενων πιέσεων στους δημοκρατικούς θεσμούς, εκφράζοντας τη θέση ότι υπάρχει ανάγκη ενίσχυσης του διαλόγου, της συνεργασίας και της συλλογικής ανθεκτικότητας.
«Βρισκόμαστε μάρτυρες μιας θεμελιώδους μετατόπισης στο τοπίο ασφαλείας μας από τον συμβατικό πόλεμο στις υβριδικές απειλές», είπε, σημειώνοντας ότι οι σημερινές προκλήσεις δεν σταματούν στα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά είναι ηπειρωτικές και απαιτούν «μια απάντηση ολόκληρης της Ευρώπης». Σε αυτό το πλαίσιο, είπε, «μια αξιόπιστη ευρωπαϊκή πολιτική ασφάλειας πρέπει να βασίζεται σε μια προοπτική 360 μοιρών».
«Η αντιμετώπιση της αστάθειας στη Μέση Ανατολή, στην Ουκρανία, στα Δυτικά Βαλκάνια δεν είναι θέμα περιφερειακής προτίμησης, αλλά αποτελεί στρατηγική απαίτηση για ολόκληρη την ευρωπαϊκή οικογένεια από το Λονδίνο μέχρι τη Λευκωσία, από το Παρίσι μέχρι το Ερεβάν», είπε, σημειώνοντας ότι «μια πιο αυτόνομη Ευρώπη αποτελεί πλέον στρατηγική ευθύνη». Είτε πρόκειται για την εμβάθυνση της ευρωπαϊκής βιομηχανικής βάσης είτε για την ενίσχυση των δεσμών με ομοϊδεάτες εταίρους όπως ο Καναδάς, που συμμετείχε στη σύνοδο κορυφής ως προσκεκλημένη χώρα, «στόχος μας είναι να διασφαλίσουμε ότι η Ευρώπη έχει την ικανότητα να ενεργεί όταν και όπου έχει σημασία», δήλωσε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης.
Ο στόχος της συζήτησης, είπε, ήταν πώς να οικοδομηθεί μια αρχιτεκτονική ασφάλειας που να προστατεύει τις θεμελιώδεις ελευθερίες κάθε πολίτη σε όλη την ήπειρο.
Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αναφέρθηκε στην ανάγκη απαλλαγής από τις «υπερβολικές εξαρτήσεις», η οποία, όπως είπε, κατέστη σαφής εξετάζοντας «την πολύ δύσκολη γεωπολιτική κατάσταση».
Η πρώτη υπερεξάρτηση, σημείωσε η κ. φον ντερ Λάιεν, αφορά τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, σημειώνοντας ότι η ενέργεια ήταν πάντα ένα εμπόδιο στην εσωτερική αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά τώρα με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, «έχει γίνει πραγματικά ένα σημείο στραγγαλισμού για εμάς». «Και είναι αυτή η υπερεξάρτηση από την αστάθεια των παγκόσμιων τιμών ενέργειας που βλάπτει οδυνηρά την ανταγωνιστικότητά μας», είπε, προσθέτοντας ωστόσο ότι η ΕΕ έχει «προτερήματα». Αυτά, είπε είναι οι ενέργειες που αναπτύσσονται εγχώρια. «Είναι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας από την αιολική και ηλιακή ενέργεια έως την υδροηλεκτρική ενέργεια, τη γεωθερμική ενέργεια, αλλά και τη βιομάζα, και την πυρηνική ενέργεια», είπε. Η Πρόεδρος της Κομισιόν δήλωσε ότι είναι σημαντικό να οικοδομηθεί μια ισχυρότερη, πολύ πιο αξιόπιστη ενεργειακή εξάρτηση, «σε αυτές τις εγχώριες, φθηνότερες και προβλέψιμες πηγές ενέργειας που έχουμε».
Το δεύτερο σημείο στο οποίο αναφέρθηκε, ήταν η ασφάλεια και η άμυνα. «Πρέπει να είμαστε σε θέση να υπερασπιστούμε τους εαυτούς μας, αυτό έχει καθυστερήσει πολύ», είπε, προσθέτοντας ότι γι’ αυτό οι Βρυξέλλες κινητοποίησαν έως και 800 δισεκατομμύρια ευρώ έως το 2030 «για να καλύψουμε τα κενά που έχουμε στην ασφάλεια και την άμυνα». «Είναι ύψιστης σημασίας να είμαστε πιο ανεξάρτητοι σε αυτό το θέμα και να μπορέσουμε να οικοδομήσουμε μια αξιόπιστη αποτροπή, επειδή η καλύτερη πρόληψη πιθανής στρατιωτικής επιθετικότητας είναι μια αξιόπιστη αποτροπή», δήλωσε η κ. φον ντερ Λάιεν.
Το τρίτο σημείο, είπε, είναι ότι η ευρωπαϊκή ανεξαρτησία σημαίνει «προσέγγιση ομοϊδεατών εταίρων». Σημείωσε ότι η ΕΕ χρειάζεται σταθερές, αξιόπιστες αλυσίδες εφοδιασμού, προσθέτοντας ότι τα τελευταία χρόνια έχει εντείνει το δίκτυο συμφωνιών ελεύθερων συναλλαγών της με τη Λατινική Αμερική, την Ινδία, και την Αυστραλία, μεταξύ άλλων. «Έχουμε το μεγαλύτερο δίκτυο συμφωνιών ελεύθερων συναλλαγών παγκοσμίως και θα πρέπει πραγματικά να το εκτιμήσουμε και να εργαστούμε με αυτό για να διασφαλίσουμε ότι θα γίνουμε πιο ανεξάρτητοι και θα έχουμε αξιόπιστες αλυσίδες εφοδιασμού», είπε.
Η Πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζιόρτζια Μελόνι, δήλωσε ότι η ΕΕ πρέπει να «εντείνει το παιχνίδι της» για να μπορέσει να αντιμετωπίσει την «πολυκρίση» που αντιμετωπίζει και να περάσει από την αντίδραση στην πρόβλεψη και να επικεντρωθεί περισσότερο στη μακροπρόθεσμη στρατηγική της.
Είπε ότι η ΕΕ, τα τελευταία χρόνια, έχει δείξει την ικανότητά της να ανταποκρίνεται σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και ότι, τώρα, θα πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση, όχι μόνο στις χώρες με παρόμοιο τρόπο σκέψης, κάτι που, όπως είπε, ήταν «πολύ σημαντικό», αλλά και στη γεωγραφική της γειτονιά, για παράδειγμα, στη μεσογειακή της γειτονιά. Στο παρελθόν, είπε, η Ιταλία, η Κομισιόν και άλλα κράτη μέλη της ΕΕ προσπαθούσαν να αντιμετωπίσουν τη μετανάστευση. «Τώρα, κατά τη γνώμη μου, η πρόκληση είναι να διευρύνουμε αυτήν την προσέγγιση ώστε να συνδυάσουμε την ασφάλεια, την ανάπτυξη, την ενέργεια στη συνεργασία μας με τις γειτονικές χώρες», δήλωσε η κ. Μελόνι, σημειώνοντας ότι αυτός ήταν «ο καλύτερος τρόπος που έχουμε για να ανταποκριθούμε».
Ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν τόνισε τη σημασία του να είναι η ίδια η Ευρώπη ένας «προβλέψιμος» εταίρος στην αντιμετώπιση των κρίσεων, αλλά και στον συντονισμό για την εργασία πάνω στην ατζέντα της στρατηγικής αυτονομίας.
Ο κ. Μακρόν αναφέρθηκε στην ανάγκη για περισσότερη αλληλεγγύη, περισσότερες επενδύσεις και καλύτερη οργάνωση για την καλύτερη ενσωμάτωση της αλυσίδας αξίας της Ευρώπης και την άμβλυνση των κινδύνων των αλυσίδων αξίας της από τους κύριους γεωπολιτικούς κινδύνους που εντοπίζει, πράγμα που σημαίνει, όπως είπε, μερικές φορές διαφοροποίηση των συνεργασιών για την άμβλυνση των υπερβολικών εξαρτήσεων.
«Μερικές φορές τα συμφέροντά μας δεν θα ευθυγραμμίζονται. Αλλά εφόσον υλοποιούμε την ατζέντα μας, όντας προβλέψιμοι, έχει νόημα», δήλωσε ο Μακρόν.
Σχετικά με το Στενό του Ορμούζ, είπε ότι η Ευρώπη έχει «έναν πολύ σημαντικό ρόλο να διαδραματίσει, ακριβώς επειδή προφανώς μας εμπιστεύονται οι ΗΠΑ, αλλά μας σέβονται και μας εμπιστεύονται και οι Ιρανοί». Είπε ότι η Ευρώπη θα μπορούσε να παράσχει διπλωματικές, στρατιωτικές και χρηματοοικονομικές υπηρεσίες για να διευκολύνει την ελεύθερη επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ.
Ο Πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Κιρ Στάρμερ, δήλωσε ότι μια πολύ ισχυρότερη Ευρώπη όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, το εμπόριο και την ενέργεια είναι απαραίτητη, σημειώνοντας ότι «πρέπει να είναι η Ευρώπη που ηγείται» σε αυτούς τους τομείς.
Ο κ. Στάρμερ αναφέρθηκε στον αντίκτυπο των συγκρούσεων στο Ιράν και την Ουκρανία, σημειώνοντας, μεταξύ άλλων, ότι ορισμένες από τις συμμαχίες «στις οποίες έχουμε καταλήξει να βασιζόμαστε δεν βρίσκονται εκεί που θέλουμε» και ότι «είναι πολύ σημαντικό να το αντιμετωπίσουμε αυτό ως ομάδα χωρών μαζί».
Αναφερόμενος στη δημιουργία ενός συνασπισμού χωρών με στόχο την παροχή της απαραίτητης υποστήριξης και διαβεβαίωσης για το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ ή για να μπορούν να περάσουν τα πλοία το συντομότερο δυνατό, είπε ότι στρατηγικά «πρέπει να κάνουμε περισσότερα από αυτό, γιατί αν μιλάμε για άμυνα και ασφάλεια, στην Ευρώπη έχουμε μείνει πίσω εδώ και πολλά χρόνια. Δεν είμαστε εκεί που πρέπει να είμαστε».
Εξέφρασε την άποψη ότι πρέπει να υπάρχει ένα ισχυρότερο ευρωπαϊκό στοιχείο στο ΝΑΤΟ. Καταλήγοντας, είπε ότι οι επιπτώσεις είναι πραγματικές όπως και οι συμμαχίες που βρίσκονται αντιμέτωπες με εντάσεις είναι πραγματικές «και το πώς εμείς ως ομάδα ηγετών θα αντιδράσουμε τώρα πιθανότατα θα καθορίσει τι θα συμβεί για πολλά χρόνια, ίσως για μια γενιά, οπότε πιστεύω ότι αυτή είναι μια πραγματικά σημαντική στιγμή να συγκεντρωθούμε και να κάνουμε αυτές τις συζητήσεις για το τι πρόκειται να κάνουμε, πώς θα το κάνουμε και ποια δράση θα ακολουθήσει», δήλωσε ο Πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου.
Στα καταληκτικά του σχόλια, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης δήλωσε ότι από τη συζήτηση κατέστη σαφές ότι η δύναμη της προσέγγισης της Ευρώπης έγκειται στις κοινές αξίες και αρχές των χωρών της. Είπε επίσης ότι, υπερασπιζόμενοι την κυριαρχία και την ελευθερία κάθε γωνιάς της ηπείρου, «δεν προστατεύουμε μόνο τα σύνορά μας και τους πολίτες μας, αλλά ταυτόχρονα διασφαλίζουμε ένα ειρηνικό μέλλον».
Πηγή: KYΠΕ
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ
Ξεκινά το Άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στην Αγία Νάπα
Με υποδοχή των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων ξεκινά το απόγευμα της Πέμπτης στη μαρίνα της Αγίας Νάπας το Άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το πρώτο υπό Κυπριακή Προεδρία.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, σε δήλωσή του στους δημοσιογράφους κατά την άφιξή του στην Μαρίνα Αγίας Νάπας, είπε ότι αυτές τις δύο μέρες, τα θέματα προς συζήτηση έρχονται να επιβεβαιώσουν τις προτεραιότητες της Κυπριακής Προεδρίας:
Ενίσχυση σχέσεων με γειτονικά κράτη
Το πρώτο θέμα, ανέφερε, αφορά την ενίσχυση των σχέσεων μας με τα γειτονικά κράτη και σημείωσε ότι την Παρασκευή θα πραγματοποιηθεί “μία πολύ σημαντική Σύνοδος με τους ηγέτες της περιοχής όχι μόνο για να ανταλλάξουμε απόψεις για την κατάσταση στην περιοχή αλλά πολύ περισσότερο μετά και από την ανακοίνωση του Πακέτου για τη Μεσόγειο πώς μέσα από συγκεκριμένες ενέργειες αναβαθμίζουμε τη σχέσεις μας με την περιοχή, με τα κράτη της περιοχής σε στρατηγική”.
Ευρωπαϊκή αυτονομία ΕΕ, ενέργεια, Άρθρο 42.7
Το δεύτερο θέμα, πρόσθεσε, αφορά την ευρωπαϊκή αυτονομία της ΕΕ που αποτελείται από δύο βασικά συστατικά. Το ένα είναι τα θέματα της ενέργειας που θα συζητήσουν απόψε ως άμεσες λύσεις στο Πακέτο των προτάσεων της Επιτροπής “αλλά και μακροπρόθεσμα να πετύχουμε τον στόχο της Ενεργειακής Ένωσης, ένας βασικός στόχος και της Κυπριακής Προεδρίας”. Το δεύτερο αφορά στα θέματα άμυνας και ασφάλειας, είπε ο Πρόεδρος, προσθέτοντας “ειδικότερα να δώσουμε ουσία, ένα επιχειρησιακό πλάνο στην περίπτωση που κράτος-μέλος αποφασίσει την ενεργοποίηση του Άρθρου 42.7 της Συνθήκης της ΕΕ”.
“Τώρα είναι η ώρα λαμβάνοντας υπόψη και τις περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις να δώσουμε ουσία μέσα από συγκεκριμένες ενέργειες και πράξεις στον κοινό μας στόχο για επίτευξη της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ” τόνισε ο Πρόεδρος.
Απαντώντας ερώτηση είπε ότι ως Προεδρία έχουμε συγκεκριμένες προτάσεις και εξέφρασε βεβαιότητα ότι υπάρχουν προτάσεις και από πλευράς της Επιτροπής αλλά και άλλων κρατών-μελών.
“Τι γίνεται όταν ένα κράτος ενεργοποιήσει το συγκεκριμένο Άρθρο για παράδειγμα θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη η περιοχή που βρίσκεται το συγκεκριμένο κράτος, ποια κράτη μπορούν να βοηθήσουν αμέσως, τι είδους βοήθεια χρειάζεται, διότι η βοήθεια είναι άμεσα εξαρτώμενη και με τις δυνατότητες του κράτους αλλά και τις απειλές που δέχεται κτλ”.
Για την ενέργεια, υπενθύμισε ότι η Πρόεδρος της Επιτροπής ανακοίνωσε συγκεκριμένες εισηγήσεις τις οποίες θα συζητήσουν απόψε που αποτελούν άμεσα μέτρα που πρέπει να ληφθούν, αλλά την ίδια στιγμή, συνέχισε, θα πρέπει να δούμε και μακροπρόθεσμα πώς γινόμαστε ενεργειακά αυτόνομοι.
“Για να πετύχουμε την ενεργειακή αυτονομία χρειάζεται να πετύχουμε το στόχο της Ενεργειακής Ενωσης άρα υπάρχουν δύο στόχοι τα άμεσα μέτρα που θα συζητήσουμε απόψε που αφορούν το ενεργειακό κόστος λόγω των εξελίξεων στην περιοχή και τα μακροπρόθεσμα που αφορούν την επίτευξη του στόχου της Ενεργειακής Ενωσης”.
Απαντώντας σε ερωτήσεις για το Άρθρο 42.7 ανέφερε ότι το θέμα αυτό δεν αφορά μόνο για την Κύπρο, είναι θέμα όλων των κρατών μελών και υπενθύμισε ότι για πρώτη φορά το Άρθρο ενεργοποιήθηκε από τη Γαλλία το 2016 μετά την τρομοκρατική επίθεση στο Παρίσι.
Αυτό που χρειαζόμαστε είναι να δώσουμε ουσία σε αυτό το Άρθρο και να έχουμε ένα επιχειρησιακό σχέδιο, τόνισε.
Ουκρανία και Ιράν
Απαντώντας σε ερωτήσεις σχετικά με την Ουκρανία, είπε ότι η Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ έχει κάνει όλη την προπαρασκευαστική εργασία και αν υπάρχουν οι πολιτικές συνθήκες είναι έτοιμη να ανοίξει διαπραγματευτικά κεφάλαια. Αναφορικά με το Ιράν, είπε ότι δεν μπορούμε να επιτύχουμε την αποκλιμάκωση χωρίς την ενεργό συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, υποδέχεται συνολικά αρχηγούς κρατών από 24 κράτη μέλη, τον Πρόεδρο της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, που είναι προσκεκλημένος του Άτυπου Συμβουλίου και τους Προέδρους των Θεσμικών Οργάνων, τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, και την Πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.




Από τους ηγέτες της ΕΕ, θα απουσιάζει ο απερχόμενος Πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν, καθώς και ο Καγκελάριος της Αυστρίας, Κρίστιαν Στόκερ.











Οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων αναμένεται να προβούν σε δηλώσεις κατά την άφιξή τους, ενώ στις 7.15μμ αναμένεται να ληφθεί η οικογενειακή φωτογραφία.
Στις 7.30μμ οι αρχηγοί των κρατών μελών θα έχουν διαβούλευση με τον Πρόεδρο της Ουκρανίας.
Στις 8.15μμ είναι προγραμματισμένο το δείπνο εργασίας, το οποίο αναμένεται να διαρκέσει γύρω στις δύο ώρες.
Κεντρικό θέμα συζήτησης θα είναι οι γεωπολιτικές εξελίξεις και η αντιμετώπισή τους από την ΕΕ, και η συμβολή της στην αποκλιμάκωση της κρίσης. Θα τεθεί, επίσης, το θέμα της ετοιμότητας της Ένωσης να ανταποκρίνεται σε προκλήσεις που αφορούν την ασφάλεια, περιλαμβανομένων πτυχών που σχετίζονται με το άρθρο 42.7 της Συνθήκης της ΕΕ, που αφορά τη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας.
Παράλληλα, θα συζητηθούν θέματα που αφορούν στις επιπτώσεις στον τομέα της ενέργειας και πώς η ΕΕ μπορεί να αξιοποιήσει τα εργαλεία που έχει στη διάθεσή της. Στο πλαίσιο αυτό αναμένεται η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να παρουσιάσει εισηγήσεις για μέτρα αντιμετώπισης των επιπτώσεων στον τομέα της ενέργειας.
Με βάση το πρόγραμμα, μέχρι τις 11μμ αναμένεται να ολοκληρωθεί η πρώτη μέρα του Άτυπου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Για την κάλυψη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον από διεθνή Μέσα Ενημέρωσης, αφού στο Γραφείο Τύπου που στήθηκε στη μαρίνα Αγίας Νάπας βρίσκονται από νωρίς πάνω από 350 λειτουργοί του Τύπου.
Κατά τη δεύτερη μέρα του Συμβουλίου, το Συνεδριακό Κέντρο “Φιλοξένια” θα είναι σε θέση να φιλοξενήσει μέχρι και 420 δημοσιογράφους.

Στο μεταξύ, η Αστυνομία ανακοίνωσε πως κατά το διήμερο τίθενται σε εφαρμογή αυξημένα μέτρα ασφαλείας καθώς και τροχαίες διευθετήσεις και απαγορεύσεις για τη διεξαγωγή της Άτυπης Συνάντησης των Αρχηγών Κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ. Οι διευθετήσεις αυτές θα επηρεάσουν την ομαλή διέλευση της τροχαίας κυκλοφορίας σε περιοχές των επαρχιών Λευκωσίας, Λάρνακας και Αμμοχώστου.
Συγκεκριμένα, θα υπάρξουν κατά διαστήματα ολιγόλεπτες αποκοπές δρόμων, τόσο στο αστικό οδικό δίκτυο των τριών επαρχιών, όσο και στους αυτοκινητόδρομους Λευκωσίας – Λάρνακας και Λάρνακας – Αγίας Νάπας.
Η παρουσία της Αστυνομίας είναι αισθητή στον χώρο της μαρίνας.
Εξάλλου, κατά τη διάρκεια του διημέρου απαγορεύεται αυστηρώς η χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών «drones» σε όλη την Κύπρο.
Επίσης, για λόγους ασφαλείας, το Κέντρο Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης, σε συντονισμό με την Αστυνομία, έχει προβεί στην έκδοση αγγελίας NAVTEX για τη μαρίνα της Αγίας Νάπας, από τις 16:00 μέχρι και τις 23:00 της 23ης Απριλίου.
Ισχυρός συμβολισμός από παρουσία «Κερύνεια ΙΙ» στη Σύνοδο Κορυφής ΕΕ, λέει ο ΚΕ
Η παρουσία του «Κερύνεια ΙΙ» στη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Αγία Νάπα αποτυπώνει έναν ισχυρό ευρωπαϊκό και εθνικό συμβολισμό, αναφέρει, σε ανάρτηση του στο προσωπικό του λογαριασμό στο «Χ», ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης.
«Ένα πλοίο που ενώνει εποχές και πολιτισμούς, υπενθυμίζει ότι η Ευρώπη οικοδομείται πάνω στη συνέχεια της ιστορίας, τη συνεργασία και τις κοινές αξίες. Το αυθεντικό ναυάγιο βρίσκεται στην κατεχόμενη Κερύνεια», προσθέτει.
Επισημαίνει ότι το Κερύνεια ΙΙ μεταφέρει ένα σιωπηλό αλλά σαφές μήνυμα ότι η μνήμη και η ταυτότητα της Κύπρου παραμένουν αδιαίρετες και ότι η ευρωπαϊκή προοπτική του νησιού συνδέεται άρρηκτα με τον τερματισμό της κατοχής και την πλήρη αποκατάσταση της ενότητάς του, στη βάση των αρχών, των αξιών και του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
ΚΥΠΕ
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ
Κόμπος: Η ασφάλεια της ΕΕ και η ασφάλεια της ευρύτερης περιοχής της Μέσης Ανατολής και του Κόλπου, είναι αλληλένδετες
Η ασφάλεια της ΕΕ και η ασφάλεια της ευρύτερης περιοχής της Μέσης Ανατολής και του Κόλπου, είναι αλληλένδετες, είπε ο Υπουργός Εξωτερικών Κωνσταντίνος Κόμπος κατά τις εργασίες του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, που πραγματοποιήθηκε σήμερα Τρίτη, 21 Απριλίου 2026, στο Λουξεμβούργο.
Στην ημερήσια διάταξη του Συμβουλίου ήταν η συνεχιζόμενη ρωσική επιθετικότητα κατά της Ουκρανίας, οι τρέχουσες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, καθώς και η κατάσταση στον Νότιο Καύκασο και το Σουδάν.
Στο πλαίσιο της συζήτησης για την Ουκρανία, ο Υπουργός Εξωτερικών επανέλαβε τη στήριξη της Κυπριακής Δημοκρατίας προς τη χώρα. Σε αυτό το πλαίσιο, υπογράμμισε ότι η Κυπριακή Προεδρία εργάστηκε και συνεχίζει να εργάζεται, για την αποδέσμευση του δανείου 90 δισ. προς την Ουκρανία και την υιοθέτηση του 20ου πακέτου κυρώσεων, προσβλέποντας σε θετικές εξελίξεις. Στηρίζονται δε πλήρως και οι προσπάθειες σε τομείς που αφορούν στην ανθρωπιστική κατάσταση, την κοινωνική συνοχή και ανθεκτικότητα της Ουκρανίας, ανέφερε.
Οι Υπουργοί Εξωτερικών είχαν επίσης άτυπη ανταλλαγή απόψεων με τον Πρωθυπουργό του Λιβάνου Nawaf Salam, στο πλαίσιο της οποίας ο Υπουργός Εξωτερικών τόνισε ότι η ΕΕ οφείλει να στηρίξει κατά απτό τρόπο τις προσπάθειες των αρχών του Λιβάνου για σταθεροποίηση της χώρας. Η σταθερότητα του Λιβάνου είναι σημαντική για τη σταθερότητα της περιοχής, υπογράμμισε.
Στη συνέχεια, οι «27» αντάλλαξαν απόψεις για την κατάσταση στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, με έμφαση στο Ιράν και τις επιπτώσεις που επιφέρει η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, ενώ πραγματοποιήθηκε και ανταλλαγή απόψεων για τη Συρία και τις εξελίξεις στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε στην ανάγκη για στενότερη και ενεργότερη εμπλοκή της ΕΕ στην περιοχή, υπογραμμίζοντας ότι η ασφάλεια της ΕΕ και η ασφάλεια της ευρύτερης περιοχής της Μέσης Ανατολής, και του Κόλπου, είναι αλληλένδετες.

Οι πτυχές αυτές αναμένεται να συζητηθούν και σε επίπεδο Ηγετών κατά την Άτυπη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που θα πραγματοποιηθεί αυτή την εβδομάδα στη Λευκωσία, σημείωσε.
Αναφορικά με τη συζήτηση για τον Νότιο Καύκασο, ο Υπουργός Εξωτερικών τόνισε ότι η σημερινή ανταλλαγή απόψεων στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων αντικατοπτρίζει τη στρατηγική σημασία που έχει η περιοχή του Νοτίου Καυκάσου για την ΕΕ, πάντα υπό το πρίσμα που καθορίζει τις σχέσεις της ΕΕ με τρίτα κράτη.
Σε ό,τι αφορά στο Σουδάν, τονίστηκε η ανάγκη για ενίσχυση των διπλωματικών προσπαθειών για άμεση κατάπαυση του πυρός, για να ανοίξει ο δρόμος για ειρήνευση στη χώρα.
Στο περιθώριο των εργασιών του Συμβουλίου, ο κ. Κόμπος είχε διμερή συνάντηση με τον Πρωθυπουργό του Λιβάνου κ. Salam, με τον οποίον συζητήθηκαν θέματα κοινού ενδιαφέροντος, καθώς και απτών τρόπων στήριξης των αρχών της χώρας.
Πηγή: ΚΥΠΕ
-
Off the Record1 month agoΛάσπη στον πολιτικό ανεμιστήρα – και όποιον πάρει ο άνεμος
-
Off the Record1 month agoΝικητής των Δημοσκοπήσεων ο Χριστοδουλίδης
-
EKLOGES20261 month agoEKLOGES2026 – Αμμόχωστος 2026 – Η μάχη της έδρας | Δευτέρα 06/04 στις 7μμ
-
EKLOGES20262 weeks agoEKLOGES2026 – Αποτελέσματα Δημοσκοπήσεων | Τετάρτη 29/04 στις 7μμ
-
EKLOGES20261 month agoEKLOGES2026 – Λάρνακα 2026 – Η μάχη της έδρας | Δευτέρα 30/03 στις 7μμ
-
voulitv4 weeks agoEKLOGES2026 – Λεμεσός 2026 – Η μάχη της έδρας | Πέμπτη 16/04 στις 7μμ
-
THE DUEL - VouliTV LIVE DEBATE1 month agoTHE DUEL «ΑΛΜΑ VS ΑΚΕΛ», Τρίτη 31/03 στις 5μμ
-
EKLOGES20261 month agoEKLOGES2026 – Λευκωσία 2026 – Η μάχη της έδρας | Τρίτη 31/03 στις 7μμ
-
EKLOGES20261 month agoΟικολόγοι: Ολοκληρώθηκε η επικύρωση ψηφοδελτίου – Οι 56 υποψήφιοι
-
THE DUEL - VouliTV LIVE DEBATE1 month agoTHE DUEL «ΑΚΕΛ VS ΔΗΚΟ», Πέμπτη 09/04 στις 5μμ

