Η «ενότητα» στον Δημοκρατικό Συναγερμό φαίνεται να περνά μια ακόμη δύσκολη δοκιμασία. Και αυτή τη φορά δεν χρειάστηκαν διαρροές, πηγαδάκια ή πολιτικοί χρησμοί. Ο Χάρης Γεωργιάδης το έγραψε, το υπέγραψε και το έστειλε στην Αννίτα Δημητρίου: αν ο Αβέρωφ Νεοφύτου πάρει το χρίσμα για τις Προεδρικές του 2028, ο ίδιος δεν θα συμμετάσχει στην προεκλογική του εκστρατεία.

Και κάπως έτσι, η πολυσυζητημένη προσπάθεια να παρουσιαστεί ένας ΔΗΣΥ που αφήνει πίσω του τις πληγές του 2023 αποκτά ένα μικρό… τεχνικό πρόβλημα.

Η πρίζα της «ενότητας» φαίνεται να βγήκε από τον τοίχο.

Το μήνυμα Χάρη δεν σηκώνει πολλές παρερμηνείες

Ο πρώην υπουργός Οικονομικών και ιστορικό στέλεχος του ΔΗΣΥ ενημέρωσε επισήμως την πρόεδρο του κόμματος ότι, εάν η εσωκομματική διαδικασία αναδείξει τον Αβέρωφ Νεοφύτου ως υποψήφιο για τις Προεδρικές του 2028, ο ίδιος δεν θα συμμετάσχει στην εκστρατεία στήριξής του.

Δεν σταμάτησε όμως εκεί.

Στην επιστολή του αποδίδει το πολιτικό σκηνικό που προηγήθηκε σε συνθήκες πίεσης και κάνει λόγο ακόμη και για «απροκάλυπτο πολιτικό εκβιασμό», συνδέοντας την εκτίμησή του με το ενδεχόμενο ανεξάρτητης υποψηφιότητας που, σύμφωνα με τον ίδιο, διατηρούσε ανοικτό ο Αβέρωφ Νεοφύτου.

Με άλλα λόγια, δεν πρόκειται απλώς για:

«Δεν προτιμώ τον συγκεκριμένο υποψήφιο».

Πρόκειται για πολύ βαθύτερη πολιτική διαφοροποίηση.

Το καλύτερο; «Θα σεβαστώ την πλειοψηφία, αλλά…»

Και εδώ βρίσκεται ίσως το πολιτικά πιο ενδιαφέρον σημείο.

Ο Χάρης Γεωργιάδης αναγνωρίζει ότι ο Αβέρωφ μπορεί να αποτελέσει την επιλογή της πλειοψηφίας των μελών.

Αλλά ξεκαθαρίζει ότι, ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, ο ίδιος θεωρεί πολιτικό του καθήκον να διαφοροποιηθεί.

Δηλαδή:

Τα μέλη αποφασίζουν.

Το αποτέλεσμα γίνεται σεβαστό.

Αλλά η προεκλογική εκστρατεία… βλέπουμε.

Καλώς ήρθατε στην κυπριακή εκδοχή της κομματικής ενότητας.

Και τώρα, ποιος ακριβώς θα ενώσει ποιον;

Το πρόβλημα πλέον για την Πινδάρου δεν είναι μόνο ποιος θα πάρει το χρίσμα.

Είναι τι θα υπάρχει την επόμενη μέρα.

Διότι αν ένα ιστορικό στέλεχος του κόμματος δηλώνει προκαταβολικά ότι δεν μπορεί να συμμετάσχει στην εκστρατεία ενός συγκεκριμένου υποψηφίου, τότε το πραγματικό ερώτημα ξεπερνά την προσωπική αντιπαράθεση.

Μπορεί ο ΔΗΣΥ να βγει από αυτή τη διαδικασία ως μία παράταξη ή θα βγει ως άθροισμα στρατοπέδων;

Ήδη οι αντιδράσεις είναι ενδεικτικές. Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος Δημήτρης Δημητρίου εξέφρασε τη διαφωνία του με την προσέγγιση Γεωργιάδη, υποστηρίζοντας ότι πρέπει να γίνει σεβαστή η απόφαση των μελών και ότι τέτοιες κινήσεις μεγαλώνουν την εσωστρέφεια.

Με απλά λόγια:

Πριν ακόμη επιλεγεί ο υποψήφιος, άρχισε η συζήτηση για το ποιοι θα αρνηθούν να τον στηρίξουν.

Εξαιρετική αφετηρία για μια παράταξη που θέλει να μιλά για συσπείρωση.

Ο ελέφαντας στο δωμάτιο λέγεται 2023

Και φυσικά υπάρχει κάτι που δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί.

Οι Προεδρικές του 2023.

Ο ΔΗΣΥ πέρασε τότε μια από τις σοβαρότερες εσωτερικές κρίσεις της ιστορίας του. Ο ίδιος ο Γεωργιάδης φροντίζει μάλιστα στην επιστολή του να υπενθυμίσει ότι τότε στήριξε πλήρως την υποψηφιότητα Αβέρωφ Νεοφύτου, παρά τις δυσμενείς εκτιμήσεις που υπήρχαν για την εκλογική της προοπτική.

Γι’ αυτό και επιμένει ότι η σημερινή του διαφοροποίηση δεν αφορά την «εκλεξιμότητα» του Αβέρωφ.

Αφορά πολιτικές θέσεις, διαδικασίες και αρχές.

Αυτό κάνει τη σύγκρουση πολιτικά σοβαρότερη.

Διότι άλλο είναι να λες «δεν πιστεύω ότι μπορεί να κερδίσει».

Και άλλο να λες ουσιαστικά:

«Ακόμη κι αν τον επιλέξει το κόμμα μου, εγώ δεν μπορώ να κάνω εκστρατεία για να εκλεγεί».

Και μέσα σε όλα αυτά… Γλαύκος Κληρίδης

Υπάρχει και η λεπτομέρεια με ιδιαίτερο συμβολισμό.

Ο Χάρης Γεωργιάδης έθεσε στη διάθεση της Αννίτας Δημητρίου την παραίτησή του από την προεδρία του Ινστιτούτου Γλαύκος Κληρίδης, διευκρινίζοντας παράλληλα ότι δεν αποστασιοποιείται από τον ΔΗΣΥ.

Άρα έχουμε ένα εξαιρετικά κυπριακό πολιτικό σχήμα:

Δεν φεύγω από το κόμμα.

Πιστεύω στο κόμμα.

Στηρίζω το κόμμα.

Αλλά εάν το κόμμα επιλέξει τον συγκεκριμένο υποψήφιο, δεν θα τον στηρίξω στην προεκλογική.

Και, παρεμπιπτόντως, η παραίτησή μου είναι στη διάθεσή σας.

Αν αυτό δεν είναι πολιτικό μήνυμα με κεφαλαία γράμματα, τότε τι είναι;

Η μάχη πλέον δεν είναι μόνο Αβέρωφ – Παμπορίδη

Η εξέλιξη αλλάζει και την πολιτική διάσταση της εσωκομματικής διαδικασίας.

Με τις υποψηφιότητες Αβέρωφ Νεοφύτου και Γιώργου Παμπορίδη να βρίσκονται στο προσκήνιο, η συζήτηση δεν αφορά πλέον απλώς δύο πρόσωπα. Η δημόσια παρέμβαση Γεωργιάδη μεταφέρει τη σύγκρουση στο ερώτημα για την κατεύθυνση και την πολιτική φυσιογνωμία του κόμματος.

Και εκεί αρχίζουν τα πραγματικά δύσκολα.

Γιατί οι εσωκομματικές εκλογές κάποτε τελειώνουν.

Οι δηλώσεις όμως μένουν.

Οι επιστολές επίσης.

Και όταν έρθει η ώρα της οικογενειακής φωτογραφίας με τον νικητή, κάποιος θα πρέπει να εξηγήσει πώς ακριβώς θα χωρέσουν όλοι στο ίδιο κάδρο.

Η Πινδάρου ήθελε εκλογή υποψηφίου. Μπορεί να πάρει και ξεκαθάρισμα λογαριασμών

Η παρέμβαση Χάρη Γεωργιάδη κάνει ένα πράγμα απολύτως σαφές:

Η διαδικασία επιλογής υποψηφίου του ΔΗΣΥ δεν είναι απλώς μια ψηφοφορία για το ποιος θα διεκδικήσει την Προεδρία το 2028.

Εξελίσσεται παράλληλα σε συζήτηση για το ποιος εκφράζει τον ΔΗΣΥ, ποια πολιτική γραμμή θεωρείται συνέχεια της παράδοσής του και –κυρίως– πόσο πραγματικά ενωμένη είναι η παράταξη μετά τις συγκρούσεις των τελευταίων χρόνων.

Ο Αβέρωφ ζητά την ψήφο της βάσης.

Ο Παμπορίδης διεκδικεί το χρίσμα.

Ο Χάρης βάζει κόκκινη γραμμή.

Η Αννίτα καλείται να κρατήσει τις ισορροπίες.

Και η Πινδάρου;

Η Πινδάρου μάλλον χρειάζεται μεγαλύτερο τραπέζι.

Γιατί μέχρι το 2028 θα πρέπει πρώτα να αποφασίσουν ποιος θα καθίσει δίπλα σε ποιον.

Και μετά βλέπουμε για την Προεδρία.

Δεν είναι απλώς μια εσωκομματική εκλογή. Είναι μια αναμέτρηση για το ποιος ΔΗΣΥ θα πάει στις Προεδρικές του 2028. Ο Αβέρωφ Νεοφύτου ζητά την πολιτική του επιστροφή. Ο Γιώργος Παμπορίδης επιχειρεί να εκφράσει την αλλαγή σελίδας. Και αυτή τη φορά, την απάντηση θα δώσει απευθείας η βάση.

Η μάχη άρχισε και επίσημα.

Αβέρωφ Νεοφύτου και Γιώργος Παμπορίδης πέρασαν τη Δευτέρα το κατώφλι της Πινδάρου και υπέβαλαν τις υποψηφιότητές τους για το χρίσμα του Δημοκρατικού Συναγερμού στις Προεδρικές Εκλογές του 2028.

Πίσω όμως από την τυπική διαδικασία κρύβεται ένα πολύ μεγαλύτερο πολιτικό δίλημμα.

Επιστροφή Αβέρωφ ή αλλαγή σελίδας με Παμπορίδη;

Αυτό είναι, σε μεγάλο βαθμό, το ερώτημα που καλούνται να απαντήσουν στις 28 Νοεμβρίου τα σχεδόν 50.000 μέλη του ΔΗΣΥ.

Και η απάντησή τους δεν θα καθορίσει μόνο ποιος θα είναι ο προεδρικός υποψήφιος της παράταξης. Θα δείξει προς ποια κατεύθυνση θέλει να κινηθεί ο ίδιος ο Συναγερμός μετά τις πληγές του 2023.

Αβέρωφ: «Επιστροφή στο σπίτι»

Ο Αβέρωφ Νεοφύτου μπήκε στην αναμέτρηση με ένα σαφές πλεονέκτημα: γνωρίζει τον ΔΗΣΥ όσο λίγοι.

Πρώην πρόεδρος του κόμματος, με πολυετή παρουσία στην πρώτη γραμμή, ισχυρές οργανωτικές διασυνδέσεις και βαθιά γνώση του κομματικού μηχανισμού, επιστρέφει για να ζητήσει από τη βάση μια δεύτερη ευκαιρία για τη μεγάλη μάχη.

Η εικόνα της υποψηφιότητάς του ήταν χαρακτηριστική.

Η αναφορά του στον ΔΗΣΥ ως το «σπίτι» και την «οικογένειά» του συμπύκνωσε ουσιαστικά ολόκληρο το πολιτικό αφήγημά του: επιστροφή στις ρίζες, εμπειρία, κομματική συνέχεια και επανασυσπείρωση.

Οι περισσότερες από 3.000 υπογραφές που συγκέντρωσε, όταν απαιτούνταν 500, αποτελούν παράλληλα σαφή επίδειξη οργανωτικής ισχύος.

Το μεγάλο ερώτημα, όμως, είναι άλλο:

Μπορεί η ισχυρή παρουσία του Αβέρωφ στον κομματικό μηχανισμό να μετατραπεί ξανά σε πλειοψηφικό πολιτικό ρεύμα;

Γιατί από τις Προεδρικές του 2023 μέχρι σήμερα έχουν αλλάξει πολλά.

Και η νέα κάλπη δεν αφορά μόνο την αποτίμηση του παρελθόντος, αλλά κυρίως το ποιος μπορεί να κερδίσει το 2028.

Παμπορίδης: Το στοίχημα της αλλαγής

Απέναντι στον Αβέρωφ βρίσκεται μια διαφορετική πολιτική πρόταση.

Ο Γιώργος Παμπορίδης δεν διαθέτει την ίδια διαδρομή στον κομματικό μηχανισμό. Διαθέτει, όμως, κυβερνητική εμπειρία και επιχειρεί να παρουσιάσει την υποψηφιότητά του ως επιλογή ανανέωσης και νέας πολιτικής αφετηρίας.

Ακόμη και η εικόνα της επίσημης υποβολής της υποψηφιότητάς του ήταν διαφορετική.

Χωρίς οργανωμένη κινητοποίηση υποστηρικτών και με χαμηλότερους τόνους, έδωσε έμφαση στην ανάγκη για ποιοτική και αδιάβλητη διαδικασία και, κυρίως, στην επόμενη ημέρα.

Το δικό του στοίχημα είναι διαφορετικό από εκείνο του Αβέρωφ.

Πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να μετατρέψει το αίτημα για ανανέωση σε πλειοψηφικό ρεύμα μέσα στην ίδια τη συναγερμική βάση.

Και ότι μπορεί να προσελκύσει όχι μόνο όσους θέλουν αλλαγή προσώπου, αλλά και εκείνους που αναζητούν έναν υποψήφιο με δυνατότητα διεύρυνσης πέρα από τα παραδοσιακά όρια του ΔΗΣΥ.

Η σκιά του 2023 παραμένει

Υπάρχει όμως και ένας τρίτος «πρωταγωνιστής» σε αυτή την αναμέτρηση.

Το 2023.

Οι προηγούμενες Προεδρικές Εκλογές άφησαν βαθιά σημάδια στον Δημοκρατικό Συναγερμό.

Η ήττα Αβέρωφ, η εκλογή Νίκου Χριστοδουλίδη, οι εσωτερικές διαφοροποιήσεις και όσα ακολούθησαν εξακολουθούν να επηρεάζουν τις πολιτικές ισορροπίες.

Γι’ αυτό και η κάλπη της 28ης Νοεμβρίου μπορεί να λειτουργήσει και ως μια καθυστερημένη απάντηση της βάσης σε όσα συνέβησαν τότε.

Θέλει επιστροφή σε μια δοκιμασμένη κομματική ηγετική φυσιογνωμία;

Ή θεωρεί ότι ο κύκλος εκείνης της περιόδου έχει κλείσει και χρειάζεται μια νέα πολιτική πρόταση;

Και στο βάθος… Χριστοδουλίδης

Υπάρχει, ασφαλώς, και το μεγάλο ερώτημα των Προεδρικών του 2028.

Ο πραγματικός αντίπαλος του νικητή της 28ης Νοεμβρίου δεν θα είναι ο ηττημένος της εσωκομματικής αναμέτρησης.

Θα βρίσκεται έξω από την Πινδάρου.

Και εκεί η συζήτηση για τον Νίκο Χριστοδουλίδη αποκτά αναπόφευκτα ιδιαίτερη σημασία.

Ο ΔΗΣΥ πρέπει να αποφασίσει όχι μόνο ποιον θα κατεβάσει στις Προεδρικές, αλλά και με ποια στρατηγική θα επιχειρήσει να επιστρέψει στην εξουσία.

Πώς θα τοποθετηθεί απέναντι στον σημερινό Πρόεδρο;

Πώς θα επαναπατρίσει ψηφοφόρους που απομακρύνθηκαν;

Και, κυρίως, ποιος από τους δύο μπορεί να οικοδομήσει ευρύτερες συμμαχίες όταν η αναμέτρηση μεταφερθεί από την εσωκομματική κάλπη στην κοινωνία;

Η Αννίτα στη μέση μιας δύσκολης εξίσωσης

Για την Αννίτα Δημητρίου η διαδικασία αποτελεί επίσης μια σημαντική πολιτική δοκιμασία.

Μετά την απόφασή της να μη διεκδικήσει το χρίσμα, η πρόεδρος του ΔΗΣΥ καλείται τώρα να εγγυηθεί μια διαδικασία που δεν θα αφήσει πίσω της έναν νικητή και δύο στρατόπεδα.

Γιατί η μεγαλύτερη πρόκληση για την Πινδάρου ίσως να μην είναι η 28η Νοεμβρίου.

Ίσως να είναι η 29η.

Ο νικητής θα πρέπει να ενώσει την παράταξη. Ο ηττημένος θα πρέπει να αποδεχθεί έμπρακτα το αποτέλεσμα. Και η ηγεσία θα πρέπει να μετατρέψει μια σκληρή εσωκομματική αναμέτρηση σε κοινή πορεία προς τις Προεδρικές.

Η βάση καλείται να επιλέξει πορεία

Για πρώτη φορά ο προεδρικός υποψήφιος του ΔΗΣΥ θα αναδειχθεί απευθείας από τη βάση του κόμματος.

Και αυτό δίνει στην αναμέτρηση χαρακτηριστικά πολύ μεγαλύτερα από μια συνηθισμένη εσωκομματική διαδικασία.

Στη μία πλευρά βρίσκεται ένας πρώην πρόεδρος που επιστρέφει ζητώντας να ολοκληρώσει μια πολιτική διαδρομή που έμεινε ανολοκλήρωτη το 2023.

Στην άλλη, ένας πρώην υπουργός που επιχειρεί να πείσει ότι το 2028 χρειάζεται διαφορετική αφετηρία.

Αβέρωφ ή Παμπορίδης. Επιστροφή ή αλλαγή σελίδας.

Στις 28 Νοεμβρίου, τα μέλη του ΔΗΣΥ δεν θα επιλέξουν απλώς υποψήφιο Πρόεδρο.

Θα επιλέξουν προς ποια κατεύθυνση θέλουν να κινηθεί ο Συναγερμός στην πιο κρίσιμη πολιτική μάχη των επόμενων χρόνων.

Ποιος έπαιξε τον ρόλο του Αγαμέμνονα στη περίπτωση της θυσίας της Αννίτας και τελικά θα φυσήξει ούριος άνεμος;

• Η απόσυρση της Αννίτας Δημητρίου: Απέτρεψε μια μετωπική σύγκρουση στον ΔΗΣΥ, αλλά άφησε ανοικτό το ερώτημα για το πώς οδηγήθηκε σε αυτή την απόφαση.
• Η επόμενη μέρα του ΔΗΣΥ: Η κρίση δεν τελείωσε. Μεταφέρεται πλέον στη μάχη για το ποιος θα καθορίσει την πολιτική φυσιογνωμία και την προεδρική επιλογή της παράταξης.
• Το ζήτημα της πολιτικής ισχύος: Η νυν πρόεδρος αποσύρθηκε, ενώ ο τέως πρόεδρος παρέμεινε στη διεκδίκηση, δημιουργώντας εύλογα ερωτήματα για τις πραγματικές ισορροπίες στο κόμμα.
• Η κρίση πολιτικού πολιτισμού: «Προδοσίες», παρασκήνιο, προσωπικές αιχμές, πιέσεις και «κηδεμόνες» δείχνουν μια πολιτική αντιπαράθεση που ξεπερνά πλέον τα όρια της σκληρής πολιτικής διαφωνίας.

Η Αννίτα Δημητρίου έκανε πίσω και ο ΔΗΣΥ απέφυγε, προς το παρόν, μια μετωπική σύγκρουση. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι αποκαταστάθηκε η εσωκομματική ομαλότητα. Αντίθετα, ο τρόπος με τον οποίο εξελίχθηκαν τα γεγονότα άφησε πίσω του ένα δύσκολο ερώτημα: ποιος καθορίζει σήμερα το παιχνίδι στον Δημοκρατικό Συναγερμό;

Η πολιτική εικόνα είναι απλή. Η νυν πρόεδρος αποσύρθηκε από τη διεκδίκηση του χρίσματος, ενώ ο τέως πρόεδρος παρέμεινε. Προηγήθηκαν δημόσιες παρεμβάσεις, αιχμές, καταγγελίες, συναντήσεις και έντονο παρασκήνιο. Γι’ αυτό και η απόφαση της Αννίτας δεν μπορεί να εξεταστεί μόνο ως πράξη «ενότητας», χωρίς να εξεταστούν οι συνθήκες που την προκάλεσαν.

Η απόφαση της Αννίτας

Η Αννίτα Δημητρίου επέλεξε να μην οδηγήσει τον ΔΗΣΥ σε μια εσωκομματική αναμέτρηση με τον Αβέρωφ Νεοφύτου, η οποία θα μπορούσε να εξελιχθεί σε σύγκρουση χωρίς εύκολη επιστροφή. Υπό αυτή την έννοια, η απόφασή της έχει πολιτική λογική και ενδεχομένως προστατεύει τόσο την ίδια όσο και την παράταξη από έναν νέο βαθύ διχασμό.

Το πρόβλημα βρίσκεται στη διαδρομή που προηγήθηκε. Η αρχική αντίδραση της ηγεσίας στην ανακοίνωση Αβέρωφ ήταν η υποψηφιότητα Αννίτας και η επιτάχυνση των εσωκομματικών διαδικασιών. Στη συνέχεια τα χρονοδιαγράμματα χαλάρωσαν και τελικά η ίδια η πρόεδρος απέσυρε το ενδιαφέρον της, μετά από ημέρες δημόσιας αντιπαράθεσης και έντονων παρασκηνιακών διεργασιών.

Αυτή είναι και η πολιτική αντίφαση που δύσκολα παρακάμπτεται: δεν έκανε πίσω ο τέως πρόεδρος για να διευκολύνει τη νυν πρόεδρο, αλλά η νυν πρόεδρος για να αποφευχθεί η σύγκρουση με τον τέως. Η εξέλιξη αυτή δεν ακυρώνει το επιχείρημα περί ενότητας, αλλά αναπόφευκτα δημιουργεί ερωτήματα για τις πραγματικές ισορροπίες ισχύος μέσα στον ΔΗΣΥ.

Ποιος έχει τον πρώτο λόγο;

Μέχρι πρόσφατα, η εικόνα που εξέπεμπε η παράταξη ήταν ότι η πρόεδρος έχει τον πρώτο λόγο και, εφόσον επιθυμεί να διεκδικήσει την Προεδρία της Δημοκρατίας, θα αποτελούσε την προφανή επιλογή του κόμματος. Η εξέλιξη των τελευταίων ημερών ανέτρεψε αυτή την εικόνα και επανέφερε στο προσκήνιο τον Αβέρωφ Νεοφύτου ως καθοριστικό παράγοντα των εξελίξεων.

Το πραγματικό ερώτημα της επόμενης ημέρας, συνεπώς, δεν περιορίζεται στο ποιος θα πάρει τελικά το χρίσμα. Αφορά το ποιος διαθέτει την πολιτική ισχύ να καθορίζει την πορεία της παράταξης. Και αν για να αποφευχθεί η εσωκομματική σύγκρουση χρειάστηκε να αποχωρήσει η ίδια η πρόεδρος από τη διεκδίκηση, τότε ο ΔΗΣΥ οφείλει κάποια στιγμή να απαντήσει πού βρίσκεται το πραγματικό κέντρο αποφάσεων.

Η επόμενη μέρα δεν θα είναι ήρεμη

Η απόσυρση της Αννίτας δεν τελειώνει την εσωκομματική συζήτηση. Υπάρχει ο Ιωνάς Νικολάου, υπάρχει ο Γιώργος Παμπορίδης, υπάρχουν διαφορετικά κέντρα επιρροής και μια μεγάλη κομματική βάση που θα κληθεί να τοποθετηθεί. Το διακύβευμα, μάλιστα, είναι μεγαλύτερο από την επιλογή ενός υποψηφίου για το 2028.

Ο ΔΗΣΥ καλείται να αποφασίσει ποιος θέλει να είναι πολιτικά. Θα επιστρέψει σε μια προηγούμενη περίοδο, θα επενδύσει στην ανανέωση ή θα συνεχίσει να ισορροπεί ανάμεσα σε διαφορετικές γενιές, προσωπικές στρατηγικές και κέντρα εξουσίας; Η αποχώρηση μιας υποψηφιότητας δεν δίνει απάντηση. Απλώς μεταθέτει τη συζήτηση για αργότερα.

Οι «κηδεμόνες» και το παρασκήνιο

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η ειρωνική αναφορά του Γιώργου Παμπορίδη ότι «φαίνεται πως ο καθένας θέλει τον κηδεμόνα του στις συναντήσεις» αποτυπώνει μια άλλη διάσταση της υπόθεσης. Πίσω από την ατάκα υπάρχει ένα ουσιαστικό ερώτημα για το ποιοι συμμετέχουν στις κρίσιμες πολιτικές διαβουλεύσεις, με ποια ιδιότητα και με ποια πραγματική επιρροή στις αποφάσεις.

Οι διαβουλεύσεις και οι συμβιβασμοί αποτελούν μέρος της πολιτικής. Το πρόβλημα αρχίζει όταν δημιουργείται η εντύπωση ότι οι αποφάσεις δεν διαμορφώνονται μέσα από καθαρές πολιτικές διαδικασίες, αλλά μέσα από προσωπικές παρεμβάσεις, παρασκηνιακές συναντήσεις και πιέσεις. Τότε τα όρια ανάμεσα στην πολιτική συνεννόηση και στην επιβολή γίνονται επικίνδυνα δυσδιάκριτα.

Η διολίσθηση του πολιτικού πολιτισμού

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο των τελευταίων ημερών ίσως δεν αφορά καν το ποιος θα είναι υποψήφιος. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο διεξάγεται πλέον η πολιτική αντιπαράθεση. «Προδοσίες», υπονοούμενα, προσωπικές αιχμές, διαρροές, συναντήσεις που αποκτούν σχεδόν συνωμοτικό χαρακτήρα και δημόσιες επιθέσεις δημιουργούν ένα πολιτικό περιβάλλον στο οποίο η διαφωνία εύκολα μετατρέπεται σε προσπάθεια αποδόμησης του αντιπάλου.

Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στη σκληρή πολιτική σύγκρουση και στην πολιτική εξόντωση. Όταν ο στόχος παύει να είναι η αντιπαράθεση θέσεων και γίνεται η αμφισβήτηση των κινήτρων, της αξιοπιστίας ή ακόμη και της πολιτικής ηθικής του άλλου, τα όρια ξεπερνιούνται. Και τα χτυπήματα κάτω από τη μέση δεν εξαφανίζονται επειδή στο τέλος ακολουθούν χειραψίες, χαμόγελα και δηλώσεις ενότητας.

Χαρακτηριστικό είναι ότι, μετά την απόσυρση της Αννίτας Δημητρίου, ο Αβέρωφ Νεοφύτου μίλησε για «σώφρονα και υπεύθυνη απόφαση». Το ερώτημα είναι τι άλλαξε μέσα σε λίγες ημέρες. Οι πολιτικές διαφορές και όσα είχαν προηγηθεί ή απλώς η αποχώρηση μιας υποψηφιότητας που στεκόταν απέναντί του; Οι λέξεις στην πολιτική έχουν βάρος και δεν μπορούν να διαγράφονται ανάλογα με τις ανάγκες της στιγμής.

Η κοινωνία παρακολουθεί εμβρόντητη

Όλα αυτά συμβαίνουν σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με πολύ σοβαρότερα ζητήματα. Το Κυπριακό βρίσκεται σε κρίσιμη φάση, η ακρίβεια πιέζει τα νοικοκυριά, η στέγαση εξελίσσεται σε μείζον κοινωνικό πρόβλημα και η εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς δοκιμάζεται. Οι πολίτες περιμένουν απαντήσεις για προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα, όχι για τις προσωπικές στρατηγικές του 2028.

Κι όμως, η πολιτική συζήτηση έχει ήδη αρχίσει να περιστρέφεται γύρω από το ποιος θα είναι υποψήφιος, ποιος θα αποσυρθεί, ποιος συναντήθηκε με ποιον και ποιος «πρόδωσε» ποιον. Όσο η πολιτική εγκλωβίζεται σε προσωπικές φιλοδοξίες, παρασκήνιο και αλληλοεξοντώσεις, τόσο περισσότερο απομακρύνεται από τον πραγματικό λόγο ύπαρξής της: την αντιμετώπιση των προβλημάτων της κοινωνίας.

Η Αννίτα έκανε πίσω και ο ΔΗΣΥ απέφυγε την άμεση σύγκρουση. Η πραγματική δοκιμασία όμως αρχίζει τώρα: να αποδείξει ότι μπορεί να αποφασίσει για το μέλλον του μέσα από καθαρές διαδικασίες και πολιτικές επιλογές, χωρίς εκβιαστικά διλήμματα, προσωπικές βεντέτες και χτυπήματα κάτω από τη μέση.

Γιατί το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος θα πάρει το χρίσμα του ΔΗΣΥ για το 2028. Είναι τι πολιτική και τι πολιτικός πολιτισμός θα έχουν απομείνει μέχρι τότε.