Connect with us

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Κοινή Διακήρυξη για Συνολική και Στρατηγική Εταιρική Σχέση υπέγραψαν ΕΕ-Αίγυπτος

Published

on

Κοινή Διακήρυξη για μια Συνολική και Στρατηγική Εταιρική Σχέση υπέγραψαν την Κυριακή η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Αραβική Δημοκρατία της Αιγύπτου.

Τη Διακήρυξη υπέγραψαν στο Κάιρο εκ μέρους της ΕΕ η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και εκ μέρους της Αιγύπτου ο Πρόεδρος της χώρας Αμπντέλ Φατάχ Αλ Σίσι.

Της υπογραφής της Διακήρυξης προηγήθηκε διευρυμένη συνάντηση των ηγετών κρατών μελών της ΕΕ και της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τον Πρόεδρο της Αιγύπτου.

Στη συνάντηση, που διήρκησε πέραν της μιας ώρας, έλαβαν μέρος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, ο Πρόεδρος της Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και οι Πρωθυπουργοί της Ελλάδας Κυριάκος Μητσοτάκης, της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι και του Βελγίου Αλεξάντερ ντερ Κρόο και ο Καγκελάριος της Αυστρίας Καρλ Νεχάμερ.

Υπεγράφησαν, επίσης, διμερείς Συμφωνίες μεταξύ Ελλάδας – Αιγύπτου και Ιταλίας – Αιγύπτου από τους ηγέτες των χωρών αυτών.

Το κείμενο της Διακήρυξης (ανεπίσημη μετάφραση)

Η Αραβική Δημοκρατία της Αιγύπτου και η Ευρωπαϊκή Ένωση συμφώνησαν αμοιβαία να ανυψώσουν τη σχέση τους στο επίπεδο μιας στρατηγικής και συνολικής εταιρικής σχέσης, βασισμένης στις αξίες της ισότητας και στον αμοιβαίο σεβασμό και εμπιστοσύνη.

Τα δύο μέρη, έχοντας επίγνωση της ιστορικής σχέσης που τους συνδέει για χιλιετίες, επανέλαβαν τη δέσμευσή τους να οικοδομήσουν τη μακροχρόνια σχέση τους που σφυρηλατήθηκε από στενούς γεωγραφικούς, πολιτιστικούς, πολιτικούς, οικονομικούς και κοινωνικούς δεσμούς, με στόχο την εμβάθυνση της κοινής τους σταθερότητας, ειρήνης και ευημερίας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναγνωρίζει την Αίγυπτο ως αξιόπιστο εταίρο, καθώς και τον μοναδικό και ζωτικό γεωστρατηγικό ρόλο της Αιγύπτου ως πυλώνα ασφάλειας, μετριοπάθειας και ειρήνης στην περιοχή της Μεσογείου, της Εγγύς Ανατολής και της Αφρικής.

Και τα δύο μέρη υπενθυμίζουν τη δέσμευσή τους στις αρχές που κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και σε άλλες σχετικές πολυμερείς συμφωνίες, καθώς και στη Συμφωνία Σύνδεσης και τις προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης Αιγύπτου-ΕΕ 2021-2027 που τα δεσμεύουν.

Συνεπώς, η Αίγυπτος και η ΕΕ αποφάσισαν να διαμορφώσουν και να υπογράψουν ένα περιεκτικό έγγραφο για τη συνολική και στρατηγική εταιρική σχέση, κατά το πρώτο τρίμηνο του 2024. Το έγγραφο στρατηγικής εταιρικής σχέσης θα προσδιορίζει σαφώς συγκεκριμένους τομείς συνεργασίας, και συγκεκριμένα: πολιτικές σχέσεις, μακροοικονομική σταθερότητα, βιώσιμες επενδύσεις και το εμπόριο, συμπεριλαμβανομένης της ενέργειας, του νερού, της επισιτιστικής ασφάλειας και της κλιματικής αλλαγής, της μετανάστευσης, της ασφάλειας και της ανάπτυξης του ανθρώπινου κεφαλαίου. Η εφαρμογή αυτών των τομέων θα πρέπει να απελευθερώσει το πλήρες δυναμικό της σχέσης Αιγύπτου-ΕΕ.

Για τις πολιτικές σχέσεις

Η Αίγυπτος και η ΕΕ θα συνεχίσουν να εργάζονται για την οικοδόμηση και την εφαρμογή μιας θετικής ατζέντας για κοινή ευημερία και σταθερότητα. Η Αίγυπτος και η ΕΕ θα συνεχίσουν να εργάζονται για τις δεσμεύσεις τους για περαιτέρω προώθηση της δημοκρατίας, των θεμελιωδών ελευθεριών και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της ισότητας των φύλων και των ίσων ευκαιριών, όπως συμφωνήθηκε στις προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης. Η ΕΕ είναι έτοιμη να βοηθήσει την Αίγυπτο στην εφαρμογή της εθνικής στρατηγικής της για τα ανθρώπινα δικαιώματα σε ευθυγράμμιση με τις διατάξεις της συμφωνίας σύνδεσης και τις προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης 2021-2027.

Οι περιφερειακές και διεθνείς προκλήσεις υπογραμμίζουν τη σημασία της ενίσχυσης του πολιτικού διαλόγου μεταξύ των δύο πλευρών με τη διοργάνωση συνόδου κορυφής, μία φορά κάθε δύο χρόνια, με τη συγκέντρωση των Προέδρων της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, εναλλάξ μεταξύ Καΐρου και Βρυξελλών, εκτός από το ετήσιο Συμβούλιο Σύνδεσης, το οποίο αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της διμερούς δέσμευσης στο πλαίσιο της Συμφωνίας Σύνδεσης και των υφιστάμενων δραστηριοτήτων προγραμμάτων συνεργασίας στα οποία συμμετέχουν η Αίγυπτος και τα κράτη μέλη της ΕΕ.

Για την οικονομική σταθερότητα

Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι έτοιμη να υποστηρίξει το αναπτυξιακό θεματολόγιο της Αιγύπτου για το 2030 για να εξασφαλίσει μακροπρόθεσμη μακροοικονομική σταθερότητα και βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη, με βάση από κοινού καθορισμένες προτεραιότητες και μεταρρυθμιστικούς στόχους στο πλαίσιο της αιγυπτιακής αναπτυξιακής ατζέντας. Η χρηματοδότηση θα υποστηρίξει και θα συνοδεύσει την πρόοδο προς αυτές τις από κοινού καθορισμένες προτεραιότητες και στόχους και θα ξεκλειδώσει το πλήρες δυναμικό των επενδύσεων του ιδιωτικού τομέα. Αυτό θα βοηθήσει στον μετριασμό των επιπτώσεων των τρεχουσών διεθνών και περιφερειακών κρίσεων προς όφελος μιας κοινής σταθερότητας και ασφάλειας και για τις δύο πλευρές.

Η ΕΕ είναι έτοιμη να στηρίξει την αιγυπτιακή οικονομία παρέχοντας έγκαιρη στήριξη καθώς αντιμετωπίζει αυξημένες πιέσεις στο ισοζύγιο πληρωμών που προέρχονται από το παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένης της απότομης αύξησης του κόστους δανεισμού. Αυτή η στήριξη θα συμπληρώσει εποικοδομητικά τη χρηματοδότηση του ΔΝΤ και θα στηρίξει την Αίγυπτο να εφαρμόσει οικονομικές πολιτικές που στοχεύουν στην ανάδειξη της αξιοπιστίας, την τόνωση της εμπιστοσύνης και το ξεκλείδωμα των ιδιωτικών εισροών. Για τον σκοπό αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση υποστηρίζει τον διμερή διάλογο υψηλού επιπέδου μεταξύ της Αιγύπτου και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για να καταστεί δυνατή η συνεχής εφαρμογή των συνολικών και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων της Αιγύπτου.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι έτοιμη να παράσχει υποστήριξη τόσο στις βραχυπρόθεσμες ανάγκες σταθεροποίησης όσο και στις μεσοπρόθεσμες ανάγκες οικονομικής ανάπτυξης. Βραχυπρόθεσμα, η ΕΕ είναι έτοιμη να παράσχει στήριξη με τη μορφή δημοσιονομικής στήριξης, χρηματοδότησης με ευνοϊκούς όρους και επιχορηγήσεων. Αυτή η στήριξη της ΕΕ θα διευκόλυνε την πρόσβαση σε αναπτυξιακή χρηματοδότηση. Εργαλεία όπως πιθανές ανταλλαγές χρέους, που θα αποφασίζονται από τα αντίστοιχα κράτη μέλη, θα μπορούσαν να ενισχύσουν τον δημοσιονομικό χώρο που απαιτείται για βασικές επενδύσεις.

Επενδύσεις

Επιπλέον, η ΕΕ δεσμεύεται να ενισχύσει τις πτυχές της συνεργασίας με την Αίγυπτο σε πολλούς τομείς της σύγχρονης οικονομίας, συμπεριλαμβανομένων των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και του ανανεώσιμου υδρογόνου, της προηγμένης εκβιομηχάνισης, της γεωργίας, της επισιτιστικής ασφάλειας, της συνδεσιμότητας και ψηφιοποίησης, της ασφάλειας των υδάτων και της διαχείρισης του νερού. Οι περιοχές αυτές θα προσελκύσουν έως και 5 δισεκατομμύρια ευρώ ευρωπαϊκές επενδύσεις που θα υποστηρίζονται από εγγυήσεις στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την Αειφόρο Ανάπτυξη και του Σχεδίου Οικονομικών Επενδύσεων. Η ΕΕ θα υποστηρίξει επίσης τις συνεχιζόμενες προσπάθειες της Αιγύπτου να βελτιώσει το επιχειρηματικό και επενδυτικό της περιβάλλον διευκολύνοντας τις εμπορικές και επενδυτικές ροές σύμφωνα με τις διεθνείς υποχρεώσεις της, ιδίως εκείνες σε σχέση με την ΕΕ.

Η ΕΕ είναι έτοιμη να υποστηρίξει τη Διεθνή Διάσκεψη Επενδύσεων το 2024, όπου οι ενισχυμένες επιχειρηματικές ανταλλαγές Αιγύπτου-ΕΕ θα ενισχύσουν επίσης το συνολικό επιχειρηματικό περιβάλλον και θα ενισχύσουν τις δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις. Η ευρωπαϊκή στήριξη θα επιτρέψει στην ευρωπαϊκή επιχειρηματική κοινότητα να επωφεληθεί από τις διαθέσιμες επενδυτικές δυνατότητες στην Αίγυπτο, συμπεριλαμβανομένων των προνομίων που παρέχει η Διώρυγα του Σουέζ ως ο σημαντικότερος εμπορικός και θαλάσσιος διάδρομος που συνδέει την Ανατολή και τη Δύση του πλανήτη και την οικονομική ζώνη της διώρυγας του Σουέζ. θα ενισχύσει τον ρόλο της Αιγύπτου στις αλυσίδες εφοδιασμού της ΕΕ και θα έχει τη δυνατότητα να προσελκύσει βιομηχανίες της ΕΕ στην Αίγυπτο.

Η ΕΕ και η Αίγυπτος αναγνωρίζουν ότι η νέα πραγματικότητα της γεωπολιτικής και της ενεργειακής αγοράς απαιτεί την εμβάθυνση της υπάρχουσας εταιρικής τους σχέσης για τη στήριξη της ενεργειακής τους ασφάλειας. Για το σκοπό αυτό, η ΕΕ και η Αίγυπτος συμφωνούν να εντείνουν τη συνεργασία με ιδιαίτερη έμφαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τις δράσεις ενεργειακής απόδοσης καθώς και τη συνεργασία για άλλες ασφαλείς και βιώσιμες τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών άνθρακα, αξιοποιώντας το σημαντικό δυναμικό της Αιγύπτου για το κόστος αποτελεσματική επέκταση της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, μέσω έργων όπως το GREGY Interconnector. Η ΕΕ δεσμεύεται επίσης να υποστηρίξει το έργο του East Med Gas Forum με σκοπό την ενίσχυση της ενεργειακής συνεργασίας και της ασφάλειας του εφοδιασμού με φυσικό αέριο στην περιοχή και του εμπορίου φυσικού αερίου με την ΕΕ.

Για το εμπόριο

Η Στρατηγική Εταιρική Σχέση είναι έτοιμη να ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Αιγύπτου για την πλήρη εφαρμογή και απελευθέρωση του πλήρους δυναμικού της Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών της Συμφωνίας Σύνδεσης. Στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης θα διερευνηθούν διάφορες μορφές για τον εκσυγχρονισμό και την αναθεώρηση της Συμφωνίας Σύνδεσης στο θέμα των εμπορικών και επενδυτικών σχέσεων για την καλύτερη προσαρμογή τους στις σημερινές προκλήσεις.

Σε θέματα νερού

Με γνώμονα το κοινό όραμα για μια πιο βιώσιμη διαχείριση των υδάτινων πόρων και την αντιμετώπιση των προκλήσεων που θέτει η διαχείριση του νερού στο πλαίσιο του αυξανόμενου πληθυσμού, των ανταγωνιστικών απαιτήσεων σε νερό και του μεταβαλλόμενου κλίματος, η Αίγυπτος και η ΕΕ συμφωνούν σε τομείς διμερούς συνεργασίας, σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο στον τομέα του νερού, σύμφωνα με την κοινή δήλωση για μια εταιρική σχέση Αιγύπτου-ΕΕ για το νερό που υπογράφηκε στο COP28 στο Ντουμπάι.

Αναγνωρίζοντας τη μεγάλη εξάρτηση της Αιγύπτου από τον ποταμό Νείλο στο πλαίσιο της λειψυδρίας που αντιμετωπίζει, η ΕΕ επαναλαμβάνει την υποστήριξή της στην ασφάλεια των υδάτων της Αιγύπτου και τη συμμόρφωση με το διεθνές δίκαιο, ενώ υπενθυμίζει ότι η αρχή «μη βλάπτειν» χρησιμεύει ως κατευθυντήρια αρχή στην ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία.

Μετανάστευση και κινητικότητα

Με γνώμονα τις αρχές της εταιρικής σχέσης, της κοινής ευθύνης και του επιμερισμού των βαρών, η Αίγυπτος και η ΕΕ υιοθετούν μια ολιστική προσέγγιση στη διαχείριση της μετανάστευσης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα παράσχει περαιτέρω την απαραίτητη οικονομική υποστήριξη για να βοηθήσει την Αίγυπτο σε προγράμματα που σχετίζονται με τη μετανάστευση που συνεπάγονται την ανάπτυξη μιας ολιστικής προσέγγισης για τη μετανάστευση, συμπεριλαμβανομένων οδών νόμιμης μετανάστευσης σύμφωνα με τις εθνικές αρμοδιότητες, και προγράμματα κινητικότητας, όπως οι εταιρικές σχέσεις ταλέντων, για την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτιών η παράτυπη μετανάστευση, η καταπολέμηση της λαθρεμπορίας μεταναστών και της εμπορίας ανθρώπων, η ενίσχυση της διαχείρισης των συνόρων και η εξασφάλιση αξιοπρεπούς και βιώσιμης επιστροφής και επανένταξης. Η ΕΕ και η Αίγυπτος θα συνεχίσουν να συνεργάζονται για να υποστηρίξουν τις προσπάθειες της Αιγύπτου για τη φιλοξενία προσφύγων και οι δύο πλευρές έχουν δεσμευτεί για την προστασία των δικαιωμάτων των μεταναστών και των προσφύγων.

Ασφάλεια

Και τα δύο μέρη επιβεβαιώνουν περαιτέρω τις προσπάθειές τους για την καταπολέμηση όλων των προκλήσεων ασφαλείας, ιδίως στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Φόρουμ για την Καταπολέμηση της Τρομοκρατίας, όπου η Αίγυπτος και η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι συμπρόεδροι από τον Μάιο του 2023. Η ΕΕ και η Αίγυπτος συμφώνησαν στην ανάγκη εμβάθυνσης της συνεργασίας τους , μέσω του Αντιτρομοκρατικού Διαλόγου και να τον ενισχύσουν στον τομέα της πρόληψης και αντιμετώπισης απειλών και προκλήσεων για την ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένων των απειλών για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο. Η Αίγυπτος και η ΕΕ θα διερευνήσουν περαιτέρω τη συνεργασία στον τομέα της επιβολής του νόμου, του σοβαρού και του οργανωμένου εγκλήματος και της κατάρτισης και της ανάπτυξης ικανοτήτων. Και τα δύο μέρη θα διερευνήσουν την επιχειρησιακή συνεργασία σε τομείς που σχετίζονται με την πρόληψη της διακίνησης πολιτιστικών αγαθών και την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών παράνομης διακίνησης σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.

Για τη δημογραφία και το ανθρώπινο κεφάλαιο

Λαμβάνοντας υπόψη την επίγνωση της Αιγύπτου για τη σημασία της ανθρώπινης συνιστώσας για την επίτευξη της ανάπτυξης, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιβεβαιώνει την υποστήριξή της στην τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση. Αυτή η υποστήριξη, μέσω των από κοινού καθορισμένων προτεραιοτήτων και στόχων, θα βοηθήσει στην αντιστοίχιση δεξιοτήτων και αναγκών της αγοράς εργασίας, μεταξύ άλλων μέσω της κινητικότητας του εργατικού δυναμικού, των προγραμμάτων εποχιακών εργαζομένων και της συνεχούς υποστήριξης για την κοινωνικοοικονομική επανένταξη των Αιγυπτίων επαναπατρισθέντων στην Αίγυπτο.

Επιπλέον, η ΕΕ θα ενισχύσει τη συνεργασία για την έρευνα και την καινοτομία και θα εργαστεί για τη συνεχή και ενισχυμένη συμμετοχή στα προγράμματα PRIMA και Erasmus+. Θα επιτρέψει επίσης στην Αίγυπτο να διαπραγματευτεί την προσχώρηση στα προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπως το Creative Europe, το Horizon Europe και το Πρόγραμμα Ψηφιακής Ευρώπης. Με βάση αυτό, η ΕΕ είναι έτοιμη να εξετάσει το ενδεχόμενο μιας πρωτοβουλίας ΕΕ-Αιγύπτου σε ακαδημαϊκό επίπεδο για την ενθάρρυνση ενισχυμένης συμμετοχής των ευρωπαϊκών πανεπιστημίων στην Αίγυπτο.

Η ΕΕ θα παράσχει τεχνική βοήθεια για τη βελτιστοποίηση της εφαρμογής της στρατηγικής και συνολικής εταιρικής σχέσης.

Πηγή: Dialogos

Podcast Therapy

🎙️ PODCAST THERAPY —ATHENS EDITION ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 3 | 🇬🇷 ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟ

Avatar photo

Published

on

Σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία, με νέους συσχετισμούς ισχύος, ενεργειακούς ανταγωνισμούς και γεωπολιτικές ανακατατάξεις, ποιες είναι οι πραγματικές ευκαιρίες για την Ελλάδα και την Κύπρο;

Την ώρα που οι μεγάλες δυνάμεις επαναβιομηχανοποιούνται, η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με τις συνέπειες της ενεργειακής της πολιτικής.

🔹 Ποια είναι τα δύο μεγάλα στρατηγικά λάθη του Ελληνισμού;

🔹 Γιατί η Ευρώπη χάνει το παιχνίδι της ανταγωνιστικότητας;

🔹 Ποιες γεωπολιτικές πιέσεις δέχονται η Ελλάδα και η Κύπρος;

🔹 Πώς μπορεί ο Ελληνισμός να αξιοποιήσει τις ευκαιρίες της νέας εποχής;

Ο Χάρης Θεράπης υποδέχεται τον Βασίλη Κοψαχείλη, διεθνολόγο και γεωστρατηγικό αναλυτή, σε μια αποκαλυπτική συζήτηση για τις γεωπολιτικές προκλήσεις, τις στρατηγικές επιλογές και το μέλλον του Ελληνισμού.

📺 Παρακολουθήστε το τρίτο επεισόδιο του Podcast Therapy — Athens Edition, την Παρασκευή 20/11 στις 8 μ.μ. στο Vouli.TV.

🔔 Κάντε εγγραφή στο Podcast Therapy και ενεργοποιήστε τις ειδοποιήσεις για τα επόμενα επεισόδια.

🤝 Χορηγός Athens Edition: KORANTINA HOMES

🙏 Ευχαριστίες στο RED n’ NOIR — Editions, Bookstore & Café Bar, στη Δροσοπούλου 52, Κυψέλη, για τη φιλοξενία.

Continue Reading

Άρθρα Χάρη Θεραπή

Τραμπ, Πούτιν και Σι: Μια νέα Γιάλτα ή η απαρχή μιας νέας παγκόσμιας τάξης;

Avatar photo

Published

on

του Χάρη Θεραπή*

Η 19η Νοεμβρίου 2026 ενδέχεται να καταγραφεί ως ημερομηνία-ορόσημο στην ιστορία των διεθνών σχέσεων. Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Βλαντίμιρ Πούτιν και ο Σι Τζινπίνγκ συναντήθηκαν στη Σεντζέν της Κίνας, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της APEC, στην πρώτη τριμερή συνάντηση αυτού του είδους μεταξύ των ηγετών των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ρωσίας και της Κίνας.

Η συνάντηση πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία το διεθνές σύστημα βρίσκεται αντιμέτωπο με βαθιές ανακατατάξεις. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, η σύγκρουση με το Ιράν, η ενεργειακή ασφάλεια, ο ανταγωνισμός για την τεχνολογική κυριαρχία και ο κίνδυνος μιας νέας κούρσας πυρηνικών εξοπλισμών διαμορφώνουν ένα εξαιρετικά ασταθές περιβάλλον.

Σύμφωνα με το Reuters και το Associated Press, στο επίκεντρο των συνομιλιών βρέθηκαν η στρατηγική σταθερότητα, ο πυρηνικός αφοπλισμός και η ενεργειακή συνεργασία.

Πίσω, όμως, από τη διπλωματική ατζέντα βρίσκεται ένα πολύ μεγαλύτερο ερώτημα: ποιος θα καθορίσει τους κανόνες του διεθνούς συστήματος τις επόμενες δεκαετίες;

Από τη Γιάλτα του 1945 στη Σεντζέν του 2026

Τον Φεβρουάριο του 1945, ο Φραγκλίνος Ρούζβελτ, ο Ουίνστον Τσόρτσιλ και ο Ιωσήφ Στάλιν συναντήθηκαν στη Γιάλτα, διαμορφώνοντας σε μεγάλο βαθμό το μεταπολεμικό γεωπολιτικό τοπίο.

Ογδόντα ένα χρόνια αργότερα, η συνάντηση στην Κίνα επαναφέρει τη συζήτηση για τις σφαίρες επιρροής και την κατανομή της παγκόσμιας ισχύος.

Υπάρχει, ωστόσο, μια θεμελιώδης διαφορά. Το 1945 οι τρεις δυνάμεις είχαν έναν κοινό εχθρό. Σήμερα, οι ΗΠΑ, η Ρωσία και η Κίνα είναι ανταγωνιστές, με διαφορετικές στρατηγικές επιδιώξεις και συχνά αντικρουόμενα συμφέροντα.

Η Σεντζέν δεν αποτελεί απαραίτητα μια νέα Γιάλτα. Θα μπορούσε, όμως, να σηματοδοτήσει την επιστροφή μιας μορφής διπλωματίας στην οποία οι μεγάλες δυνάμεις επιχειρούν να διευθετήσουν τις διεθνείς κρίσεις μέσω απευθείας διαπραγματεύσεων.

Τρεις ηγέτες, τρεις διαφορετικές στρατηγικές

Ντόναλντ Τραμπ: Η διατήρηση της αμερικανικής πρωτοκαθεδρίας

Η στρατηγική του «America First» βασίζεται στην προτεραιότητα των αμερικανικών συμφερόντων, στον περιορισμό του κόστους των διεθνών δεσμεύσεων και στην επίτευξη συμφωνιών που ενισχύουν τη διαπραγματευτική θέση της Ουάσιγκτον.

Μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τις ΗΠΑ είναι η αποφυγή της δημιουργίας ενός συμπαγούς αντιδυτικού στρατηγικού άξονα μεταξύ Μόσχας και Πεκίνου.

Μια ενδεχόμενη προσέγγιση με τη Ρωσία θα μπορούσε να επιτρέψει στην Ουάσιγκτον να επικεντρώσει μεγαλύτερο μέρος των στρατηγικών της δυνατοτήτων στον Ινδοειρηνικό και στον ανταγωνισμό με την Κίνα.

Πρόκειται για μια πιθανή αντιστροφή της στρατηγικής του Χένρι Κίσινγκερ τη δεκαετία του 1970, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες προσέγγισαν την Κίνα προκειμένου να εξισορροπήσουν τη σοβιετική ισχύ.

Βλαντίμιρ Πούτιν: Η επιστροφή της Ρωσίας στο κέντρο των αποφάσεων

Για τον Ρώσο πρόεδρο, η ίδια η πραγματοποίηση της συνάντησης αποτελεί σημαντικό διπλωματικό κέρδος.

Παρά τις δυτικές κυρώσεις και τις συνέπειες της εισβολής στην Ουκρανία, η Μόσχα εμφανίζεται ως ισότιμος συνομιλητής των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του πλανήτη σε ονομαστικούς όρους ΑΕΠ.

Η Ρωσία επιδιώκει την αναγνώριση των στρατηγικών της συμφερόντων στον μετασοβιετικό χώρο, τον περιορισμό της δυτικής πίεσης και την ενίσχυση της επιρροής της στην Ευρασία.

Παράλληλα, η απευθείας επικοινωνία με την Ουάσιγκτον θα μπορούσε να προσφέρει στη Μόσχα μεγαλύτερα περιθώρια ελιγμών απέναντι στην αυξανόμενη οικονομική της εξάρτηση από την Κίνα.

Σι Τζινπίνγκ: Η αναδιαμόρφωση του διεθνούς συστήματος

Η Κίνα δεν επιδιώκει απλώς την αναγνώρισή της ως μεγάλης δύναμης. Επιδιώκει έναν αυξημένο ρόλο στη διαμόρφωση των κανόνων του διεθνούς συστήματος.

Μέσω των BRICS, της πρωτοβουλίας Belt and Road, των επενδύσεων σε υποδομές και της τεχνολογικής της ανάπτυξης, το Πεκίνο οικοδομεί ένα εκτεταμένο δίκτυο οικονομικής και πολιτικής επιρροής.

Η φιλοξενία της ιστορικής τριμερούς συνάντησης ενισχύει το διπλωματικό κύρος της Κίνας και την εικόνα της ως κεντρικού παράγοντα στη διαχείριση των παγκόσμιων κρίσεων.

Όπως ανέφερε ο Σι Τζινπίνγκ κατά τη συνάντησή του με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, σύμφωνα με το Reuters, οι δύο χώρες επιδιώκουν την περαιτέρω συνεργασία τους προς την κατεύθυνση ενός πολυπολικού κόσμου.

Η αριθμητική της παγκόσμιας ισχύος

Η στρατηγική σημασία της συνάντησης αποτυπώνεται στους δείκτες στρατιωτικής και οικονομικής ισχύος των τριών χωρών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Διεθνούς Ινστιτούτου Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI), οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ρωσία συγκεντρώνουν περισσότερο από το ήμισυ των παγκόσμιων στρατιωτικών δαπανών.

Οι ΗΠΑ εξακολουθούν να διαθέτουν τη μεγαλύτερη στρατιωτική ισχύ σε επίπεδο δαπανών, παγκόσμιων υποδομών και δικτύου συμμαχιών.

Η Κίνα διαθέτει την οικονομική, βιομηχανική και τεχνολογική δυναμική για να αμφισβητήσει μακροπρόθεσμα την αμερικανική πρωτοκαθεδρία.

Η Ρωσία, παρά το μικρότερο οικονομικό της μέγεθος, παραμένει μεγάλη στρατηγική δύναμη χάρη στο πυρηνικό της οπλοστάσιο, στους ενεργειακούς της πόρους και στη γεωγραφική της έκταση.

Πρόκειται, επομένως, για τρεις διαφορετικές μορφές ισχύος, οι οποίες αλληλεπιδρούν και ανταγωνίζονται σε παγκόσμιο επίπεδο.

Το πυρηνικό ζήτημα και ο κίνδυνος μιας νέας κούρσας εξοπλισμών

Η λήξη της συνθήκης New START τον Φεβρουάριο του 2026 δημιούργησε ένα σημαντικό κενό στο σύστημα ελέγχου των πυρηνικών εξοπλισμών μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ρωσίας.

Η Ουάσιγκτον επιδιώκει πλέον τη δημιουργία ενός νέου πλαισίου, στο οποίο θα συμμετέχει και η Κίνα.

Το Πεκίνο, ωστόσο, υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ και η Ρωσία, οι οποίες διαθέτουν σημαντικά μεγαλύτερα πυρηνικά οπλοστάσια, θα πρέπει πρώτα να προχωρήσουν σε ουσιαστικές μειώσεις των αποθεμάτων τους.

Σύμφωνα με το Associated Press, από τη συνάντηση προέκυψε πρόθεση συνέχισης του διαλόγου για τον περιορισμό των πυρηνικών κινδύνων, χωρίς να έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένη δεσμευτική συμφωνία αφοπλισμού.

Ακόμη και η δημιουργία μόνιμων μηχανισμών επικοινωνίας μεταξύ των τριών πυρηνικών δυνάμεων θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντική εξέλιξη για τη διεθνή ασφάλεια.

Ουκρανία, Ταϊβάν και Μέση Ανατολή: Τα τρία μεγάλα γεωπολιτικά μέτωπα

Η Ουκρανία βρίσκεται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης μεταξύ Ρωσίας και Δύσης. Μια ενδεχόμενη αμερικανορωσική προσέγγιση θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες προϋποθέσεις διαπραγμάτευσης, αλλά και σοβαρούς προβληματισμούς για μια διευθέτηση χωρίς την ουσιαστική συμμετοχή του Κιέβου και των Ευρωπαίων.

Στον Ινδοειρηνικό, η Ταϊβάν παραμένει το σημαντικότερο σημείο δυνητικής στρατιωτικής σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας. Η γεωγραφική της θέση και ο καθοριστικός της ρόλος στην παραγωγή προηγμένων ημιαγωγών την καθιστούν στρατηγικό σημείο παγκόσμιας σημασίας.

Στη Μέση Ανατολή, η σύγκρουση με το Ιράν και η ασφάλεια των ενεργειακών διαδρομών μέσω των Στενών του Ορμούζ επηρεάζουν άμεσα την παγκόσμια οικονομία.

Οι τρεις αυτές γεωπολιτικές εστίες θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο ευρύτερων στρατηγικών διαπραγματεύσεων. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επιβεβαιωμένα στοιχεία για συμφωνίες κατανομής σφαιρών επιρροής ή αμοιβαίων ανταλλαγμάτων μεταξύ των τριών δυνάμεων.

Η μεγάλη απούσα: Η Ευρωπαϊκή Ένωση

Ένα από τα πλέον αξιοσημείωτα χαρακτηριστικά της συνάντησης είναι η απουσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το συγκεκριμένο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Παρά την οικονομική της ισχύ, η Ευρώπη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει δυσκολίες στη μετατροπή του οικονομικού της μεγέθους σε ενιαία γεωπολιτική επιρροή.

Η εξάρτηση από τις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας, η ρωσική στρατιωτική απειλή, η οικονομική αλληλεξάρτηση με την Κίνα και οι διαφορετικές προτεραιότητες των κρατών-μελών περιορίζουν τη δυνατότητά της να λειτουργήσει ως αυτόνομος στρατηγικός πόλος.

Η απουσία της από την τριμερή συνάντηση δεν συνεπάγεται ότι η Ευρώπη έχει αποκλειστεί συνολικά από τη διεθνή διπλωματία. Αναδεικνύει, όμως, την ανάγκη ενίσχυσης της κοινής εξωτερικής πολιτικής και της στρατηγικής της αυτονομίας.

Διαφορετικά, κινδυνεύει να μετατραπεί από διαμορφωτή σε αποδέκτη των διεθνών εξελίξεων.

Η επιστροφή του γεωπολιτικού ρεαλισμού

Η συνάντηση της Σεντζέν μπορεί να ερμηνευθεί υπό το πρίσμα του πολιτικού ρεαλισμού, όπως αναπτύχθηκε από τους Hans Morgenthau και Kenneth Waltz.

Σύμφωνα με αυτή τη θεωρητική προσέγγιση, τα κράτη επιδιώκουν πρωτίστως την ασφάλεια, την επιβίωση και την ενίσχυση της ισχύος τους μέσα σε ένα ανταγωνιστικό διεθνές σύστημα.

Η μετάβαση από τη μεταψυχροπολεμική αμερικανική πρωτοκαθεδρία προς ένα περισσότερο πολυκεντρικό σύστημα ενδέχεται να οδηγήσει σε μια νέα ισορροπία δυνάμεων.

Η πραγματικότητα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στις τρεις μεγάλες δυνάμεις. Η Ινδία, η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ιαπωνία και μια σειρά περιφερειακών δυνάμεων διαθέτουν σημαντικές δυνατότητες και δικές τους στρατηγικές επιδιώξεις.

Η δημιουργία ενός άτυπου διευθυντηρίου τριών μεγάλων δυνάμεων δεν αποτελεί αναπόφευκτη εξέλιξη.

Τι σημαίνουν οι εξελίξεις για την Κύπρο;

Για την Κυπριακή Δημοκρατία, η ενδεχόμενη διαμόρφωση μιας παγκόσμιας τάξης που βασίζεται περισσότερο στις σφαίρες επιρροής και λιγότερο στους κανόνες του διεθνούς δικαίου αποτελεί σοβαρή στρατηγική πρόκληση.

Η Κύπρος, ως μικρό κράτος, μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και χώρα που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις συνέπειες της τουρκικής εισβολής και κατοχής, έχει ζωτικό συμφέρον στη διατήρηση της διεθνούς νομιμότητας.

Οποιαδήποτε διεθνής πρακτική που θα νομιμοποιούσε την αλλαγή συνόρων διά της στρατιωτικής ισχύος θα δημιουργούσε ένα επικίνδυνο προηγούμενο για το Κυπριακό.

Το άρθρο 2 του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών κατοχυρώνει την κυριαρχική ισότητα των κρατών και απαγορεύει τη χρήση βίας κατά της εδαφικής τους ακεραιότητας και πολιτικής ανεξαρτησίας.

Για τη Λευκωσία, η ενίσχυση των ευρωπαϊκών και περιφερειακών συνεργασιών, η αξιοποίηση της γεωγραφικής της θέσης στην Ανατολική Μεσόγειο και η συστηματική άσκηση πολυδιάστατης διπλωματίας αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

Τρία πιθανά σενάρια για την επόμενη ημέρα

Πρώτο σενάριο – Ελεγχόμενος ανταγωνισμός. Οι τρεις δυνάμεις καταλήγουν σε περιορισμένες συμφωνίες για την πυρηνική ασφάλεια, την ενέργεια και την αποφυγή άμεσης στρατιωτικής αντιπαράθεσης, χωρίς να εγκαταλείπουν τις στρατηγικές τους επιδιώξεις.

Δεύτερο σενάριο – Άτυπη κατανομή σφαιρών επιρροής. Οι μεγάλες δυνάμεις επιχειρούν να διαμορφώσουν ένα πλαίσιο αμοιβαίων παραχωρήσεων σε περιφερειακά ζητήματα, με σοβαρούς κινδύνους για τα μικρότερα κράτη και τη διεθνή νομιμότητα.

Τρίτο σενάριο – Νέος Ψυχρός Πόλεμος. Η αδυναμία ουσιαστικής συνεννόησης οδηγεί σε επιτάχυνση των εξοπλισμών, οικονομικό κατακερματισμό, τεχνολογικούς αποκλεισμούς και εντονότερους γεωπολιτικούς ανταγωνισμούς.

Συμπέρασμα: Ο κόσμος σε ένα γεωπολιτικό σταυροδρόμι

Η συνάντηση Τραμπ, Πούτιν και Σι Τζινπίνγκ δεν σηματοδοτεί κατ’ ανάγκη τη δημιουργία μιας νέας παγκόσμιας τάξης. Αποκαλύπτει, όμως, τις βαθιές μεταβολές που συντελούνται στην κατανομή της διεθνούς ισχύος.

Το σημαντικότερο ερώτημα δεν είναι εάν οι τρεις ηγέτες μπορούν να συμφωνήσουν μεταξύ τους, αλλά εάν οι συμφωνίες τους θα υπηρετούν τη διεθνή σταθερότητα ή αποκλειστικά τα συμφέροντα των ισχυρών.

Η Σεντζέν μπορεί να αποτελέσει είτε το πρώτο βήμα προς μια περισσότερο διαχειρίσιμη πολυπολική τάξη είτε τον προάγγελο μιας εποχής εντονότερων ανταγωνισμών.

Για την Ευρώπη και ιδιαίτερα για κράτη όπως η Κύπρος, η μεγαλύτερη πρόκληση είναι να μη βρεθούν στη θέση εκείνων για τους οποίους αποφασίζουν άλλοι, χωρίς τη δική τους συμμετοχή.


Η αριθμητική της παγκόσμιας στρατιωτικής ισχύος

Χώρα Στρατιωτικές δαπάνες 2025 Παγκόσμιο μερίδιο
ΗΠΑ $954 δισ. 33,0%
Κίνα $336 δισ. 11,6%
Ρωσία $190 δισ. 6,6%
Σύνολο $1,48 τρισ. 51,2%

Πηγές – Βιβλιογραφία

  • Reuters, A great deal to discuss: Trump begins trilateral meet with Putin and Xi, 19 Νοεμβρίου 2026.
  • Reuters, Russia’s Putin says he expects big potential benefit from meeting with Trump and Xi, 18 Νοεμβρίου 2026.
  • Associated Press, ρεπορτάζ για τα αποτελέσματα της τριμερούς συνάντησης, 19 Νοεμβρίου 2026.
  • SIPRI, Trends in World Military Expenditure.
  • SIPRI Yearbook, Armaments, Disarmament and International Security.
  • United Nations, Charter of the United Nations, άρθρο 2.
  • Hans J. Morgenthau, Politics Among Nations, 1948.
  • Kenneth N. Waltz, Theory of International Politics, 1979.

 

*Διευθυντής του Vouli.TV

Continue Reading

voulitv

Μητροπολίτης Ζιμπάμπουε: Ο ρόλος των θρησκειών στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Avatar photo

Published

on

Η συμβολή των θρησκειών στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και η ευθύνη της ανθρωπότητας απέναντι στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκπομπής «Η Ατζέντα της Ημέρας» του Vouli.TV, με τον Μίκη Κασάπη.

Φιλοξενούμενος στο στούντιο ήταν ο Μητροπολίτης Ζιμπάμπουε, με αντικείμενο συζήτησης τις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης και τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι θρησκευτικές κοινότητες στην ευαισθητοποίηση και κινητοποίηση των πολιτών.

Η κλιματική αλλαγή ως ηθική και κοινωνική πρόκληση

Η κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί αποκλειστικά ένα επιστημονικό, οικονομικό ή πολιτικό ζήτημα, αλλά και μια βαθιά ηθική και πνευματική πρόκληση. Η προστασία της δημιουργίας, ο σεβασμός προς τη φύση, ο περιορισμός της υπερκατανάλωσης και η υπεύθυνη διαχείριση των φυσικών πόρων αποτελούν πεδία στα οποία οι θρησκείες μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά.

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ζιμπάμπουε και Αγκόλας κ. Σεραφείμ διαθέτει πολυετή εμπειρία στα ζητήματα της κλιματικής αλλαγής, έχοντας εκπροσωπήσει το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας στις διεθνείς διασκέψεις του ΟΗΕ για το κλίμα.

Η ανάγκη διαθρησκευτικής συνεργασίας

Η συνεργασία μεταξύ των θρησκειών, της επιστημονικής κοινότητας, των κυβερνήσεων και των διεθνών οργανισμών μπορεί να αποτελέσει σημαντικό παράγοντα για την αντιμετώπιση της περιβαλλοντικής κρίσης.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η διάσταση της κλιματικής δικαιοσύνης, καθώς οι φτωχότερες και πλέον ευάλωτες κοινωνίες, ιδιαίτερα στην Αφρική, πλήττονται δυσανάλογα από τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.

Η προστασία του πλανήτη αποτελεί συλλογική ευθύνη απέναντι στην ανθρωπότητα και στις επόμενες γενιές, ανεξαρτήτως θρησκευτικών πεποιθήσεων, εθνικότητας και πολιτικών αντιλήψεων.

Παρακολουθήστε ολόκληρη τη συνέντευξη του Μητροπολίτη Ζιμπάμπουε κ. Σεραφείμ στην εκπομπή «Η Ατζέντα της Ημέρας» του Vouli.TV.

 

Continue Reading
Advertisement
Off the Record2 days ago

«Ο πόλεμος Ζελένσκι δεν είναι δικός μας»: Η Ευρώπη πληρώνει έναν λογαριασμό χωρίς τέλος

Podcast Therapy2 days ago

🎙️ PODCAST THERAPY —ATHENS EDITION ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 3 | 🇬🇷 ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟ

ΕΚΠΟΜΠΕΣ2 days ago

Νικόλας Ιωαννίδης: Η νέα μεταναστευτική πολιτική και οι προκλήσεις για την Κύπρο

ΕΚΠΟΜΠΕΣ2 days ago

Αντρέας Μαυράτσας: Οι διαφωνίες της ΟΕΛΜΕΚ για την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών

ΕΚΠΟΜΠΕΣ2 days ago

Αντρέας Μαυρής: Το βαρύ τίμημα της Άσσιας και ο αγώνας για τους αγνοουμένους

ΕΚΠΟΜΠΕΣ2 days ago

Λυσανδρίδης: Στο επίκεντρο η στήριξη του προσφυγικού κόσμου και η διαχείριση των TK περιουσιών

Άρθρα Χάρη Θεραπή3 days ago

Τραμπ, Πούτιν και Σι: Μια νέα Γιάλτα ή η απαρχή μιας νέας παγκόσμιας τάξης;

voulitv3 days ago

Μητροπολίτης Ζιμπάμπουε: Ο ρόλος των θρησκειών στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

ΕΚΠΟΜΠΕΣ3 days ago

Λευτέρης Αντωνίου στο Vouli.TV: Τα δίκαια αιτήματα του προσφυγικού κόσμου

ΕΚΠΟΜΠΕΣ3 days ago

Συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση: Μπορεί να εφαρμοστεί από την 1η Ιανουαρίου 2027;

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ4 weeks ago

Χάρης Γεωργιάδης: «Όχι» σε προεκλογική με Αβέρωφ – Νέα ένταση στον ΔΗΣΥ

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ4 weeks ago

ΔΗΣΥ: Αβέρωφ ή Παμπορίδης; Επιστροφή ή αλλαγή σελίδας για το 2028

Άρθρα Χάρη Θεραπή4 weeks ago

Η Ευρώπη χάνει τον βηματισμό της: Τραμπ, πόλεμοι και εσωτερικές ρωγμές

Άρθρα Χάρη Θεραπή3 weeks ago

ΑΚΕΛ: Στήνει το μέτωπο για το 2028 – Ποιοι χωρούν και ποιοι μένουν εκτός

Off the Record3 weeks ago

Αβέρωφ Νεοφύτου: Όνειρο ζωής η Προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ4 weeks ago

Ιράν, τράπεζες και LNG: Το γεωπολιτικό ντόμινο που φτάνει μέχρι τις κορυφές της εξουσίας

Off the Record3 weeks ago

Οι Κύπριοι μαθητές διαβάζουν αλλά δεν καταλαβαίνουν…

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ3 weeks ago

Ο Παμπορίδης βγάζει το «μαγικό ραβδί» και προειδοποιεί: «Θα ξηλωθεί το τρικό»

ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ3 weeks ago

Αλλάζει τους υπολογισμούς της Άγκυρας ο πόλεμος με το Ιράν;

MILITAIRE2 weeks ago

Ο Νέος Παγκόσμιος Χάρτης Ισχύος: Τέλος στην Παντοδυναμία των ΗΠΑ και η Στρατηγική Αδράνεια του Ελληνισμού

Viral

(c) 2017-26 | Vouli.TV. All Rights Reserved. Developed by UnitrustMedia