ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Ξεκινά η πώληση των F-35 στην Ελλάδα-«Απογειώνεται» το προβάδισμα στο Αιγαίο μαζί με F-16 Viper και Rafale
Μεγάλο βήμα για την ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας και την αναβάθμιση των αμυντικών δυνατοτήτων της χώρας συνιστά η έγκριση από τις ΗΠΑ της πώλησης των F-35 στην χώρα μας και η προώθηση ενός μεγάλου πακέτου δωρεάν αμυντικής βοήθειας, που καλύπτει άμεσες ανάγκες των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Συγχρόνως όμως ανοίγει ο δρόμος και για πρόσθετα εξοπλιστικά προγράμματα για τα οποία έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον η χώρα μας.
Το νέο αυτό μεγάλο βήμα που αντανακλά και το υψηλό επίπεδο και την εμβάθυνση της Στρατηγικής Σχέσης Ελλάδας-ΗΠΑ αποτυπώθηκε πλήρως στην επιστολή που απηύθυνε ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Άντονι Μπλινκεν στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη καθώς οι τελικές συνεννοήσεις είχαν γίνει στην συνάντηση που είχαν πριν λίγες ημέρες στην κατοικία του πρωθυπουργού στα Χανιά.
Κορυφαίο βεβαίως είναι το πακέτο των F-35 το οποίο έχει προεγκριθεί από το Κογκρέσο και τώρα μετά την προθεσμία των 14 ημερών που άρχισε να τρέχει από τις 26 Ιανουαρίου, θα ακολουθήσει και η τυπική έγκριση της πώλησης προς την Ελλάδα. Ήδη την Δευτέρα ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δενδιας θα έχει στα χέρια του το draft της LOA (Letter of Offer and Acceptance) και θα ξεκινήσει η διαπραγμάτευση για την διαμόρφωση της τελικής σύμβασης για την αγορά των F-35 από την χώρα μας. Μια αγορά που θα βάλει την Ελλάδα στο κλαμπ των χωρών που θα διαθέτουν μαχητικά 5ης γενιάς. Στην ευρύτερη περιοχή μόνο το Ισραήλ και η Ιταλία διαθέτουν F-35 και αυτό προσδίδει ιδιαίτερη αξία στην συγκεκριμένη αγορά.
Η Ελληνική Πολεμική Αεροπορία είχε ήδη το «προβάδισμα» στο Αιγαίο μετά την απόκτηση των γαλλικών Rafale, όμως η συνύπαρξη τώρα των Rafale με τα αναβαθμισμένα F-16 Viper και με τα F-35 προσφέρουν στρατηγικό πλεονέκτημα στην Πολεμική Αεροπορία που αναδεικνύεται σε μια από τις ισχυρότερες αεροπορικές δυνάμεις στην περιοχή.
Και αυτοί οι συσχετισμοί δεν ανατρέπονται από την πιθανή έγκριση από το Κογκρέσο της πώλησης F-16 στην Τουρκία και αναβάθμισης των παλιών τουρκικών μαχητικών, καθώς τα Rafale υπερτερούν και τα F-35 πρόκειται περί στρατηγικής σημασίας όπλου. Έχοντας χαρακτηριστικά stealth (υψηλή δυσκολία εντοπισμού από την αντίπαλη αεράμυνα) και μοναδική δυνατότητα κατόπτευσης που του επιτρέπει να έχει εξαιρετική περιφερειακή επίγνωση κατάστασης και με το σύστημα Link16 που επιτρέπει την διαλειτουργικότητα ώστε να μεταδίδει εικόνα από προωθημένες θέσεις στο πεδίο.
Η Ελλάδα έχει ήδη παραλάβει 18 Rafale (τα υπόλοιπα 6 αναμένονται εντός του 2024), παραλαμβάνει ήδη τα αναβαθμισμένα F-16 Viper, η παραλαβή των οποίων αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2027, ενώ τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο αναμένονται τα πρώτα τρία από τα συνολικά επτά ελικόπτερα τύπου Romeo για το Πολεμικό Ναυτικό, τα κορυφαία ελικόπτερα παγκοσμίως για ανθυποβρυχιακή δράση.
Ιδιαίτερα σημαντική όμως είναι η δωρεάν αμυντική βοήθεια προς την χώρα μας όπως καταγράφεται στην Επιστολή Μπλινκεν, βοήθεια που παρέχεται μέσω της EDA (Excess Defense Articles) περί πλεονάζοντος υλικού.
Το πακέτο αυτό περιλαμβάνει 4 φρεγάτες LCS, 2 μεταγωγικά αεροσκάφη C-130H ,10 κινητήρες για τα αεροσκάφη P3 ,τρία περιπολικά σκάφη 60 Brandley και οχήματα και φορτηγά. Όπως όμως αναφέρεται στην επιστολή έα υπάρξει και συνέχεια της συνεργασίας με την εξέταση των αιτημάτων για θωρακισμένα οχήματα MRAP’s για αγορά ιπτάμενου τάνκερ ανεφοδιασμού KC-130 άλλα και νέων C-130J.
H αμυντική αυτή βοήθεια ενισχύει σημαντικά και τους τρεις κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων και καλύπτει άμεσες ανάγκες με το μικρότερο δυνατό τίμημα και κόστος. Οι εξελίξεις αυτές αποτελούν πάντως και αναγνώριση του σταθεροποιητικού ρόλου της Ελλάδας στην περιοχή αλλά και της αξιοπιστίας ως συμμάχου σε μια περιοχή που οι αποσταθεροποιητικοί παράγοντες είναι πολλοί και οι κίνδυνοι ανάφλεξης ορατοί.
Τις λεπτομέρειες για την συμμετοχή της Ελλάδας στο πρόγραμμα των F-35 και την συνεπακόλουθη αγορά των 20+20 υπερσύγχρονων μαχητικών πέμπτης γενιάς αλλά και την πλήρη περιγραφή του δωρεάν πακέτου-«μαμούθ» προς την χώρα μας περιγράφει στην επιστολή του προς τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Άντονι Μπλίνκεν.
Συγκεκριμένα, στην επιστολή του που δίνεται στη δημοσιότητα ο κ. Μπλίνκεν κάνει λόγο για στενή συνεργασία μεταξύ Ελλάδας και ΗΠΑ και τονίζει πως αυτή είναι απαραίτητη προκειμένου να προαχθεί η διεθνής ειρήνη και ασφάλεια, οι οποίες είναι απαραίτητες για τη συνέχιση της τάξης που βασίζεται σε κανόνες.
Στο ίδιο πλαίσιο ο Αμερικανός ΥΠΕΞ αναφέρει χαρακτηριστικά πως η ελληνοαμερικανική συνεργασία επεκτείνεται σε έξι άξονες. Μεταξύ αυτών λεπτομέρειες για τα F-35 και το δωρεάν πακέτο στρατιωτικού εξοπλισμού. Παράλληλα ό,τι δίνεται από τις ΗΠΑ ως EDA (Excess Defence Articles), δηλαδή από το αμυντικό απόθεμα είναι, είτε δωρεάν είτε με συμβολικό αντίτιμο.
Συγκεκριμένα αναφέρει πως το Στέιτ Ντιπάρτμεντ έχει ήδη ενημερώσει το Κογκρέσο για τις ακόλουθες προτεινόμενες μεταφορές επιχορηγήσεων υπέρβασης αμυντικών ειδών (EDA) προς την Ελλάδα:
– Δύο αεροσκάφη EDA C-130H,
– Δέκα κινητήρες EDA για αεροσκάφη P-3 και
– 60 οχήματα μάχης πεζικού Bradley ως EDA (Excess Defence Articles).
Αντίστοιχα σημειώνει πως θα υποβληθούν προς κοινοποίηση στο Κογκρέσο τα ακόλουθα προς μεταφορά στην Ελλάδα:
– Μέχρι 40 νέα αεροσκάφη F-35 μέσω Στρατιωτικών Πωλήσεων Εξωτερικού,
– Τρία πλοία κλάσης Protector ως EDA- και
– Διάφορα φορτηγά και ρυμουλκούμενα ως EDA.
Ο κ. Μπλίνκεν τονίζει πως «η Ελλάδα έχει κάνει αξιοσημείωτα βήματα για τον εκσυγχρονισμό των αμυντικών της δυνατοτήτων. Ανυπομονώ να αυξήσουμε τη συνεργασία μας και να αναπτύξουμε μια πιο ισχυρή στρατηγική σχέση μεταξύ των ενόπλων μας δυνάμεων».
Αναλυτικά άτυπη μετάφραση της επιστολής Μπλίνκεν στον Μητσοτάκη με την πλήρη στρατιωτική ενίσχυση της Ελλάδας από τις ΗΠΑ:
Προς την Εξοχότητά του
Κυριάκο Μητσοτάκη
Πρωθυπουργό της Ελληνικής Δημοκρατίας
Αθήνα
Αγαπητέ κ. Πρωθυπουργέ,
Η παραχώρηση αμυντικού υλικού στους συμμάχους μας στο NATO αποτελεί θεμελιώδες συστατικό των προσπαθειών μας για να τονώσουμε την ευρωπαϊκή ασφάλεια και να ενισχύσουμε τις συλλογικές αποτρεπτικές και αμυντικές δυνατότητες της Συμμαχίας. Προς αυτόν τον σκοπό, έχουμε επιδιώξει να συνεργαστούμε στενά με την Ελλάδα ώστε να προωθήσουμε τα κοινά συμφέροντά μας και τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια, που είναι ζωτικής σημασίας για τη συνέχιση της διεθνούς τάξης που εδράζεται σε κανόνες. Αυτή η ισχυρή διμερής σχέση συνιστά απόδειξη των σταθερών δεσμών ανάμεσα στα έθνη μας, και με ενθαρρύνει η πρόοδος που έχουμε επιτελέσει μαζί στο πλαίσιο της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας ΗΠΑ – Ελλάδας ώστε να διατηρήσουμε ισχυρά, ικανά και διαλειτουργικά στρατεύματα.
Υπό την αίρεση ικανοποίησης όλων των σχετικών νομικών προαπαιτούμενων, περιλαμβανομένης της γνωστοποίησης στο Κογκρέσο, προτιθέμεθα να διευρύνουμε τη εταιρική συνεργασία μας σε θέματα ασφάλειας ως εξής:
Πρώτον, στις 27 Σεπτεμβρίου 2022 ολοκληρώθηκε η διαδικασία γνωστοποίησης στο Κογκρέσο όσον αφορά επιχορήγηση ύψους 30 εκατομμυρίων δολαρίων στην Ελλάδα για αμυντικές προμήθειες, με τη διαδικασία της Χρηματοδότησης Ξένων Ενόπλων Δυνάμεων (Foreign Military Financing, FMF), προκειμένου να ενθαρρυνθεί κρίσιμη στήριξη προς την Ουκρανία. Στις 24 Οκτωβρίου 2023 οι Ηνωμένες Πολιτείες υπολόγισαν για την Ελλάδα επιπλέον 30 εκατομμύρια δολάρια με τη διαδικασία της FMF, ώστε να ενθαρρύνουν περαιτέρω δωρεές.
Δεύτερον, έχουμε ήδη γνωστοποιήσει στο Κογκρέσο τις παρακάτω προτεινόμενες δωρεάν παραχωρήσεις στην Ελλάδα, με το πρόγραμμα του Πλεονάζοντος Αμυντικού Υλικού (Excess Defense Articles, EDA):
– Δύο αεροσκάφη C-130H, Πλεονάζοντα Αμυντικά Υλικά,
– Δέκα κινητήρες για αεροσκάφη P-3, Πλεονάζοντα Αμυντικά Υλικά και
– 60 τεθωρακισμένα οχήματα μάχης Bradley, ως Πλεονάζοντα Αμυντικά Υλικά.
Τρίτον, θα υποβάλουμε για γνωστοποίηση στο Κογκρέσο τα ακόλουθα, προς παραχώρηση στην Ελλάδα:
– Έως 40 νέα αεροσκάφη F-35 μέσω Στρατιωτικών Πωλήσεων Εξωτερικού,
– Τρία πλοία κλάσης Protector, ως Πλεονάζοντα Αμυντικά Υλικά και
– Διάφορα φορτηγά οχήματα και ρυμουλκούμενα, ως Πλεονάζοντα Αμυντικά Υλικά.
Τέταρτον, θα υποβάλουμε στο Κογκρέσο νομοθετική πρόταση για τη παραχώρηση πλοίων, με αίτημα να παράσχει την απαραίτητη νομική εξουσιοδότηση για τη μεταφορά στην Ελλάδα έως και τεσσάρων φρεγατών τύπου LCS, με τη διαδικασία του Πλεονάζοντος Αμυντικού Υλικού.
Πέμπτον, συνεχίζουμε να ενδιαφερόμαστε για τις αμυντικές δυνατότητες που η Ελλάδα θα μπορούσε να μεταβιβάσει ή να πουλήσει στην Ουκρανία. Εάν αυτές οι δυνατότητες ενδιαφέρουν την Ουκρανία, και εκκρεμούσας της αξιολόγησης της κατάστασης και της αξίας τους από την κυβέρνηση των ΗΠΑ, μπορούμε να διερευνήσουμε ευκαιρίες για πιθανή πρόσθετη Χρηματοδότηση Ξένων Ενόπλων Δυνάμεων ύψους μέχρι 200 εκατομμυρίων δολαρίων για την Ελλάδα.
Έκτον, θα δώσω προτεραιότητα στην Ελλάδα ώστε να παραλάβει πλεονάζοντα οχήματα Ανθεκτικά σε Νάρκες, Προστατευμένα από Ενέδρες, όταν αυτά καταστούν διαθέσιμα κατά τη διάρκεια του επόμενου έτους και θα εξετάσω τις ελληνικές ανάγκες σε περίπτωση που καταστούν διαθέσιμα αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού τύπου KC-135. Εκτός από τα C-130H, το Υπουργείο Άμυνας εργάζεται για την παροχή δεδομένων σχετικά με τις τιμές και τη διαθεσιμότητα για την αγορά νέων C-130J από την Ελλάδα.
Η Ελλάδα έχει κάνει αξιοσημείωτα βήματα προόδου για τον εκσυγχρονισμό των αμυντικών της δυνατοτήτων. Προσβλέπω στην ενίσχυση της συνεργασίας μας και στην ανάπτυξη μιας πιο ισχυρής στρατηγικής σχέσης μεταξύ των ενόπλων δυνάμεών μας.
Με εκτίμηση,
Antony Blinken
Σημειώνεται πως ως σημαντική ημέρα για την εθνική μας άμυνα και την ελληνική διπλωματία χαρακτήρισε την σημερινή, ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης σε δήλωσή του επ’ αφορμής της έγκρισης της συμμετοχής της Ελλάδας στο πρόγραμμα των F-35 και την επακόλουθη αγορά από την χώρα μας 20+20 υπερσύγχρονων μαχητικών αεροσκαφών πέμπτης γενιάς.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός που έλαβε την επιστολή από τον Υπουργό Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών Άντονι Μπλίνεκν τονίζει ότι έτσι «αναδεικνύεται και επισφραγίζεται το στρατηγικό βάθος των ελληνοαμερικανικών σχέσεων» και σημειώνει: «Με αυτήν, η Ελλάδα τίθεται και επισήμως στην τροχιά απόκτησης έως και 40 μαχητικών αεροσκαφών τελευταίας γενιάς F-35».
Η δήλωση του πρωθυπουργού για την έγκριση της αγοράς των F-35 από την Ελλάδα
Όπως επίσης σημειώνει ο πρωθυπουργός, «ταυτόχρονα, όμως, αποκτά και εντελώς δωρεάν ένα πολύ μεγάλο πακέτο εξοπλισμών που ενισχύουν καθοριστικά και τους τρεις κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων, αλλά και το Ελληνικό Λιμενικό. Πρόκειται για φρεγάτες, για μεταγωγικά C-130, για θωρακισμένα άρματα μάχης και οχήματα, αλλά και για πολλά ακόμη στοιχεία αμυντικού υλικού, τα οποία η χώρα μας εξασφάλισε ύστερα από το αίτημα που είχα διατυπώσει, τον Μάιο του 2022, προσωπικά στον Πρόεδρο Biden».
Η δήλωση του πρωθυπουργού για την έγκριση της αγοράς των F-35 από την Ελλάδα:
«Σήμερα είναι μία σημαντική ημέρα για την εθνική μας άμυνα και για την ελληνική διπλωματία. Γιατί, με βάση επιστολή που έλαβα από τον Υπουργό Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών Antony Blinken, αναδεικνύεται και επισφραγίζεται το στρατηγικό βάθος των ελληνοαμερικανικών σχέσεων.
Με αυτήν, η Ελλάδα τίθεται και επισήμως στην τροχιά απόκτησης έως και 40 μαχητικών αεροσκαφών τελευταίας γενιάς F-35. Ταυτόχρονα, όμως, αποκτά και εντελώς δωρεάν ένα πολύ μεγάλο πακέτο εξοπλισμών που ενισχύουν καθοριστικά και τους τρεις κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων, αλλά και το Ελληνικό Λιμενικό.
Πρόκειται για φρεγάτες, για μεταγωγικά C-130, για θωρακισμένα άρματα μάχης και οχήματα, αλλά και για πολλά ακόμη στοιχεία αμυντικού υλικού, τα οποία η χώρα μας εξασφάλισε ύστερα από το αίτημα που είχα διατυπώσει, τον Μάιο του 2022, προσωπικά στον Πρόεδρο Biden.
Η πατρίδα θωρακίζεται, έτσι, διπλά: απ’ τη μία πλευρά η αποτρεπτική της ισχύς μεγεθύνεται σε γη, σε αέρα και σε θάλασσα. Ενώ, από την άλλη, δεν επιβαρύνεται ο Έλληνας φορολογούμενος, καθώς αυτό το πακέτο θα διατεθεί δωρεάν, από τα αμερικανικά αποθέματα.
Είναι το αποτέλεσμα μιας μεθοδικής, αθόρυβης και μακράς προσπάθειας, που συνδύασε τη συμμαχική συνέπεια της Ελλάδας στα διεθνή μέτωπα με την προώθηση των εθνικών της συμφερόντων. Αποτέλεσμα το οποίο εδραιώνει, παράλληλα, τη δυναμική και αυτοτελή ελληνοαμερικανική στρατηγική σχέση.
Γιατί η σημερινή εξέλιξη δικαιώνει την ενεργή διπλωματία της αξιοπιστίας που ακολουθούμε παντού τα τελευταία χρόνια: από τον πόλεμο στην Ουκρανία, τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ και την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, μέχρι την ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο και το δράμα της Μέσης Ανατολής.
Με καθαρές θέσεις και με πρωτοβουλίες στα μεγάλα ζητήματα, η Ελλάδα ασκεί, πλέον, ενεργό ρόλο στον Δυτικό κόσμο. Κάτι που της αναγνωρίζουν εταίροι και σύμμαχοι, βλέποντας στη χώρα μας έναν σταθερό συμπαραστάτη, έναν έμπιστο συνομιλητή αλλά και έναν αναγκαίο συνοδοιπόρο και συνεργάτη.
Σε μία εποχή αβεβαιότητας, λοιπόν, η πατρίδα μας επιβεβαιώνει ότι στέκει με σοβαρότητα και γεωπολιτική ωριμότητα στον παγκόσμιο χάρτη. Ενώ, την ίδια ώρα, υπηρετεί τα εθνικά της δίκαια, θωρακίζοντας την άμυνά της. Στον δρόμο της σταθερότητας και της ειρήνης, πάντα με υπερηφάνεια και εθνική αυτοπεποίθηση».
Πηγή: protothema.gr
Podcast Therapy
🎙️ PODCAST THERAPY —ATHENS EDITION ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 3 | 🇬🇷 ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟ
Σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία, με νέους συσχετισμούς ισχύος, ενεργειακούς ανταγωνισμούς και γεωπολιτικές ανακατατάξεις, ποιες είναι οι πραγματικές ευκαιρίες για την Ελλάδα και την Κύπρο;
Την ώρα που οι μεγάλες δυνάμεις επαναβιομηχανοποιούνται, η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με τις συνέπειες της ενεργειακής της πολιτικής.
🔹 Ποια είναι τα δύο μεγάλα στρατηγικά λάθη του Ελληνισμού;
🔹 Γιατί η Ευρώπη χάνει το παιχνίδι της ανταγωνιστικότητας;
🔹 Ποιες γεωπολιτικές πιέσεις δέχονται η Ελλάδα και η Κύπρος;
🔹 Πώς μπορεί ο Ελληνισμός να αξιοποιήσει τις ευκαιρίες της νέας εποχής;
Ο Χάρης Θεράπης υποδέχεται τον Βασίλη Κοψαχείλη, διεθνολόγο και γεωστρατηγικό αναλυτή, σε μια αποκαλυπτική συζήτηση για τις γεωπολιτικές προκλήσεις, τις στρατηγικές επιλογές και το μέλλον του Ελληνισμού.
📺 Παρακολουθήστε το τρίτο επεισόδιο του Podcast Therapy — Athens Edition, την Παρασκευή 20/11 στις 8 μ.μ. στο Vouli.TV.
🔔 Κάντε εγγραφή στο Podcast Therapy και ενεργοποιήστε τις ειδοποιήσεις για τα επόμενα επεισόδια.
🤝 Χορηγός Athens Edition: KORANTINA HOMES
🙏 Ευχαριστίες στο RED n’ NOIR — Editions, Bookstore & Café Bar, στη Δροσοπούλου 52, Κυψέλη, για τη φιλοξενία.
Άρθρα Χάρη Θεραπή
Τραμπ, Πούτιν και Σι: Μια νέα Γιάλτα ή η απαρχή μιας νέας παγκόσμιας τάξης;
του Χάρη Θεραπή*
Η 19η Νοεμβρίου 2026 ενδέχεται να καταγραφεί ως ημερομηνία-ορόσημο στην ιστορία των διεθνών σχέσεων. Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Βλαντίμιρ Πούτιν και ο Σι Τζινπίνγκ συναντήθηκαν στη Σεντζέν της Κίνας, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της APEC, στην πρώτη τριμερή συνάντηση αυτού του είδους μεταξύ των ηγετών των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ρωσίας και της Κίνας.
Η συνάντηση πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία το διεθνές σύστημα βρίσκεται αντιμέτωπο με βαθιές ανακατατάξεις. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, η σύγκρουση με το Ιράν, η ενεργειακή ασφάλεια, ο ανταγωνισμός για την τεχνολογική κυριαρχία και ο κίνδυνος μιας νέας κούρσας πυρηνικών εξοπλισμών διαμορφώνουν ένα εξαιρετικά ασταθές περιβάλλον.
Σύμφωνα με το Reuters και το Associated Press, στο επίκεντρο των συνομιλιών βρέθηκαν η στρατηγική σταθερότητα, ο πυρηνικός αφοπλισμός και η ενεργειακή συνεργασία.
Πίσω, όμως, από τη διπλωματική ατζέντα βρίσκεται ένα πολύ μεγαλύτερο ερώτημα: ποιος θα καθορίσει τους κανόνες του διεθνούς συστήματος τις επόμενες δεκαετίες;
Από τη Γιάλτα του 1945 στη Σεντζέν του 2026
Τον Φεβρουάριο του 1945, ο Φραγκλίνος Ρούζβελτ, ο Ουίνστον Τσόρτσιλ και ο Ιωσήφ Στάλιν συναντήθηκαν στη Γιάλτα, διαμορφώνοντας σε μεγάλο βαθμό το μεταπολεμικό γεωπολιτικό τοπίο.
Ογδόντα ένα χρόνια αργότερα, η συνάντηση στην Κίνα επαναφέρει τη συζήτηση για τις σφαίρες επιρροής και την κατανομή της παγκόσμιας ισχύος.
Υπάρχει, ωστόσο, μια θεμελιώδης διαφορά. Το 1945 οι τρεις δυνάμεις είχαν έναν κοινό εχθρό. Σήμερα, οι ΗΠΑ, η Ρωσία και η Κίνα είναι ανταγωνιστές, με διαφορετικές στρατηγικές επιδιώξεις και συχνά αντικρουόμενα συμφέροντα.
Η Σεντζέν δεν αποτελεί απαραίτητα μια νέα Γιάλτα. Θα μπορούσε, όμως, να σηματοδοτήσει την επιστροφή μιας μορφής διπλωματίας στην οποία οι μεγάλες δυνάμεις επιχειρούν να διευθετήσουν τις διεθνείς κρίσεις μέσω απευθείας διαπραγματεύσεων.
Τρεις ηγέτες, τρεις διαφορετικές στρατηγικές
Ντόναλντ Τραμπ: Η διατήρηση της αμερικανικής πρωτοκαθεδρίας
Η στρατηγική του «America First» βασίζεται στην προτεραιότητα των αμερικανικών συμφερόντων, στον περιορισμό του κόστους των διεθνών δεσμεύσεων και στην επίτευξη συμφωνιών που ενισχύουν τη διαπραγματευτική θέση της Ουάσιγκτον.
Μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τις ΗΠΑ είναι η αποφυγή της δημιουργίας ενός συμπαγούς αντιδυτικού στρατηγικού άξονα μεταξύ Μόσχας και Πεκίνου.
Μια ενδεχόμενη προσέγγιση με τη Ρωσία θα μπορούσε να επιτρέψει στην Ουάσιγκτον να επικεντρώσει μεγαλύτερο μέρος των στρατηγικών της δυνατοτήτων στον Ινδοειρηνικό και στον ανταγωνισμό με την Κίνα.
Πρόκειται για μια πιθανή αντιστροφή της στρατηγικής του Χένρι Κίσινγκερ τη δεκαετία του 1970, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες προσέγγισαν την Κίνα προκειμένου να εξισορροπήσουν τη σοβιετική ισχύ.
Βλαντίμιρ Πούτιν: Η επιστροφή της Ρωσίας στο κέντρο των αποφάσεων
Για τον Ρώσο πρόεδρο, η ίδια η πραγματοποίηση της συνάντησης αποτελεί σημαντικό διπλωματικό κέρδος.
Παρά τις δυτικές κυρώσεις και τις συνέπειες της εισβολής στην Ουκρανία, η Μόσχα εμφανίζεται ως ισότιμος συνομιλητής των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του πλανήτη σε ονομαστικούς όρους ΑΕΠ.
Η Ρωσία επιδιώκει την αναγνώριση των στρατηγικών της συμφερόντων στον μετασοβιετικό χώρο, τον περιορισμό της δυτικής πίεσης και την ενίσχυση της επιρροής της στην Ευρασία.
Παράλληλα, η απευθείας επικοινωνία με την Ουάσιγκτον θα μπορούσε να προσφέρει στη Μόσχα μεγαλύτερα περιθώρια ελιγμών απέναντι στην αυξανόμενη οικονομική της εξάρτηση από την Κίνα.
Σι Τζινπίνγκ: Η αναδιαμόρφωση του διεθνούς συστήματος
Η Κίνα δεν επιδιώκει απλώς την αναγνώρισή της ως μεγάλης δύναμης. Επιδιώκει έναν αυξημένο ρόλο στη διαμόρφωση των κανόνων του διεθνούς συστήματος.
Μέσω των BRICS, της πρωτοβουλίας Belt and Road, των επενδύσεων σε υποδομές και της τεχνολογικής της ανάπτυξης, το Πεκίνο οικοδομεί ένα εκτεταμένο δίκτυο οικονομικής και πολιτικής επιρροής.
Η φιλοξενία της ιστορικής τριμερούς συνάντησης ενισχύει το διπλωματικό κύρος της Κίνας και την εικόνα της ως κεντρικού παράγοντα στη διαχείριση των παγκόσμιων κρίσεων.
Όπως ανέφερε ο Σι Τζινπίνγκ κατά τη συνάντησή του με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, σύμφωνα με το Reuters, οι δύο χώρες επιδιώκουν την περαιτέρω συνεργασία τους προς την κατεύθυνση ενός πολυπολικού κόσμου.
Η αριθμητική της παγκόσμιας ισχύος
Η στρατηγική σημασία της συνάντησης αποτυπώνεται στους δείκτες στρατιωτικής και οικονομικής ισχύος των τριών χωρών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Διεθνούς Ινστιτούτου Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI), οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ρωσία συγκεντρώνουν περισσότερο από το ήμισυ των παγκόσμιων στρατιωτικών δαπανών.
Οι ΗΠΑ εξακολουθούν να διαθέτουν τη μεγαλύτερη στρατιωτική ισχύ σε επίπεδο δαπανών, παγκόσμιων υποδομών και δικτύου συμμαχιών.
Η Κίνα διαθέτει την οικονομική, βιομηχανική και τεχνολογική δυναμική για να αμφισβητήσει μακροπρόθεσμα την αμερικανική πρωτοκαθεδρία.
Η Ρωσία, παρά το μικρότερο οικονομικό της μέγεθος, παραμένει μεγάλη στρατηγική δύναμη χάρη στο πυρηνικό της οπλοστάσιο, στους ενεργειακούς της πόρους και στη γεωγραφική της έκταση.
Πρόκειται, επομένως, για τρεις διαφορετικές μορφές ισχύος, οι οποίες αλληλεπιδρούν και ανταγωνίζονται σε παγκόσμιο επίπεδο.
Το πυρηνικό ζήτημα και ο κίνδυνος μιας νέας κούρσας εξοπλισμών
Η λήξη της συνθήκης New START τον Φεβρουάριο του 2026 δημιούργησε ένα σημαντικό κενό στο σύστημα ελέγχου των πυρηνικών εξοπλισμών μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ρωσίας.
Η Ουάσιγκτον επιδιώκει πλέον τη δημιουργία ενός νέου πλαισίου, στο οποίο θα συμμετέχει και η Κίνα.
Το Πεκίνο, ωστόσο, υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ και η Ρωσία, οι οποίες διαθέτουν σημαντικά μεγαλύτερα πυρηνικά οπλοστάσια, θα πρέπει πρώτα να προχωρήσουν σε ουσιαστικές μειώσεις των αποθεμάτων τους.
Σύμφωνα με το Associated Press, από τη συνάντηση προέκυψε πρόθεση συνέχισης του διαλόγου για τον περιορισμό των πυρηνικών κινδύνων, χωρίς να έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένη δεσμευτική συμφωνία αφοπλισμού.
Ακόμη και η δημιουργία μόνιμων μηχανισμών επικοινωνίας μεταξύ των τριών πυρηνικών δυνάμεων θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντική εξέλιξη για τη διεθνή ασφάλεια.
Ουκρανία, Ταϊβάν και Μέση Ανατολή: Τα τρία μεγάλα γεωπολιτικά μέτωπα
Η Ουκρανία βρίσκεται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης μεταξύ Ρωσίας και Δύσης. Μια ενδεχόμενη αμερικανορωσική προσέγγιση θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες προϋποθέσεις διαπραγμάτευσης, αλλά και σοβαρούς προβληματισμούς για μια διευθέτηση χωρίς την ουσιαστική συμμετοχή του Κιέβου και των Ευρωπαίων.
Στον Ινδοειρηνικό, η Ταϊβάν παραμένει το σημαντικότερο σημείο δυνητικής στρατιωτικής σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας. Η γεωγραφική της θέση και ο καθοριστικός της ρόλος στην παραγωγή προηγμένων ημιαγωγών την καθιστούν στρατηγικό σημείο παγκόσμιας σημασίας.
Στη Μέση Ανατολή, η σύγκρουση με το Ιράν και η ασφάλεια των ενεργειακών διαδρομών μέσω των Στενών του Ορμούζ επηρεάζουν άμεσα την παγκόσμια οικονομία.
Οι τρεις αυτές γεωπολιτικές εστίες θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο ευρύτερων στρατηγικών διαπραγματεύσεων. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επιβεβαιωμένα στοιχεία για συμφωνίες κατανομής σφαιρών επιρροής ή αμοιβαίων ανταλλαγμάτων μεταξύ των τριών δυνάμεων.
Η μεγάλη απούσα: Η Ευρωπαϊκή Ένωση
Ένα από τα πλέον αξιοσημείωτα χαρακτηριστικά της συνάντησης είναι η απουσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το συγκεκριμένο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Παρά την οικονομική της ισχύ, η Ευρώπη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει δυσκολίες στη μετατροπή του οικονομικού της μεγέθους σε ενιαία γεωπολιτική επιρροή.
Η εξάρτηση από τις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας, η ρωσική στρατιωτική απειλή, η οικονομική αλληλεξάρτηση με την Κίνα και οι διαφορετικές προτεραιότητες των κρατών-μελών περιορίζουν τη δυνατότητά της να λειτουργήσει ως αυτόνομος στρατηγικός πόλος.
Η απουσία της από την τριμερή συνάντηση δεν συνεπάγεται ότι η Ευρώπη έχει αποκλειστεί συνολικά από τη διεθνή διπλωματία. Αναδεικνύει, όμως, την ανάγκη ενίσχυσης της κοινής εξωτερικής πολιτικής και της στρατηγικής της αυτονομίας.
Διαφορετικά, κινδυνεύει να μετατραπεί από διαμορφωτή σε αποδέκτη των διεθνών εξελίξεων.
Η επιστροφή του γεωπολιτικού ρεαλισμού
Η συνάντηση της Σεντζέν μπορεί να ερμηνευθεί υπό το πρίσμα του πολιτικού ρεαλισμού, όπως αναπτύχθηκε από τους Hans Morgenthau και Kenneth Waltz.
Σύμφωνα με αυτή τη θεωρητική προσέγγιση, τα κράτη επιδιώκουν πρωτίστως την ασφάλεια, την επιβίωση και την ενίσχυση της ισχύος τους μέσα σε ένα ανταγωνιστικό διεθνές σύστημα.
Η μετάβαση από τη μεταψυχροπολεμική αμερικανική πρωτοκαθεδρία προς ένα περισσότερο πολυκεντρικό σύστημα ενδέχεται να οδηγήσει σε μια νέα ισορροπία δυνάμεων.
Η πραγματικότητα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στις τρεις μεγάλες δυνάμεις. Η Ινδία, η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ιαπωνία και μια σειρά περιφερειακών δυνάμεων διαθέτουν σημαντικές δυνατότητες και δικές τους στρατηγικές επιδιώξεις.
Η δημιουργία ενός άτυπου διευθυντηρίου τριών μεγάλων δυνάμεων δεν αποτελεί αναπόφευκτη εξέλιξη.
Τι σημαίνουν οι εξελίξεις για την Κύπρο;
Για την Κυπριακή Δημοκρατία, η ενδεχόμενη διαμόρφωση μιας παγκόσμιας τάξης που βασίζεται περισσότερο στις σφαίρες επιρροής και λιγότερο στους κανόνες του διεθνούς δικαίου αποτελεί σοβαρή στρατηγική πρόκληση.
Η Κύπρος, ως μικρό κράτος, μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και χώρα που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις συνέπειες της τουρκικής εισβολής και κατοχής, έχει ζωτικό συμφέρον στη διατήρηση της διεθνούς νομιμότητας.
Οποιαδήποτε διεθνής πρακτική που θα νομιμοποιούσε την αλλαγή συνόρων διά της στρατιωτικής ισχύος θα δημιουργούσε ένα επικίνδυνο προηγούμενο για το Κυπριακό.
Το άρθρο 2 του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών κατοχυρώνει την κυριαρχική ισότητα των κρατών και απαγορεύει τη χρήση βίας κατά της εδαφικής τους ακεραιότητας και πολιτικής ανεξαρτησίας.
Για τη Λευκωσία, η ενίσχυση των ευρωπαϊκών και περιφερειακών συνεργασιών, η αξιοποίηση της γεωγραφικής της θέσης στην Ανατολική Μεσόγειο και η συστηματική άσκηση πολυδιάστατης διπλωματίας αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Τρία πιθανά σενάρια για την επόμενη ημέρα
Πρώτο σενάριο – Ελεγχόμενος ανταγωνισμός. Οι τρεις δυνάμεις καταλήγουν σε περιορισμένες συμφωνίες για την πυρηνική ασφάλεια, την ενέργεια και την αποφυγή άμεσης στρατιωτικής αντιπαράθεσης, χωρίς να εγκαταλείπουν τις στρατηγικές τους επιδιώξεις.
Δεύτερο σενάριο – Άτυπη κατανομή σφαιρών επιρροής. Οι μεγάλες δυνάμεις επιχειρούν να διαμορφώσουν ένα πλαίσιο αμοιβαίων παραχωρήσεων σε περιφερειακά ζητήματα, με σοβαρούς κινδύνους για τα μικρότερα κράτη και τη διεθνή νομιμότητα.
Τρίτο σενάριο – Νέος Ψυχρός Πόλεμος. Η αδυναμία ουσιαστικής συνεννόησης οδηγεί σε επιτάχυνση των εξοπλισμών, οικονομικό κατακερματισμό, τεχνολογικούς αποκλεισμούς και εντονότερους γεωπολιτικούς ανταγωνισμούς.
Συμπέρασμα: Ο κόσμος σε ένα γεωπολιτικό σταυροδρόμι
Η συνάντηση Τραμπ, Πούτιν και Σι Τζινπίνγκ δεν σηματοδοτεί κατ’ ανάγκη τη δημιουργία μιας νέας παγκόσμιας τάξης. Αποκαλύπτει, όμως, τις βαθιές μεταβολές που συντελούνται στην κατανομή της διεθνούς ισχύος.
Το σημαντικότερο ερώτημα δεν είναι εάν οι τρεις ηγέτες μπορούν να συμφωνήσουν μεταξύ τους, αλλά εάν οι συμφωνίες τους θα υπηρετούν τη διεθνή σταθερότητα ή αποκλειστικά τα συμφέροντα των ισχυρών.
Η Σεντζέν μπορεί να αποτελέσει είτε το πρώτο βήμα προς μια περισσότερο διαχειρίσιμη πολυπολική τάξη είτε τον προάγγελο μιας εποχής εντονότερων ανταγωνισμών.
Για την Ευρώπη και ιδιαίτερα για κράτη όπως η Κύπρος, η μεγαλύτερη πρόκληση είναι να μη βρεθούν στη θέση εκείνων για τους οποίους αποφασίζουν άλλοι, χωρίς τη δική τους συμμετοχή.
Η αριθμητική της παγκόσμιας στρατιωτικής ισχύος
| Χώρα | Στρατιωτικές δαπάνες 2025 | Παγκόσμιο μερίδιο |
|---|---|---|
| ΗΠΑ | $954 δισ. | 33,0% |
| Κίνα | $336 δισ. | 11,6% |
| Ρωσία | $190 δισ. | 6,6% |
| Σύνολο | $1,48 τρισ. | 51,2% |
Πηγές – Βιβλιογραφία
- Reuters, A great deal to discuss: Trump begins trilateral meet with Putin and Xi, 19 Νοεμβρίου 2026.
- Reuters, Russia’s Putin says he expects big potential benefit from meeting with Trump and Xi, 18 Νοεμβρίου 2026.
- Associated Press, ρεπορτάζ για τα αποτελέσματα της τριμερούς συνάντησης, 19 Νοεμβρίου 2026.
- SIPRI, Trends in World Military Expenditure.
- SIPRI Yearbook, Armaments, Disarmament and International Security.
- United Nations, Charter of the United Nations, άρθρο 2.
- Hans J. Morgenthau, Politics Among Nations, 1948.
- Kenneth N. Waltz, Theory of International Politics, 1979.
*Διευθυντής του Vouli.TV
voulitv
Μητροπολίτης Ζιμπάμπουε: Ο ρόλος των θρησκειών στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Η συμβολή των θρησκειών στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και η ευθύνη της ανθρωπότητας απέναντι στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκπομπής «Η Ατζέντα της Ημέρας» του Vouli.TV, με τον Μίκη Κασάπη.
Φιλοξενούμενος στο στούντιο ήταν ο Μητροπολίτης Ζιμπάμπουε, με αντικείμενο συζήτησης τις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης και τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι θρησκευτικές κοινότητες στην ευαισθητοποίηση και κινητοποίηση των πολιτών.
Η κλιματική αλλαγή ως ηθική και κοινωνική πρόκληση
Η κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί αποκλειστικά ένα επιστημονικό, οικονομικό ή πολιτικό ζήτημα, αλλά και μια βαθιά ηθική και πνευματική πρόκληση. Η προστασία της δημιουργίας, ο σεβασμός προς τη φύση, ο περιορισμός της υπερκατανάλωσης και η υπεύθυνη διαχείριση των φυσικών πόρων αποτελούν πεδία στα οποία οι θρησκείες μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά.
Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ζιμπάμπουε και Αγκόλας κ. Σεραφείμ διαθέτει πολυετή εμπειρία στα ζητήματα της κλιματικής αλλαγής, έχοντας εκπροσωπήσει το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας στις διεθνείς διασκέψεις του ΟΗΕ για το κλίμα.
Η ανάγκη διαθρησκευτικής συνεργασίας
Η συνεργασία μεταξύ των θρησκειών, της επιστημονικής κοινότητας, των κυβερνήσεων και των διεθνών οργανισμών μπορεί να αποτελέσει σημαντικό παράγοντα για την αντιμετώπιση της περιβαλλοντικής κρίσης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η διάσταση της κλιματικής δικαιοσύνης, καθώς οι φτωχότερες και πλέον ευάλωτες κοινωνίες, ιδιαίτερα στην Αφρική, πλήττονται δυσανάλογα από τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.
Η προστασία του πλανήτη αποτελεί συλλογική ευθύνη απέναντι στην ανθρωπότητα και στις επόμενες γενιές, ανεξαρτήτως θρησκευτικών πεποιθήσεων, εθνικότητας και πολιτικών αντιλήψεων.
Παρακολουθήστε ολόκληρη τη συνέντευξη του Μητροπολίτη Ζιμπάμπουε κ. Σεραφείμ στην εκπομπή «Η Ατζέντα της Ημέρας» του Vouli.TV.
-
Άρθρα Χάρη Θεραπή1 month agoΗ Ιφιγένεια του ΔΗΣΥ: Αρκεί η «θυσία» της Αννίτας για να φυσήξει ούριος άνεμος;
-
Off the Record1 month agoΟ Μεσσίας ορμώμενος από την Αργάκα θα σώσει την Κύπρο
-
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ4 weeks agoΧάρης Γεωργιάδης: «Όχι» σε προεκλογική με Αβέρωφ – Νέα ένταση στον ΔΗΣΥ
-
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ4 weeks agoΔΗΣΥ: Αβέρωφ ή Παμπορίδης; Επιστροφή ή αλλαγή σελίδας για το 2028
-
Άρθρα Χάρη Θεραπή4 weeks agoΗ Ευρώπη χάνει τον βηματισμό της: Τραμπ, πόλεμοι και εσωτερικές ρωγμές
-
Off the Record1 month agoΕλλάδα – Τουρκία: Ισχυρή αποτροπή, αποφασιστική απάντηση και ο στρατηγικός ρόλος του Ισραήλ
-
Άρθρα Χάρη Θεραπή3 weeks agoΑΚΕΛ: Στήνει το μέτωπο για το 2028 – Ποιοι χωρούν και ποιοι μένουν εκτός
-
Off the Record3 weeks agoΑβέρωφ Νεοφύτου: Όνειρο ζωής η Προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας
-
Off the Record4 weeks agoΗ ανάπτυξη ως κοινή υπόθεση – Πέντε χρόνια Πρωτοβουλίας Παγκόσμιας Ανάπτυξης
-
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ4 weeks agoΙράν, τράπεζες και LNG: Το γεωπολιτικό ντόμινο που φτάνει μέχρι τις κορυφές της εξουσίας






