ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ
Κύπρος: προς μια νέα γεωπολιτική αρχιτεκτονική ασφάλειας και άμυνας.
του Γιώργου Κάρουλα, βουλευτή Αμμοχώστου του ΔΗΣΥ
Ζούμε σε μία εποχή έντονης γεωπολιτικής αστάθειας και γεωπολιτικών αλλαγών. Τα θέματα αυτά δημιουργούν την ανάγκη για επανεξέταση και όλων των θεμάτων άμυνας και ασφάλειας κρατών σε παγκόσμια κλίμακα όσο και της Κυπριακής Δημοκρατίας. Από το συνεχιζόμενο Ρωσο-Ουκρανικό πόλεμο και τώρα τα γεγονότα και πιθανή σύρραξη στο Ισραήλ και τη Γάζα προκαλούν «πολιτικούς τριγμούς» στα θεμέλια της υφιστάμενης αρχιτεκτονικής ασφάλειας. Μεταξύ των αναγκών της Ευρώπης βρίσκεται η ανάγκη για ενεργειακή ασφάλεια και επάρκεια. Πρέπει να αντιμετωπιστεί στη ρίζα του το μεταναστατευτικό, να βρεθεί λύση στη λιβυκή κρίση, την εμπόλεμη ζώνη στη Συρία και το Ιράκ, όπως και να βρεθεί λύση στα συνεχώς αναβαθμιζόμενα οικονομικά και πολιτικά ζητήματα του Λιβάνου. Χωρίς βέβαια να ξεχνάμε, τις συνεχείς προκλήσεις της Τουρκίας, και το συνεχιζόμενο αναθεωρητισμό της.
Αυτοί οι παράγοντες συνηγορούν προς την κατεύθυνση ανάγκης μελέτης, ανάλυσης και πρακτικής αλλαγής πολιτικής πλεύσης που να αποδώσει πραγματική ασφάλεια και σταθερότητα. Τα νέα δεδομένα δημιουργούν ανάγκες. Αλλά δημιουργούν και αντίστοιχες προϋποθέσεις για μια ιστορική πολιτική στάση. Βάσεις και όρους για μια νέα πιο ουσιαστική και πιθανώς ευρύτερη αρχιτεκτονική παγκόσμιας και περιφερειακής ασφάλειας. Όπου να υπάρχουν ρήτρες. Με ειδικές πρόνοιες για το γεωπολιτικό, μεταξύ άλλων στρατηγικό περιβάλλον της ανατολικής Μεσογείου. Σε αυτό το πλαίσιο η Κυπριακή Δημοκρατίας μπορεί και οφείλει να διεκδικήσει σημαντική θέση με ρόλο κομβικό στην άμυνα και ασφάλεια καθώς τα γεγονότα τρέχουν και νέα ισοζύγια και συνεργασίες δημιουργούνται.
Η στρατηγική της Κύπρου είναι σημαντική. Η γεωγραφική της θέση αναδεικνύει το ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η χώρα. Η Κύπρος αποτελεί το φυσικό χώρισμα του Ευρώ-Ατλαντικού τόξου. Καθότι στα σύνορα Δύσης και Ανατολής, προσφέρει το αναγκαίο πλαίσιο για ουσιαστική συμβολή στη διαχείριση πραγματικών κρίσεων αλλά και επιχειρησιακής συνοριακής γραμμής. Είναι σημαντικό τώρα να αξιοποιήσουμε την ευκαιρία ως Κυπριακή Δημοκρατία. Να συμβάλουμε περισσότερο στη Στρατηγική Πυξίδα. Να αποτελέσουμε σημαντικό παίκτη στη νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας περιφερειακά και διεθνώς, πολιτικά, διπλωματικά, οικονομικά, πολιτισμικά και κοινωνικά ώστε να αποκτήσουμε ρόλο με ουσιαστική γεωπολιτική προοπτική δρώντας όχι μόνο ως γέφυρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη Μέση Ανατολή. Οι απειλές που καταγράφονται σε όλα τα επίπεδα κρατικά και επιστημονικά, από τη Στρατηγική Πυξίδα και τις Ευρω-Ατλαντικές αναφορές όπως και τα ιδρύματα μελετών, αναφέρουν τις στρατηγικές προκλήσεις και αλλαγές (υβριδικές ή μη), συμμετρικές ή ασύμμετρες (τρομοκρατικές). Τονίζεται δε, ότι στα πέριξ της Κυπριακής Δημοκρατίας τα αναθεωρητικά δρώμενα είναι ήδη εμφανή, όπου ρόλος συμμαχικής με το ΝΑΤΟ χώρας να απειλεί ευρωπαϊκή χώρα και πιθανό ΕυρώΑτλαντικό εταίρο στο μέλλον. Τα παραπάνω συνηγορούν και οικοδομούν για την ανάγκη νέων προϋποθέσεων και επιλογών. Το νέο σύστημα αρχιτεκτονικής ασφάλειας και άμυνας ίσως είναι καλό να απαρτίζεται από:
- Τις θεμελιώδεις αρχές και αξίες, στο σύνολο του ευρωατλαντισμού.
- Τις θεμελιώδεις αρχές του Διεθνούς και Ευρωπαϊκού Δικαίου.
- Τη σύσταση ειδικοτήτων για κάθε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης /ΝΑΤΟ για την κάθετη και οριζόντια λειτουργία στρατηγικών «θεματικών μηχανισμών» πρόληψης και αντίδρασης στις τρέχουσες και εν δυνάμει μελλοντικές απειλές.
- Τη διαμόρφωση μιας ανανεωμένης διαδικασίας που να στηρίζει την εθνική/κρατική ανθεκτικότητα την προστασία της κυριαρχίας, λειτουργίας και ανάπτυξης του κράτους, απέναντι σε συνεχώς αυξανόμενες τάσεις και απειλές. Χωρίς να υποβαθμίζεται η συνεχιζόμενη ανάγκη απάντησης όλων των ασύμμετρων απειλών συλλογικά ως συμμαχικά κράτη, ήρθε η ώρα για την Κυπριακή Δημοκρατία να πρωτοστατήσει έμπρακτα προς την πραγματική εικόνα σταθερότητας: την ανάγκη για μια νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας.
Ταγμένοι με τη σωστή πλευρά της ιστορίας στηριζόμενοι στους θεσμούς και αρχές του Ευρω-Ατλαντισμού, η Κύπρος πρέπει να αποτελέσει κόμβο άμυνας και ασφάλειας. Με εξωστρεφή αμυντική και πολιτική «θωράκιση» που να αντικατοπτρίζει την ανάγκη και τη βάση συντονισμού αυτής της νέας αρχιτεκτονικής ασφάλειας και άμυνας θα αναφέρεται στο γεωπολιτικό σύστημα ασφαλείας της ανατολικής Μεσογείου και Μέσης Ανατολής. Οι συχνές ασκήσεις έρευνας και διάσωσης με πλειάδα προηγμένων αμυντικά χωρών, τα διμερή και τριμερή σχήματα συνεργασιών έχουν θέσει τα θεμέλια για το συντονιστικό ρόλο της Κύπρου. Αλλά αυτό είναι η αρχή. Η ανάγκη για την εφαρμογή των σχεδιασμών σε περιόδους κρίσεων, πέρα από τη διοχέτευση ξένων υπηκόων από εμπόλεμες ζώνες στην Κύπρο ως ενδιάμεσος σταθμός για επαναπατρισμό, αναδεικνύει τον ουσιαστικό μας ρόλο αλλά και την ανάγκη αναβάθμισης ρόλων και υποχρεώσεων. Η Κύπρος, με το συνεχή εκσυγχρονισμό των υποδομών της δίνει σαφείς κατευθύνσεις για την ανάγκη αναβάθμισης των κυριαρχικών και συμμαχικών μας συμφερόντων και ρόλου. Η Κύπρος μπορεί να αποτελεί το πρώτο κέντρο άμυνας και ασφάλειας της γεωπολιτικής φύσης του Ευρώ-Ατλαντικού τόξου. Να αποτελεί «ασφαλές λιμάνι». Στη νέα αυτή αρχιτεκτονική, όπου οι ανάγκες είναι ξεκάθαρες και σαφείς, θα είναι εφικτό να αναδειχθεί ο πρωτεύοντας ρόλος της ασφάλειας των συμπολιτών μας και του Κυπριακού Ελληνισμού. Ως χώρα ημικατεχόμενη έχουμε ανάγκη από βιώσιμους μηχανισμούς που να μπορούν να συμβάλουν μεταξύ άλλων και στην πτυχή της ασφάλειας για την επίλυση του κυπριακού. Η επίπλαστη σταθερότητα που διάγουμε στην Κύπρο σε συνδυασμό με την ευρύτερη περιφερειακή αστάθεια καταδεικνύουν ότι ενδεχόμενη συνεχιζόμενη αβεβαιότητα στην Κύπρο και άλλου στο υποσύστημα που ανήκουμε θα προκαλέσει μεγαλύτερες επιπτώσεις από τη μη επίτευξη λύσεων, άρα η νέα αυτή αρχιτεκτονική είναι αναγκαία και για το παρόν και για το μέλλον για να αυξήσει την ασφάλεια και τη μόνιμη σταθερότητα. Η προοπτική επίλυσης του κυπριακού ζητήματος, πρέπει αναντίλεκτα να παραμένει ζωντανή αφού η όποια αδράνεια προκαλεί νέα τετελεσμένα που επηρεάζουν και την ασφάλεια. 4 Εξάλλου, η νέα αυτή αρχιτεκτονική ασφάλειας, θα μπορούσε να αναθεωρήσει το ρόλο της Κύπρου και να επιφέρει πίεση για την επίλυση του κυπριακού. Οι μηχανισμοί ασφάλειας υπάρχουν. Αλλά πρέπει να συζητηθούν και να αναβαθμιστούν. Η διαφορά έγκειται ότι κάτι τέτοιο θα γίνει στη βάση των ευρωατλαντικών αξιών για τη διασφάλιση της στρατηγικής παρουσίας και ασφάλειας. Παρακολουθώντας και λειτουργώντας στενά δια των διεθνών και περιφερειακών εξελίξεων καθημερινά, πρέπει οι προκλήσεις να μετατραπούν σε ευκαιρίες. Η διευθέτηση στο κυπριακό έρχεται με εναλλακτικές αξίες και προοπτικές ανάπτυξης. Μια εκ’ του συνόλου αρχιτεκτονική ατζέντα, θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για την πτυχή μια πραγματικής ασφάλειας που η Κύπρος να παίξει καθοριστικό ρόλο στη περιοχή και περιφερειακά αλλά και διεθνώς
MILITAIRE
Πόσο εφικτός είναι ο IMEC σε μια ασταθή Μέση Ανατολή;
Ο διάδρομος IMEC αποτέλεσε το 2023 ένα από τα πιο φιλόδοξα γεωοικονομικά σχέδια, παρουσιάζοντας το όραμα μιας νέας γέφυρας που θα συνδέει την Ινδία με την Ευρώπη μέσω των χωρών του Κόλπου. Πρόκειται για έναν πολυδιάστατο διάδρομο εμπορίου, ενέργειας και μεταφοράς δεδομένων, ο οποίος φιλοδοξεί να προσφέρει στην Ευρώπη μια εναλλακτική διαδρομή προς την Ασία, ενώ παράλληλα αναβαθμίζει τη Μέση Ανατολή σε κομβικό σημείο διασυνδεσιμότητας.
Ωστόσο, ακόμη και πριν από την κλιμάκωση της σημερινής κρίσης στην περιοχή, είχα επισημάνει ότι η επιτυχία του IMEC δεν θα εξαρτηθεί αποκλειστικά από την ανάπτυξη των απαραίτητων υποδομών. Θα εξαρτηθεί από την πολιτική βούληση των συμμετεχόντων, τη διαθεσιμότητα χρηματοδότησης, τις διαφορετικές στρατηγικές προτεραιότητες των κρατών που εμπλέκονται και, κυρίως, από το επίπεδο των περιφερειακών εντάσεων. Οι εξελίξεις των τελευταίων μηνών έρχονται ουσιαστικά να επιβεβαιώσουν αυτή την εκτίμηση. Ο πόλεμος μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, οι επιθέσεις των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα, η αβεβαιότητα που περιβάλλει τα Στενά του Ορμούζ και η ευρύτερη αστάθεια στη Μέση Ανατολή επαναφέρουν στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ερώτημα: πόσο ασφαλής μπορεί να θεωρείται μια επένδυση δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων, όταν προϋποθέτει μακροχρόνια σταθερότητα σε μια περιοχή που συνεχώς παράγει νέες εστίες κρίσεων και αντιπαραθέσεων;
Περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου διακινείται μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενώ οι επιθέσεις στην Ερυθρά Θάλασσα έχουν ήδη επιβαρύνει σημαντικά τις θαλάσσιες μεταφορές, αναγκάζοντας πολλές ναυτιλιακές εταιρείες να επιλέγουν μεγαλύτερες και σαφώς πιο δαπανηρές διαδρομές. Η σύγκρουση Ισραήλ – Ιράν ανέδειξε τα εγγενή όρια ενός διαδρόμου που σχεδιάστηκε με δεδομένες συνθήκες ειρήνης, σε μια περιοχή όπου οι εμπορικές οδοί έχουν πλέον αποκτήσει χαρακτήρα στρατηγικών στόχων.
Σε αυτό ακριβώς το σημείο εντοπίζεται και η ουσιαστική πρόκληση για τον IMEC. Το ζήτημα δεν περιορίζεται στο αν θα εξασφαλιστούν οι απαιτούμενοι οικονομικοί πόροι ή αν θα ολοκληρωθούν λιμάνια, σιδηροδρομικά δίκτυα, ενεργειακές εγκαταστάσεις και υποθαλάσσια καλώδια. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν μπορεί να διαμορφωθεί μια αξιόπιστη και ανθεκτική αλυσίδα συνδεσιμότητας ανάμεσα στην Ινδία, τις χώρες του Κόλπου και την Ευρώπη, τη στιγμή που η ίδια η περιοχή παραμένει εκτεθειμένη σε διαρκείς γεωπολιτικούς κραδασμούς.
Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι ο IMEC χάνει τη στρατηγική του αξία. Αντιθέτως, όσο οι παραδοσιακές εμπορικές διαδρομές γίνονται περισσότερο ευάλωτες και ασταθείς, τόσο αυξάνεται η ανάγκη για εναλλακτικά δίκτυα εμπορίου, ενέργειας και διακίνησης δεδομένων. Ο IMEC εξακολουθεί να αποτελεί ένα ιδιαίτερα φιλόδοξο εγχείρημα, το οποίο θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά την οικονομική συνεργασία μεταξύ των εμπλεκόμενων περιοχών. Ωστόσο, η συνδεσιμότητα δεν οικοδομείται μόνο σε σχεδιασμούς και χάρτες, αλλά σε πραγματικά γεωπολιτικά περιβάλλοντα. Και σήμερα, το περιβάλλον της Μέσης Ανατολής είναι σαφώς πιο αβέβαιο σε σχέση με εκείνο που υπέθετε η αρχική αισιοδοξία γύρω από το συγκεκριμένο εγχείρημα.
Για την Ελλάδα, η συγκεκριμένη συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Η πιθανότητα η χώρα να αναδειχθεί σε ευρωπαϊκό κρίκο αυτού του διαδρόμου, αξιοποιώντας τις λιμενικές της υποδομές και τη γεωγραφική της θέση για τη διασύνδεση Ινδίας, Μέσης Ανατολής και Ευρώπης, παρουσιάζει σημαντικές προοπτικές. Παράλληλα, οι σχέσεις της Αθήνας με τις χώρες του Κόλπου αποκτούν αυξημένη σημασία τόσο για την ευρωπαϊκή οικονομική όσο και για την ενεργειακή ασφάλεια.
Παρ’ όλα αυτά, η δημόσια συζήτηση στην Ελλάδα εστιάζει συχνά περισσότερο στις δυνατότητες και λιγότερο στις αναγκαίες προϋποθέσεις. Πριν εξεταστεί αν η χώρα μπορεί να εξελιχθεί σε βασικό κόμβο του IMEC, θα πρέπει να αποσαφηνιστεί κατά πόσο ο ίδιος ο διάδρομος μπορεί να προχωρήσει με τον ρυθμό και τη φιλοδοξία που είχαν αρχικά σχεδιαστεί, ακόμη και υπό συνθήκες που θεωρούνταν ειρηνικές.
Συνεπώς, ο IMEC δεν αποτελεί ένα ανέφικτο εγχείρημα, αλλά ούτε και μια δεδομένη εξέλιξη. Η μεγαλύτερη πρόκλησή του δεν είναι αποκλειστικά τεχνική ή χρηματοδοτική· είναι πρωτίστως γεωπολιτική. Και τελικά, ακριβώς σε αυτό το πεδίο θα κριθεί αν θα εξελιχθεί σε μια νέα στρατηγική γέφυρα που θα συνδέει την Ασία, τη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη ή αν θα παραμείνει ακόμη ένα ιδιαίτερα φιλόδοξο σχέδιο που θα μείνει μόνο επί χάρτου.
ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ
Διπλωματικός Θρίαμβος της Τεχεράνης; Τα 14 Σημεία της Φερόμενης Συμφωνίας Ιράν – ΗΠΑ
του Αλέξη Λεκάκη Κερκυραίου
Το “Al Arabiya English,” η αγγλόφωνη διαδικτυακή υπηρεσία του κρατικού σαουδαραβικού ειδησεογραφικού δικτύου Al Arabiya, υποστηρίζει ότι έχει λάβει ένα αντίγραφο του Μνημονίου Κατανόησης μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ που αναμένεται να υπογραφεί στην Ελβετία την ερχόμενη Παρασκευή. Σημειώνεται ότι το συγκεκριμένο ΜΜΕ δεν διάκειται γενικότερα θετικά απέναντι στην Ισλαμική Δημοκρατία. Για την ακρίβεια, είναι εξόχως εχθρικό απέναντί της. Κι, όμως, τα φερόμενα 14 σημεία της προκαταρκτικής συμφωνίας-πλαίσιο που προδημοσιεύει το “Al Arabiya English” παρουσιάζουν μια εικόνα διπλωματικού θριάμβου του Ιράν. Συγκεκριμένα:
MILITAIRE
Η σκοτεινή Ευρώπη, μια ιστορία εγκλημάτων! Ηλίας Παπαναστασίου
«Η Ευρώπη της Δημοκρατίας», «η Ευρώπη του πολιτισμού», «οι ευρωπαϊκές ηθικές αξίες», «η Ευρώπη των πολιτών»… Για αυτή την Ευρώπη ακούσαμε πολλά όλα αυτά τα χρόνια, την γνωρίσαμε μέσα από αφηγήσεις και ιδεώδη και πολλοί από εμάς τα πιστέψαμε. Χρειάστηκε, όμως, να έρθουμε αντιμέτωποι με τη σκληρή πραγματικότητα και τη στάση των «πολιτισμένων Ευρωπαίων» για να αντιληφθούμε πως υπάρχει και μια άλλη όψη της ηπείρου. Μια Ευρώπη διαφορετική από εκείνη που μας παρουσιάστηκε, μια Ευρώπη σκοτεινή, η οποία αποδεικνύεται τελικά η πραγματική της διάσταση.
Αυτήν ακριβώς τη σκοτεινή Ευρώπη φωτίζει μέσα από την ιστορική διαδρομή, αλλά και τη σύγχρονη πραγματικότητα, ο οικονομολόγος και πολιτικός επιστήμονας Ηλίας Παπαναστασίου. Μια Ευρώπη που, σύμφωνα με την ανάλυσή του, έχει διαπράξει και συνεχίζει να διαπράττει εγκλήματα εις βάρος ολόκληρων λαών, ανάμεσά τους και του ελληνικού.
-
ΠΟΛΙΤΙΚΗ3 weeks agoΒουλευτικές εκλογές 2026 – Αναλυτικά αποτελέσματα και κατανομή εδρών
-
Off the Record4 weeks agoΟ Φούλης εν όπως τον σκαλαπούνταρο… εδείχτηκεν τους ούλλους!
-
Βουλευτικές Εκλογές 20261 month agoΌσα πρέπει να ξέρετε πριν ψηφίσετε!
-
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ1 day agoΠόρισμα καταπέλτης για το “Κράτος-Μαφία” για 15 φυσικά και νομικά πρόσωπα
-
Βουλευτικές Εκλογές 20261 month agoΦ. Παναγιώτου: «Στόχος μας μια νέα, πιο σύγχρονη και άμεση δημοκρατία»
-
EKLOGES20263 weeks agoΒουλευτικές Εκλογές 2026 – Ζωντανή Αναμετάδοση Αποτελεσμάτων από το ΡΙΚ
-
Βουλευτικές Εκλογές 20261 month agoΜε μία κενή θέση στο ψηφοδέλτιό του ως ένδειξη τιμής για τον Ανδρέα Νεοφύτου, το ΚΕΚΚ κατέρχεται με 55 υποψηφίους
-
Βουλευτικές Εκλογές 20264 weeks agoΣάλος από πρόταση υποψήφιου του ΕΛΑΜ για παρακολούθηση κομμάτων
-
Βουλευτικές Εκλογές 20264 weeks agoΤι δεν επιτρέπεται από την Παρασκευή μέχρι την ημέρα των εκλογών
-
EKLOGES20264 weeks agoEKLOGES2026 – H τελική της προεκλογικής περιόδου με χιούμορ! | Παρασκευή 22/05 στις 7μμ






