του Γιώργου Κάρουλα, βουλευτή Αμμοχώστου του ΔΗΣΥ

Ζούμε σε μία εποχή έντονης γεωπολιτικής αστάθειας και γεωπολιτικών αλλαγών. Τα θέματα αυτά δημιουργούν την ανάγκη για επανεξέταση και όλων των θεμάτων άμυνας και ασφάλειας κρατών σε παγκόσμια κλίμακα όσο και της Κυπριακής Δημοκρατίας. Από το συνεχιζόμενο Ρωσο-Ουκρανικό πόλεμο και τώρα τα γεγονότα και πιθανή σύρραξη στο Ισραήλ και τη Γάζα προκαλούν «πολιτικούς τριγμούς» στα θεμέλια της υφιστάμενης αρχιτεκτονικής ασφάλειας. Μεταξύ των αναγκών της Ευρώπης βρίσκεται η ανάγκη για ενεργειακή ασφάλεια και επάρκεια. Πρέπει να αντιμετωπιστεί στη ρίζα του το μεταναστατευτικό, να βρεθεί λύση στη λιβυκή κρίση, την εμπόλεμη ζώνη στη Συρία και το Ιράκ, όπως και να βρεθεί λύση στα συνεχώς αναβαθμιζόμενα οικονομικά και πολιτικά ζητήματα του Λιβάνου. Χωρίς βέβαια να ξεχνάμε, τις συνεχείς προκλήσεις της Τουρκίας, και το συνεχιζόμενο αναθεωρητισμό της.

Αυτοί οι παράγοντες συνηγορούν προς την κατεύθυνση ανάγκης μελέτης, ανάλυσης και πρακτικής αλλαγής πολιτικής πλεύσης που να αποδώσει πραγματική ασφάλεια και σταθερότητα. Τα νέα δεδομένα δημιουργούν ανάγκες. Αλλά δημιουργούν και αντίστοιχες προϋποθέσεις για μια ιστορική πολιτική στάση. Βάσεις και όρους για μια νέα πιο ουσιαστική και πιθανώς ευρύτερη αρχιτεκτονική παγκόσμιας και περιφερειακής ασφάλειας. Όπου να υπάρχουν ρήτρες. Με ειδικές πρόνοιες για το γεωπολιτικό, μεταξύ άλλων στρατηγικό περιβάλλον της ανατολικής Μεσογείου. Σε αυτό το πλαίσιο η Κυπριακή Δημοκρατίας μπορεί και οφείλει να διεκδικήσει σημαντική θέση με ρόλο κομβικό στην άμυνα και ασφάλεια καθώς τα γεγονότα τρέχουν και νέα ισοζύγια και συνεργασίες δημιουργούνται.

Η στρατηγική της Κύπρου είναι σημαντική. Η γεωγραφική της θέση αναδεικνύει το ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η χώρα. Η Κύπρος αποτελεί το φυσικό χώρισμα του Ευρώ-Ατλαντικού τόξου. Καθότι στα σύνορα Δύσης και Ανατολής, προσφέρει το αναγκαίο πλαίσιο για ουσιαστική συμβολή στη διαχείριση πραγματικών κρίσεων αλλά και επιχειρησιακής συνοριακής γραμμής. Είναι σημαντικό τώρα να αξιοποιήσουμε την ευκαιρία ως Κυπριακή Δημοκρατία. Να συμβάλουμε περισσότερο στη Στρατηγική Πυξίδα. Να αποτελέσουμε σημαντικό παίκτη στη νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας περιφερειακά και διεθνώς, πολιτικά, διπλωματικά, οικονομικά, πολιτισμικά και κοινωνικά ώστε να αποκτήσουμε ρόλο με ουσιαστική γεωπολιτική προοπτική δρώντας όχι μόνο ως γέφυρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη Μέση Ανατολή. Οι απειλές που καταγράφονται σε όλα τα επίπεδα κρατικά και επιστημονικά, από τη Στρατηγική Πυξίδα και τις Ευρω-Ατλαντικές αναφορές όπως και τα ιδρύματα μελετών, αναφέρουν τις στρατηγικές προκλήσεις και αλλαγές (υβριδικές ή μη), συμμετρικές ή ασύμμετρες (τρομοκρατικές). Τονίζεται δε, ότι στα πέριξ της Κυπριακής Δημοκρατίας τα αναθεωρητικά δρώμενα είναι ήδη εμφανή, όπου ρόλος συμμαχικής με το ΝΑΤΟ χώρας να απειλεί ευρωπαϊκή χώρα και πιθανό ΕυρώΑτλαντικό εταίρο στο μέλλον. Τα παραπάνω συνηγορούν και οικοδομούν για την ανάγκη νέων προϋποθέσεων και επιλογών. Το νέο σύστημα αρχιτεκτονικής ασφάλειας και άμυνας ίσως είναι καλό να απαρτίζεται από:

1. Τις θεμελιώδεις αρχές και αξίες, στο σύνολο του ευρωατλαντισμού.
2. Τις θεμελιώδεις αρχές του Διεθνούς και Ευρωπαϊκού Δικαίου.
3. Τη σύσταση ειδικοτήτων για κάθε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης /ΝΑΤΟ για την κάθετη και οριζόντια λειτουργία στρατηγικών «θεματικών μηχανισμών» πρόληψης και αντίδρασης στις τρέχουσες και εν δυνάμει μελλοντικές απειλές.
4. Τη διαμόρφωση μιας ανανεωμένης διαδικασίας που να στηρίζει την εθνική/κρατική ανθεκτικότητα την προστασία της κυριαρχίας, λειτουργίας και ανάπτυξης του κράτους, απέναντι σε συνεχώς αυξανόμενες τάσεις και απειλές. Χωρίς να υποβαθμίζεται η συνεχιζόμενη ανάγκη απάντησης όλων των ασύμμετρων απειλών συλλογικά ως συμμαχικά κράτη, ήρθε η ώρα για την Κυπριακή Δημοκρατία να πρωτοστατήσει έμπρακτα προς την πραγματική εικόνα σταθερότητας: την ανάγκη για μια νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας.

Ταγμένοι με τη σωστή πλευρά της ιστορίας στηριζόμενοι στους θεσμούς και αρχές του Ευρω-Ατλαντισμού, η Κύπρος πρέπει να αποτελέσει κόμβο άμυνας και ασφάλειας. Με εξωστρεφή αμυντική και πολιτική «θωράκιση» που να αντικατοπτρίζει την ανάγκη και τη βάση συντονισμού αυτής της νέας αρχιτεκτονικής ασφάλειας και άμυνας θα αναφέρεται στο γεωπολιτικό σύστημα ασφαλείας της ανατολικής Μεσογείου και Μέσης Ανατολής. Οι συχνές ασκήσεις έρευνας και διάσωσης με πλειάδα προηγμένων αμυντικά χωρών, τα διμερή και τριμερή σχήματα συνεργασιών έχουν θέσει τα θεμέλια για το συντονιστικό ρόλο της Κύπρου. Αλλά αυτό είναι η αρχή. Η ανάγκη για την εφαρμογή των σχεδιασμών σε περιόδους κρίσεων, πέρα από τη διοχέτευση ξένων υπηκόων από εμπόλεμες ζώνες στην Κύπρο ως ενδιάμεσος σταθμός για επαναπατρισμό, αναδεικνύει τον ουσιαστικό μας ρόλο αλλά και την ανάγκη αναβάθμισης ρόλων και υποχρεώσεων. Η Κύπρος, με το συνεχή εκσυγχρονισμό των υποδομών της δίνει σαφείς κατευθύνσεις για την ανάγκη αναβάθμισης των κυριαρχικών και συμμαχικών μας συμφερόντων και ρόλου. Η Κύπρος μπορεί να αποτελεί το πρώτο κέντρο άμυνας και ασφάλειας της γεωπολιτικής φύσης του Ευρώ-Ατλαντικού τόξου. Να αποτελεί «ασφαλές λιμάνι». Στη νέα αυτή αρχιτεκτονική, όπου οι ανάγκες είναι ξεκάθαρες και σαφείς, θα είναι εφικτό να αναδειχθεί ο πρωτεύοντας ρόλος της ασφάλειας των συμπολιτών μας και του Κυπριακού Ελληνισμού. Ως χώρα ημικατεχόμενη έχουμε ανάγκη από βιώσιμους μηχανισμούς που να μπορούν να συμβάλουν μεταξύ άλλων και στην πτυχή της ασφάλειας για την επίλυση του κυπριακού. Η επίπλαστη σταθερότητα που διάγουμε στην Κύπρο σε συνδυασμό με την ευρύτερη περιφερειακή αστάθεια καταδεικνύουν ότι ενδεχόμενη συνεχιζόμενη αβεβαιότητα στην Κύπρο και άλλου στο υποσύστημα που ανήκουμε θα προκαλέσει μεγαλύτερες επιπτώσεις από τη μη επίτευξη λύσεων, άρα η νέα αυτή αρχιτεκτονική είναι αναγκαία και για το παρόν και για το μέλλον για να αυξήσει την ασφάλεια και τη μόνιμη σταθερότητα. Η προοπτική επίλυσης του κυπριακού ζητήματος, πρέπει αναντίλεκτα να παραμένει ζωντανή αφού η όποια αδράνεια προκαλεί νέα τετελεσμένα που επηρεάζουν και την ασφάλεια. 4 Εξάλλου, η νέα αυτή αρχιτεκτονική ασφάλειας, θα μπορούσε να αναθεωρήσει το ρόλο της Κύπρου και να επιφέρει πίεση για την επίλυση του κυπριακού. Οι μηχανισμοί ασφάλειας υπάρχουν. Αλλά πρέπει να συζητηθούν και να αναβαθμιστούν. Η διαφορά έγκειται ότι κάτι τέτοιο θα γίνει στη βάση των ευρωατλαντικών αξιών για τη διασφάλιση της στρατηγικής παρουσίας και ασφάλειας. Παρακολουθώντας και λειτουργώντας στενά δια των διεθνών και περιφερειακών εξελίξεων καθημερινά, πρέπει οι προκλήσεις να μετατραπούν σε ευκαιρίες. Η διευθέτηση στο κυπριακό έρχεται με εναλλακτικές αξίες και προοπτικές ανάπτυξης. Μια εκ’ του συνόλου αρχιτεκτονική ατζέντα, θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για την πτυχή μια πραγματικής ασφάλειας που η Κύπρος να παίξει καθοριστικό ρόλο στη περιοχή και περιφερειακά αλλά και διεθνώς