ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στην «Κ»: Όλη η Ε.Ε. δίπλα στην Κύπρο

Published

2 years ago

April 29, 2024

Ολόκληρη η Ε.Ε. βρίσκεται στο πλευρό της Κύπρου όσον αφορά το Κυπριακό, τόνισε η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σε συνέντευξή της σε ομάδα ευρωπαϊκών ΜΜΕ από τις χώρες της μεγάλης διεύρυνσης του 2004, μεταξύ τους και της «Κ», με αφορμή τη συμπλήρωση 20 χρόνων από την ένταξή τους στην ευρωπαϊκή οικογένεια.

Η κα Φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε σε ένα «ευρύ πλέγμα σχέσεων» με την Τουρκία «πάντα με μια πολύ ξεκάθαρη αντίληψη» των ζητημάτων που αφορούν την Κύπρο, και πρόσθεσε πως κανείς βλέπει «την πρόοδο και την επιρροή της Κύπρου» στα Συμπεράσματα του τελευταίου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ενώ αναφέρθηκε και στο ότι η Ε.Ε. ενισχύει τη θέση της Κύπρου στη διαπραγμάτευση με την Τουρκία. Η πρόεδρος της Κομισιόν, αναφερόμενη στο τι έχει προσφέρει η χώρα στην υπόλοιπη Ε.Ε., παρέπεμψε στη «βαθιά της γνώση» για τη Μέση Ανατολή, χαρακτήρισε «εντυπωσιακό» αυτό που έχει επιτευχθεί με τον θαλάσσιο διάδρομο για τη Λωρίδα της Γάζας, ενώ ανακοίνωσε και επίσημα πως την επόμενη εβδομάδα θα βρεθεί στον Λίβανο με τον πρόεδρο Χριστοδουλίδη. Στη συνέντευξή της η κα Φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε εκτενώς στη ραγδαία εξέλιξη της Ε.Ε. των τελευταίων 20 χρόνων, με μεγαλύτερη διασύνδεση και αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών-μελών, αλλά και πώς η Ε.Ε. έμαθε πολλά από την ιστορική εμπειρία της ανατολικής Ευρώπης για τη συμπεριφορά του Κρεμλίνου.

Τόνισε ακόμα πως, ακόμα ένα μάθημα είναι πως πρέπει όλοι να ενισχύουν συνεχώς τη δημοκρατία και να μην επαναπαύονται, ενώ πρόσθεσε πως όσον αφορά τους διαχωρισμούς μεταξύ ανατολής και δύσης, ή βορρά και νότου της Ε.Ε., «δεν βλέπω αυτή τη διαίρεση, που σίγουρα πριν από μερικά χρόνια υπήρχε».

Κύπρος και Μ. Ανατολή

Απαντώντας σε ερώτηση της «Κ» για το τι η Ε.Ε. αντλεί από τα 20 χρόνια συμμετοχής της Κύπρου, η κα Φον ντερ Λάιεν ανέφερε πως «η Κύπρος διαδραματίζει πολύ σημαντικό ρόλο για την Ευρωπαϊκή Ένωση με τη βαθιά της γνώση σχετικά με τη γειτονιά της και τη Μέση Ανατολή». «Θα είμαι την επόμενη εβδομάδα με τον Κύπριο πρόεδρο στον Λίβανο, για παράδειγμα» σημείωσε, ενώ πρόσθεσε πως «είναι εκπληκτικό αυτό που έχουν επιτύχει οι Κύπριοι με τον θαλάσσιο διάδρομο για ανθρωπιστική βοήθεια στη βόρεια Γάζα», προσθέτοντας πως το πρώτο πλοίο που παρέδωσε αγαθά ήταν το πρώτο από το 2005 που έκανε και πάλι τη διαδρομή από την Κύπρο στη βόρεια Γάζα», επισημαίνοντας πως η Κύπρος είναι «για εμάς ένα πολύ σημαντικό κράτος-μέλος στη γεωγραφική θέση που βρίσκεται».

Οδικός χάρτης

Σχολιάζοντας πώς η Ε.Ε. μπορεί να εμπλακεί πιο ενεργά στο Κυπριακό ασκώντας τον γεωπολιτικό της ρόλο, η πρόεδρος της Κομισιόν σημείωσε ότι «όσον αφορά το Κυπριακό, βλέπετε την πρόοδο και την επιρροή της Κύπρου στο γεγονός ότι στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπήρξαν καλά Συμπεράσματα, που τόνισαν ότι η προσέγγιση προς την Τουρκία πρέπει να είναι σταδιακή, αναλογική και αναστρέψιμη». Αυτό, συνέχισε, «δείχνει επίσης ότι υπάρχει ένας οδικός χάρτης για τα επόμενα βήματα, και είναι σημαντικό ότι ολόκληρη η Ευρωπαϊκή Ένωση στηρίζει την Κύπρο». Κάτι που «είναι σημαντικό, φυσικά, για να ενισχύσει τη θέση της Κύπρου στις διαπραγματεύσεις με την Τουρκία».

Αναφερόμενη, τέλος, στο πώς η Ε.Ε. μπορεί να ασκήσει επιρροή στην Τουρκία, η κα Φον ντερ Λάιεν υπενθύμισε πως «έχουμε ένα ευρύ πλέγμα σχέσεων με την Τουρκία και η Τουρκία έχει επίσης συμφέρον από μια καλή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση, πρώτα και κύρια αν δούμε την οικονομία» καθώς η Ε.Ε. είναι «μια ελκυστική και απαραίτητη αγορά» για τη χώρα που της δίνει «ισχυρό κίνητρο».

«Έχουμε πολλαπλούς διαλόγους υψηλού επιπέδου, όπου λύνουμε τα προβλήματά μας και πεδία συνεργασίας. Υπάρχουν πολλά πράγματα σε εξέλιξη, πάντα με μια πολύ ξεκάθαρη αντίληψη ότι γνωρίζουμε ότι ένα από τα κράτη-μέλη μας, η Κύπρος, έχει ζητήματα με την Τουρκία και στεκόμαστε δίπλα στην Κύπρο» τόνισε.

Οικονομική ώθηση

Μιλώντας για την επέτειο της διεύρυνσης του 2004, η κα Φον ντερ Λάιεν έκανε λόγο για «μια από τις εκπληκτικές ιστορίες επιτυχίας της ευρωπαϊκής ιδέας, αφήνοντας πίσω τις σκιές του παρελθόντος και ανοίγοντας την πόρτα» στα δέκα νέα κράτη-μέλη. «Είμαστε κάτι περισσότερο από μία ένωση», τόνισε, χαρακτηρίζοντας την Ε.Ε. «το κοινό μας σπίτι» όπου «συναντηθήκαμε ξανά». Η πρόεδρος της Κομισιόν υπογράμμισε πως το μεγαλύτερο κέρδος τής διεύρυνσης αφορά τους πολίτες που μπορούν σήμερα να ταξιδεύουν, να εργάζονται και να σπουδάζουν «πέρα από τα σύνορα που δεν υπάρχουν πια», κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στο ότι τα τελευταία 20 χρόνια, 2,7 εκατομμύρια φοιτητές από τα κράτη της διεύρυνσης του 2004 αξιοποίησαν το Erasmus για τις σπουδές τους. «Αυτοί οι νέοι άνθρωποι είναι οι καλύτεροι πρεσβευτές για το ευρωπαϊκό πνεύμα και την ευρωπαϊκή ιδέα» είπε. Τόνισε ακόμα πως η μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών της Ε.Ε. βλέπουν σήμερα τα θετικά της διεύρυνσης αυτής, με 80% στα «νέα» κράτη-μέλη και 70% στα παλιότερα. Παράλληλα, συνέχισε, δόθηκε μια μεγάλη ώθηση στις οικονομίες της Ε.Ε., με το εμπόριο εντός της Ένωσης να αυξάνεται κατά 40% τα τελευταία 20 χρόνια, ενώ στα κράτη-μέλη που προσχώρησαν το 2004 δημιουργήθηκαν την ίδια περίοδο έξι εκατομμύρια θέσεις εργασίας και το ποσοστό ανεργίας έχει μειωθεί κατά το ήμισυ.

Σύνδεση και αλληλεγγύη

Η κα Φον ντερ Λάιεν επεσήμανε ακόμα πως συχνά ξεχνάμε δύο τομείς όπου η Ε.Ε. έχει επιδράσει θετικά. Η πρώτη είναι «οι ζωτικές γραμμές επικοινωνίας που εξαπλώθηκαν με τη διεύρυνση σε όλη την Ευρώπη, ανατολικά, δυτικά, βόρεια, νότια», είτε πρόκειται για «τους αυτοκινητόδρομους, τα τρένα, αλλά και τους αγωγούς, τα δίκτυα, αλλά ακόμη και τα δεδομένα». «Το δεύτερο στοιχείο που μερικές φορές υποτιμάται, είναι η αλληλεγγύη» σημείωσε, προσθέτοντας πως όταν επισκέπτεται περιοχές όπου υπάρχει φυσική καταστροφή, όπως στις πυρκαγιές στην Κύπρο και στην Ελλάδα ή τις πλημμύρες στη Σλοβενία, «είναι συγκινητικό να βλέπεις την αλληλεγγύη των άλλων κρατών-μελών που έρχονται να βοηθήσουν αυτόν που έχει πληγεί».

Διαφορετική Ε.Ε.

Για την πρόεδρο της Κομισιόν, μεγάλη σημασία έχει και το γεγονός πως η διεύρυνση του 2004 «άλλαξε και τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης», δίνοντάς της «πολύ μεγαλύτερη βαρύτητα και σημασία, διότι, φυσικά, εκπροσωπούμε πολύ μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων». Η διεύρυνση, ωστόσο, «έφερε επίσης μια νέα πτυχή στη γεωπολιτική μας θεώρηση των πραγμάτων. Ήταν η εμπειρία ολόκληρης της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης με τη Σοβιετική Ένωση», για τα «μοτίβα στη συμπεριφορά του Κρεμλίνου και φυσικά του Πούτιν». «Η επαγρύπνησή μας αυξήθηκε, και μάθαμε πολλά από την πικρή εμπειρία που είχαν αυτές οι χώρες» τόνισε.

Να δούμε τα θετικά

Απαντώντας σε ερώτηση για το αν η Ουγγαρία, όπως είναι σήμερα, θα μπορούσε να μπει στην Ε.Ε., η κα Φον ντερ Λάιεν περιορίστηκε να αναφέρει πως η χώρα θα περνούσε από την ίδια διαδικασία που περνά κάθε χώρα, με έλεγχο κατά πόσο η κατάσταση συνάδει με το κοινοτικό κεκτημένο, «από τις οικονομικές επιδόσεις μέχρι το κράτος δικαίου και ένα σταθερό δικαστικό σύστημα, την απουσία διαφθοράς», τονίζοντας πως αυτό που έχει σημασία είναι όλοι οι πολίτες της Ε.Ε. να απολαμβάνουν τα ίδια δικαιώματα.

Επέλεξε, ωστόσο, να αναφέρει πως «η Ουγγαρία του σήμερα έχει κάνει ένα τεράστιο δώρο στην Ε.Ε.» την τελευταία περίοδο, αναφερόμενη στην επιστήμονα Κάταλιν Κάρικο, την οποία, όπως είπε, «θα μπορούσα να αποκαλέσω μητέρα των τεχνολογιών mRNA που οδήγησαν τελικά στα εμβόλια που έσωσαν ζωές κατά την πανδημία COVID». «Δεν πρέπει ποτέ να αποπροσανατολιζόμαστε, αλλά να βλέπουμε τα θετικά» επεσήμανε η κα Φον ντερ Λάιεν.

Ήμασταν πολύ επιτυχείς στο να οικοδομήσουμε το κοινό μας σπίτι

Κληθείσα να σχολιάσει αν οι εξελίξεις σε χώρες της ανατολικής Ευρώπης όσον αφορά το κράτος δικαίου δικαιώνουν τις φωνές που έλεγαν πως οι χώρες αυτές δεν ήταν έτοιμες, η κα Φον ντερ Λάιεν απάντησε αρνητικά, υπενθυμίζοντας πως υπάρχουν σαφείς κανόνες και ορόσημα που πρέπει να πληρούν οι χώρες που μπαίνουν στην Ε.Ε. Αυτό που βιώνουμε σήμερα, επεσήμανε, είναι ότι «πρέπει ξανά και ξανά να ενισχύουμε τη δημοκρατία». «Πρέπει κανείς να επαγρυπνεί και να είναι πολύ προσεκτικός για να διατηρεί τη δημοκρατία ζωντανή. Το να μείνεις στάσιμος δεν μπορεί να εγγυηθεί τη σταθερότητα μιας δημοκρατίας» τόνισε, σημειώνοντας πως «εναπόκειται σε εμάς τους πολίτες, κάθε μέρα να ενισχύουμε και να αναζωογονούμε τις αρχές της δημοκρατίας». Ερωτηθείσα αν η Ε.Ε. έχει αντλήσει μαθήματα και για τη μελλοντική διεύρυνση, επεσήμανε ότι «έχουμε ένα λεπτομερές σύστημα το οποίο εκσυγχρονίσαμε» όσον αφορά τη διαδικασία προσχώρησης, καθώς και «μηχανισμούς εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη διατήρηση του κράτους δικαίου». «Πρόκειται για πολύ ισχυρούς μηχανισμούς, καθώς τα κράτη-μέλη και οι πολίτες βασίζονται στο γεγονός ότι κάθε πολίτης μπορεί να απολαμβάνει των ίδιων ελευθεριών και δικαιωμάτων», όπως για πρόσβαση σε «ένα δίκαιο δικαστικό σύστημα ή στην απουσία διαφθοράς».

Σχολιάζοντας αν η Ε.Ε. έχει μάθει από το σοκ της ταυτόχρονης ένταξης δέκα νέων χωρών με διαφορετικές κουλτούρες, η πρόεδρος της Κομισιόν εκτίμησε πως «ναι, ήμασταν πολύ επιτυχείς στο να βρούμε και να οικοδομήσουμε το κοινό μας σπίτι, της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διότι και η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι η ίδια όπως ήταν πριν από 20 χρόνια». «Πριν από 20 χρόνια υπήρχαν πολλά να μάθουμε, και από τις δύο πλευρές, χωρίς καμία αμφιβολία» επεσήμανε, σημειώνοντας ωστόσο ότι «υπήρχαν και αχρείαστοι φόβοι». Έφερε ως παράδειγμα τους φόβους στη Γερμανία πως οι Πολωνοί θα έπαιρναν τις θέσεις εργασίας, και πρόσθεσε πως «όταν τελικά υπήρξε η πλήρης ελευθερία της κίνησης της εργασίας είδαμε δύο πράγματα». Από τη μια, δεν υπήρξε υπερβολικός αριθμός Πολωνών που μετέβησαν για εργασία στη Γερμανία, ενώ παράλληλα, «όσο περισσότερο αυξανόταν το βιοτικό επίπεδο στην Πολωνία, τόσο περισσότερο αυτό ήταν ευκαιρία για την οικονομία της Γερμανία, αλλά επιπλέον, οι άνθρωποι παρέμεναν στην Πολωνία».

«Η άνοδος του βιοτικού επιπέδου είναι επίσης ένα φαινόμενο για τα νέα κράτη-μέλη» καθώς σταθεροποιούνται και μπορούν να προσελκύσουν ανθρώπους ή να δώσουν κίνητρο στους νέους να σπουδάσουν στο εξωτερικό αλλά να επιστρέψουν, σημείωσε. Από θεσμικής άποψης επίσης, συνέχισε, τα νέα κράτη-μέλη «έπρεπε σίγουρα να μάθουν πολλά για τις διαδικασίες στην Ε.Ε.», αλλά και ο οργανισμός της Κομισιόν «έμαθε πολλά για διαφορετικές προσεγγίσεις, διαφορετικές κουλτούρες, διαφορετικές απόψεις».

Λιγότερη διαίρεση

Απαντώντας σε ερώτηση αν συνεχίζει να βλέπει ένα διαχωρισμό μεταξύ «παλιών» και «νέων» κρατών-μελών, ή μεταξύ βορρά και νότου, η κα Φον ντερ Λάιεν σημείωσε πως μετά από επτά γύρους διεύρυνσης, αυτό που βλέπει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο είναι «πολύ διαφορετικές συμμαχίες». «Είναι περισσότερο συμμαχίες συμφερόντων, που είναι καλό, έτσι πρέπει να είναι, και όχι γεωγραφικές συμμαχίες» συνέχισε, φέρνοντας ως παράδειγμα ότι βλέπουμε περιπτώσεις όπου μια χώρα όπως η Τσεχία συνεργάζεται με τις Κάτω Χώρες ή την Ιταλία. «Στις διαπραγματεύσεις προσπαθούμε να βρείτε μια κοινή πορεία προς τα εμπρός. Και δεν βλέπω αυτή τη διαίρεση, που σίγουρα πριν από μερικά χρόνια υπήρχε» πρόσθεσε.

Σχολιάζοντας τέλος την πορεία της Σλοβενίας, στην οποία την τελευταία περίοδο σημειώνεται αυξημένη κριτική προς την Ε.Ε., η κα Φον ντερ Λάιεν σημείωσε πως είναι φυσικό σε διαφορετικές φάσεις να είναι κανείς λιγότερο ή περισσότερο ευχαριστημένος, και υπενθύμισε πως τα τελευταία 20 χρόνια η χώρα έχει τετραπλασιάσει τις εξαγωγές της στην ενιαία αγορά, ενώ όπως είδε προσωπικά μετά τις πρόσφατες πλημμύρες, η Ε.Ε. έχει επιδείξει εξαιρετική αλληλεγγύη. Επεσήμανε ακόμα πως η Σλοβενία «είναι επίσης πύλη για εμάς για τα δυτικά Βαλκάνια, ακούμε πολύ την εμπειρία της». Και υπενθύμισε πως όλα αυτά τα στοιχεία, μαζί με τον τουρισμό, υπογραμμίζουν τη σημασία της χώρας, και πως οι δυσκολίες μπορούν να αντιμετωπιστούν μέσα από τον διάλογο.

Πηγή: Kathimerini

Άρθρα Χάρη Θεραπή

Η Ευρώπη χάνει τον βηματισμό της: Τραμπ, πόλεμοι και εσωτερικές ρωγμές

Published

20 hours ago

October 26, 2026

Χάρης Θεραπής

του Χάρη Θεραπή

Από την ενεργειακή ανασφάλεια και τις κοινωνικές πιέσεις μέχρι τη γεωπολιτική αβεβαιότητα – Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται μπροστά σε αποφάσεις που ίσως καθορίσουν όχι απλώς την οικονομία της, αλλά την ίδια τη θέση της στον νέο κόσμο

Η Ευρώπη βρίσκεται και πάλι ενώπιον ενός δύσκολου ερωτήματος: μπορεί να λειτουργήσει ως πραγματική γεωπολιτική δύναμη ή θα συνεχίσει να αντιδρά στις αποφάσεις και στις κρίσεις που δημιουργούν άλλοι;

Η συζήτηση δεν είναι πλέον θεωρητική.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα εκρηκτικό μείγμα οικονομικών, κοινωνικών και γεωπολιτικών πιέσεων. Η ενεργειακή αβεβαιότητα επιστρέφει, οι διαφωνίες μεταξύ των «27» γίνονται εντονότερες, οι εθνικοί προϋπολογισμοί πιέζονται και οι κοινωνίες εμφανίζονται ολοένα λιγότερο πρόθυμες να αποδεχθούν νέες θυσίες.

Την ίδια ώρα, το διεθνές περιβάλλον αλλάζει με ταχύτητα που οι Βρυξέλλες δυσκολεύονται να ακολουθήσουν.

Από τη μία κρίση στην άλλη

Η Ευρώπη πέρασε τα τελευταία χρόνια από διαδοχικά σοκ: πανδημία, ενεργειακή κρίση, πόλεμος στην Ουκρανία, πληθωρισμός, μεταναστευτικές πιέσεις και ανατροπές στις διεθνείς εμπορικές σχέσεις.

Τώρα βρίσκεται μπροστά σε μια νέα περίοδο αβεβαιότητας.

Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή επηρεάζει άμεσα την ενεργειακή ασφάλεια, ενώ οι εξελίξεις στην Ουκρανία εξακολουθούν να απαιτούν σημαντικούς οικονομικούς και αμυντικούς πόρους.

Παράλληλα, οι σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν πλέον να θεωρούνται δεδομένες με τους όρους προηγούμενων δεκαετιών.

Και απέναντι στην Κίνα, η Ευρώπη εξακολουθεί να προσπαθεί να ισορροπήσει μεταξύ οικονομικής συνεργασίας, εμπορικού ανταγωνισμού και στρατηγικής αυτονομίας.

Η ΕΕ καλείται, δηλαδή, να πληρώσει περισσότερο για την άμυνά της, περισσότερο για την ενέργειά της και περισσότερο για τη διατήρηση της οικονομικής της ανταγωνιστικότητας.

Το ερώτημα είναι ποιος τελικά θα πληρώσει τον λογαριασμό.

Οι κοινωνίες αρχίζουν να αντιδρούν

Εδώ βρίσκεται ίσως και η μεγαλύτερη πολιτική απειλή.

Οι Ευρωπαίοι πολίτες έχουν ήδη βιώσει χρόνια αυξημένου κόστους ζωής, υψηλών τιμών ενέργειας, στεγαστικής πίεσης και συρρίκνωσης της πραγματικής αγοραστικής τους δύναμης.

Στη Γαλλία, οι δημοσιονομικές πιέσεις συνοδεύονται από κοινωνικές και πολιτικές εντάσεις. Στην Ισπανία, το στεγαστικό εξελίσσεται σε μείζον κοινωνικό πρόβλημα. Σε ολόκληρη την Ευρώπη, κυβερνήσεις καλούνται να βρουν χρήματα για άμυνα, ενεργειακή ασφάλεια, κοινωνική πολιτική και ανάπτυξη – όλα ταυτόχρονα.

Και κάπου εδώ εμφανίζεται η μεγάλη αντίφαση:

Οι Βρυξέλλες ζητούν περισσότερη Ευρώπη την ώρα που σημαντικό μέρος των ευρωπαϊκών κοινωνιών ζητά περισσότερες απαντήσεις για την καθημερινότητά του.

Βορράς και Νότος ξανά απέναντι;

Οι διαπραγματεύσεις για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και την ενέργεια επαναφέρουν γνώριμες αντιπαραθέσεις.

Οι χώρες που ζητούν μεγαλύτερη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση βρίσκονται απέναντι σε εκείνες που επιμένουν σε αυστηρότερη δημοσιονομική πειθαρχία.

Πίσω όμως από τους αριθμούς κρύβεται ένα πολύ μεγαλύτερο πολιτικό ζήτημα:

Τι Ευρώπη θέλουν τελικά τα κράτη-μέλη;

Μια Ένωση που θα διαθέτει κοινή αμυντική πολιτική, ισχυρότερο προϋπολογισμό και μεγαλύτερη δυνατότητα παρέμβασης;

Ή μια Ευρώπη στην οποία τα κράτη θα εξακολουθούν να διατηρούν τον πρώτο και τελευταίο λόγο όταν φτάνει η στιγμή των δύσκολων αποφάσεων;

Η απάντηση παραμένει θολή.

Το πρόβλημα της ευρωπαϊκής ηγεσίας

Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη.

Η σημερινή κρίση δεν είναι μόνο οικονομική ή γεωπολιτική. Είναι και κρίση πολιτικής ηγεσίας.

Η Ευρώπη έχει θεσμούς, οικονομική ισχύ και μια αγορά εκατοντάδων εκατομμυρίων πολιτών. Εκείνο που συχνά δυσκολεύεται να αποκτήσει είναι μία ενιαία στρατηγική φωνή.

Οι μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έχουν διαφορετικές προτεραιότητες, διαφορετικές ιστορικές σχέσεις και διαφορετικές αντιλήψεις για την ασφάλεια.

Και όσο αυτές οι διαφορές παραμένουν, η περίφημη «στρατηγική αυτονομία» κινδυνεύει να παραμένει περισσότερο πολιτικό σύνθημα παρά πραγματικότητα.

Και η Κύπρος;

Για την Κύπρο αυτή η συζήτηση κάθε άλλο παρά μακρινή είναι.

Ως μικρό κράτος-μέλος στην ανατολικότερη πτέρυγα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σε μια περιοχή με αυξημένη γεωπολιτική αστάθεια, η Λευκωσία έχει κάθε λόγο να επιθυμεί μια Ευρώπη με ισχυρότερη κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας.

Ταυτόχρονα, όμως, η ενεργειακή αβεβαιότητα, οι διεθνείς αναταράξεις και οι ευρωπαϊκές δημοσιονομικές αποφάσεις επηρεάζουν άμεσα μια μικρή και ανοικτή οικονομία όπως η κυπριακή.

Το πραγματικό ερώτημα επομένως δεν είναι εάν οι εξελίξεις στις Βρυξέλλες αφορούν την Κύπρο.

Είναι πόσο έτοιμη είναι η Κύπρος να διεκδικήσει ρόλο μέσα στην Ευρώπη που διαμορφώνεται.

Η ώρα των αποφάσεων

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αποδείξει πολλές φορές ότι οι μεγάλες κρίσεις μπορούν να λειτουργήσουν ως επιταχυντές της ενοποίησης.

Αυτή τη φορά, όμως, οι προκλήσεις έρχονται όλες μαζί.

Οικονομία. Ενέργεια. Άμυνα. Ουκρανία. Μέση Ανατολή. ΗΠΑ. Κίνα. Μετανάστευση. Κοινωνική συνοχή.

Και πίσω από όλα αυτά βρίσκεται ένα ερώτημα που γίνεται ολοένα πιο δύσκολο να αποφευχθεί:

Θέλει η Ευρώπη να γίνει πραγματική δύναμη ή αρκείται να παραμείνει μια μεγάλη οικονομική αγορά σε έναν κόσμο όπου επιστρέφει η σκληρή πολιτική ισχύος;

Οι επόμενες αποφάσεις των «27» ίσως δώσουν την απάντηση.

Γιατί η Ευρώπη δεν βρίσκεται απλώς σε ακόμη μία κρίση.

Βρίσκεται μπροστά σε μια νέα δοκιμασία για το τι ακριβώς θέλει να είναι.

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

ΔΗΣΥ: Αβέρωφ ή Παμπορίδης; Επιστροφή ή αλλαγή σελίδας για το 2028

Published

20 hours ago

October 26, 2026

Vouli TV

Δεν είναι απλώς μια εσωκομματική εκλογή. Είναι μια αναμέτρηση για το ποιος ΔΗΣΥ θα πάει στις Προεδρικές του 2028. Ο Αβέρωφ Νεοφύτου ζητά την πολιτική του επιστροφή. Ο Γιώργος Παμπορίδης επιχειρεί να εκφράσει την αλλαγή σελίδας. Και αυτή τη φορά, την απάντηση θα δώσει απευθείας η βάση.

Η μάχη άρχισε και επίσημα.

Αβέρωφ Νεοφύτου και Γιώργος Παμπορίδης πέρασαν τη Δευτέρα το κατώφλι της Πινδάρου και υπέβαλαν τις υποψηφιότητές τους για το χρίσμα του Δημοκρατικού Συναγερμού στις Προεδρικές Εκλογές του 2028.

Πίσω όμως από την τυπική διαδικασία κρύβεται ένα πολύ μεγαλύτερο πολιτικό δίλημμα.

Επιστροφή Αβέρωφ ή αλλαγή σελίδας με Παμπορίδη;

Αυτό είναι, σε μεγάλο βαθμό, το ερώτημα που καλούνται να απαντήσουν στις 28 Νοεμβρίου τα σχεδόν 50.000 μέλη του ΔΗΣΥ.

Και η απάντησή τους δεν θα καθορίσει μόνο ποιος θα είναι ο προεδρικός υποψήφιος της παράταξης. Θα δείξει προς ποια κατεύθυνση θέλει να κινηθεί ο ίδιος ο Συναγερμός μετά τις πληγές του 2023.

Αβέρωφ: «Επιστροφή στο σπίτι»

Ο Αβέρωφ Νεοφύτου μπήκε στην αναμέτρηση με ένα σαφές πλεονέκτημα: γνωρίζει τον ΔΗΣΥ όσο λίγοι.

Πρώην πρόεδρος του κόμματος, με πολυετή παρουσία στην πρώτη γραμμή, ισχυρές οργανωτικές διασυνδέσεις και βαθιά γνώση του κομματικού μηχανισμού, επιστρέφει για να ζητήσει από τη βάση μια δεύτερη ευκαιρία για τη μεγάλη μάχη.

Η εικόνα της υποψηφιότητάς του ήταν χαρακτηριστική.

Η αναφορά του στον ΔΗΣΥ ως το «σπίτι» και την «οικογένειά» του συμπύκνωσε ουσιαστικά ολόκληρο το πολιτικό αφήγημά του: επιστροφή στις ρίζες, εμπειρία, κομματική συνέχεια και επανασυσπείρωση.

Οι περισσότερες από 3.000 υπογραφές που συγκέντρωσε, όταν απαιτούνταν 500, αποτελούν παράλληλα σαφή επίδειξη οργανωτικής ισχύος.

Το μεγάλο ερώτημα, όμως, είναι άλλο:

Μπορεί η ισχυρή παρουσία του Αβέρωφ στον κομματικό μηχανισμό να μετατραπεί ξανά σε πλειοψηφικό πολιτικό ρεύμα;

Γιατί από τις Προεδρικές του 2023 μέχρι σήμερα έχουν αλλάξει πολλά.

Και η νέα κάλπη δεν αφορά μόνο την αποτίμηση του παρελθόντος, αλλά κυρίως το ποιος μπορεί να κερδίσει το 2028.

Παμπορίδης: Το στοίχημα της αλλαγής

Απέναντι στον Αβέρωφ βρίσκεται μια διαφορετική πολιτική πρόταση.

Ο Γιώργος Παμπορίδης δεν διαθέτει την ίδια διαδρομή στον κομματικό μηχανισμό. Διαθέτει, όμως, κυβερνητική εμπειρία και επιχειρεί να παρουσιάσει την υποψηφιότητά του ως επιλογή ανανέωσης και νέας πολιτικής αφετηρίας.

Ακόμη και η εικόνα της επίσημης υποβολής της υποψηφιότητάς του ήταν διαφορετική.

Χωρίς οργανωμένη κινητοποίηση υποστηρικτών και με χαμηλότερους τόνους, έδωσε έμφαση στην ανάγκη για ποιοτική και αδιάβλητη διαδικασία και, κυρίως, στην επόμενη ημέρα.

Το δικό του στοίχημα είναι διαφορετικό από εκείνο του Αβέρωφ.

Πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να μετατρέψει το αίτημα για ανανέωση σε πλειοψηφικό ρεύμα μέσα στην ίδια τη συναγερμική βάση.

Και ότι μπορεί να προσελκύσει όχι μόνο όσους θέλουν αλλαγή προσώπου, αλλά και εκείνους που αναζητούν έναν υποψήφιο με δυνατότητα διεύρυνσης πέρα από τα παραδοσιακά όρια του ΔΗΣΥ.

Η σκιά του 2023 παραμένει

Υπάρχει όμως και ένας τρίτος «πρωταγωνιστής» σε αυτή την αναμέτρηση.

Το 2023.

Οι προηγούμενες Προεδρικές Εκλογές άφησαν βαθιά σημάδια στον Δημοκρατικό Συναγερμό.

Η ήττα Αβέρωφ, η εκλογή Νίκου Χριστοδουλίδη, οι εσωτερικές διαφοροποιήσεις και όσα ακολούθησαν εξακολουθούν να επηρεάζουν τις πολιτικές ισορροπίες.

Γι’ αυτό και η κάλπη της 28ης Νοεμβρίου μπορεί να λειτουργήσει και ως μια καθυστερημένη απάντηση της βάσης σε όσα συνέβησαν τότε.

Θέλει επιστροφή σε μια δοκιμασμένη κομματική ηγετική φυσιογνωμία;

Ή θεωρεί ότι ο κύκλος εκείνης της περιόδου έχει κλείσει και χρειάζεται μια νέα πολιτική πρόταση;

Και στο βάθος… Χριστοδουλίδης

Υπάρχει, ασφαλώς, και το μεγάλο ερώτημα των Προεδρικών του 2028.

Ο πραγματικός αντίπαλος του νικητή της 28ης Νοεμβρίου δεν θα είναι ο ηττημένος της εσωκομματικής αναμέτρησης.

Θα βρίσκεται έξω από την Πινδάρου.

Και εκεί η συζήτηση για τον Νίκο Χριστοδουλίδη αποκτά αναπόφευκτα ιδιαίτερη σημασία.

Ο ΔΗΣΥ πρέπει να αποφασίσει όχι μόνο ποιον θα κατεβάσει στις Προεδρικές, αλλά και με ποια στρατηγική θα επιχειρήσει να επιστρέψει στην εξουσία.

Πώς θα τοποθετηθεί απέναντι στον σημερινό Πρόεδρο;

Πώς θα επαναπατρίσει ψηφοφόρους που απομακρύνθηκαν;

Και, κυρίως, ποιος από τους δύο μπορεί να οικοδομήσει ευρύτερες συμμαχίες όταν η αναμέτρηση μεταφερθεί από την εσωκομματική κάλπη στην κοινωνία;

Η Αννίτα στη μέση μιας δύσκολης εξίσωσης

Για την Αννίτα Δημητρίου η διαδικασία αποτελεί επίσης μια σημαντική πολιτική δοκιμασία.

Μετά την απόφασή της να μη διεκδικήσει το χρίσμα, η πρόεδρος του ΔΗΣΥ καλείται τώρα να εγγυηθεί μια διαδικασία που δεν θα αφήσει πίσω της έναν νικητή και δύο στρατόπεδα.

Γιατί η μεγαλύτερη πρόκληση για την Πινδάρου ίσως να μην είναι η 28η Νοεμβρίου.

Ίσως να είναι η 29η.

Ο νικητής θα πρέπει να ενώσει την παράταξη. Ο ηττημένος θα πρέπει να αποδεχθεί έμπρακτα το αποτέλεσμα. Και η ηγεσία θα πρέπει να μετατρέψει μια σκληρή εσωκομματική αναμέτρηση σε κοινή πορεία προς τις Προεδρικές.

Η βάση καλείται να επιλέξει πορεία

Για πρώτη φορά ο προεδρικός υποψήφιος του ΔΗΣΥ θα αναδειχθεί απευθείας από τη βάση του κόμματος.

Και αυτό δίνει στην αναμέτρηση χαρακτηριστικά πολύ μεγαλύτερα από μια συνηθισμένη εσωκομματική διαδικασία.

Στη μία πλευρά βρίσκεται ένας πρώην πρόεδρος που επιστρέφει ζητώντας να ολοκληρώσει μια πολιτική διαδρομή που έμεινε ανολοκλήρωτη το 2023.

Στην άλλη, ένας πρώην υπουργός που επιχειρεί να πείσει ότι το 2028 χρειάζεται διαφορετική αφετηρία.

Αβέρωφ ή Παμπορίδης. Επιστροφή ή αλλαγή σελίδας.

Στις 28 Νοεμβρίου, τα μέλη του ΔΗΣΥ δεν θα επιλέξουν απλώς υποψήφιο Πρόεδρο.

Θα επιλέξουν προς ποια κατεύθυνση θέλουν να κινηθεί ο Συναγερμός στην πιο κρίσιμη πολιτική μάχη των επόμενων χρόνων.

Άρθρα Χάρη Θεραπή

Η Ιφιγένεια του ΔΗΣΥ: Αρκεί η «θυσία» της Αννίτας για να φυσήξει ούριος άνεμος;

Published

2 weeks ago

October 10, 2026

Χάρης Θεραπής

Ποιος έπαιξε τον ρόλο του Αγαμέμνονα στη περίπτωση της θυσίας της Αννίτας και τελικά θα φυσήξει ούριος άνεμος;

Η απόσυρση της Αννίτας Δημητρίου: Απέτρεψε μια μετωπική σύγκρουση στον ΔΗΣΥ, αλλά άφησε ανοικτό το ερώτημα για το πώς οδηγήθηκε σε αυτή την απόφαση.
Η επόμενη μέρα του ΔΗΣΥ: Η κρίση δεν τελείωσε. Μεταφέρεται πλέον στη μάχη για το ποιος θα καθορίσει την πολιτική φυσιογνωμία και την προεδρική επιλογή της παράταξης.
Το ζήτημα της πολιτικής ισχύος: Η νυν πρόεδρος αποσύρθηκε, ενώ ο τέως πρόεδρος παρέμεινε στη διεκδίκηση, δημιουργώντας εύλογα ερωτήματα για τις πραγματικές ισορροπίες στο κόμμα.
Η κρίση πολιτικού πολιτισμού: «Προδοσίες», παρασκήνιο, προσωπικές αιχμές, πιέσεις και «κηδεμόνες» δείχνουν μια πολιτική αντιπαράθεση που ξεπερνά πλέον τα όρια της σκληρής πολιτικής διαφωνίας.

Η Αννίτα Δημητρίου έκανε πίσω και ο ΔΗΣΥ απέφυγε, προς το παρόν, μια μετωπική σύγκρουση. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι αποκαταστάθηκε η εσωκομματική ομαλότητα. Αντίθετα, ο τρόπος με τον οποίο εξελίχθηκαν τα γεγονότα άφησε πίσω του ένα δύσκολο ερώτημα: ποιος καθορίζει σήμερα το παιχνίδι στον Δημοκρατικό Συναγερμό;

Η πολιτική εικόνα είναι απλή. Η νυν πρόεδρος αποσύρθηκε από τη διεκδίκηση του χρίσματος, ενώ ο τέως πρόεδρος παρέμεινε. Προηγήθηκαν δημόσιες παρεμβάσεις, αιχμές, καταγγελίες, συναντήσεις και έντονο παρασκήνιο. Γι’ αυτό και η απόφαση της Αννίτας δεν μπορεί να εξεταστεί μόνο ως πράξη «ενότητας», χωρίς να εξεταστούν οι συνθήκες που την προκάλεσαν.

Η απόφαση της Αννίτας

Η Αννίτα Δημητρίου επέλεξε να μην οδηγήσει τον ΔΗΣΥ σε μια εσωκομματική αναμέτρηση με τον Αβέρωφ Νεοφύτου, η οποία θα μπορούσε να εξελιχθεί σε σύγκρουση χωρίς εύκολη επιστροφή. Υπό αυτή την έννοια, η απόφασή της έχει πολιτική λογική και ενδεχομένως προστατεύει τόσο την ίδια όσο και την παράταξη από έναν νέο βαθύ διχασμό.

Το πρόβλημα βρίσκεται στη διαδρομή που προηγήθηκε. Η αρχική αντίδραση της ηγεσίας στην ανακοίνωση Αβέρωφ ήταν η υποψηφιότητα Αννίτας και η επιτάχυνση των εσωκομματικών διαδικασιών. Στη συνέχεια τα χρονοδιαγράμματα χαλάρωσαν και τελικά η ίδια η πρόεδρος απέσυρε το ενδιαφέρον της, μετά από ημέρες δημόσιας αντιπαράθεσης και έντονων παρασκηνιακών διεργασιών.

Αυτή είναι και η πολιτική αντίφαση που δύσκολα παρακάμπτεται: δεν έκανε πίσω ο τέως πρόεδρος για να διευκολύνει τη νυν πρόεδρο, αλλά η νυν πρόεδρος για να αποφευχθεί η σύγκρουση με τον τέως. Η εξέλιξη αυτή δεν ακυρώνει το επιχείρημα περί ενότητας, αλλά αναπόφευκτα δημιουργεί ερωτήματα για τις πραγματικές ισορροπίες ισχύος μέσα στον ΔΗΣΥ.

Ποιος έχει τον πρώτο λόγο;

Μέχρι πρόσφατα, η εικόνα που εξέπεμπε η παράταξη ήταν ότι η πρόεδρος έχει τον πρώτο λόγο και, εφόσον επιθυμεί να διεκδικήσει την Προεδρία της Δημοκρατίας, θα αποτελούσε την προφανή επιλογή του κόμματος. Η εξέλιξη των τελευταίων ημερών ανέτρεψε αυτή την εικόνα και επανέφερε στο προσκήνιο τον Αβέρωφ Νεοφύτου ως καθοριστικό παράγοντα των εξελίξεων.

Το πραγματικό ερώτημα της επόμενης ημέρας, συνεπώς, δεν περιορίζεται στο ποιος θα πάρει τελικά το χρίσμα. Αφορά το ποιος διαθέτει την πολιτική ισχύ να καθορίζει την πορεία της παράταξης. Και αν για να αποφευχθεί η εσωκομματική σύγκρουση χρειάστηκε να αποχωρήσει η ίδια η πρόεδρος από τη διεκδίκηση, τότε ο ΔΗΣΥ οφείλει κάποια στιγμή να απαντήσει πού βρίσκεται το πραγματικό κέντρο αποφάσεων.

Η επόμενη μέρα δεν θα είναι ήρεμη

Η απόσυρση της Αννίτας δεν τελειώνει την εσωκομματική συζήτηση. Υπάρχει ο Ιωνάς Νικολάου, υπάρχει ο Γιώργος Παμπορίδης, υπάρχουν διαφορετικά κέντρα επιρροής και μια μεγάλη κομματική βάση που θα κληθεί να τοποθετηθεί. Το διακύβευμα, μάλιστα, είναι μεγαλύτερο από την επιλογή ενός υποψηφίου για το 2028.

Ο ΔΗΣΥ καλείται να αποφασίσει ποιος θέλει να είναι πολιτικά. Θα επιστρέψει σε μια προηγούμενη περίοδο, θα επενδύσει στην ανανέωση ή θα συνεχίσει να ισορροπεί ανάμεσα σε διαφορετικές γενιές, προσωπικές στρατηγικές και κέντρα εξουσίας; Η αποχώρηση μιας υποψηφιότητας δεν δίνει απάντηση. Απλώς μεταθέτει τη συζήτηση για αργότερα.

Οι «κηδεμόνες» και το παρασκήνιο

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η ειρωνική αναφορά του Γιώργου Παμπορίδη ότι «φαίνεται πως ο καθένας θέλει τον κηδεμόνα του στις συναντήσεις» αποτυπώνει μια άλλη διάσταση της υπόθεσης. Πίσω από την ατάκα υπάρχει ένα ουσιαστικό ερώτημα για το ποιοι συμμετέχουν στις κρίσιμες πολιτικές διαβουλεύσεις, με ποια ιδιότητα και με ποια πραγματική επιρροή στις αποφάσεις.

Οι διαβουλεύσεις και οι συμβιβασμοί αποτελούν μέρος της πολιτικής. Το πρόβλημα αρχίζει όταν δημιουργείται η εντύπωση ότι οι αποφάσεις δεν διαμορφώνονται μέσα από καθαρές πολιτικές διαδικασίες, αλλά μέσα από προσωπικές παρεμβάσεις, παρασκηνιακές συναντήσεις και πιέσεις. Τότε τα όρια ανάμεσα στην πολιτική συνεννόηση και στην επιβολή γίνονται επικίνδυνα δυσδιάκριτα.

Η διολίσθηση του πολιτικού πολιτισμού

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο των τελευταίων ημερών ίσως δεν αφορά καν το ποιος θα είναι υποψήφιος. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο διεξάγεται πλέον η πολιτική αντιπαράθεση. «Προδοσίες», υπονοούμενα, προσωπικές αιχμές, διαρροές, συναντήσεις που αποκτούν σχεδόν συνωμοτικό χαρακτήρα και δημόσιες επιθέσεις δημιουργούν ένα πολιτικό περιβάλλον στο οποίο η διαφωνία εύκολα μετατρέπεται σε προσπάθεια αποδόμησης του αντιπάλου.

Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στη σκληρή πολιτική σύγκρουση και στην πολιτική εξόντωση. Όταν ο στόχος παύει να είναι η αντιπαράθεση θέσεων και γίνεται η αμφισβήτηση των κινήτρων, της αξιοπιστίας ή ακόμη και της πολιτικής ηθικής του άλλου, τα όρια ξεπερνιούνται. Και τα χτυπήματα κάτω από τη μέση δεν εξαφανίζονται επειδή στο τέλος ακολουθούν χειραψίες, χαμόγελα και δηλώσεις ενότητας.

Χαρακτηριστικό είναι ότι, μετά την απόσυρση της Αννίτας Δημητρίου, ο Αβέρωφ Νεοφύτου μίλησε για «σώφρονα και υπεύθυνη απόφαση». Το ερώτημα είναι τι άλλαξε μέσα σε λίγες ημέρες. Οι πολιτικές διαφορές και όσα είχαν προηγηθεί ή απλώς η αποχώρηση μιας υποψηφιότητας που στεκόταν απέναντί του; Οι λέξεις στην πολιτική έχουν βάρος και δεν μπορούν να διαγράφονται ανάλογα με τις ανάγκες της στιγμής.

Η κοινωνία παρακολουθεί εμβρόντητη

Όλα αυτά συμβαίνουν σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με πολύ σοβαρότερα ζητήματα. Το Κυπριακό βρίσκεται σε κρίσιμη φάση, η ακρίβεια πιέζει τα νοικοκυριά, η στέγαση εξελίσσεται σε μείζον κοινωνικό πρόβλημα και η εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς δοκιμάζεται. Οι πολίτες περιμένουν απαντήσεις για προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα, όχι για τις προσωπικές στρατηγικές του 2028.

Κι όμως, η πολιτική συζήτηση έχει ήδη αρχίσει να περιστρέφεται γύρω από το ποιος θα είναι υποψήφιος, ποιος θα αποσυρθεί, ποιος συναντήθηκε με ποιον και ποιος «πρόδωσε» ποιον. Όσο η πολιτική εγκλωβίζεται σε προσωπικές φιλοδοξίες, παρασκήνιο και αλληλοεξοντώσεις, τόσο περισσότερο απομακρύνεται από τον πραγματικό λόγο ύπαρξής της: την αντιμετώπιση των προβλημάτων της κοινωνίας.

Η Αννίτα έκανε πίσω και ο ΔΗΣΥ απέφυγε την άμεση σύγκρουση. Η πραγματική δοκιμασία όμως αρχίζει τώρα: να αποδείξει ότι μπορεί να αποφασίσει για το μέλλον του μέσα από καθαρές διαδικασίες και πολιτικές επιλογές, χωρίς εκβιαστικά διλήμματα, προσωπικές βεντέτες και χτυπήματα κάτω από τη μέση.

Γιατί το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος θα πάρει το χρίσμα του ΔΗΣΥ για το 2028. Είναι τι πολιτική και τι πολιτικός πολιτισμός θα έχουν απομείνει μέχρι τότε.