ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Παράνομες μετοικήσεις: Το ζήτημα είναι παγκύπριο

Published

2 years ago

April 22, 2024

Στους χειρισμούς των αρμόδιων κρατικών αρχών, μετά τον σάλο για τις ψευδομετοικήσεις ψηφοφόρων, είναι πλέον στραμμένη η προσοχή, καθώς ολοκληρώθηκε από τις Επαρχιακές Διοικήσεις η διαδικασία εξέτασης των ενστάσεων, οι οποίες σε αυτή την εκλογική διαδικασία τοπικών εκλογών ακολουθούν το παράδειγμα των αιτήσεων αλλαγής διεύθυνσης –αλλά και ως συνεπακόλουθο των πρώτων, παρουσιάζοντας αυξημένους αριθμούς όσο ποτέ άλλοτε, συγκεκριμένα 3.560 συνολικά και ανά το παγκύπριο. Το υπουργείο Εσωτερικών προτίθεται να εξετάσει πολύ σύντομα το ενδεχόμενο ποινικών ευθυνών, ενώ τα κόμματα υποδεικνύουν τον ρόλο του κράτους για σωστούς ελέγχους και για τιμωρία όσων διέπραξαν ποινικό αδίκημα. Μάλιστα, παραθέτουν τη δική τους θέαση των πραγμάτων γύρω από το όλο ζήτημα που προέκυψε με τις ψευδομετοικήσεις, εστιάζοντας στο παράδειγμα του Δήμου Λακατάμιας, όπου υπήρξε η μεγαλύτερη αντίδραση και μετά από 1.130 αιτήσεις μετοικήσεων, έγιναν περίπου 230 ενστάσεις, για να γίνουν αποδεκτές από την Επαρχιακή Διοίκηση Λευκωσίας οι μισές. Την ίδια ώρα φάνηκε ότι το ζήτημα είναι παγκύπριο, καθώς ανακοινώθηκε από πλευράς υπουργείου Εσωτερικών και για περιπτώσεις όπως τα δημοτικά διαμερίσματα Μέσα Γειτονιάς, Κάτω Πολεμιδιών, Ύψωνα και Πέγειας. Επίσης ο Δήμος Πάφου και η κοινότητα Φοινιού. Όλες οι ενστάσεις εξετάστηκαν από τους οικείους επάρχους και 1.461 ενστάσεις ή ποσοστό 41%, εγκρίθηκαν, ενώ 2.099 ενστάσεις ή ποσοστό 59%, απορρίφθηκαν.

Ελεγχος για καταγγελίες

Θα προβούμε σε καταγγελίες στην Αστυνομία για εξόφθαλμες απάτες και δόλο που θα διαφανούν, δήλωσε στην «Κ» ο γενικός διευθυντής του υπουργείου Εσωτερικών, Ελίκκος Ηλία, τονίζοντας παράλληλα ότι υπάρχουν ενδείξεις ότι οι παράνομες μετοικήσεις ψηφοφόρων κατευθύνθηκαν από συγκεκριμένα κόμματα και υποψηφίους. «Έχοντας υπόψη διάφορα περιστατικά, κάποια εκ των οποίων ιδιαίτερα σοβαρά, τα οποία είδαν και το φως της δημοσιότητας, καθώς και τις διατάξεις του άρθρου 103 του περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμου, σύμφωνα με τις οποίες, κάθε πρόσωπο που εν γνώσει του παρέχει ψευδή πληροφορία σε σχέση με τη σύνταξη του εκλογικού καταλόγου ή σε οποιαδήποτε έρευνα που γίνεται από τον Έπαρχο ή σκόπιμα αρνείται να δώσει οποιεσδήποτε πληροφορίες, είναι ένοχο ποινικού αδικήματος, το υπουργείο Εσωτερικών έχει ζητήσει από τους επάρχους όπως καταγράψουν όλες τις περιπτώσεις για τις οποίες δύναται να στοιχειοποιηθεί υπόθεση, για να διαβιβαστούν το συντομότερο δυνατόν στον γενικό εισαγγελέα της Δημοκρατίας για αξιολόγηση και λήψη μέτρων» σημείωσε. Ο γενικός διευθυντής είπε ότι πιθανόν η διερεύνηση να μην ολοκληρωθεί μέχρι τις 9 Ιουνίου, δεδομένου ότι απαιτείται χρόνος για την τεκμηρίωση.

Αλλοίωση αποτελέσματος

Στο κρίσιμο ερώτημα, το οποίο απασχολεί αυτή τη στιγμή ορισμένους υποψηφίους και τα επιτελεία τους, εάν μετά τις ενστάσεις και τις καταγγελίες που δέχθηκαν οι Επαρχιακές Διοικήσεις για ψευδείς δηλώσεις διευθύνσεων (καφετέριες, υπεραγορές, κατοικίες φίλων και γνωστών, αλλά και οικόπεδα, είναι αναφορές που είδαν το φως της δημοσιότητας), το κράτος είναι σε θέση να διαβεβαιώσει ότι, μετά τον έλεγχο των ενστάσεων με τα εργαλεία που αξιοποίησε, έχει αποτρέψει το ενδεχόμενο αλλοίωσης αποτελέσματος, από πλευράς υπουργείου Εσωτερικών έγινε παραδεκτό ότι αυτό δεν μπορεί να ειπωθεί. «Προσπαθούμε στο πλαίσιο της νομοθεσίας να εφαρμόζουμε τον νόμο. Έγιναν οι έρευνες από τους επάρχους, εξετάστηκαν και οι ενστάσεις που υποβλήθηκαν, μία προς μία, όπου προβλέπει η νομοθεσία, ακριβώς, για να διασφαλίσει την εγκυρότητα του εκλογικού καταλόγου. Δεν μπορώ να πω ότι αποκλείονται λάθη στον εκλογικό κατάλογο ή ότι όλες οι περιπτώσεις είναι τέλειες. Αλλά δεν παρατηρείται διαφορά με προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις. Η μόνη διαφορά είναι οι αριθμοί» δήλωσε στην «Κ» ο έφορος εκλογών, Μενέλαος Βασιλείου.

Ανέφερε συγχρόνως ότι τα εργαλεία, με τα οποία αξιολόγησαν τις ενστάσεις, ήταν ως επί το πλείστον η τηλεφωνική επικοινωνία, σε συνδυασμό με τη βάση δεδομένων του αρχείου πληθυσμού, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις που κρίθηκε αναγκαίο, έγιναν και επιτόπιοι έλεγχοι.

Ενδεχόμενο καλπονοθείας

Απαντώντας στο κατά πόσο ενδέχεται να υπάρξει καλπονοθεία εξαιτίας των μετακινήσεων ψηφοφόρων, ο κ. Ηλία είπε πως αυτό εξαρτάται από τη διαφορά στο αποτέλεσμα της εκλογικής διαδικασίας. «Αν για παράδειγμα σε έναν Δήμο έχουμε εκλογή με δύο ψήφους διαφορά, τότε ο υποψήφιος που θα χάσει έχει κάθε δικαίωμα να διερευνήσει περισσότερο το θέμα» δήλωσε. Συγχρόνως παρέπεμψε στο παράδειγμα της εκλογής του δημάρχου Λεμεσού στις προηγούμενες δημοτικές εκλογές, όταν ο τέως δήμαρχος Ανδρέας Χρίστου, μαζί με υποστηρικτές του κατέθεσαν στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού αίτηση για επανακαταμέτρηση των ψήφων, μετά την εκλογή του νυν δημάρχου Λεμεσού, Νίκου Νικολαΐδη με διαφορά εννέα μόλις ψήφων.

Σχολιάζοντας δημόσιες αναφορές, όπως της υποψήφιας δημάρχου Λακατάμιας, Φωτούλας Χατζήπαπα, ότι μετά από έλεγχο ενστάσεων και στοιχειοθέτηση, ενδεχομένως να δηλώθηκαν οικίες υποψηφίων ως ψευδείς διευθύνσεις ψηφοφόρων, κάτι που συνιστά, σημείωσε, ποινικό αδίκημα, και από μέρους του ψηφοφόρου και από μέρους του υποψηφίου, ο κ. Ηλία σημείωσε ότι για να διερευνήσει ένα τέτοιο ζήτημα η Αστυνομία απαιτείται χρονικό διάστημα μηνών και δεν μπορούν να κινηθούν ενέργειες έναντι ενός υποψηφίου, επειδή καταγγέλθηκε στην Αστυνομία. «Εάν ένας υποψήφιος πιστεύει και έχει αποδείξεις ότι ένας ανθυποψήφιος έκανε αυτές τις ενέργειες, μπορεί να το αναφέρει δημόσια κι ας αποφασίσουν οι ψηφοφόροι τι θα επιλέξουν» πρόσθεσε.

Νομοθετικές αλλαγές

Για τον κ. Βασιλείου προέχει η επικαιροποίηση του νομικού πλαισίου, που θα απασχολήσει τον διάλογο του υπουργείου με τα κόμματα την περίοδο μετά τις εκλογές, ώστε τα λάθη κατά τον έλεγχο των αιτήσεων αλλαγής διεύθυνσης, αλλά και των ενστάσεων, να αποτρέπονται στον μέγιστο δυνατό βαθμό. Και η επιστράτευση της τεχνολογίας για ακριβή έλεγχο των στοιχείων θα μπορούσε να βοηθήσει προς αυτή την κατεύθυνση; «Πρέπει να επικαιροποιηθεί το νομικό πλαίσιο πρώτα απ’ όλα και η τεχνολογία έρχεται σε δεύτερη φάση, για το πώς θα βοηθήσει στην εφαρμογή του νομικού πλαισίου» σχολίασε.

Σύμφωνα με τον κ. Ηλία, η εικόνα που παρουσιάστηκε φέτος σε σχέση με τις μαζικές υποβολές αιτήσεων αλλαγής διεύθυνσης στις Επαρχιακές Διοικήσεις, μαζικά και την τελευταία στιγμή από κομματικά στελέχη, όπως τόνισε, με αποτέλεσμα να καταστεί αδύνατη η μία προς μία εξέταση των αιτήσεων από τους λειτουργούς, θα ληφθεί υπόψη, για να γίνουν νομοθετικές αλλαγές μετά τις εκλογές. Για το ίδιο θέμα, ο υπουργός Εσωτερικών ανέφερε δημόσια την Πέμπτη ότι υπάρχει μια σκέψη, εφόσον αυτό είναι εφικτό, να υποβάλλονται πιο νωρίς οι αιτήσεις, ούτως ώστε να υπάρχει το περιθώριο να εξετάζονται έγκαιρα, σε περίπτωση που υπάρξει ξανά τόσο μεγάλος αριθμός μετακινήσεων και ενστάσεων.

Σε σχέση με τις συνέπειες για κοινοτάρχες, που ήδη έχει ή θα διαφανεί, ότι πιστοποίησαν ψευδείς διευθύνσεις, ο γενικός διευθυντής του υπουργείου Εσωτερικών ζήτησε πίστωση χρόνου λόγω προετοιμασιών για τις εκλογές. «Θα επιστρέψουμε, θα αναλύσουμε τα δεδομένα, και με βάση τη νομοθεσία θα στραφούμε εναντίον τους, με τη συνδρομή της Νομικής Υπηρεσίας», ανέφερε.

ΑΚΕΛ: Οργανωμένη προσπάθεια

Για οργανωμένη προσπάθεια αλλοίωσης και νόθευσης του εκλογικού αποτελέσματος στη Λακατάμια, έκανε λόγο από πλευράς ΑΚΕΛ, ο επαρχιακός γραμματέας Λευκωσίας και βουλευτής Κερύνειας, Χρίστος Χριστόφιας. Μιλώντας στην «Κ» είπε ότι υπάρχουν εξόφθαλμες περιπτώσεις. «Εμείς καταθέσαμε σχεδόν 300 ενστάσεις, οι οποίες είναι ένας πολύ μεγάλος αριθμός για το εκλογικό σώμα. Αν αύριο κριθεί το ποιος θα εκλεγεί δήμαρχος στις λίγες ψήφους, δεν μπορεί να κριθεί από κόσμο που δεν είναι πραγματικά δημότης στη Λακατάμια. Έχω την ενημέρωση ότι εγκρίθηκαν περίπου οι μισές ενστάσεις, που δεν είναι αμελητέος αριθμός» σημείωσε, για να προσθέσει ότι «δεν παύει όμως το πολιτικό θέμα να είναι εκεί. Δηλαδή, το να φτάνουμε στο σημείο πλέον –και είναι πρωτοφανές αυτό– με τόσο οργανωμένο και μαζικό τρόπο να γίνονται ψευδείς δηλώσεις από κόσμο ότι κατοικεί κάπου που δεν κατοικεί, μόνο και μόνο για να πετύχει κάποιος τον εκλογικό του στόχο, αυτό είναι όντως αλλοίωση και νόθευση των εκλογών, είναι πλήγμα στη δημοκρατία».

Στην παρούσα φάση, σημείωσε, είναι θέμα της Νομικής Υπηρεσίας, του γενικού εισαγγελέα και της Αστυνομίας, εάν θα κάνουν περαιτέρω έρευνα αυτεπάγγελτα και ακολουθηθούν οι διαδικασίες που προβλέπει η νομοθεσία. «Οι καταγγελίες μας είναι εκεί, κατατεθειμένες» τόνισε.

ΔΗΣΥ: Καμία κομματική ανάμειξη

«Δεν είναι οι υποψήφιοι ή τα κόμματα που υπογράφουν ποιοι πολίτες θα μεταφερθούν και πού, συνεπώς δεν υπάρχει κομματική ανάμειξη», αναφέρθηκε στην «Κ» από πλευράς ΔΗΣΥ. «Την ίδια ώρα ζητούμε αυστηρή εφαρμογή της νομοθεσίας και των διαδικασιών από τις αρμόδιες αρχές του κράτους» σημείωσε ο εκπρόσωπος Τύπου του κόμματος, Ονούφριος Κουλλά, κάνοντας λόγο για τον αναγκαίο έλεγχο από το υπουργείο Εσωτερικών στο αν δικαιούται ή όχι κάποιος πολίτης να υποβάλει αίτηση μετοίκησης, όπως και στο αν μία ένσταση είναι βάσιμη ή όχι. «Ούτε με τους εκφοβισμούς των κομμάτων πρέπει να εγκρίνεται ή να απορρίπτεται μία αίτηση, ούτε και με οποιεσδήποτε άλλες σκοπιμότητες του κάθε κρατικού υπαλλήλου ή επάρχου», συμπλήρωσε.

Ερωτηθείς εάν απασχολεί τον ΔΗΣΥ η φωτογράφιση συγκεκριμένου υποψηφίου του κόμματος στον Δήμο Λακατάμιας, για μαζικές μετοικήσεις, με αναφορές από πλευράς ΑΚΕΛ, ότι αριθμός αυτών είναι ψευδείς, ο κ. Κουλλά απάντησε «καθόλου», διότι, επανέλαβε, δεν είναι με την υπογραφή του κάθε υποψηφίου που γίνεται η αίτηση μετοίκησης. «Υπογράφει ένας δημότης και πρέπει να κάνει έλεγχο το κράτος. Πιστοποιούν οι κοινοτάρχες της κάθε ενορίας. Να ελεγχθούν και αυτοί. Και όλοι να κάνουν σωστά τη δουλειά τους» συμπλήρωσε. Κάνοντας ένα πολιτικό σχόλιο, ανέφερε ότι «όλα αυτά που κάνει το ΑΚΕΛ, δεικνύουν ότι φοβάται πάρα πολύ, διότι φαίνεται ότι ο δικός μας υποψήφιος έχει αναπτύξει μεγάλη δυναμική μέσα στη Λακατάμια». Συμπλήρωσε ότι το ΑΚΕΛ «προφανώς έχει ανησυχήσει σοβαρά στο περιορισμένο έργο που έχει κάνει και τη δυσαρέσκεια που υπάρχει στους δημότες της Λακατάμιας. Απέναντι στην υποψήφια του ΑΚΕΛ φαίνεται να αναπτύσσει δυναμική ένας νέος, δυναμικός υποψήφιος, όπως ο Λουκάς Ελευθερίου».

Πηγή: Kathimerini

Off the Record

Τορναρίτης στο Προεδρικό: Αξιοποίηση εμπειρίας ή μήνυμα προς την Πινδάρου;

Published

2 days ago

September 16, 2026

Off the Record

Ο διορισμός του Νίκου Τορναρίτη ως Ειδικού Πολιτικού Απεσταλμένου του Προέδρου για το Κυπριακό σε Ασία και Αφρική δύσκολα μπορεί να αμφισβητηθεί ως προς την εμπειρία που φέρνει μαζί του.

Δεκαετίες πολιτικής και κοινοβουλευτικής παρουσίας, μακρά ενασχόληση με το Κυπριακό και, κυρίως, ένα δίκτυο διεθνών επαφών που δεν δημιουργείται από τη μια μέρα στην άλλη. Άρα, από πλευράς αξιοποίησης ανθρώπινου πολιτικού κεφαλαίου, η επιλογή έχει σαφή λογική.

Το παραπολιτικό ενδιαφέρον, όμως, βρίσκεται αλλού.

Ο Νίκος Τορναρίτης δεν είναι απλώς ένας πρώην βουλευτής. Είναι ένα πρόσωπο με μακρά διαδρομή στον ΔΗΣΥ. Και ο Νίκος Χριστοδουλίδης επιλέγει ένα τέτοιο στέλεχος για μια αποστολή που συνδέεται άμεσα με την κορυφαία εθνική προτεραιότητα, το Κυπριακό.

Το ερώτημα λοιπόν μεταφέρεται στην Πινδάρου: πώς θα διαβαστεί η κίνηση;

Ως μια θεσμική επιλογή, όπου μπροστά στο Κυπριακό περισσεύουν οι κομματικές γραμμές; Ή ως ακόμη μία κίνηση Χριστοδουλίδη που δείχνει ότι μπορεί να αξιοποιεί πρόσωπα από τον ευρύτερο χώρο του ΔΗΣΥ χωρίς να χρειάζεται πολιτική συμφωνία με την ηγεσία του κόμματος;

Η συγκυρία κάνει το ερώτημα ακόμη πιο ενδιαφέρον. Μόλις σήμερα ο Πρόεδρος επανήλθε δημόσια στις σχέσεις του με τον ΔΗΣΥ, δηλώνοντας ότι δεν έχει προσωπικό πρόβλημα με την ηγεσία ή στελέχη του κόμματος και θέτοντας το ερώτημα «πού διαφωνείτε;».

Και υπάρχει ακόμη μία λεπτομέρεια με παραπολιτικό βάρος: τον Ιούλιο ο Τορναρίτης είχε διαψεύσει δημοσίευμα περί πρότασης για συμμετοχή του στο Υπουργικό, δηλώνοντας τότε ότι, εάν αποφάσιζε να αποδεχθεί οποιαδήποτε πρόταση, θα το έκανε δημόσια και με πλήρη διαφάνεια.

Δύο μήνες αργότερα, η πρόταση υπάρχει, είναι δημόσια και έγινε αποδεκτή.

Ο διορισμός, επομένως, μπορεί να διαβαστεί σε δύο επίπεδα: στο θεσμικό, ως αξιοποίηση ενός έμπειρου πολιτικού για το Κυπριακό· και στο πολιτικό, ως υπενθύμιση ότι τα στεγανά ανάμεσα στο Προεδρικό και τον συναγερμικό χώρο παραμένουν διαπερατά.

Και κάπου εδώ η μπάλα περνά στην Πινδάρου.

Γιατί το πραγματικά ενδιαφέρον δεν είναι μόνο γιατί ο Χριστοδουλίδης επέλεξε τον Τορναρίτη.

Είναι τι θα πει τώρα ο ΔΗΣΥ για την επιλογή του.

–Sniper–

voulitv

Trump’s foreign policy: unconventional methods, traditional goals

Published

4 days ago

September 14, 2026

Vouli TV

*by Euripides L. Evriviades

Trump’s tactics may be disruptive and coercive, but the goal of preserving American economic, technological and strategic dominance is deeply rooted in US foreign policy

What if Donald Trump’s foreign policy is not as chaotic as it looks?

Last year, I argued that beneath the spectacle, contradictions and unpredictability, Trump’s foreign policy had an internal logic. But I stopped short of calling it strategy.

Today, I am more convinced that there is one – grand strategy in fact.

Consider the pieces.

Greenland. Panama. Canada. Venezuela. Iran and Hormuz. Tariffs. Critical minerals. Reindustrialisation. Pressure on allies to carry more of their defence burden. And, increasingly, China.

Viewed separately, these can look like disconnected episodes. Put them on the same map and a pattern begins to emerge.

No conspiracy is required. Nor a secret master plan. Nor is the direction entirely implicit. Elements of it are set out explicitly in the Trump administration’s 2025 National Security Strategy. The question is whether interests, opportunities and events are increasingly moving in the same strategic direction. They do.

Once seen, the pattern is difficult to unsee.

It did not begin with Trump

But this did not begin with Trump.

In 1948, George Kennan, one of the architects of America’s Cold War strategy, observed with unusual candour that the United States possessed about half the world’s wealth with only 6.3 per cent of its population. The task of America, he emphasised, was to devise relationships that would allow it to maintain this “position of disparity” without jeopardising its security.

The world has changed profoundly since then. So has American policy. The methods changed. The purpose changed much less: American preponderance remains the strategic constant. And preponderance has never been merely military. It is economic, technological, commercial and financial too.

This, after all, is what predominant powers do. Britain did it before America. Others did it before Britain. History also records what eventually happened to them.

America nevertheless did something remarkable after 1945. It embedded its enormous power in institutions and alliances from which others also benefited. The resulting Pax Americana has been described by scholars as both hegemony and hegemonic stability. Benign to many. Hegemony to others.

The Marshall Plan helped rebuild Western Europe. Europe and Japan prospered under an American Cold War security umbrella. That umbrella also allowed Europeans to spend more on butter and less on guns. The US supplied dollars, markets, investment and security. The dollars also bought American goods. Prosperity and strategy reinforced each other.

American leadership worked because others had a stake in the system too.

The difference with Trump may therefore lie less in what America seeks than in how openly and coercively he seeks it.

Take Greenland. It is Arctic geography, missile defence, emerging sea routes and critical minerals. Panama is a strategic artery between two oceans. Canada means energy, uranium, minerals and Arctic space. Venezuela brings enormous oil reserves back into the strategic equation.

Then look east.

Hormuz and Malacca are links in the same energy chain. Much of the Gulf oil bound for Asia passes through these maritime chokepoints. China remains heavily dependent on these sea lanes. The United States, by contrast, enjoys enormous domestic energy production, favourable geography and unrivalled global naval reach.

Add Suez, Bab el-Mandeb and emerging Arctic routes and an old strategic truth reappears: whoever can protect – or deny – access to the arteries of global commerce possesses enormous leverage.

Power beyond the battlefield

Twenty-first-century power extends beyond geography.

Semiconductors. Artificial intelligence. Quantum computing. Rare earths. Supply chains. Financial clearing. Capital markets.

And above all, the dollar.

After Nixon severed the dollar’s link to gold in 1971, the emerging petrodollar system further reinforced its global role.

The dollar-centred financial system gives Washington a form of power no aircraft carrier can provide.

Tariffs, too, can be more than protectionism. They can redirect investment, restructure supply chains and turn access to the enormous US market into strategic leverage.

The pieces begin to connect.

The pieces begin to connect

Secure the Western Hemisphere. Protect strategic resources and maritime access. Rebuild industrial capacity. Preserve technological superiority and energy abundance. Make allies carry more of the security burden. Protect the dollar. Prevent China from acquiring enough economic, technological and military power to overturn the strategic balance.

Even apparently separate conflicts can alter the strategic balance in Washington’s favour. Russia, heavily committed in Ukraine, has fewer resources elsewhere. Europe, confronted again by the Russian threat, is rearming, carrying more of its own defence burden and buying more US materiel – benefiting the American defence-industrial base. Regional confrontation has also weakened the ability of Iran to project power. And regional powers assuming greater responsibility in the Middle East can reduce demands on Washington.

None of this proves that these outcomes were scripted in advance. Nor does China explain every American action. Personality, domestic politics, ideology, opportunism and plain miscalculation remain part of the menu.

Grand strategy does not require choreography.

Trump’s methods are unconventional, but the underlying US grand strategy has endured across administrations and eras.

The price of primacy

But therein lies the paradox.

American primacy was never sustained by material power alone. There was soft power too: culture, universities, technology, ideas and the promise of opportunity. The old joke captured the contradiction: “Yankee go home – but take me with you.” Allies sought American protection. Governments accumulated dollars. Investors put their money into American markets.

Underlying much of this was trust – the intangible tangible. And immensely consequential.

Power was reinforced by legitimacy and, critically, consent.

As allies are increasingly treated as clients to be pressured, markets used as instruments of coercion, economic dependence turning into vulnerability, and rules made negotiable according to power, the search for alternatives begins.

Allies are hedging. Diversifying. Building alternative supply chains. Exploring other payment systems. Strengthening regional arrangements. Reducing dependence upon the United States. Even shifting gold reserves out of North America, as France and the Netherlands have recently done.

Historically, the pattern is hardly new. Predominant powers have always sought to preserve their predominance. By overreaching, they can also accelerate their own decline. The ancient Greeks had a word for it: hubris.

The problem, therefore, is not that there is no grand strategy. There is.

The danger lies elsewhere.

The methods used to preserve American primacy are already helping to erode the trust, legitimacy and consent that made it sustainable.

America may win many of the transactions.

The larger question is whether, in so doing, America weakens the very system on which its indispensability rests.

*Euripides L. Evriviades is a former ambassador to the US and high commissioner to the UK. He is now a senior fellow at the Cyprus Centre for European and International Affairs, University of Nicosia

ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ

Το νέο στοίχημα της Μακαρίου: Εμπόριο, ακίνητα και επενδύσεις

Published

3 weeks ago

August 31, 2026

Vouli TV

Η επόμενη ημέρα της Λεωφόρου Μακαρίου δεν είναι πρωτίστως κυκλοφοριακό ζήτημα. Είναι ένα σύνθετο οικονομικό και επενδυτικό στοίχημα για την εμπορικότητα, την αξία των ακινήτων, την προσέλκυση κεφαλαίων και, τελικά, το μέλλον του κέντρου της Λευκωσίας.

Του Ανδρέα Μουζουρίδη
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου Invest Cyprus – Cyprus Investment Promotion Agency

Η συζήτηση για τη Λεωφόρο Μακαρίου έχει επιστρέψει δυναμικά στον δημόσιο διάλογο, με επίκεντρο τα κενά καταστήματα, την πρόσβαση, τη στάθμευση και την κυκλοφορία. Πρόκειται για εύλογες ανησυχίες, οι οποίες όμως κινδυνεύουν να περιορίσουν ένα πολύ ευρύτερο ζήτημα σε ένα απλοποιημένο δίλημμα: αυτοκίνητα ή πεζοί.

Το ουσιαστικό ερώτημα είναι διαφορετικό: Τι θέλουμε να είναι η Μακαρίου σε δέκα ή δεκαπέντε χρόνια;

Για δεκαετίες, η λεωφόρος αποτέλεσε έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς και επιχειρηματικούς άξονες της πρωτεύουσας. Σήμερα καλείται να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο της σε ένα διαφορετικό οικονομικό περιβάλλον, όπου το λιανικό εμπόριο μετασχηματίζεται, τα εμπορικά κέντρα έχουν αλλάξει τις καταναλωτικές συνήθειες και το ηλεκτρονικό εμπόριο ενισχύει τον ανταγωνισμό.

Η Μακαρίου, επομένως, δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται απλώς ως ένας δρόμος. Είναι ένα σημαντικό οικονομικό, εμπορικό και επενδυτικό περιουσιακό στοιχείο της Λευκωσίας, το οποίο σήμερα, κατά την άποψή μου, δεν αξιοποιεί πλήρως τις δυνατότητές του.

Τα κενά ακίνητα είναι ένα σημαντικό σύμπτωμα, όχι όμως ολόκληρο το πρόβλημα. Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύθηκαν στις 21 Αυγούστου 2026, από τα 106 ισόγεια υποστατικά στη Μακαρίου, τα 70 είναι ενοικιασμένα, ενώ 36 παραμένουν κενά. Περίπου ένα στα τρία, επομένως, δεν βρίσκεται σήμερα σε παραγωγική χρήση.

Η εικόνα αυτή δεν μπορεί να αγνοηθεί. Θα ήταν όμως εξίσου λανθασμένο να αποδοθεί αποκλειστικά στην κυκλοφοριακή ρύθμιση της λεωφόρου.

Η εμπορικότητα μιας περιοχής επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες: προσβασιμότητα, στάθμευση, ενοίκια, ποιότητα κτιρίων, σύνθεση επιχειρήσεων, αγοραστική δύναμη, επισκεψιμότητα, εστίαση, ψυχαγωγία και χρήσεις των ανώτερων ορόφων.

Ένα πολυπαραγοντικό οικονομικό πρόβλημα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με μία μόνο λύση.

Την ίδια στιγμή, η αγορά ακινήτων της Λευκωσίας εξακολουθεί να παρουσιάζει επενδυτικό ενδιαφέρον. Το γεγονός αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία. Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι αν υπάρχει επενδυτική διάθεση στην πρωτεύουσα, αλλά γιατί μεγαλύτερο μέρος αυτής δεν διοχετεύεται στο κέντρο και ειδικότερα στη Μακαρίου.

Εδώ βρίσκεται και η πραγματική πρόκληση. Πρέπει να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις ώστε η σχέση απόδοσης και κινδύνου να γίνει πιο ελκυστική για ιδιοκτήτες, επιχειρηματίες ανάπτυξης γης και επενδυτές.

Η Μακαρίου δεν χρειάζεται να γίνει ένα «υπαίθριο mall». Το συγκριτικό της πλεονέκτημα βρίσκεται ακριβώς σε όσα ένα εμπορικό κέντρο δυσκολεύεται να αναπαράγει: την αυθεντική αστική ζωή και τη συνύπαρξη δημόσιου χώρου, αρχιτεκτονικής, ιστορίας, πολιτισμού, εστίασης, εργασίας και κατοικίας μέσα στον πραγματικό ιστό της πόλης.

Αυτό είναι το στοιχείο που μπορεί να μετατρέψει τη Μακαρίου από έναν δρόμο εμπορικής διέλευσης σε έναν σύγχρονο αστικό προορισμό.

Το εμπορικό κέντρο προσφέρει ευκολία. Η Μακαρίου μπορεί να προσφέρει κάτι περισσότερο: εμπειρία, ταυτότητα και αστική ζωή.

Αυτό σημαίνει μετάβαση από ένα μοντέλο που βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στο retail σε ένα μοντέλο μικτών χρήσεων. Κατάλληλα ακίνητα μπορούν να συνδυάζουν καταστήματα και εστίαση στο ισόγειο με γραφεία, κατοικίες, serviced apartments ή hospitality στους ανώτερους ορόφους, όπου το πολεοδομικό πλαίσιο το επιτρέπει.

Έτσι δημιουργούνται περισσότερες πηγές εισοδήματος, μειώνεται η εξάρτηση από έναν μόνο τύπο χρήσης και ενισχύεται η δραστηριότητα καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας.

Δεν αρκεί να περιμένουμε τους επενδυτές. Πρέπει να δημιουργήσουμε επενδυτικές ευκαιρίες στις οποίες αξίζει να επενδύσουν.

Ένα πρακτικό πρώτο βήμα θα μπορούσε να είναι η δημιουργία ενός Makariou Investment Map – Επενδυτικού Χάρτη Μακαρίου, με καταγραφή των κενών και υποαξιοποιημένων ακινήτων, των δυνατοτήτων ανακαίνισης ή επαναχρήσης και των πιθανών μοντέλων ανάπτυξης.

Ο στόχος δεν θα ήταν απλώς να καταγραφούν τα κενά ακίνητα, αλλά να αναδειχθούν συγκεκριμένες επενδυτικές ευκαιρίες και να γίνει πιο εύκολη η σύνδεση ιδιοκτητών, developers, επιχειρήσεων και επενδυτών.

Παράλληλα, χρειάζονται στοχευμένα κίνητρα για ανακαινίσεις, ενεργειακές αναβαθμίσεις και έργα μικτής χρήσης, αλλά και ταχύτερες διαδικασίες αδειοδότησης.

Για έναν επενδυτή, ο χρόνος δεν είναι ακόμη μία διοικητική λεπτομέρεια. Ο χρόνος είναι κεφάλαιο και, επομένως, κόστος.

Η προσβασιμότητα παραμένει κρίσιμη. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ένας σύγχρονος εμπορικός δρόμος πρέπει να λειτουργεί ως διάδρομος διέλευσης αυτοκινήτων.

Χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο σύστημα κινητικότητας: επαρκής περιμετρική στάθμευση, αποτελεσματική δημόσια συγκοινωνία, χώροι φορτοεκφόρτωσης, taxi και drop-off, ασφαλείς πεζές διαδρομές και καλύτερη σύνδεση με τους υπόλοιπους εμπορικούς άξονες.

Ο στόχος είναι απλός. Να μπορεί ο καταναλωτής, ο εργαζόμενος και ο επισκέπτης να φτάσει εύκολα στη Μακαρίου, χωρίς να χρειάζεται να διασχίσει τη Μακαρίου με το αυτοκίνητό του.

Μια σύγχρονη εμπορική περιοχή, όμως, δεν αρκεί μόνο να αναβαθμιστεί. Πρέπει και να διαχειρίζεται επαγγελματικά.

Η εμπειρία πόλεων όπως το Λονδίνο και το Άμστερνταμ, μέσα από μοντέλα όπως τα Business Improvement Districts (BIDs) και τα Business Investment Zones (BIZ), δείχνει ότι η συνεργασία επιχειρήσεων, ιδιοκτητών και τοπικής αυτοδιοίκησης μπορεί να δημιουργήσει οργανωμένη διαχείριση μιας εμπορικής περιοχής. Στο Λονδίνο λειτουργούν σήμερα περισσότερα από 70 BIDs, ενώ στο Άμστερνταμ λειτουργούν 91 BIZ.

Τα μοντέλα αυτά μπορούν να υποστηρίξουν δράσεις για τη φροντίδα του δημόσιου χώρου, την καθαριότητα, την ασφάλεια, το marketing, τις εκδηλώσεις, την προβολή της περιοχής και την προσέλκυση νέων επιχειρήσεων και επενδύσεων.

Μια αντίστοιχη προσέγγιση θα μπορούσε να εξεταστεί και για τη Μακαρίου, προσαρμοσμένη στα δεδομένα και στις ανάγκες της Λευκωσίας.

Ένας δρόμος που θέλει να προσελκύει κόσμο, κατανάλωση, επιχειρήσεις και νέες επενδύσεις δεν μπορεί να λειτουργεί ως ένα σύνολο μεμονωμένων ιδιοκτητών και επιχειρήσεων.

Χρειάζεται επαγγελματική και οργανωμένη διαχείριση ενός ενιαίου εμπορικού προορισμού, με συντονισμό, στρατηγική, marketing, εκδηλώσεις, φροντίδα του δημόσιου χώρου και ενεργή προσέλκυση νέων επιχειρήσεων και επενδύσεων.

Η ανάπλαση της Μακαρίου δημιούργησε έναν αναβαθμισμένο δημόσιο χώρο. Το επόμενο και δυσκολότερο βήμα είναι να δημιουργηθεί γύρω από αυτόν ένας βιώσιμος οικονομικός χώρος.

Ένας χώρος όπου ο καταναλωτής θα έχει λόγο να επιστρέφει, ο επιχειρηματίας θα μπορεί να αναπτύσσεται, ο ιδιοκτήτης θα έχει κίνητρο να αναβαθμίσει το ακίνητό του και ο επενδυτής θα βλέπει πραγματικές προοπτικές δημιουργίας αξίας.

Γι’ αυτό η συζήτηση δεν πρέπει να εξαντλείται στο ερώτημα αν η Μακαρίου πρέπει «να ανοίξει ή να κλείσει». Είναι ένα πολύ μικρό ερώτημα για ένα πολύ μεγαλύτερο οικονομικό ζήτημα.

Το πραγματικό στοίχημα είναι να δημιουργήσουμε ένα νέο μοντέλο αστικής οικονομίας, εμπορίου, επενδύσεων και ανάπτυξης.

Δεν πρέπει απλώς να περιμένουμε να επιστρέψει η παλιά εμπορικότητα της Μακαρίου. Πρέπει να δημιουργήσουμε τη νέα.

Η Μακαρίου δεν χρειάζεται να γυρίσει πίσω. Χρειάζεται να πάει μπροστά.