Ο αντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Τζέι Ντι Βανς, ετοιμάζεται να αναλάβει τον σημαντικότερο διεθνή ρόλο της μέχρι σήμερα πολιτικής του πορείας, ως επικεφαλής διαπραγματευτής του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τον τερματισμό του τρίμηνου πολέμου με το Ιράν. Πρόκειται για μια κρίσιμη στιγμή που ενδέχεται να διαμορφώσει τις προοπτικές του ως πιθανού διαδόχου στον Λευκό Οίκο.

Οι δύο χώρες συμφώνησαν την Τετάρτη σε μια προσωρινή ειρηνευτική συμφωνία, η οποία οδήγησε σε αναστολή των εχθροπραξιών, χωρίς ωστόσο να επιλύσει βασικά ζητήματα. Οι αποφάσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, τη στήριξη που παρέχει σε περιφερειακές ένοπλες οργανώσεις και το στρατηγικής σημασίας Στενό του Ορμούζ μετατέθηκαν για έναν νέο κύκλο συνομιλιών διάρκειας 60 ημερών.

Οι διαπραγματεύσεις συνιστούν μια διαδικασία υψηλού πολιτικού και γεωπολιτικού ρίσκου για όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές, για τη Μέση Ανατολή συνολικά, αλλά και για τις προσωπικές πολιτικές φιλοδοξίες του Βανς. Παράλληλα, η κατάσταση παραμένει αβέβαιη, καθώς ο αντιπρόεδρος ακύρωσε προγραμματισμένη πτήση προς την Ελβετία το βράδυ της Πέμπτης, όπου επρόκειτο να ξεκινήσουν οι συνομιλίες, με τον Λευκό Οίκο να διαβεβαιώνει πάντως ότι η αμερικανική αντιπροσωπεία είναι «έτοιμη να αναχωρήσει με την πρώτη δυνατή ευκαιρία».

Οι καταιγιστικές εξελίξεις συμπίπτουν με την κυκλοφορία του νέου βιβλίου του Βανς για τη μεταστροφή του στον Καθολικισμό, με τίτλο «Communion», καθώς και με την περιοδεία του στα μέσα ενημέρωσης για την προώθησή του. Κατά τις εμφανίσεις του, μίλησε τόσο για την πίστη του όσο και για τη θέση του ως βασικού υποστηρικτή μιας συμφωνίας με το Ιράν.

Η επικοινωνιακή του εκστρατεία κορυφώθηκε την Πέμπτη με συνέντευξη Τύπου στον Λευκό Οίκο, όπου παρουσίασε τις αμερικανικές προσδοκίες για μια οριστική ειρηνευτική συμφωνία. Παράλληλα, διατύπωσε αυτό που αρκετοί αναλυτές χαρακτήρισαν ως μία από τις πιο έντονες επικρίσεις προς το Ισραήλ από Αμερικανό αντιπρόεδρο, ενώ απέφυγε να τοποθετηθεί για το ενδεχόμενο μελλοντικής προεδρικής υποψηφιότητας.

«Εάν οι Ιρανοί δεν αλλάξουν τη συμπεριφορά τους, ο στρατός τους και το πυρηνικό τους πρόγραμμα θα καταστραφούν», δήλωσε ο Βανς. «Εάν αλλάξουν τη συμπεριφορά τους, τότε θα έχουν μια μετασχηματιστική σχέση με τη Μέση Ανατολή και η Μέση Ανατολή θα έχει μια μετασχηματιστική σχέση με τον λαό του Ιράν».

Οι Ρεπουμπλικάνοι έχουν αναδείξει τη βαρύτητα του ρόλου που διαδραματίζει ο Βανς στη συμφωνία με το Ιράν.

Ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ από τη Νότια Καρολίνα, εξέχουσα μορφή της εξωτερικής πολιτικής των Ρεπουμπλικανών, χαρακτήρισε τον Βανς «αρχιτέκτονα» της ειρηνευτικής συμφωνίας, εκφράζοντας την άποψη ότι ο αντιπρόεδρος θα πρέπει να παρουσιάσει την τελική συμφωνία στη Γερουσία προς έγκριση.

Ο Ντόναλντ Τραμπ αστειεύτηκε την Τετάρτη ότι ο Βανς έχει λίγα να κερδίσει και πολλά να χάσει από την ανάληψη αυτής της αποστολής.

«Αν πετύχει, θα αναλάβω εγώ την ευθύνη. Αν δεν πετύχει, θα κατηγορήσω τον Τζέι Ντι!», είπε γελώντας ο πρόεδρος κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στη σύνοδο κορυφής της G7 στο Εβιάν-λε-Μπεν της Γαλλίας.

Εκπρόσωποι του γραφείου του Βανς αρνήθηκαν να σχολιάσουν το δημοσίευμα.

Υπερασπιζόμενος τον Τραμπ

Ο Τραμπ διεκδίκησε την προεδρία με την υπόσχεση να περιορίσει τις τιμές και να βάλει τέλος στους λεγόμενους «αιώνιους πολέμους» στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, ο πληθωρισμός έχει αυξηθεί, ενώ στις 28 Φεβρουαρίου διέταξε επιθέσεις κατά του Ιράν. Ορισμένοι Ρεπουμπλικάνοι σύμμαχοί του υποστηρίζουν ότι προχώρησε σε σημαντικές παραχωρήσεις προς την Τεχεράνη, επιδιώκοντας να περιορίσει τις επιπτώσεις της σύγκρουσης στις τιμές.

Παρότι ο Τραμπ παρουσιάζει την προσωρινή ειρηνευτική συμφωνία ως σημαντική στρατιωτική και διπλωματική επιτυχία, μέχρι στιγμής φαίνεται πως λίγοι από τους αρχικούς του στόχους έχουν επιτευχθεί: η θεοκρατική ηγεσία του Ιράν παραμένει στην εξουσία, διατηρεί το οπλοστάσιο βαλλιστικών πυραύλων και τα αποθέματα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού, ενώ συνεχίζει να στηρίζει οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ στον Λίβανο.

Ο Βανς έχει βρεθεί στη θέση να υπερασπίζεται τις επιλογές του προέδρου, επιχειρώντας ταυτόχρονα να κρατήσει αποστάσεις από τη μείωση της δημοτικότητας του Τραμπ. Για τον σκοπό αυτό επικαλείται ορισμένες οικονομικές βελτιώσεις, τονίζοντας παράλληλα ότι «υπάρχει πολλή δουλειά ακόμη να γίνει».

«Να έχετε λίγη πίστη στον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών. Η ιδέα ότι πρόκειται να συνάψει μια συμφωνία που θα είναι κακή για τον αμερικανικό λαό είναι παράλογη», δήλωσε ο Βανς την Πέμπτη.

Μιλώντας νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα στη συντηρητική παρουσιάστρια Μέγκιν Κέλι, ανέφερε ότι παραμένει προσηλωμένος στη διαχείριση της κρίσης με το Ιράν, υποστηρίζοντας πως η αποστασιοποίηση από την προσπάθεια θα αποτελούσε «έναν πολύ ανώριμο τρόπο προσέγγισης της πολιτικής διαδικασίας». Παράλληλα, επέκρινε τους πιο επιθετικούς συντηρητικούς κύκλους, κατηγορώντας τους ότι επιθυμούν τη συνέχιση των αμερικανικών επιθέσεων «μέχρι να πέσει κάθε βόμβα ή μέχρι να πεθάνει κάθε Ιρανός».

Ο Βανς έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει για τους κινδύνους περαιτέρω κλιμάκωσης του πολέμου και έχει υποστηρίξει ότι ο Τραμπ πρέπει να επιδιώξει μια διπλωματική διέξοδο. Αποτελεί μία από τις ηγετικές φυσιογνωμίες μιας νέας πτέρυγας των Ρεπουμπλικανών που επιδιώκει να περιορίσει τις παγκόσμιες στρατιωτικές παρεμβάσεις των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ωστόσο, δεν λείπουν και οι επικριτές του. «Κατά τη γνώμη μου, ο αντιπρόεδρος – ο επικεφαλής διαπραγματευτής σε αυτή την υπόθεση – δεν έχει υπηρετήσει καλά τον πρόεδρο», δήλωσε την Πέμπτη στο Fox News ο συντηρητικός σχολιαστής Μπεν Σαπίρο.

«Πρόσωπο της συμφωνίας»

Ο Τραμπ φαίνεται να έχει αναδείξει τον Βανς ως το κεντρικό πρόσωπο της συμφωνίας αντί του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος παραδοσιακά θα είχε τον πρωταγωνιστικό διπλωματικό ρόλο, προκαλώντας ερωτήματα ακόμη και σε συμμάχους της κυβέρνησης σχετικά με την ακριβή θέση του Ρούμπιο στις διαπραγματεύσεις.

Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, ο οποίος μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας, ανέφερε ότι κανένα μέλος της ομάδας του Τραμπ δεν εξέφρασε αντιρρήσεις για την προσωρινή ειρηνευτική συμφωνία.

Ο Ρούμπιο θεωρείται επίσης πιθανός διεκδικητής του χρίσματος των Ρεπουμπλικανών για τις προεδρικές εκλογές του 2028, αν και ούτε ο ίδιος ούτε ο Βανς έχουν δηλώσει πρόθεση να είναι υποψήφιοι.

Το υπουργείο Εξωτερικών δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα σχολιασμού.

Η επιλογή του Τραμπ να προωθήσει τον Βανς θεωρείται, ωστόσο, χαρακτηριστική του τρόπου με τον οποίο διαχειρίζεται τα μέλη του υπουργικού του συμβουλίου κατά τη δεύτερη θητεία του, σύμφωνα με πρόσωπο που βρίσκεται κοντά στον Λευκό Οίκο και μίλησε επίσης υπό καθεστώς ανωνυμίας.

«Αυτές οι συζητήσεις μπορεί να μπερδεύουν πολλούς, όμως ο Τραμπ γνωρίζει πολύ καλά τι κάνει», ανέφερε η ίδια πηγή. «Ουσιαστικά διεξάγει μια δοκιμαστική περίοδο σε πραγματικό χρόνο».

Σε όλη αυτή την περίοδο, στο προσκήνιο παρέμεινε και το βιβλίο του Βανς, το οποίο ο ίδιος προωθεί συχνά με χιουμοριστικό τρόπο σχεδόν σε κάθε δημόσια εμφάνισή του, παράλληλα με τα ζητήματα της επικαιρότητας.

Αντιμέτωπος με επικρίσεις για το Ιράν, τη μετανάστευση και τα πολιτικά δικαιώματα στην εκπομπή «The View» του ABC την Τρίτη, ο αντιπρόεδρος απάντησε αστειευόμενος: «Ας μιλήσουμε για το βιβλίο – είμαι εδώ για να πουλήσω βιβλία».

ΠΗΓΗ : ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ .gr

Το Ισραήλ και η σιιτική οργάνωση του Λιβάνου, Χεζμπολάχ, κατέληξαν σε συμφωνία εκεχειρίας με ισχύ από τις 16:00 τοπική ώρα, σύμφωνα με δηλώσεις ανώτερου Αμερικανού αξιωματούχου.

«Η Χεζμπολάχ και το Ισραήλ συμφώνησαν σε κατάπαυση του πυρός», ανέφερε ο αξιωματούχος, σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters, προσθέτοντας ότι οι διαπραγματευτές των Ηνωμένων Πολιτειών και του Κατάρ κατέληξαν στη συμφωνία με τη συνδρομή του Ιράν. «Από όσα γνωρίζουμε, μετά την ανταλλαγή πυρών που σημειώθηκε νωρίτερα σήμερα, το Ισραήλ και η Χεζμπολάχ βρίσκονται πλέον σε καθεστώς κατάπαυσης του πυρός», συμπλήρωσε.

Κλιμάκωση των συγκρούσεων

Η ανακοίνωση του Αμερικανού αξιωματούχου για την επίτευξη εκεχειρίας έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι συγκρούσεις μεταξύ των δύο πλευρών είχαν ενταθεί επικίνδυνα τις τελευταίες ώρες, παρά το μνημόνιο κατανόησης που υπέγραψαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν.

Ισραηλινά πλήγματα στον νότιο Λίβανο είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο 18 ανθρώπων σήμερα, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων NNA. Την ίδια ώρα, ισραηλινές πηγές ανέφεραν ότι τέσσερις στρατιώτες του ισραηλινού στρατού έχασαν τη ζωή τους, σε ένα από τα πιο αιματηρά μεμονωμένα περιστατικά από την έναρξη της τελευταίας φάσης της σύγκρουσης.

«Όλος ο Λίβανος πρέπει να καεί», δήλωσε άμεσα ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, εξέχον στέλεχος της Ακροδεξιάς και πολιτικός σύμμαχος του πρωθυπουργού Μπέντζαμιν Νετανιάχου.

Από την πλευρά του, ο Νετανιάχου υποστήριξε ότι «το Ισραήλ δεν θα ανεχθεί επιθέσεις εναντίον των στρατιωτών του ή του εδάφους του και θα επιβάλει πολύ βαρύ τίμημα στη Χεζμπολάχ».

Παράλληλα, επανέλαβε τη θέση που είχε διατυπώσει και την προηγούμενη ημέρα, επισημαίνοντας ότι το Ισραήλ θα διατηρήσει την παρουσία του στη ζώνη ασφαλείας του νότιου Λιβάνου. «Το Ισραήλ θα παραμείνει στη ζώνη ασφαλείας στο νότιο Λίβανο για όσο διάστημα απαιτηθεί, προκειμένου να προστατεύσει τις κοινότητες του Βορρά», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η Χεζμπολάχ, πάντως, διαμηνύει ότι οι μαχητές της «θα υπερασπιστούν τη γη και τον λαό τους με μεγάλο θάρρος» απέναντι στο Ισραήλ. Παράλληλα, σε ανακοίνωσή της απέρριψε «τις κατηγορίες του εχθρού ότι η Χεζμπολάχ παραβίασε την εκεχειρία», αποδίδοντας αποκλειστικά την ευθύνη στο Ισραήλ και υποστηρίζοντας ότι η γειτονική χώρα «δεν τήρησε ποτέ καμία συμφωνία εκεχειρίας» από τα τέλη του 2024.

Τριβές μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ

Η τοποθέτηση του Αμερικανού αξιωματούχου έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ισραήλ παρουσιάζουν αυξανόμενες εντάσεις. Τόσο ο Ντόναλντ Τραμπ όσο και ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς έχουν ασκήσει ασυνήθιστα έντονη κριτική στις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον της Χεζμπολάχ.

Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι η πλήρης αποχώρηση του Ισραήλ από τον Λίβανο αποτελεί βασική προϋπόθεση για την εφαρμογή της συμφωνίας που έχει συνάψει με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Επιπλέον, σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσαν διεθνή μέσα ενημέρωσης σήμερα, η Τεχεράνη έχει ζητήσει εγγυήσεις για τον τερματισμό των εχθροπραξιών στον Λίβανο, προτού επανεκκινήσουν οι συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες στην Ελβετία.

Ο βουλευτής της Χεζμπολάχ, Χασάν Φαντλαλάχ, δήλωσε στο Reuters ότι το Ιράν έχει ενημερώσει την οργάνωση πως οι διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν πρόκειται να συνεχιστούν εάν δεν εφαρμοστεί μια συνολική εκεχειρία.

Η ενέργεια, οι θαλάσσιες ζώνες, οι υδρογονάνθρακες, οι θαλάσσιες εμπορικές διαδρομές, η ασφάλεια και το ζήτημα της ευρωπαϊκής ιθαγένειας συνιστούν τομείς κοινής αρμοδιότητας, στους οποίους καμία από τις δύο πλευρές δεν μπορεί να λαμβάνει αποφάσεις μονομερώς, δήλωσε ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, Τουφάν Έρχιουρμαν.

Σε τηλεοπτικές δηλώσεις του, ο κ. Έρχιουρμαν αναφέρθηκε εκτενώς στο Κυπριακό, στη μεθοδολογία των διαπραγματεύσεων, στις σχέσεις με την Τουρκία, καθώς και σε ζητήματα που αφορούν τα παιδιά από μικτούς γάμους και τις επικείμενες «εκλογές».

Αναφερόμενος στη θέση της Τουρκίας περί «κυριαρχικής ισότητας» και «ίσου διεθνούς καθεστώτος», ο Τουρκοκύπριος ηγέτης σημείωσε ότι πρόκειται για ένα εννοιολογικό πλαίσιο που τέθηκε μετά το Κραν Μοντανά, το περιεχόμενο του οποίου, ωστόσο, δεν έχει μέχρι σήμερα συζητηθεί ή εξειδικευθεί επαρκώς. Όπως ανέφερε, προτιμά να συζητά επί της ουσίας και του συγκεκριμένου περιεχομένου, υπογραμμίζοντας ότι «αν επιδιώκεται λύση, αυτή πρέπει να αναζητηθεί στο περιεχόμενο. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί η πιο ελκυστική έννοια ως ονομασία, όμως αν εξετάσεις τι υπάρχει από κάτω, μπορεί να διαπιστώσεις ότι ο τρόπος με τον οποίο έχει συμπληρωθεί δεν ανταποκρίνεται σε αυτό που επιθυμείς».

Ο κ. Έρχιουρμαν επανέλαβε ότι η τουρκοκυπριακή πλευρά επιδιώκει διαπραγματεύσεις με στόχο την εξεύρεση λύσης και όχι «διαπραγματεύσεις για χάρη των διαπραγματεύσεων», προσθέτοντας ότι πριν από την ουσία θα πρέπει να υπάρξει συμφωνία στη μεθοδολογία των τεσσάρων σημείων.

Εστιάζοντας στα έξι προαναφερθέντα κεφάλαια, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης υποστήριξε ότι πρόκειται για τομείς στους οποίους η κυριαρχία θα πρέπει να ασκείται από κοινού, μέσα από μια λογική συνδιαχείρισης.

«Τι εννοώ με αυτό; Σε αυτά τα ζητήματα, όπως εγώ δεν θα μπορώ να πω “εγώ αποφασίζω”, έτσι και η ελληνοκυπριακή πλευρά δεν θα πρέπει να μπορεί να λέει “εγώ αποφασίζω”. Συνεπώς, αυτοί οι τομείς αποτελούν κοινές αρμοδιότητες και απαιτούν έναν μηχανισμό λήψης αποφάσεων από κοινού, στη βάση της πολιτικής ισότητας», ανέφερε.

Σχολιάζοντας τις αμυντικές συμφωνίες της Κυπριακής Δημοκρατίας, ανέφερε ως παράδειγμα το ενδεχόμενο παρουσίας γαλλικών στρατευμάτων ή τη χρήση της αεροπορικής βάσης «Ανδρέας Παπανδρέου» από το Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι τέτοιου είδους κινήσεις μετατρέπουν το νησί σε πιθανό στόχο. Όπως είπε, σε μια τέτοια περίπτωση, ένας πύραυλος αποτελεί απειλή «τόσο για τον νότο όσο και για τον βορρά», επηρεάζοντας εξίσου την ασφάλεια αλλά και τον τουρισμό και στις δύο κοινότητες.

Ο κ. Έρχιουρμαν χαρακτήρισε «διάκριση» τη στάση της Κυπριακής Δημοκρατίας στο ζήτημα της παραχώρησης ιθαγένειας σε παιδιά από μικτούς γάμους, επικαλούμενος σχετικές εκθέσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου καθώς και διεθνών οργανισμών κατά του ρατσισμού. Μάλιστα, αναφέρθηκε σε προσωπική του εμπειρία από επίσκεψη σε σχολείο εγκλωβισμένων στο Ριζοκάρπασο, όπου, όπως είπε, Ελληνοκύπρια μητέρα του περιέγραψε το πρόβλημα που αντιμετωπίζει το παιδί της, το οποίο, παρότι έχει ως μητρική γλώσσα τα ελληνικά, δεν λαμβάνει ιθαγένεια ούτε οποιαδήποτε βοήθεια επειδή ο πατέρας του είναι τουρκικής καταγωγής.

Όσον αφορά την παρουσία της τουρκοκυπριακής κοινότητας στη διεθνή σκηνή, υπερασπίστηκε τη συμμετοχή της στον Οργανισμό Τουρκικών Κρατών (ΟΤΚ) με καθεστώς παρατηρητή. Εξήγησε επίσης ότι ο ίδιος δεν έχει ακόμη μεταβεί στις Βρυξέλλες για επαφές, καθώς αναμένει την ολοκλήρωση της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ώστε να αποφευχθούν πρόσθετες δυσκολίες.

Τέλος, απαντώντας σε ερώτηση για το ενδεχόμενο ταυτόχρονης διεξαγωγής δύο «εκλογικών» διαδικασιών στα κατεχόμενα, εξέφρασε την έντονη διαφωνία του, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα συνιστούσε σημαντικό βάρος για το «ανώτατο εκλογικό δικαστήριο», θα επηρέαζε αρνητικά τη συμπεριφορά των ψηφοφόρων και θα μπορούσε να πλήξει την τουρκοκυπριακή «δημοκρατία», όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, λόγω αμφιβολιών που ενδέχεται να δημιουργηθούν για την ασφάλεια της καταμέτρησης.