Τη Δευτέρα 26/01 στις 18:00, στο Vouli TV, παρακολουθήστε το podcast «Πολιτική με επιχειρήματα & γνώση» με την Ανδρούλλα Καμιναρά και καλεσμένη τη Margarida Marques, πρώην Υπουργό Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Πορτογαλίας. Η Margarida Marques υπήρξε η νεαρότερη βουλευτής της Πορτογαλίας, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη χώρα της, ευρωβουλευτής με την ευθύνη των διαπραγματεύσεων για τον τρέχοντα προϋπολογισμό της ΕΕ, συγγραφέας και πανεπιστημιακή καθηγήτρια, και συγκαταλέγεται στους πλέον καταρτισμένους γνώστες των ευρωπαϊκών θεμάτων στην Ευρώπη.

Μια συζήτηση ουσίας για:

🔹 Davos & διεθνείς εξελίξεις

🔹 τις προκλήσεις της Ευρώπης

🔹 τον επόμενο προϋπολογισμό της ΕΕ

🔹 τη συμφωνία Mercosur

📺 Δευτέρα 26/01 | 18:00

Πολιτική, με επιχειρήματα και γνώση.

της Ανδρούλλας Καμιναρά

Όταν η νομιμότητα γίνεται επιλεκτική και ο φυσικός πλούτος δεν συνοδεύεται από διαφάνεια και ανεξάρτητους θεσμούς, οι μικρές χώρες είναι οι πρώτες που πληρώνουν το τίμημα.

Όταν το διεθνές δίκαιο παύει να είναι φραγμός

Οι εξελίξεις στη Βενεζουέλα δεν είναι μια ακόμη «μακρινή» κρίση της Λατινικής Αμερικής. Είναι μια δοκιμή για το αν το διεθνές δίκαιο εξακολουθεί να λειτουργεί ως φραγμός στην αυθαιρεσία των ισχυρών ή αν μετατρέπεται σε εργαλείο κατά βούληση. Για χώρες όπως η Κύπρος, που στηρίζουν την ασφάλεια και την επιβίωσή τους στη νομιμότητα και όχι στην ισχύ, το διακύβευμα είναι υπαρξιακό.
Στο Συμβούλιο ασφαλείας των ΗΕ στις 5 Ιανουαρίου 2026, ο Γενικός Γραμματέας δήλωσε ότι «παραμένω βαθιά ανήσυχος ότι οι κανόνες του διεθνούς δικαίου δεν έγιναν σεβαστοί σε σχέση με τη στρατιωτική ενέργεια της 3ης Ιανουαρίου». Στο ίδιο Συμβούλιο ο Jeffrey Sachs είπε: «Η ειρήνη και η επιβίωση της ανθρωπότητας εξαρτώνται από το κατά πόσον ο Καταστατικός Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών θα συνεχίσει να αποτελεί ζωντανό θεμέλιο του διεθνούς δικαίου ή θα οδηγηθεί στην απαξίωση.»

Μονομερής επέμβαση και επικίνδυνα προηγούμενα

Η επιλογή των Ηνωμένων Πολιτειών να προχωρήσουν σε ενέργειες που καταλήγουν στη σύλληψη και μεταφορά του Προέδρου Μαδούρο στη Νέα Υόρκη, ώστε να δικαστεί με βάση το αμερικανικό δίκαιο, συνιστά ποιοτική τομή. Δεν πρόκειται απλώς για πολιτική πίεση ή κυρώσεις, αλλά για ευθεία αμφισβήτηση της αρχής της κρατικής κυριαρχίας και για δημιουργία προηγουμένου που υπονομεύει τον ρόλο του ΟΗΕ.

Από τη δημοκρατική εκλογή στον αυταρχισμό

Ο Ούγκο Τσάβες εξελέγη δημοκρατικά το 1998, αλλά σταδιακά η διακυβέρνηση διολίσθησε προς τον αυταρχισμό, με αποδυνάμωση θεσμών και συγκέντρωση εξουσίας. Οι εθνικοποιήσεις στον ενεργειακό τομέα μετά το 2007, χωρίς επαρκή σχεδιασμό και θεσμικές εγγυήσεις, επιτάχυναν την οικονομική κατάρρευση. Με τον Νικολάς Μαδούρο, ο αυταρχισμός παγιώθηκε και η ανθρωπιστική κρίση έλαβε πρωτοφανείς διαστάσεις.

Όταν η «νομιμότητα» γίνεται θέμα χρόνου

Όμως, το γεγονός ότι το καθεστώς Μαδούρο υπήρξε αυταρχικό δεν μπορεί να λειτουργεί ως άλλοθι για την κατάργηση των κανόνων. Ιδιαίτερα προβληματική είναι η δημόσια δήλωση του Πρωθυπουργού της Ελλάδας, Κυριάκου Μητσοτάκη, ότι «δεν είναι η ώρα να κρίνουμε τη νομιμότητα». Για χώρες όπως η Κύπρος, μια τέτοια προσέγγιση εκπέμπει ένα επικίνδυνο μήνυμα: ότι οι κανόνες δεν είναι καθολικοί, αλλά εφαρμόζονται επιλεκτικά, μόνο όταν είναι πολιτικά βολικό.

Ο φυσικός και ορυκτός πλούτος ως κατάρα χωρίς θεσμούς

Η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου παγκοσμίως, καθώς και κρίσιμα ορυκτά στρατηγικής σημασίας. Κι όμως, η παραγωγική της ικανότητα έχει καταρρεύσει. Η εμπειρία της χώρας αποδεικνύει ότι ο φυσικός και ορυκτός πλούτος, όταν δεν συνοδεύεται από διαφάνεια, λογοδοσία και ισχυρούς θεσμούς, δεν αποτελεί ευλογία αλλά κατάρα. Αντί να παράγει ευημερία, τροφοδοτεί διαφθορά, αυταρχισμό και κρατική αποσύνθεση.

Σε ότι αφορά το μέλλον, ειδικοί αναλυτές υπολογίζουν ότι θα πάρει τουλάχιστον 5-10 χρόνια για να αυξηθεί η παραγωγή πετρελαίου της Βενεζουέλας, ακόμα και εάν αναληφθεί από Αμερικανές εταιρίες γιατί χρειάζονται μεγάλες επενδύσεις εκσυγχρονισμού, χρειάζεται εξειδικευμένο προσωπικό που τώρα δεν υπάρχει και θα πάρει χρόνο για να αποκτηθεί εμπιστοσύνη για να έρθουν ξένες εταιρίες και να επενδύσουν εκεί.

Η ανθρωπιστική διάσταση πίσω από τους αριθμούς

Το 2018, ως υπεύθυνη για την ανθρωπιστική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, βρέθηκα στα σύνορα Κολομβίας–Βενεζουέλας. Στην περιοχή της Cúcuta όπου η γέφυρα Simón Bolivar ενώνει τις δύο χώρες, χιλιάδες άνθρωποι περνούσαν καθημερινά για ένα πιάτο φαγητό. Άνθρωποι που περπατούσαν νηστικοί για μέρες χωρίς να έχουν φάει, έμεναν 1-2 για να μπορέσουν να φάνε στα λαϊκά συσσίτια που είχαν στηθεί, έπαιρναν λίγη τροφή και επέστρεφαν πίσω στα χωριά τους για να τη μοιραστούν με όσους δεν μπορούσαν να κάνουν το ίδιο ταξίδι. Όταν τα σύνορα έκλεισαν, πολλοί οδηγήθηκαν σε παράνομες και επικίνδυνες διαδρομές, σε εκμετάλλευση και σε συνθήκες σύγχρονης δουλείας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ECHO για το 2025, περίπου το 56% του πληθυσμού ζει σε συνθήκες ακραίας φτώχιας. Στα τελευταία 10 χρόνια, περίπου 8 εκατομμύρια Βενεζουελάνοι έχουν φύγει από την χώρα δηλαδή το ¼ του πληθυσμού – με 7 στους 8 από αυτούς να είναι σε γειτονικές χώρες της Λατινικής Αμερικής – και από αυτούς που έχουν μείνει 7.9 εκατ. χρειαζόντουσαν ανθρωπιστική βοήθεια για να επιβιώσουν. Τα συστήματα υγείας και εκπαίδευσης τους έχουν καταρρεύσει. Χαρακτηριστικό στοιχείο για την ακρίβεια που υπάρχει είναι ότι, οι ανάγκες σίτισης της μέσης οικογένειας είναι περίπου 250% περισσότερες από τον μέσο μισθό.

Δυστυχώς, η πιθανότητα να βελτιωθεί το βιοτικό επίπεδο των Βενεζουελάνων στα επόμενα χρόνια μετά από τα πρόσφατα γεγονότα είναι πολύ μικρή.

Από τη Βενεζουέλα στη Γροιλανδία: η λογική της ισχύος

Η περίπτωση της Γροιλανδίας καταδεικνύει τη μετατόπιση του διεθνούς πλαισίου. Οι δημόσιες αναφορές του Προέδρου Τραμπ σε πιθανή «απόκτηση» της Γροιλανδίας –μιας αυτόνομης οντότητας εντός του Βασίλειου της Δανίας – δείχνουν πόσο εύκολα η ισχύς επιχειρεί να υποκαταστήσει τους κανόνες, ακόμη και εντός της ευρωατλαντικής αρχιτεκτονικής ασφάλειας.

Στις 6 Ιανουαρίου, όταν οι χώρες coalition of the willing συναντήθηκαν στο Παρίσι για την Ουκρανία εξέδωσαν και ανακοίνωση για την Γροιλανδία τονίζοντας ότι ανήκει μόνο στους κατοίκους της.

Ποιες άλλες χώρες να ανησυχούν τώρα? Ιράν, Κολομβία, Κούβα… Και δεν είναι θέμα μόνο το τί θέλουν οι ΗΠΑ, είναι και θέμα το τί θέλει να κάνει και προς τα που να επεκταθεί και το Ισραήλ, αφού οι ΗΠΑ αποδεδειγμένα παρέχουν πλήρη κάλυψη σε όλες τις επεκτατικές ενέργειες του Ισραήλ. Και σε ότι αφορά την Ρωσία και την Κίνα, εάν είναι να χρησιμοποιηθεί η ίδια λογική, τι θα συμβεί με τις άλλες γειτονικές χώρες της Ρωσίας και τι θα γίνει με το Ταιβάν ? Και τι γίνεται με την Τουρκία και τις ενέργειες της στο Αιγαίο?
Το μάθημα για την Κύπρο: ασφάλεια μέσω κανόνων
Για την Κύπρο, το μήνυμα είναι ξεκάθαρο. Σε έναν κόσμο όπου η νομιμότητα γίνεται επιλεκτική, η στρατηγική της Κύπρου οφείλει να βασίζεται στη συνεργασία και τη συμμαχία με χώρες που αποδεδειγμένα σέβονται το διεθνές δίκαιο και τους θεσμούς όπως ακριβώς πράττει και η ευρωπαϊκή οικογένεια στην οποία ανήκουμε — και όχι το αντίθετο.
Το μάθημα της Βενεζουέλας για την Κύπρο είναι σαφές: η κυπριακή εδαφική ακεραιότητα και η ΑΟΖ και ο ενεργειακός πλούτος της πλούτος μπορούν να αποτελέσουν ασφάλεια μόνο αν στηρίζονται σε διαφάνεια, ισχυρούς θεσμούς και απόλυτη προσήλωση στο διεθνές δίκαιο, μέσα από συμμαχίες με χώρες που αποδεδειγμένα το σέβονται.
Η Κύπρος δεν έχει την πολυτέλεια να ισορροπεί ανάμεσα στη νομιμότητα και την αυθαιρεσία. Η ξεκάθαρη ευθυγράμμιση με την Ευρωπαϊκή Ένωση και με άλλα κράτη που σέβονται έμπρακτα τους κανόνες δεν είναι ιδεολογική επιλογή· είναι στρατηγική επιβίωσης.

*Η Ανδρούλλα Καμιναρά είναι Υποψήφια βουλεύτρια ΑΛΜΑ Λευκωσίας. 40+ χρόνια στη δημόσια διοίκηση & διπλωματία. Πρώτη γυναίκα Πρέσβειρα ΕΕ στο Πακιστάν.

Ο Πέτρος Φανάρης υποδέχεται στο στούντιο τρεις καλεσμένους με ουσιαστικό ρόλο στον δημόσιο διάλογο:

• Παναγιώτης Σαββίδης – Οικονομικός Αναλυτής
• Κώστας Μαυρίδης – Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ
• Νίκος Καραγιαννακίδης – Δικηγόρος

🔎 Θέμα εκπομπής:
Η συμφωνία MERCOSUR, ο ρόλος της Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η στάση του Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και οι επιπτώσεις στους Ευρωπαίους πολίτες.

Μια συζήτηση για τις οικονομικές, νομικές και πολιτικές διαστάσεις μιας συμφωνίας που επηρεάζει άμεσα την ευρωπαϊκή αγορά, τους θεσμούς και την καθημερινότητα των πολιτών.

📡 Απλή Πραγματικότητα
Ανάλυση χωρίς φίλτρα. Ερωτήματα χωρίς εύκολες απαντήσεις.