Γιατί παραμένει κρατούμενος ο Κενάν Αγιάς; Ερωτήματα προς το Υπουργείο Δικαιοσύνης για μια πολιτική κράτηση

Ο Κενάν Αγιάς, Κούρδος πολιτικός αγωνιστής και αναγνωρισμένος πρόσφυγας στην Κυπριακή Δημοκρατία, εξακολουθεί να βρίσκεται στις Κεντρικές Φυλακές από τον Σεπτέμβριο του 2025, παρά το γεγονός ότι – όπως επιβεβαιώνει και το Υφυπουργείο Μετανάστευσης – ουδέποτε απώλεσε το καθεστώς διεθνούς προστασίας που του έχει παραχωρηθεί.

Πρόκειται για μια υπόθεση που εγείρει σοβαρά πολιτικά και νομικά ερωτήματα. Αν ο Αγιάς παρέμενε στη Γερμανία, θα είχε ήδη αποφυλακιστεί από τις 12 Ιανουαρίου 2026, έχοντας εκτίσει τα δύο τρίτα της ποινής που του επιβλήθηκε για φερόμενη συμμετοχή σε «τρομοκρατική οργάνωση». Στην Κύπρο, ωστόσο, το μέλλον του παραμένει αδιευκρίνιστο, ενώ από πλευράς Υπουργείου Δικαιοσύνης δεν διαφαίνεται καμία ουσιαστική πρωτοβουλία. Την ίδια ώρα, απουσιάζει και οποιαδήποτε δημόσια παρέμβαση από την Προεδρία της Δημοκρατίας, παρότι υπάρχει η θεσμική δυνατότητα – και κατά πολλούς η υποχρέωση – για εξέταση της αποφυλάκισής του.

Το βασικό ερώτημα παραμένει αναπάντητο: ποιο ακριβώς είναι το νομικό ή πολιτικό κώλυμα που κρατά τον Κενάν Αγιάς έγκλειστο;

Η πράξη για την οποία καταδικάστηκε στη Γερμανία δεν συνιστά αδίκημα με βάση την κυπριακή νομοθεσία, ενώ το Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (PKK) δεν περιλαμβάνεται στον κατάλογο τρομοκρατικών οργανώσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας. Υπό αυτά τα δεδομένα, τίθεται ευθέως το ζήτημα της νομιμότητας της συνεχιζόμενης κράτησης.

Σε ποιον, τελικά, λογοδοτεί η Κυπριακή Δημοκρατία για αυτή την υπόθεση; Και ποια ακριβώς κριτήρια εφαρμόζονται όταν ένας αναγνωρισμένος πολιτικός πρόσφυγας παραμένει στη φυλακή χωρίς σαφή νομική βάση;

Οι αρμόδιες αρχές αντιλαμβάνονται ότι η υπόθεση Αγιάς ενδέχεται να εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο διακρατικής καταστολής; Έχουν επίγνωση ότι η παρατεταμένη πολιτική κράτησή του εκλαμβάνεται ως προσβολή από τον κουρδικό λαό και από όσους στηρίζουν τον αγώνα του ενάντια στην κατοχή και την καταπίεση;

Τα ερωτήματα πολλαπλασιάζονται, ιδίως όταν η Κύπρος – χώρα με τη δική της τραυματική εμπειρία εισβολής και κατοχής – εμφανίζεται να ευθυγραμμίζεται, έστω σιωπηρά, με πρακτικές που παραπέμπουν σε «κυνήγι μαγισσών», στοχοποιώντας πολιτικούς αγωνιστές.

Η σιωπή του Υπουργείου Δικαιοσύνης βαραίνει. Όπως και η απουσία ξεκάθαρης πολιτικής τοποθέτησης από το Προεδρικό. Για μια υπόθεση που δεν αφορά μόνο ένα πρόσωπο, αλλά αγγίζει τον πυρήνα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της πολιτικής ελευθερίας και της θεσμικής αξιοπιστίας της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Καταγγελία για εκβιασμό σε βάρος του Φαίδωνα Φαίδωνος: «Χωρίς απόσυρση, δεν παίρνεις άδεια» – Η υπόθεση αρχειοθετήθηκε, ο εν αργία δήμαρχος διαψεύδει

Πολεοδομικά ζητήματα που αφορούν τον Δήμο Πάφου, κατά την περίοδο δημαρχίας Φαίδωνα Φαίδωνος, βρέθηκαν να απασχολούν μέχρι και την Αστυνομική Διεύθυνση Πάφου, μέσα από επώνυμη καταγγελία δημότη, ο οποίος επικαλέστηκε ισχυρισμούς περί έκνομων ενεργειών από τον εν αργία δήμαρχο.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της υπόθεσης όπως καταγράφονται, ο καταγγέλλων υποστήριξε ότι ο κ. Φαίδωνος, παρουσία μαρτύρων τους οποίους κατονομάζει, του μετέφερε ότι δεν θα του παραδοθεί η εγκεκριμένη πολεοδομική άδεια για συγκεκριμένο υποστατικό, εάν προηγουμένως δεν απέσυρε παλαιότερη καταγγελία που είχε υποβάλει σε βάρος του. Με βάση αυτούς τους ισχυρισμούς, ο πολίτης προσέφυγε στην Αστυνομία και ζήτησε διερεύνηση.

Τι έγινε στη συνέχεια: διαβίβαση φακέλου και ταξινόμηση ως «Μη Αστυνομικής Φύσεως»

Αστυνομικές πηγές με γνώση των χειρισμών αναφέρουν ότι η υπόθεση θεωρείται πλέον κλειστή. Όπως σημειώνεται, μετά την ολοκλήρωση του ανακριτικού έργου, ο φάκελος διαβιβάστηκε στη Νομική Υπηρεσία. Κατόπιν εσωτερικής αξιολόγησης του διαθέσιμου μαρτυρικού υλικού, οι οδηγίες που δόθηκαν ήταν να ταξινομηθεί ως «Μη Αστυνομικής Φύσεως», με αποτέλεσμα να μην προχωρήσει περαιτέρω διαδικασία ποινικής διερεύνησης.

Παράλληλα, αναφέρεται ότι ζητήθηκαν θέσεις από τη Νομική Υπηρεσία σε σχέση με την κατάληξη της υπόθεσης, καθώς αφορά θέμα δημόσιου ενδιαφέροντος που συνδέεται με αιρετό αξιωματούχο, με την ένδειξη ότι θα δοθεί σχετική απάντηση σε μεταγενέστερο χρόνο.

Το ιστορικό της διαμάχης: τουρκοκυπριακό υποστατικό και καταγγελία για παρέμβαση

Η υπόθεση, σε αδρές γραμμές, αφορά τουρκοκυπριακό υποστατικό που παραχωρήθηκε σε δημότη της Πάφου, ο οποίος είναι πρόσφυγας. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι στις αρχές του 2021 ο δήμαρχος με συνεργείο μετέβη στο σημείο και πως, όπως ισχυρίζεται, διαπίστωσε επιτόπου παράνομη επέμβαση στο υποστατικό που νόμιμα κατείχε, καθώς και καταστροφή περιουσίας. Μεταξύ άλλων, αναφέρει ότι αφαιρέθηκαν πόρτες από το κτήριο, με αποτέλεσμα –κατά τους ισχυρισμούς του– σημαντική οικονομική ζημιά.

Ο καταγγέλλων αναφέρει ότι σε επιτόπια συνάντηση ο κ. Φαίδωνος επικαλέστηκε ως στόχο τον εξωραϊσμό της περιοχής και ότι δεσμεύτηκε να αποκαταστήσει τη ζημιά.

Η πρώτη καταγγελία (Φεβρουάριος 2021)

Ο πολίτης, όπως προκύπτει από τα έγγραφα που επικαλείται, προχώρησε στις 10/2/2021 σε καταγγελία στην Αστυνομία, αναφέροντας παράνομη επέμβαση και καταστροφή περιουσίας. Σύμφωνα με την ίδια εκδοχή, για την καταγγελία είχαν λάβει γνώση ανώτεροι αξιωματικοί, καθώς και η τότε ηγεσία του Σώματος.

Η πολεοδομική άδεια και οι ισχυρισμοί για καθυστέρηση

Κεντρικό σημείο στην αφήγηση του καταγγέλλοντος αποτελεί το ζήτημα της πολεοδομικής άδειας για το εν λόγω υποστατικό. Όπως υποστηρίζει, παρά το ότι ακολουθήθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες και υπήρξε έγκριση, η διαβίβαση/παράδοση της άδειας καθυστερούσε αδικαιολόγητα.

Συγκεκριμένα, αναφέρει ότι υπέβαλε αίτηση στις 23/4/2021, η οποία εγκρίθηκε από την πολεοδομική επιτροπή στις 20/10/2021 και στη συνέχεια από την ολομέλεια του Δημοτικού Συμβουλίου στις 13/12/2021. Παρ’ όλα αυτά, κατά τους ισχυρισμούς του, ακόμη και δύο χρόνια μετά την υποβολή δεν είχε παραλάβει την άδεια.

Το κρίσιμο επεισόδιο του 2023 και η καταγγελία για εκβιασμό

Το σημείο καμπής –σύμφωνα πάντα με την καταγγελία– τοποθετείται την άνοιξη του 2023. Ο δημότης αποδίδει στον κ. Φαίδωνος εκβιαστική συμπεριφορά μέσω τηλεφωνικής επικοινωνίας, κατά την οποία, όπως ισχυρίζεται, του μεταφέρθηκε ότι για να παραλάβει την άδειά του θα πρέπει να αποσύρει την καταγγελία του 2021.

Αυτή ακριβώς η αναφορά αποτέλεσε –όπως προκύπτει– τον πυρήνα της δεύτερης καταγγελίας προς την Αστυνομία, η οποία στη συνέχεια ταξινομήθηκε ως «Μη Αστυνομικής Φύσεως».

Επιστολές προς υπηρεσίες και απάντηση για το υποστατικό

Για την ύπαρξη των θέσεων του παραπονούμενου, γίνεται αναφορά σε σειρά επιστολών προς διάφορους αποδέκτες: τον εν αργία δήμαρχο, την Αστυνομία, το Υπουργείο Εσωτερικών και την Υπηρεσία Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών. Επίσης, καταγράφεται ότι υπάρχουν πρακτικά συνεδριάσεων που αφορούν την πορεία της αίτησης για την πολεοδομική άδεια.

Στο πλαίσιο της αλληλογραφίας, γίνεται μνεία και σε γραπτή απάντηση από την Υπηρεσία Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών, με ημερομηνία 10/2/2022, με την οποία –όπως καταγράφεται– ενημερώνεται ο πολίτης ότι η Υπηρεσία δεν προτίθεται να κατεδαφίσει το υποστατικό που εκμισθώνει ούτε εξετάζει σχετικό αίτημα του Δήμου Πάφου για παραχώρηση του συγκεκριμένου χώρου.

Η απάντηση Φαίδωνος: «Απορρίπτω πλήρως – δεν υπήρχε κανένα συμφέρον»

Ο Φαίδωνας Φαίδωνος απορρίπτει τους ισχυρισμούς του δημότη. Σε τοποθέτησή του, αναγνωρίζει ότι μετέβη στο σημείο με συνεργείο, όμως υποστηρίζει πως ο σκοπός δεν ήταν παρέμβαση στην οικοδομή του υποστατικού, αλλά η κατεδάφιση τοίχου που –κατά τη θέση του– είχε ανεγερθεί αυθαίρετα, κάνοντας λόγο για «αυθαίρετη προέκταση μετά το 1975», η οποία αλλοίωνε την αρχιτεκτονική και τη γεωμετρία της αυλής.

Σε ό,τι αφορά την καταγγελία περί εκβιασμού, ο εν αργία δήμαρχος δηλώνει κατηγορηματικά ότι την απορρίπτει. Υποστηρίζει, επίσης, ότι η πολεοδομική άδεια καθυστέρησε «1–2 μήνες» και όχι για να υπάρξει, όπως αναφέρει, οποιαδήποτε πίεση με στόχο την απόσυρση καταγγελίας.

Σε ερωτήματα που αφορούν άλλες υποθέσεις που –κατά πληροφορίες– εξετάζονται από την Αστυνομία (φερόμενα περιστατικά οικογενειακής βίας και σεξουαλικής κακοποίησης), αναφέρει ότι μέχρι το μεσημέρι της προηγούμενης ημέρας δεν είχε προσεγγιστεί επίσημα και ότι δεν έχει κληθεί για ανακριτική κατάθεση. Για τους χειρισμούς του, δηλώνει ότι θα κινηθεί μέσω των δικηγόρων του.

Έλεγχοι και επιμέρους εξελίξεις: Ελεγκτική Υπηρεσία, ΧΥΤΑ και αναφορά Μιχαηλίδη

Στο ευρύτερο φόντο των δημοτικών ζητημάτων, γίνεται αναφορά σε έλεγχο που διενεργεί η Ελεγκτική Υπηρεσία για τον κύκλο δραστηριοτήτων του Δήμου σε βάθος περίπου δεκαετίας, με πληροφορίες να αναφέρουν ότι το επαρχιακό Τμήμα Περιβάλλοντος άρχισε να διερευνά ζήτημα που συνδέεται με τον ΧΥΤΑ.

Παράλληλα, ο τέως Γενικός Ελεγκτής, Οδυσσέας Μιχαηλίδης, ανέφερε σε δημόσια ανάρτηση ότι το φθινόπωρο του 2023 διαβιβάστηκε στην Αστυνομία πολυσέλιδη επιστολή με ευρήματα οικονομικής και διαχειριστικής φύσης, μετά από καταγγελίες κατά του Δημάρχου Πάφου, προσθέτοντας ότι μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2024 δεν υπήρξε ενημέρωση για την έκβαση των ερευνών. Επιπλέον, σημείωσε ότι τον Δεκέμβριο του 2022 εκδόθηκε ειδική έκθεση για τη διαδικασία παραχώρησης 19 τουρκοκυπριακών επαγγελματικών υποστατικών στον Δήμο Πάφου, με την απάντηση του Δημάρχου να είναι συνημμένη στην έκθεση.

Ο κ. Φαίδωνος, σχολιάζοντας το θέμα των ελέγχων, προβάλλει τη θέση ότι ο Δήμος Πάφου διαθέτει ελεγμένους οικονομικούς λογαριασμούς μέχρι και το 2023 και επικαλείται διαχειριστικούς ελέγχους σε έργα, όπως και διακρίσεις για χρηστή διοίκηση και διαφάνεια.

Η απομάκρυνση της Ειρήνης Χαραλαμπίδου από την κοινοβουλευτική ομάδα του ΑΚΕΛ δεν ήρθε αιφνιδιαστικά για όσους παρακολουθούσαν τις εσωτερικές διεργασίες των τελευταίων μηνών. Εκείνο που αιφνιδίασε ήταν ο τρόπος με τον οποίο ολοκληρώθηκε: με δημόσιες αιχμές, σκληρές ανακοινώσεις και μια αντιπαράθεση που ήδη εξελίσσεται σε ανοιχτό πολιτικό μέτωπο.

Το κόμμα επέλεξε να καταστήσει σαφές ότι, πέρα από πρόσωπα και συνεργασίες, προτάσσονται οι συλλογικές αρχές και η κομματική συνέπεια. Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Γενικός Γραμματέας, Στέφανος Στεφάνου, υποστηρίζοντας πως η ίδια η βουλευτής, μέσα από τη δημόσια στάση της και τις τοποθετήσεις που άφηναν ανοιχτό το ενδεχόμενο διαφορετικής πολιτικής πορείας, «έθεσε τον εαυτό της εκτός κοινοβουλευτικής ομάδας».

Η Ειρήνη Χαραλαμπίδου απορρίπτει αυτή την εκδοχή, επιμένοντας ότι η απόφαση ανήκει αποκλειστικά στην ηγεσία του κόμματος και ότι ουδέποτε εξέφρασε πρόθεση ανεξαρτητοποίησης. Παράλληλα, ξεκαθαρίζει πως δεν προτίθεται να παραδώσει τη βουλευτική της έδρα, επικαλούμενη τον σταυρό προτίμησης και τη λαϊκή εντολή.

Διαφωνίες επί της ουσίας και του τρόπου

Στην καρδιά της σύγκρουσης βρίσκεται και το περιεχόμενο των συζητήσεων για ενδεχόμενη συνέχιση της συνεργασίας.
Το ΑΚΕΛ κάνει λόγο για συγκεκριμένο πλαίσιο πρότασης —μεταξύ άλλων, επικεφαλής Παρατηρητηρίου για ζητήματα διαπλοκής και διαφθοράς— και υποστηρίζει ότι υπήρχε διάθεση να εξεταστεί οποιαδήποτε αντιπρόταση.

Η βουλευτής, από την πλευρά της, χαρακτηρίζει τη σχετική προσέγγιση γενική και αόριστη, σημειώνοντας ότι στο διάστημα των πέντε μηνών μεταξύ των δύο συναντήσεων δεν υπήρξε ουσιαστική εξέλιξη, παρά τις επανειλημμένες εκκλήσεις της για γραπτή αποτύπωση των προθέσεων.

Αντίστοιχη απόσταση καταγράφεται και ως προς το ποιος ευθύνεται για το αδιέξοδο:
το κόμμα υποστηρίζει ότι η Χαραλαμπίδου απέρριψε την πρόταση χωρίς να καταθέσει εναλλακτική και ταυτόχρονα διατηρούσε ανοιχτά πολιτικά ενδεχόμενα, ενώ η ίδια επικαλείται σοβαρά προσωπικά ζητήματα που δεν της επέτρεπαν να λάβει άμεσες αποφάσεις.

Η έδρα, οι Επιτροπές και το πολιτικό διακύβευμα

Το ΑΚΕΛ επικαλείται την πολιτική δεοντολογία, ζητώντας την επιστροφή της έδρας και ανακοινώνοντας την απομάκρυνση της Χαραλαμπίδου από την Προεδρία της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, υπογραμμίζοντας ότι οι προεδρίες ανήκουν στα κόμματα.

Η ίδια αντιτείνει πως στο κυπριακό σύστημα οι βουλευτές εκλέγονται με σταυρό προτίμησης και ότι η απαίτηση παραίτησης υποτιμά τη βούληση του ψηφοφόρου.

Πίσω από τις θεσμικές αντιπαραθέσεις διαγράφεται και ένα σαφές πολιτικό υπόβαθρο: με τις δημοσκοπήσεις να πιέζουν και το ενδεχόμενο υποχώρησης κάτω από το 20% να θεωρείται υπαρκτό, το ΑΚΕΛ επιδιώκει να συγκρατήσει κάθε εκλογική απώλεια ενόψει Μαΐου. Από την άλλη, το εκλογικό εκτόπισμα της Χαραλαμπίδου —πρώτη σε σταυρούς στις τελευταίες βουλευτικές— καθιστά τη στάση της κρίσιμο παράγοντα στην ευρύτερη εξίσωση.

Μια ρήξη με προεκτάσεις

Και οι δύο πλευρές αναγνωρίζουν ότι υπήρξαν προστριβές στο παρελθόν και ότι προηγήθηκε διάλογος. Συμφωνούν επίσης πως πρόκειται για μια μακρόχρονη συνεργασία, δεκαπενταετούς διάρκειας. Διαφωνούν, ωστόσο, ριζικά ως προς τα κίνητρα, τη χρονική διαχείριση και το περιεχόμενο των αποφάσεων.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι η σύγκρουση δεν φαίνεται να κλείνει εδώ. Ο «πόλεμος» ανακοινώσεων μόλις ξεκίνησε και όλα δείχνουν πως θα κλιμακωθεί, με το πολιτικό κόστος και τα εκλογικά δεδομένα να μετατρέπουν τη ρήξη ΑΚΕΛ–Χαραλαμπίδου σε μια από τις πιο φορτισμένες αναμετρήσεις της προεκλογικής περιόδου.