Η πολιτική απόφαση δεν τελειώνει τη στιγμή που λαμβάνεται. Συνεχίζεται — και συχνά κρίνεται — από τον τρόπο που διαχειρίζεται το κόμμα την επόμενη ημέρα. Στην περίπτωση του ΑΚΕΛ, η ηγεσία κινήθηκε άμεσα, επιχειρώντας να ξεκαθαρίσει το τοπίο γύρω από τη ρήξη με την Ειρήνη Χαραλαμπίδου και να αποτρέψει ερμηνείες που θα άφηναν περιθώρια αμφισβήτησης της γραμμής του κόμματος.

Δεν ήταν τυχαίο ότι στο προσκήνιο βγήκε ο ίδιος ο γενικός γραμματέας, Στέφανος Στεφάνου, πλαισιωμένος από τον εκπρόσωπο Τύπου Γιώργο Κουκουμά. Οι δημόσιες τοποθετήσεις τους στόχευαν στο να εξηγηθεί γιατί το Πολιτικό Γραφείο κατέληξε στην απόφαση να θέσει τη βουλεύτρια εκτός της κοινοβουλευτικής ομάδας της κυπριακής Αριστεράς.

Από τις δηλώσεις τους προκύπτει ότι η απόφαση δεν περιορίστηκε στις πρόσφατες κινήσεις ή στα σενάρια περί πολιτικής μετακίνησης. Όπως κατέστη σαφές, ανασύρθηκαν και παλαιότερα δεδομένα — με κομβικό σημείο τη στάση της κ. Χαραλαμπίδου κατά τις προεδρικές εκλογές του 2023. Στην Εζεκία Παπαϊωάννου θεωρούν πως εκείνη η περίοδος αποτέλεσε σημείο καμπής: μια στάση που, κατά την ηγεσία, υπονόμευσε την εσωτερική συνοχή του κόμματος σε μια κρίσιμη αναμέτρηση για την εκλογή του Ανδρέα Μαυρογιάννη και την απομάκρυνση της Δεξιάς από την εξουσία.

Το μήνυμα ήταν σαφές: η ανοχή έχει όρια.

Μιλώντας στον Άστρα, ο Στέφανος Στεφάνου — γνωρίζοντας ότι απευθύνεται σε ακροατήριο με έντονη κομματική αναφορά — σημείωσε πως το ΑΚΕΛ επέδειξε υπομονή όχι μόνο το τελευταίο διάστημα αλλά και τα προηγούμενα χρόνια. Τόνισε ότι δεν μπορεί κάποιος να παραμένει σε ένα κόμμα και ταυτόχρονα να διατηρεί ανοικτούς διαύλους με άλλους πολιτικούς χώρους, προβάλλοντας μάλιστα δημόσια τέτοιες επαφές.

Σε παρέμβασή του στο ΡΙΚ, ο γενικός γραμματέας ήταν ακόμη πιο συγκεκριμένος:
«Την ώρα που δίναμε τη σκληρή μάχη των προεδρικών εκλογών του 2023, η Ειρήνη Χαραλαμπίδου δεν ήταν μαζί μας. Παρά τις αντιδράσεις που υπήρξαν τότε, επιλέξαμε να δούμε πώς θα συνεχίσουμε».

Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και ο Γιώργος Κουκουμάς μιλώντας στον Alpha. Υπενθύμισε ότι το κόμμα έδωσε το 2023 μια κρίσιμη πολιτική μάχη, στην οποία η κ. Χαραλαμπίδου δεν συστρατεύθηκε. Παρόλα αυτά, όπως είπε, η ηγεσία προσπάθησε να αφήσει πίσω την πικρία και να αναζητήσει μια νέα βάση συνεργασίας — προσπάθεια που, σύμφωνα με το ΑΚΕΛ, δεν βρήκε ανταπόκριση.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε και στο θέμα των πολιτικών προθέσεων της πρώην πλέον βουλεύτριας. Από την πλευρά της Εζεκία Παπαϊωάννου θεωρείται ασύμβατο κάποιος να δηλώνει ανοικτός σε μετακίνηση προς άλλο κόμμα, ενώ εξακολουθεί να κατέχει θέση σε έναν πολιτικό σχηματισμό με σαφείς αρχές. Όπως σημείωσε ο εκπρόσωπος Τύπου του ΑΚΕΛ, μια τέτοια στάση δεν είναι ούτε έντιμη απέναντι στο κόμμα ούτε απέναντι στους πολίτες που εξέλεξαν τη συγκεκριμένη βουλεύτρια.

Η ευθύνη του αδιεξόδου

Από τις χθεσινές δημόσιες παρεμβάσεις προκύπτει ξεκάθαρα ότι το ΑΚΕΛ αποδίδει στην ίδια τη Χαραλαμπίδου την ευθύνη για το αδιέξοδο. Ο Στέφανος Στεφάνου αποκάλυψε ότι εδώ και μήνες υπήρχε προσπάθεια εξεύρεσης τρόπου συνέχισης της συνεργασίας, καθώς πλησίαζε το τέλος της τρίτης της θητείας. Όπως είπε, επί μακρόν δεν υπήρξε σαφής απάντηση για τις προθέσεις της, ενώ απορρίφθηκε η πρόταση που της κατατέθηκε χωρίς να υπάρξει εναλλακτική εισήγηση.

Παράλληλα, παραμένει — σύμφωνα με το κόμμα — ασαφές αν προτίθεται να διεκδικήσει επανεκλογή με άλλο πολιτικό σχηματισμό.

Το ζήτημα των θητειών

Στο επίκεντρο βρέθηκε και το καταστατικό όριο θητειών. Η ηγεσία του ΑΚΕΛ υπενθυμίζει ότι από το 1990 μέχρι σήμερα μόνο έξι από τους συνολικά 65 βουλευτές αποτέλεσαν εξαίρεση, ενώ οι υπόλοιποι παρέδωσαν τη σκυτάλη όταν συμπλήρωσαν το προβλεπόμενο όριο.

Ο Στέφανος Στεφάνου ξεκαθάρισε ότι το καταστατικό δεν προβλέπει εξαίρεση στην περίπτωση Χαραλαμπίδου, σημειώνοντας πως ειδικές ρυθμίσεις ισχύουν μόνο για τον στενό ηγετικό πυρήνα του κόμματος.

Αλλαγές στη Βουλή

Το ΑΚΕΛ ενημέρωσε επισήμως την Πρόεδρο της Βουλής ότι η Ειρήνη Χαραλαμπίδου παύει να αποτελεί μέλος της κοινοβουλευτικής του ομάδας. Την προεδρία της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αναλαμβάνει πλέον ο Γιώργος Κουκουμάς.

Παρά ταύτα, το κόμμα αποφάσισε να μην επιδιώξει αλλαγές στη σύνθεση των υπόλοιπων κοινοβουλευτικών επιτροπών στις οποίες συμμετέχει η κ. Χαραλαμπίδου, ούτε να εγείρει ζήτημα για τη συμμετοχή της σε ευρωπαϊκά κοινοβουλευτικά σώματα — μια κίνηση που ερμηνεύεται ως θεσμική διαφοροποίηση, παρά την πολιτική ρήξη.

Η Αστυνομία εισηγήθηκε δίωξη Φαίδωνος για παρέμβαση σε δικαστική διαδικασία – Καθοριστικός ο παράγοντας της καθυστέρησης για την απόφαση της Νομικής Υπηρεσίας

Σημαντικές πτυχές της πολεοδομικής υπόθεσης που οδήγησε σε καταγγελίες εις βάρος του εν αργία δημάρχου Πάφου, Φαίδωνα Φαίδωνος, έρχονται στο φως μέσα από επίσημες τοποθετήσεις της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας.

Όπως προκύπτει από ενημέρωση ανώτερου λειτουργού της Γενικής Εισαγγελίας, ο κ. Φαίδωνος είχε τεθεί υπό έλεγχο για το αδίκημα της παρέμβασης σε δικαστική διαδικασία — αδίκημα για το οποίο η Αστυνομία είχε μάλιστα εισηγηθεί ποινική δίωξη.

Παρά ταύτα, όταν οι δύο φάκελοι των καταγγελιών διαβιβάστηκαν από την Αστυνομία στη Νομική Υπηρεσία, είχε ήδη μεσολαβήσει ουσιαστικός χρόνος, ενώ βασικά δεδομένα της υπόθεσης είχαν διαφοροποιηθεί. Υπό αυτές τις συνθήκες, κρίθηκε ότι ενδεχόμενη καταχώρηση ποινικής υπόθεσης δεν θα είχε εύλογες πιθανότητες επιτυχίας ενώπιον Δικαστηρίου και, ως εκ τούτου, δεν θα εξυπηρετούσε το δημόσιο συμφέρον.

Δύο καταγγελίες, μία πολυεπίπεδη υπόθεση

Υπενθυμίζεται ότι ο δημότης στον οποίο είχε παραχωρηθεί τουρκοκυπριακό υποστατικό προέβη σε δύο ξεχωριστές καταγγελίες προς την Αστυνομία.

Η πρώτη, στις αρχές του 2021, αφορούσε φερόμενη παράνομη επέμβαση στο υποστατικό του. Σύμφωνα με τα καταγγελλόμενα, συνεργείο του Δήμου Πάφου προχώρησε σε διάρρηξη των κλειδαριών, αφαίρεση των θυρών και αυθαίρετη αποθήκευση περιουσίας τρίτου προσώπου εντός του χώρου, χωρίς προηγούμενη συναίνεση του νόμιμου κατόχου. Οι θύρες αντικαταστάθηκαν πολύ αργότερα από τον Κηδεμόνα Τουρκοκυπριακών Περιουσιών.

Η δεύτερη καταγγελία, ημερομηνίας 4 Απριλίου 2023, στρεφόταν προσωπικά κατά του δημάρχου και αφορούσε φερόμενο εκβιασμό. Ο καταγγέλλων υποστήριξε ότι, παρότι η πολεοδομική άδεια είχε εγκριθεί από όλα τα αρμόδια όργανα μέχρι τον Δεκέμβριο του 2021, ο κ. Φαίδωνος καθυστερούσε την υπογραφή και τη διαβίβασή της.

Σύμφωνα με τη μαρτυρία που δόθηκε στην Αστυνομία, το μεσημέρι της 20ής Μαρτίου 2023, σε τηλεφωνική επικοινωνία παρουσία των γονέων του, ο δήμαρχος φέρεται να του ανέφερε:
«Για να παραλάβεις την άδεια σου πρέπει να αποσύρεις την καταγγελία που μου έκανες στην Αστυνομία».

Η μεταβολή των δεδομένων και η τελική κρίση

Όπως εξήγησε υψηλόβαθμο στέλεχος της Νομικής Υπηρεσίας, όταν παραλήφθηκαν οι δύο φάκελοι ταυτόχρονα, είχαν ήδη επέλθει αλλαγές στα βασικά γεγονότα: το ζήτημα των θυρών είχε διευθετηθεί και η πολεοδομική άδεια είχε τελικά παραδοθεί στον ενδιαφερόμενο.

Υπό το πρίσμα αυτών των εξελίξεων, εκτιμήθηκε ότι η ποινική δίωξη δεν θα εξυπηρετούσε πλέον το δημόσιο συμφέρον. Παράλληλα, κρίθηκε ότι η αρχική καταγγελία περί παράνομης επέμβασης δεν στοιχειοθετούσε ποινικό αδίκημα, καθώς —σύμφωνα με τη Νομική Υπηρεσία— η πρόθεση ήταν η αποκατάσταση των υποστατικών της περιοχής.

Διευκρινίστηκε, ωστόσο, ότι ο παραπονούμενος, ως νόμιμος ενοικιαστής, διατηρούσε το δικαίωμα να προσφύγει σε αστικό δικαστήριο για αποζημιώσεις λόγω της καθυστέρησης στη λειτουργία του υποστατικού.

Παρά την τελική αρχειοθέτηση της υπόθεσης προς τα τέλη του 2024, η Νομική Υπηρεσία επιβεβαίωσε ότι βάσει της αστυνομικής εισήγησης υπήρχε δυνατότητα δίωξης για παρέμβαση σε δικαστική διαδικασία.

Τι προβλέπει ο Ποινικός Κώδικας

Σύμφωνα με το άρθρο 122 του Ποινικού Κώδικα, η παρέμβαση σε δικαστική διαδικασία συνιστά πλημμέλημα και επισύρει ποινή φυλάκισης μέχρι τρία έτη. Το αδίκημα αφορά κάθε πράξη που αποσκοπεί ή δύναται να επηρεάσει δικαστική ή αστυνομική διαδικασία ή να αποτρέψει πρόσωπο από τη συμμετοχή του ως διάδικος, μάρτυρας ή συνήγορος.

Παράλληλα, έλεγχος από την Ελεγκτική Υπηρεσία

Την ίδια ώρα, η Ελεγκτική Υπηρεσία της Δημοκρατίας προχωρεί σε προπαρασκευαστικές ενέργειες ενόψει ευρύτερου ελέγχου των δραστηριοτήτων του Δήμου Πάφου κατά την τελευταία δεκαετία.

Στο επίκεντρο αναμένεται να τεθεί και ο χειρισμός τουρκοκυπριακών περιουσιών. Ήδη, έχει εξασφαλιστεί γνωμάτευση της Νομικής Υπηρεσίας (Νοέμβριος 2022), η οποία απορρίπτει αίτημα του Δήμου για υπεκμίσθωση τέτοιων υποστατικών μέσω προσφορών, επισημαίνοντας ότι η ισχύουσα νομοθεσία δεν επιτρέπει ούτε υπεκμίσθωση ούτε κερδοφορία, καθώς πρωταρχικός σκοπός είναι η προστασία των περιουσιών και η εξυπηρέτηση αναγκών προσφύγων.

Η γνωμάτευση υπενθυμίζει επίσης ότι παρόμοιες πρακτικές στο παρελθόν —όπως στην περιοχή Μακένζυ— δημιούργησαν σοβαρά προβλήματα, γεγονός που καθιστά το αίτημα του Δήμου Πάφου ασύμβατο με το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο.

Κρίσιμα τετ α τετ σε Νέα Υόρκη και Άγκυρα: οι συναντήσεις που χαράσσουν τη συνέχεια στο Κυπριακό

Σε Νέα Υόρκη και Άγκυρα στρέφεται σήμερα το διπλωματικό ενδιαφέρον γύρω από το Κυπριακό, καθώς δύο παράλληλες συναντήσεις αναμένεται να επηρεάσουν τον σχεδιασμό των επόμενων κινήσεων. Από τη μία, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες έχει την πρώτη κατ’ ιδίαν επαφή με τον νέο Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν, ενώ την ίδια ώρα στην τουρκική πρωτεύουσα πραγματοποιείται το τετ α τετ του Τούρκου Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με τον Έλληνα Πρωθυπουργό Κυριάκος Μητσοτάκης.

Οι δύο αυτές επαφές αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς παραμένει ανοικτό το ενδεχόμενο σύγκλησης νέας πολυμερούς διάσκεψης για το Κυπριακό. Τα Ηνωμένα Έθνη επιδιώκουν, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, να προηγηθεί ουσιαστική προετοιμασία και συμφωνία σε συγκεκριμένα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, ώστε μια επόμενη άτυπη συνάντηση να έχει πραγματικές προοπτικές προόδου.

Το πλαίσιο αυτό επιβεβαιώθηκε και μετά την κοινή συνάντηση Νίκος Χριστοδουλίδης – Ολγκίν – Ερχιουρμάν στις 28 Ιανουαρίου, καθώς και από τις δημόσιες τοποθετήσεις της Προσωπικής Απεσταλμένης του ΟΗΕ, οι οποίες κατέδειξαν τη βούληση για συγκεκριμένα βήματα πριν από οποιαδήποτε νέα διάσκεψη.

Ο Γκουτέρες ακούει τις θέσεις Ερχιουρμάν

Η συνάντηση Γκουτέρες–Ερχιουρμάν στη Νέα Υόρκη, όπως ανέφερε ο εκπρόσωπος Τύπου του ΟΗΕ Στεφάν Ντουζαρίκ, αποτελεί αφενός μια πρώτη γνωριμία του Γενικού Γραμματέα με τον νέο ηγέτη της τουρκοκυπριακής κοινότητας και αφετέρου ευκαιρία για ανταλλαγή απόψεων γύρω από το Κυπριακό.

Ο Αντόνιο Γκουτέρες αναμένεται να ακούσει απευθείας τις θέσεις του Τουφάν Ερχιουρμάν για τη μεθοδολογία και το περιεχόμενο των επόμενων βημάτων. Υπενθυμίζεται ότι μετά την εκλογή του τον περασμένο Οκτώβριο, ο Ερχιουρμάν είχε θέσει τέσσερις βασικές προϋποθέσεις για επανέναρξη των συνομιλιών: αποδοχή της πολιτικής ισότητας από την ελληνοκυπριακή πλευρά ως δεδομένου και όχι αντικείμενο διαπραγμάτευσης, καθορισμό σαφούς χρονοδιαγράμματος ώστε οι συνομιλίες να μην παραμένουν ανοικτού τέλους, μη επαναφορά θεμάτων που είχαν ήδη συμφωνηθεί στον προηγούμενο γύρο, καθώς και εγγυήσεις για το αποτέλεσμα της διαδικασίας, ακόμη και σε περίπτωση νέου ναυαγίου, ώστε – όπως υποστηρίζει – οι Τουρκοκύπριοι να μην παραμείνουν εγκλωβισμένοι στο υφιστάμενο στάτους κβο.

Ο ίδιος έχει δηλώσει ότι θα παρουσιάσει στον Γενικό Γραμματέα τόσο τις προσδοκίες του όσο και τις εισηγήσεις του για μια διαφορετική προσέγγιση, με στόχο τη δημιουργία κλίματος λύσης και την αποφυγή επανάληψης των αδιεξόδων του παρελθόντος.

Ερντογάν–Μητσοτάκης: συνάντηση μετά από 17 μήνες

Παράλληλα, στην Άγκυρα, το Κυπριακό αναμένεται να τεθεί στο τραπέζι της συνάντησης Ερντογάν–Μητσοτάκη. Πρόκειται για το πρώτο τετ α τετ των δύο ηγετών μετά από δεκαεπτά μήνες, καθώς η τελευταία τους επαφή είχε γίνει στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, τον Σεπτέμβριο του 2024.

Λίγες ημέρες πριν από τη σημερινή συνάντηση, είχε προηγηθεί τηλεφωνική επικοινωνία του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας με τον Έλληνα Πρωθυπουργό, με αντικείμενο τον συντονισμό των κινήσεων και την ανταλλαγή απόψεων για τις τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό.

Νίκος Χριστοδουλίδης και Κυριάκος Μητσοτάκης επανεπιβεβαίωσαν την κοινή προσέγγιση Κύπρου και Ελλάδας υπέρ της επανεκκίνησης των διαπραγματεύσεων από το σημείο όπου διακόπηκαν, στη βάση των ψηφισμάτων των Ηνωμένων Εθνών, του διεθνούς δικαίου και του ευρωπαϊκού κεκτημένου, με στόχο μια βιώσιμη και λειτουργική λύση.

Η πρόταση πέντε σημείων

Στο πλαίσιο αυτό, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έχει θέσει ενώπιον του Τουφάν Ερχιουρμάν συγκεκριμένη πρόταση πέντε σημείων, κατά τη συνάντησή τους στις 28 Ιανουαρίου.

Η πρόταση προβλέπει, μεταξύ άλλων, επαναβεβαίωση της συμφωνημένης βάσης λύσης, σε συνέχεια και του κοινού ανακοινωθέντος της 11ης Δεκεμβρίου, με ρητή αναφορά στην πολιτική ισότητα όπως αυτή αποτυπώνεται στα σχετικά ψηφίσματα του ΟΗΕ.

Παράλληλα, εισηγείται όπως τα Ηνωμένα Έθνη συγκεντρώσουν και κοινοποιήσουν στις δύο κοινότητες τις συγκλίσεις μέχρι το Κραν Μοντανά που αφορούν την εσωτερική πτυχή, ενώ οι συγκλίσεις για τα εξωτερικά ζητήματα να τεθούν ενώπιον και των πέντε εμπλεκόμενων μερών, ώστε όσα σημεία χαίρουν ευρύτερης αποδοχής να παραμείνουν στο τελικό έγγραφο.

Με βάση αυτό το πλαίσιο, προτείνεται η σύγκληση διευρυμένης διάσκεψης από τον Γενικό Γραμματέα, όπου θα ανακοινωθεί επίσημα η επανέναρξη των συνομιλιών, καθώς και το άνοιγμα τεσσάρων νέων οδοφραγμάτων – Κόκκινα, Λουρουτζίνα, Μια Μηλιά και Αθηένου–Αγλαντζιά – όπως είχε εισηγηθεί ο ΟΗΕ στη διάσκεψη του Ιουλίου. Στο ίδιο τραπέζι, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης έχει δηλώσει έτοιμος να ανακοινώσει και πρόσθετα μονομερή μέτρα προς όφελος των Τουρκοκυπρίων.

Οι σημερινές επαφές σε Νέα Υόρκη και Άγκυρα δεν αναμένεται να φέρουν άμεσες αποφάσεις. Ωστόσο, θεωρούνται καθοριστικές για τη διαμόρφωση του κλίματος και της μεθοδολογίας που θα ακολουθηθεί το επόμενο διάστημα, σε μια συγκυρία όπου το Κυπριακό επιχειρεί εκ νέου να επιστρέψει στην τροχιά ουσιαστικών διαπραγματεύσεων.